Có một sự thật mà mình chỉ vỡ lẽ ra khi bắt đầu làm việc với nhiều bạn trẻ Việt Nam, đó là khả năng thực thi và triển khai chi tiết. Mặc dù bản thân không phải là người thích làm việc và triển khai chi tiết, nhưng nếu nhận bất kỳ một dự án hay nhiệm vụ nào, tôi cũng sẽ tính toán, lên kế hoạch, lưu ý đến tất cả những chi tiết cần thiết từ nhỏ đến lớn để triển khai tốt nhất nhiệm vụ đó. Không sai khi nói rằng, có ý tưởng tốt chưa chắc đã làm được. Việc triển khai và thực thi một cách chính xác và chi tiết, đúng kế hoạch mới là chìa khóa giúp cho bạn đạt được những gì bạn nghĩ ra hoặc đặt ra. Phần lớn các bạn trẻ bây giờ có quá nhiều ý tưởng, mong muốn đủ thứ nhưng khi triển khai lại vô cùng cẩu thả. Bạn nghĩ đi, nếu một ý tưởng tốt được triển khai một cách qua loa và cẩu thả thì chuyện gì sẽ xảy ra? Bạn đang trình diễn với thế giới rằng bạn là người không có khả năng. Đừng quá quan trọng hóa ý tưởng và coi thường sự thực thi. Ý tưởng có bay bổng, hay ho, mơ hoang cỡ nào nếu không được triển khai một cách kỷ luật thì cuối cùng cũng chỉ là một mớ bòng bong hỗn độn. Vì chủ quan, đã có không ít lần tôi tin tưởng và giao cho một số bạn triển khai một ý tưởng hay ho nào đó mà không theo dõi và quản trị chi tiết. Kết quả là, ý thì hay nhưng kết quả thì flop một cách thảm hại. Điều này thường khiến tôi đánh giá người triển khai không có năng lực và vì vậy không muốn tiếp tục giao cho những trách nhiệm quan trọng hoặc to lớn hơn. Bạn nghĩ đi, bất kỳ một công việc dù nhỏ hay lớn nào cũng đều trình bày với thế giới năng lực thực thi và triển khai của bạn. Do đó, chuyện nhỏ mà làm không xong thì chuyện lớn ai dám giao cho. Khi nhận thức được rằng chuyện lớn hay nhỏ gì cũng là sân khấu trình diễn năng lực của bản thân, bạn cần chú ý hơn đến việc triển khai chi tiết, đúng kế hoạch và hiệu quả bất kỳ việc gì mình nhận lãnh trong đời, dù siêu to hay cực nhỏ. Với tôi, đây chỉ là vấn đề về khả năng và kỹ năng. Do đó, bạn hoàn toàn có thể học và rèn luyện kỹ năng này để thể hiện năng lực của mình một cách thuyết phục nhất. CV dù có việc hay cỡ nào, phỏng vấn dù có khua môi múa mỏ cỡ nào cũng không bằng cách bạn thể hiện năng lực của chính mình bằng hành động. Do đó, đã từ rất lâu rồi, tôi không còn nhìn CV và nghe người ta nói để đánh giá một con người nữa. Tôi quan sát và nhìn vào cách người khác làm việc và thể hiện năng lực qua việc triển khai công việc để đánh giá năng lực của một con người. Cũng vì vậy, đối với những ai chưa nhận thức rõ về tầm quan trọng của kỹ năng triển khai này, xin chia sẻ với các bạn ba điều mà các bạn cần lưu ý để giúp mình rèn luyện kỹ năng tốt hơn. Dù lớn hay nhỏ, làm gì cũng phải có check list quản trị dự án Làm việc không logic & khoa học thì không bao giờ đảm bảo mọi thứ diễn ra theo đúng như suy nghĩ của mình. Một việc muốn được thực thi thành công, nó liên quan đến nhiều bước và nhiều người khác nhau. Do đó, nếu không ghi ra rõ ràng và chi tiết ai sẽ làm gì vào lúc nào và khi nào cần phải hoàn thành thì đương nhiên mọi việc sẽ không diễn ra như kế hoạch. Đây có lẽ là khiếm khuyết lớn nhất của nhiều người trẻ, nghĩ sao làm vậy, tới đâu làm tới đó, hoàn toàn không có kế hoạch cụ thể gì. khi bạn cho phép mình làm việc một cách vô kỷ luật như thế, đương nhiên tất cả những người xung quanh có liên quan đến dự án cũng sẽ làm việc một cách đối phó. Đơn giản vì họ không hiểu hoàn cảnh công việc, các bước cần làm và vai trò của họ ở đâu trong từng mắt xích của chương trình. Một đội quân không có tướng, không có chiến thuật, không ai biết phải làm gì vào lúc nào thì đương nhiên chưa đánh đã thua. Đơn giản là như thế. Làm việc cũng như thế thôi. Nếu không có khả năng lên kế hoạch và hoàn thành check list, đưa ra các bước triển khai thì không ai có thể phối hợp cùng bạn để thực thi. Mà check list thì có gì khó đâu? Đơn giản chỉ là việc cần làm, mô tả nhiệm vụ đó một cách cụ thể nếu cần, ai làm, khi nào cần hoàn thành. Chỉ vậy thôi chứ không phải là rocket science - khoa học tên lửa gì cho cam. Nếu một việc đơn giản như vậy mà bạn còn không làm được thì làm sao có khả năng thực thi bất kỳ chuyện lớn nhỏ gì. Cho nên, lần sau bạn nhận bất kỳ nhiệm vụ hay trách nhiệm gì, hãy kỷ luật với bản thân và bắt đầu bạn check list quản trị dự án. Luôn briefing dù việc nhỏ hay lớn Không ai trên đời này tự nhiên đọc được suy nghĩ của bạn. Làm việc gì cũng vậy, khi có liên quan đến người khác thì một trong những việc quan trọng nhất là phải briefing. Briefing nghĩa là mình chia sẻ toàn bộ kế hoạch, các bước cần thực hiện, nhiệm vụ giao cho từng người, thời gian họ cần hoàn thành, vv để có thể phối hợp với nhau một cách ăn ý nhất. Tôi để ý thấy là, vì các nền tảng nhắn tin bây giờ quá nhiều nên các bạn trẻ thường chủ quan, tạo group và nhắn tin lung tung, rời rạc trên group rồi tự cho rằng người nào cũng phải đọc tin nhắn của người đó và tự làm việc cần làm. Trên thực tế, điều này chưa bao giờ xảy ra. Việc có quá nhiều group và quá nhiều tin nhắn mỗi ngày đương nhiên làm cho người ta bỏ sót tin nhắn hoặc có đọc tin nhắn cũng quên. Bản thân bạn còn như thế mà. Do đó, đừng expect - cho là người ta đương nhiên phải làm việc cần làm. Nếu bạn đặt niềm tin vào một rủi ro 99% không xảy ra cho dự án mình đang triển khai thì bạn nghĩ mình có trách nhiệm hay không? Mà briefing thì có gì khó đâu? Tôi làm việc gì với tập thể nào cũng luôn tổ chức một buổi briefing. Có khi chỉ cần 15 đến 30 phút là đủ. Quan trọng là người quản trị dự án đó chia sẽ được hết tất cả các vấn đề mà các thành viên trong dự án cần phải nhận thức, quan tâm và thực hiện. 15 phút trong cuộc đời của bạn không đáng là bao nhưng đó có khi chính là chìa khóa giúp bạn thực hiện thành công dự án của mình. Theo dõi và quản trị dự án Làm gì cũng vậy, khi đã có một tập thể thì sẽ có người này kẻ kia. Sẽ có người đặt trách nhiệm rất cao và hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ của mình. Cũng sẽ có người cực kỳ lơ là, thiếu trách nhiệm dù đã nhận lãnh công việc. Có người gặp khó khăn không nói ra, không chia sẻ, không thể làm tiếp nhưng cứ im im. Cũng có người thiếu kỹ năng quản trị thời gian, thiếu kỹ năng tổ chức nên nếu không ai push thì sẽ không làm theo đúng thời gian quy định. Do đó, là người nắm và triển khai một dự án, bạn phải luôn luôn kiểm tra, theo dõi tiến độ thực hiện của từng thành viên trong dự án và can thiệp ngay khi cần để việc triển khai đồng bộ của tất cả thành viên sẽ giúp cho dự án thành công. Bạn hiểu rõ là, nếu bất kỳ mắt xích nào, thành viên nào trong dự án không hoàn thành tốt công việc của mình thì cả dự án sẽ chịu ảnh hưởng. Vì vậy, người quản trị không bao giờ được lơ là, cẩu thả và hoàn toàn giao phó trách nhiệm của dự án cho những thành viên tham gia. Bạn là nhạc trưởng. Chấm hết. Nếu bạn không dẫn dắt thì dàn nhạc này sẽ trở thành một thứ hỗn tạp. Là nhạc trưởng, bạn không có quyền đổ lỗi cho bất kỳ thành viên nào của dàn nhạc. Nếu bản hòa âm đó không hay, không thành công thì người chịu trách nhiệm duy nhất là chính bạn. Cho nên, một là làm thật tốt vai trò và nhiệm vụ của mình. Hai là đừng nhận lãnh trách nhiệm đó. Đừng nửa chừng, vì sự nửa chừng này chỉ trình diễn cho thế giới bên ngoài rằng bạn không có năng lực. Bạn thấy đó, chẳng có gì là ghê gớm cả. Cuối cùng, nó chỉ là chuyện làm việc một cách logic và khoa học. Không có gì là khó, nhưng cần sự kỷ luật và cam kết. Điều này thì phụ thuộc hoàn toàn ở bạn. Nếu muốn thành công, bạn cần rèn luyện tính kỷ luật và sự cam kết. Bằng không, mình cũng không còn chuyện gì khác để nói ở đây….

Qua Dubai lần nào cũng phải cà phê với anh bạn người Emirati hiện là chủ tịch Hiệp hội nhượng quyền UAE - Các tiểu vương quốc Ả rập. Hồi tháng 5 qua thì ảnh còn hơi than thở tình hình kinh tế, bất động sản đóng băng, thị trường chứng khoán tan nát đồ. Lần này thì năng lượng khác hẳn. Ảnh nói Dubai giờ đông quá đông, đông tới nỗi không có rush hour - giờ cao điểm nữa, vì giờ 24/24 lúc nào cũng là giờ cao điểm. Mà thiệt. Mình đáp Dubai lúc 3:30 sáng ngày 5/11, đi qua cổng hải quan điện tử cái một, trong vòng 10p từ máy bay mình ra khỏi sân bay và leo lên xe về khách sạn. Ra khỏi sân bay chừng 5 phút thì tới đoạn đang xây dựng cầu vượt, chỗ này xe ứ lại hơi kẹt chút. Ba giờ mấy sáng mà kẹt thì tự hỏi không biết ban ngày nó sẽ ra sao. Trưa đó bắt xe qua Museum of the Future - Bảo tàng tương lai thì quả nhiên xe lết như ốc sên. Tới nơi bạn tiếp tân kêu chị ơi, book trước cả tháng chưa biết có vé không, chị tới kiểu này không có cửa. Người đông như kiến chờ vào xem viễn cảnh nhân loại tại thành phố và quốc gia của tương lai này. Anh Mohhamad kể trước nhà ảnh mới làm xong con kênh đào nhân tạo. Xứ này thứ gì mà không nhận tạo. Công trình làm tất bật cả ngày lẫn đêm nên trong vòng có 5 tháng là xong hết. Người đổ về UAE nhiều quá nên cả quốc gia tấp nập xây dựng thêm cơ sở vật chất. Khu nhà ảnh ngay gần bãi biển Jumeirah chắc sang năm không còn chỗ đi bộ luôn. Ì xèo tấp nập 24/24 là như thế. Giờ phải lo tận hưởng sự chưa đông đúc cho lẹ chớ rất nhanh sẽ không còn cơ hội. “Không đi bộ được mà giá địa ốc tăng vọt thì cũng ráng chịu đựng ha”, tôi chọc. Ảnh cười ha ha, “Ừ thì cái gì cũng có giá của nó”. Kinh tế tăng trường 4%. Dân làm kinh doanh xứ xài Tesla chạy uber này bận rộn thì phải biết. Tôi nhận ra trong suốt 3 ngày làm việc ở đây, năng lượng tích cực có thể nhìn thấy trong từng người Emirati và cả giới nhập cư làm ăn ở xứ sở này. Năng lượng cao đồng đều. Ai củng tất bật và đặc biệt là cực kỳ open trong việc hợp tác phát triển. Trong 1 ngày dự buổi network đầu tư nhượng quyền tại UAE, tôi gặp gỡ và trao đổi cơ hội hợp tác với đủ loại người, từ người bản xứ tới người Hà Lan, Mỹ, Anh, Ma rốc, Mexico, Ấn độ, Brazil, Nga, Tunisia, Áo…. Mohhamad nói, thì đó, thị trường quốc tế là phải vậy, cực mở cho tất cả mọi người đổ về làm ăn. Hay nữa là lần này gặp nhiều đối tác người Emirati hơn và ai cũng tiếng Anh quá trôi luôn trời ơi. Hồi xưa qua lại nơi này nhiều thấy họ ngoại ngữ còn thua Việt Nam. Giờ hơn là chắc. Nhìn vào cái sự kinh doanh đời thường như vậy thì rõ ràng đằng sau nó phải là một hệ thống hỗ trợ siêu mượt của chính phủ. Làm gì có sự phát triển tích cực như thế mà thiếu đi vai trò của chính quyền. Nghĩ thế, mình bèn hỏi anh Mohhamad về những thay đổi tích cực từ phía nhà nước cho sự phát triển của UAE. “Phi nhìn đi”, ảnh nói, “chính phủ UAE đã thành chính phủ điện tử thực thụ 20 năm nay rồi. GIờ tất cả đều online chạy mượt như nhung hết. Không có cái thứ gì là còn sử dụng giấy tờ nữa cả. Này đặc biệt hay nè, toàn bộ dịch vụ công giờ thành hệ thống franchise hết rồi. Phi có thể đi tới bất kỳ văn phòng dịch vụ công all-in-one (một cửa) nào tại UAE để làm tất cả giấy tờ liên quan tới chính phủ, trả tiền xong là voilà, xong chuyện. Văn phòng dịch vụ công được chính phủ nhượng quyền cho công dân UAE. Ai muốn mở văn phòng dịch vụ công thì đăng ký, qua qui trình tuyển chọn như tuyển đối tác nhận quyền vậy, trả phí nhượng quyền cái là mở dịch vụ thôi. Nhờ vậy văn phòng dịch vụ mở ào ào, còn cạnh tranh nhau nên dịch vụ ngày càng xịn sò. Ai cũng vui vẻ hài lòng mà chính phủ bớt được gánh nặng hành chính. Giờ họ chỉ cần ngồi approve - chấp thuận online thôi là xong. Chính phủ UAE thành franchisor - bên nhượng quyền rồi đó Phi. Tôi thật sự là quá được truyền cảm hứng bởi cái mô hình này, vì nó quá sức hiệu quả và giải quyết tất cả mọi vấn đề nút thắt hành là chính cho tất cả các chính phủ. Có điều, để có thể triển khai được mô hình nhượng quyền dịch vụ công đột phá kiểu này thì không phải chính phủ nào cũng làm được. Cần có người đứng đầu có tinh thần doanh nhân cao độ, có khả năng triển khai quyết liệt mới dám chịu chơi như thế. Mohhamad nói anh được gọi vào giúp cho việc truyền thông về mô hình nhượng quyền cho tất cả các công chức chính phủ vì thật ra họ chẳng hiểu gì về nhượng quyền, và thay đổi này về mô hình nó quá gắt đi. Bao nhiêu năm làm nhà nước theo cách truyền thống quen rồi, giờ tự nhiên phải thay đổi hành vi như dân kinh doanh và hỗ trợ nhượng quyền đâu phải là chuyện dễ. Có điều, khi quốc gia có một PM dám nói trong cuộc họp nội các là, ai không thay đổi, ai không cập nhật và chuyển đổi số, chuyển đổi mô hình được trong tư duy thì đương nhiên mất job, rồi tới làm làm thiệt thì chuyện họ làm được cũng không đáng ngạc nhiên. Cần người đứng đầu như thế Phi à. Còn vụ này hay nè, UAE là quốc gia đầu tiên có Bộ trưởng trẻ nhất hành tinh. Có hả?, tôi hỏi, vì thật ra bộ trường trẻ thì tôi nghe Indo đã có tuổi 32, Phần Lan có tuổi 35 chẳng hạn, nên thật ra cũng không mấy ngạc nhiên. Sinh năm 94, 22 tuổi lên Bộ trường phụ trách thanh niên, giờ đang là Bộ trường bộ phát triển cộng đồng. Mà là phụ nữ nữa nhe. Hả? Mohamad cười. Sợ chưa? Phải vậy, trẻ hoá đội ngũ và tư duy thì mới làm được những điều kỳ diệu. Muốn người ta đổ về làm ăn thì phải biết ngoại giao, tạo điều kiện và ra chính sách win-win. Không thì ai người ta tới. Rồi, đương nhiên sẽ là từ đây, từ những người như Mohhamad mà tôi tìm cách đưa các thương hiệu nhượng quyền của Go Global sang khu vực GCC (Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh). Tám 3 tiếng, nói chuyện business có nửa tiếng là xong. Chúng tôi trở thành đối tác vì sự chân thành, cởi mở và tin tưởng nhau bao năm qua. Hôm nay thứ 6, UAE chỉ làm có nửa ngày. Theo luật lao động UAE nghỉ tới 2.5 ngày. Vậy mà còn tấp nập như thế. Tới giờ cầu nguyện chiều thứ 6 rồi nên Mohhamad chào tạm biệt, hẹn sẽ sang thăm Việt Nam và các thương hiệu trong hệ sinh thái Go Global. Ảnh rời khỏi khách sạn, còn tôi thì cứ tần ngần ngồi lại trong lobby, không dứt ra khỏi được sự ngưỡng mộ cho những gì họ đã làm được, đặc biệt là cách họ ứng dụng nhượng quyền vào mô hình dịch vụ công. Ước gì….

Trong 1 event có bạn hỏi vầy, cô nói xây dựng quan hệ vững bền rất quan trọng, nhưng quan hệ xây dựng sao nó mới vững bền? Giờ viết lại góc nhìn của mình cho các bạn tham khảo nhé. Trên đời này có ba loại quan hệ. Quan hệ thứ nhất là dependent - quan hệ phụ thuộc. Đã gọi là phụ thuộc thì cũng dễ hiểu thôi, người này dựa dẫm vào người kia. Có khi là về vật chất, tiền bạc. Có khi là về tình cảm, tinh thần, tư duy. Dù là gì, một người hoàn toàn hoặc gần như hoàn toàn phụ thuộc vào người khác, không có khả năng tự chủ, tự suy nghĩ, tự vận hành cuộc sống và sự nghiệp của mình. Khi ở trong một quan hệ phụ thuộc như vậy, người ta không có nhiều lựa chọn hoặc cũng có người không muốn lựa chọn vì chỉ cần dựa dẫm. Đương nhiên, trong một quan hệ phụ thuộc, người bị phụ thuộc không có tiếng nói và vì vậy quan hệ này hoàn toàn phụ thuộc vào người đang nắm giữ quyền lực. Một khi sức mạnh của quan hệ chỉ nằm trong tay của một người thì đương nhiên quan hệ đó hoàn toàn không bền vững. Tuổi thọ của quan hệ phụ thuộc vào nhu cầu sở hữu quan hệ của người nắm giữ sức mạnh. Khi nhu cầu sở hữu không còn vì quan hệ không mang lại lợi ích cho chủ thể nữa, người sở hữu quan hệ sẽ tự mình cắt đứt nó. Chỉ có 2 cách để tiến hoá với quan hệ này thôi. Một là bạn dứt bỏ nó bằng cách xoá bỏ sự phụ thuộc. Hai là bạn cam chịu nó, vận hành theo qui luật của nó và đừng bao giờ than phiền. Đối lập với quan hệ phụ thuộc là quan hệ independent - độc lập. Một khi đã gọi là độc lập nghĩa là không ai phụ thuộc vào ai, không ai liên quan đến ai, không ai vì cớ gì mà hệ lụy đến ai. Một khi đã độc lập, không liên quan hay phụ thuộc ai, người ta có thể đưa ra quyết định và chính kiến của chính mình mà không cần phải đắn đo suy nghĩ về ảnh hưởng của quyết định này lên bất kỳ ai khác. Khi một quan hệ được sinh ra từ ngả giao của những người độc lập, quan hệ đó chỉ mang tính hợp tác, collab nhất thời, ngắn hạn trong một dự án, vấn đề, chương trình cụ thể nào đó. Để quan hệ này thành công, đương nhiên việc collab phải mang lại lợi ích tương ứng và tương đương cho những người tham gia. Bằng không, người ta sẽ không bước vào hợp tác này, hoặc hợp tác xong sẽ không có lần sau. Cuối cùng, quan hệ lâu dài và bền vững là quan hệ inter-dependent - có qua có lại. Ông bà mình đã biết chuyện này từ xưa, nên mới có những câu ngạn ngữ như “Có qua có lại mới toại lòng nhau, hay “Bánh ít trao đi, bánh quy trao lại.”Tiếng Anh cũng có một câu tương tự, “Scratch my back and I’ll scratch yours - Hãy gãi lưng tôi thì tôi sẽ gãi lưng bạn”. Đời này, không có gì là đường một chiều cả. Không ai suốt ngày chỉ trao đi, trao cho mà không nhận được bất kỳ điều gì ngược lại, trừ phi họ xem việc trao đi là giá trị sống. Bằng không, nếu chỉ biết nhờ vả, yêu cầu, nhận về từ người khác mà bản thân không trao đi bất kỳ một giá trị gì ngược lại thì trước sau gì quan hệ đó cũng chấm dứt. Đơn giản vậy thôi. Nếu bản thân mình không trao đi được một giá trị gì thì vin vào đâu mà bạn có quyền đòi hỏi, yêu cầu, mong muốn người khác cứ phải trao đến giá trị cho bạn? Không có quan hệ một chiều. Chỉ có quan hệ trao giá trị qua lại mới có thể phát triển bền vững. Trả lời câu hỏi cho bạn trẻ rồi đó. Nếu bạn thực sự muốn xây dựng một quan hệ bền vững thì cả hai phải trao đi giá trị cho nhau. Vậy, bạn cần phải hỏi mình ngay lúc này, bạn có và có thể trao đi giá trị gì cho người đối diện? Có người sẽ có sẵn giá trị để trao đi, nhưng trước giờ chưa làm chuyện này. Trong trường hợp đó, bạn chỉ cần mở lòng ra và hiểu được giá trị của sự có qua có lại. Đối với những ai chưa tìm được hoặc cảm thấy mình chưa có giá trị gì để trao đi thì nhiệm vụ của bạn là phải xây dựng được giá trị đó. Ai trên đời này cũng có một giá trị gì đó, một thế mạnh gì đó có thể sử dụng để giúp đỡ người khác. Vấn đề là bạn có nhận thức và quyết tâm làm được điều này hay không. Làm được, bạn sẽ trở thành người có giá trị, có giá trị để trao đi và vì vậy có giá trị để chia sẻ qua lại. Đây chính là lúc bạn có thể xây dựng quan hệ bền vững vì quan hệ đó hoàn toàn không một chiều. Vậy thôi. Cuộc đời vốn đơn giản và nguyên tắc sống sao cho có trước có sau cũng cực kỳ giản đơn. Chỉ cần chúng ta để ý một chút, tập trung và kiên trì một chút, mọi thứ trong cuộc sống đều sẽ dễ dàng và nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Quan hệ cũng vậy. Đừng bắt đầu từ đường một chiều….

Trong buổi ra mắt sách “Chào ngày mới”của tác giả Nguyễn Tuấn Quỳnh tại đường sách ngày 12/10, có bạn hỏi em không được như anh chị thì sống một đời đã đời như thế nào đây? Đây không phải là lần đầu tiên tôi nhận được câu hỏi tương tự như vậy. Rất nhiều bạn trẻ và hơi trẻ hay gửi tin nhắn về Facebook của tôi để hỏi, liệu những điều chị nói về hành trình đầy nắng gió có áp dụng được cho cuộc sống rất nhàm chán của em không. Câu trả lời của tôi luôn là, mỗi chúng ta là một bản thể rất khác biệt, độc đáo của vũ trụ này. Chúng ta sinh ra ở quốc gia khác nhau, khu vực khác nhau, trong những gia đình khác nhau, học trường khác nhau, sống ở những khu phố Khác nhau, trong những môi trường khác nhau, có những trải nghiệm hoàn toàn khác nhau trong cuộc sống. Vì vậy, chẳng ai giống ai trong cuộc đời này. Cũng vì vậy, mỗi người chúng ta sinh ra đều mang trên mình một sứ mệnh rất khác nhau. Có thể sứ mệnh của tôi là đưa con người và thương hiệu Việt Nam ra thế giới. Vì vậy, tôi đã phải bôn ba hơn nửa đời người trên những nẻo đường ngang dọc khắp địa cầu. Điều đó không có nghĩa là tôi có một cuộc đời rực rỡ hơn bất kỳ ai đó khác. Tôi hay nói vui là các bạn ngưỡng mộ hành trình của tôi, nhưng tôi lại ngưỡng mộ hành trình của rất nhiều người khác. Ví dụ, tôi cực kỳ ngưỡng mộ một người học trò của mình vì bạn ấy làm tàu hũ rất ngon. Chưa bao giờ trong đời mà tôi ăn được miếng tàu hủ ngon như thế. Tôi cũng ngưỡng mộ những người mẹ, người vợ chỉ ở nhà làm nội trợ. Tôi chẳng bao giờ có đủ sự bền bỉ và hy sinh, dành cả cuộc đời và tình yêu thương của mình chỉ để vun vén một tổ ấm, vun vén cho các con được học hành thành tài và trở thành người có ích cho xã hội. Tôi cũng ngưỡng mộ một số người có khả năng hiện diện. Chẳng biết bằng cách nào, họ luôn ở đó, luôn hiện diện, luôn lắng nghe và đôi khi chỉ im lặng lắng nghe không cần phải nói một lời nào. Vậy mà họ lại có khả năng chữa lành cho rất nhiều người khác. Các bạn có bao giờ nghe câu này chưa, “90% of life is showing up - 90% cuộc sống là sự hiện diện.” Câu hỏi là, cho đến giờ phút này, ta có hiện diện với chính bản thân mình, trong chính cuộc đời của mình, với gia đình mình, với giấc mơ và hành trình của mình, với môi trường và cộng đồng mà mình đang thuộc về? Câu hỏi nghe có vẻ tầm thường, mặc nhiên, và phi lý. Chẳng phải người ta sinh ra là đã hiện diện hay sao? Mình mở mắt hàng ngày, quẹt quẹt màn hình, ăn cơm uống nước lia lịa, cuống cuồng đi làm và trả KPI mà còn không hiện diện nữa sao? Không thì làm sao lướt sóng nổi hết ngày này qua ngày khác? Sự thật là, người ta hay có mặt nhưng chưa chắc đã hiện diện. Thân bờ này nhưng tâm trí lãng đãng ở một bờ rất khác. Ngồi đối diện nhau nhưng cách nhau đến tận mấy cung đàn. Ta ở đó nhưng không hiện diện. Ta cạnh nhau nhưng chẳng thấy nhau. Cho nên, có mặt và trôi trôi một cách vô tri qua cuộc đời này chưa chắc là đang sống. Vì vậy, hiện diện nó là một năng lực. Và năng lực này cần phải được học, được rèn luyện, được ứng dụng và phát triển theo thời gian. Trên đời này, chẳng có thứ năng lực nào sinh ra tự nhiên mà có cả. Có người sinh ra đã được trời ban cho vạch khởi đầu thuận lợi hơn, nhưng điều đó không có nghĩa là bạn đương nhiên có năng lực. 1% thiên tài và 99% mồ hôi là như thế. Vậy, ta nên bắt đầu từ đâu và rèn luyện thế nào? Chia sẻ với các bạn 3 câu hỏi đơn giản sau đây mà bạn có thể tự hỏi mình và tìm ra cách tự đưa bản thân về với sự hiện diện cho bản thân & cuộc sống này bạn nhé. Câu hỏi 1: Ngay lúc này, tôi có đang tập trung mọi sự chú ý của mình vào việc đang làm, người đang tương tác hay chuyện đang xảy ra hay không? Có bao giờ bạn rơi vào tình huống này chưa, ai đó ngồi trước mặt mình nhưng tâm trí họ hoàn toàn không ở đó. Mặt cắm vào điện thoại, tâm lang thang ở một không gian, thời gian nào đó chẳng liên quan. Ở đó nhưng hoàn toàn không ở đó. Họ chẳng hiểu bạn đang nói gì, chẳng biết bạn đang thế nào, không mảy may màng đến sự hiện diện của bạn tại đây, lúc này. Họ như thể đang lưu lạc ở một hành tinh khác. Trong hoàn cảnh đó, bạn cảm giác ra sao? Chuyện thân tâm phân liệt xảy ra như cơm bữa trong đời. Thân ở đây nhưng tâm trí vởn vơ lo toàn chuyện xa gần, ngẩn ngơ quá khứ xớn xác tương lai, hiện tại lãng quên hay cố tình trốn tránh. Đừng mặt mày và gân cổ lên cãi là mình không có. Con người mà. Kẹt vào quá khứ hay rối loạn lo âu cho tương lai bất định âu cũng là chuyện bình thường. Ai chẳng vài lần hay nhiều lần như thế trong đời? Khác chăng là có người nhận thức được và thoát ra. Cũng có người cứ auto-pilot, thẳng một đường đến cuối đời chưa một lần ngoảnh lại. Nếu đã trải nghiệm cảm giác “khó khăn” vì bị tàn hình trước mặt người khác, có lẽ bạn cũng nên tránh việc khiến cuộc đời và hiện tại tàn hình? Bằng không, bạn cứ lơ ngơ lướt qua đời với zero connection - không một điểm chạm kết nối nào. Rồi một ngày xuân hân hoan nào đó trong đời, chợt nhận ra đời mình trống rỗng, cô độc và vô nghĩa…. Đó phải chăng chính là điều bạn muốn? Câu hỏi 2: Tôi có đang qua loa, fast-forward cuộc đời mình? Bạn xem phim “Click - Bấm remote” chưa? Phim nói về một nhân vật không thích đối diện với những chuyện bất như ý trong cuộc sống. Khi được một nhân vật bí ẩn giao cho cái remote có tác dụng tua nhanh cho qua những khoảnh khắc bất như ý này, anh ta sung sướng lắm. Từ đó, hễ đụng phải chuyện gì không vui, không thích, không đúng ý là ảnh tua ngay. Có điều, ảnh không nhận ra rằng, cuộc đời 10 phần thì hết 8, 9 phần đã là bất như ý. Thay vì đối diện và trải nghiệm, nếu cứ tua cho qua thì ta còn sống hay không? Đời mình cũng vậy thôi. Nếu cứ qua loa, làm cho có, sống cho nhanh thì nó sẽ trôi tuồn tuột qua mau mà bản thân chẳng hề hay biết. Rồi một ngày cuối đông nào đó, ngoảnh lại ôi đã hết một đời. Khổ nỗi là, nhận ra lúc này có khi là đã quá muộn rồi. Thời gian nào có quay lại được. Cho nên, vui cũng được, khổ chút cũng xong. Thuận lợi lúc này, gian nan lúc khác. Đời có này có kia. Có những ngày tối đen thì cũng sẽ có vài ba thời sáng láng. Mà cuộc sống thì nó phải sắc màu, chập chùng, xuống lên như thế. Thấy đáy vực rồi mới biết tận hưởng đỉnh cao. Thân trải vạn nỗi đau mới nhận ra sự giản đơn của những ngày hạnh phúc. Vậy nên ta cứ welcome mọi giác diện, hình thể và gia vị của cuộc đời. Chậm lại. Hiện diện với bản thân. Tận hưởng mỗi phút giây và từng trải nghiệm mà cuộc đời ban tặng. Fast forward làm gì? Tua nhanh để làm chi? Không lẽ bạn muốn cuộc đời mình nó the end nhanh hơn thời gian lẽ ra mà mình nên có? Câu hỏi 3: Yêu, không yêu, quên hay đừng quên? Đời mà, có ghét có yêu, có đỉnh nóc kịch trần nhưng cũng có tận cùng vực thẳm. Có người mặc nhiên quên luôn thời sung sướng, lựa chọn quằn quại trong vũng lầy của những thước khổ đau. Có người thuộc dạng hyper - hơi tăng động về phía lạc quan nên quên hết chuyện không may và chỉ nhớ toàn là cái đẹp. Vui thiệt! Nhưng cứ như vậy nhiều khi họ lại vui vẻ lặp đi lặp lại vài ba lẩm lỗi trong đời. Có người chọn quên. Có người chọn nhớ. It’s OK. Sao cũng được. Miễn là mình đừng phiến diện. Trải nghiệm nào trong đời cũng là mảnh ghép quan trọng để tạo nên bản thể độc đáo mang tên ta. Trải nghiệm nào cũng là bài học và cơ hội để ta được lớn lên và vươn đến những tầm cao mới. Cho nên, sao phải quên đi? Sao phải chọn nhớ thứ gì? Yêu, không yêu hay lơ ngơ giữa những cảm xúc ngược chiều thì tất cả cũng là một phần cuộc sống. Cho nên, không sao cả và chẳng có việc gì. Những chuyện xảy ra trong đời đều là gia vị cho cuộc sống này thêm thú vị. Ngọt bùi đắng cay đều có cái hay của nó. Việc gì phải chọn nhớ hay quên? Thôi thì ba câu hỏi thật giản đơn mặc dù trả lời không chút nào đơn giản. Rất mong mỗi chúng ta rồi sẽ tìm được cho mình hành trình hiện diện, hiện diện cho bản thân, hiện diện cho cuộc đời và tất cả những gì rồi sẽ đến trong đời. Được như vậy, bạn đã có một năng lực cực kỳ quan trọng để có thể sống bình an, vui vẻ và hạnh phúc hơn. Được như vậy, rồi bạn sẽ thấy cuộc sống này sao vẫn đáng yêu đến thế….

Trong đời, có lẽ điều tôi cảm thấy tiếc nuối nhất cho các bạn trẻ là việc các bạn không hoàn thành hoặc không hoàn thành xuất sắc công việc, dự án, dự định của mình chỉ vì không biết cách quản trị lead time. Lead time giải nghĩa ra đại khái là thời gian cần thiết để có thể thực hiện, thực thi và hoàn thành việc được giao. Trong sản xuất thì đó là thời gian cần thiết để hoàn thành việc sản xuất. Cho nên, làm gì cũng phải dự tính và quản trị được lead time để đảm bảo công việc, dự án, hạng mục được hoàn thành đúng tiến độ. Nghe rất là đơn giản như thế và có vẻ ai cũng phải làm được, nhưng trong thực tế, rất nhiều bạn trẻ không biết cách quản trị lead time khiến cho công việc của mình luôn dở dang, trễ deadline, không hoàn thành đúng tiến độ. Đây có thể nói là một trong những nguyên nhân hàng đầu và quan trọng khiến cho các bạn làm việc kém chất lượng hoặc không thành công. Vấn đề là, có rất nhiều bạn trẻ không nhận ra điều này, không nhận thức được tầm quan trọng của lead time. Hoặc đôi khi, các bạn nhận thức được nhưng hoàn toàn thiếu thói quen và kỷ luật thực hiện việc lên kế hoạch và thực thi theo đúng tiến độ. Đôi khi, bản thân tôi cũng không hiểu nổi tại sao lại có sự thiếu kỷ luật đến như vậy đối với một kỹ năng nằm trong top kỹ năng quan trọng cho sự thành công của một con người. Bạn nghĩ đi, nếu mình bày ra một việc, một dự án để thực hiện với bao nhiêu là mơ mộng và mục tiêu nhưng cuối cùng lại không thực hiện được chỉ vì mình không biết cách lên kế hoạch và dự tính lead time thì có uổng phí quá hay không? Bao nhiêu đó thời gian, nguồn lực, con người bỏ ra để thực hiện một dự án, một hạng mục rồi cuối cùng dở dang hoặc không hoàn thành, hoặc hoàn thành một cách cẩu thả, vội vàng, thiếu chất lượng thì bạn đang cực kỳ thiếu trách nhiệm với những gì mình muốn làm. Đã vậy, thì đặt ra mục tiêu và công việc để làm gì? Đặt ra để rồi không hoàn thành, hoàn thành không xuất sắc hoặc không đúng tiến độ, không đạt được kết quả như mong đợi thì thà là không làm ngay từ ban đầu. Bằng không, tất cả mọi nỗ lực của bản thân, đội ngũ đều đổ sông đổ biển. Cho nên, một là bạn bắt đầu một cách nghiêm túc, có kế hoạch, có lead time và có kỷ luật với lead time của mình. Hai là bạn đừng bắt đầu bằng cách hoang phí nguồn lực và thời gian của tất cả mọi người. Giờ, tôi sẽ chia sẻ với các bạn những bước cơ bản để thực hiện việc lên kế hoạch và dự tính lead time cho một công việc. Hy vọng với những chia sẻ này, tất cả những việc bạn làm trong tương lai đều sẽ thành công, chất lượng nhờ khả năng quản trị lead time của mình. Bước 1: Đặt mục tiêu và thời gian hoàn thành Làm gì cũng vậy, muốn làm được thì phải bắt đầu từ điểm đến. Không ai đạt được điều mình mong muốn khi không biết điều mình mong muốn là gì. Do đó, trước khi bắt đầu bất kỳ việc gì, dự án gì, hạng mục gì thì mục tiêu đạt được, mặt mũi của kết quả đạt được phải hết sức rõ ràng. Do đó, đừng làm và đừng bắt đầu những việc mà mình không hiểu mục tiêu là để làm gì và kết quả cần đạt được ra sao. Khi hiểu rõ việc này, bạn sẽ làm việc hiệu quả hơn rất nhiều. Bên cạnh việc đặt mục tiêu và mô tả rõ ràng kết quả đạt được, một trong những yếu tố quan trọng cần làm rõ là thời gian để hoàn thành mục tiêu đó. Không ai trên đời này có thời gian vô tận cả. Tất cả chúng ta đều có thời gian hữu hạn trong công việc và cuộc sống. Vì vậy, chúng ta cần rõ ràng với nhau ngay từ đầu về việc cần bao nhiêu thời gian để thực hiện một dự án, một công việc, một hạng mục. Đây chính là lead time bạn dự định cho công việc đó. Người thành công sẽ là người quản trị được lead time, quản trị được chất lượng công việc trong thời gian đặt ra và hoàn thành mọi thứ đúng tiến độ. Dù thời gian lead time là bao lâu, 2 tiếng, 8 tiếng, một ngày, ba ngày hay một tuần, một tháng, một năm, vv, tất cả đều cần phải rõ ràng về thời gian lead time đề ra và cam kết. Bước 2: Chia nhỏ dự án thành những cột mốc và lead time khác nhau Công việc gì, dự án gì cũng có những cột mốc quan trọng của nó trong quá trình thực thi. Không ai làm một việc một dự án, một hạng mục mà không monitor - theo dõi nó theo từng chặng đường. Không ai chờ đến ngày cuối cùng phải hoàn thành mới xem lại hoặc kiểm tra công việc. Để công việc được hoàn thành theo đúng tiến độ, tất cả các dự án, công việc, hạng mục đều cần phải được chia ra thành những cột mốc hoàn thành nhỏ hơn, tiếng Anh gọi là milestone. Ví dụ, nếu một dự án cần sáu tháng thì các milestone - cột mốc quan trọng của dự án đó có thể là mỗi hai tuần hoặc mỗi tháng. Như vậy, lead time cho từng milestone nhỏ lại cũng là thời gian cần phải phân chia, trao đổi rõ ràng giữa tất cả những ai tham gia vào dự án. Chỉ có như vậy thì người chịu trách nhiệm khác nhau trong việc hoàn thành các mắt xích công việc của cá nhân để tạo được milestone tương ứng mới trở nên hiệu quả. Vì vậy, người quản trị dự án rất cần để xuất lead time cho từng cột mốc, lead time cho từng task - công việc giao phó cho mỗi cá nhân và quản trị một cách cực kỳ hiệu quả thời gian hoàn thành này. Nếu không, sự chậm trễ của một cá nhân, của một mắt xích sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ tiến độ của dự án. Một dự án thành công hay không, đúng tiến độ và chất lượng hay không phụ thuộc vào việc quản trị lead time của từng cá nhân, của đội ngủ và của cả hành trình dự án đó. Bước 3: Giữ kỷ luật Nếu bạn đặt ra mục tiêu, đặt ra lead time nhưng hoàn toàn không thực thi, không kiểm soát và giữ kỉ luật để đạt được những gì mình đề ra thì bạn đề ra để làm gì? Trong rất nhiều trường hợp, tôi nhận thấy nhiều đội ngũ, nhiều lãnh đạo rất hâm hở, vẽ vời, xây dựng kế hoạch ngay từ đầu nhưng hoàn toàn lại thiếu kỷ luật trong việc kiểm soát và thực hiện công việc đúng tiến độ. Có thể nói, đây là sự lãng phí đáng trách nhất của người làm quản lý và lãnh đạo. Đặt ra cho nhiều nhưng chẳng việc gì xong. Nói cho dữ nhưng hoàn toàn không thực hiện. Chuyện lãng phí thời gian, lãng phí nguồn lực và làm cho nhiều chẳng tới đâu này đang là một căn bệnh cực kỳ nguy hiểm đối với sự tiến bộ và thành công của nhiều cá nhân và doanh nghiệp. Cho nên, không làm tốt, không thể xuất sắc thì đừng bắt đầu. Một khi đã bắt đầu thì phải nghiêm túc với những gì mình đề ra. Đó là nguyên tắc cực kỳ đơn giản của người thành công và tổ chức thành công. Nếu thiếu đi kỷ luật thì mọi giấc mơ dù là của cá nhân hay tổ chức cũng trở nên hoang đàng. Nếu cứ như vậy, cá nhân và tổ chức của bạn sẽ ngày càng trở nên kém hiệu quả, tụt hậu, và đương nhiên khó có thể thành công. Các bạn thấy đó, có gì là khó đâu. Chỉ là vài bước đơn giản cùng với sự nghiêm túc và kỉ luật trong việc thực hiện những gì mình đề ra thôi đã là một đóng góp cực kỳ quan trọng trong sự thành công của cá nhân và tổ chức. Nhưng…. Đời lúc nào cũng có chữ nhưng. Nhưng không phải ai cũng làm được và người làm được chính là người xuất sắc và thành công đó thôi.

Mình hay gặp trường hợp như vậy và thấy nó cực kỳ phổ biến trong các bạn trẻ Việt Nam, là các bạn hoàn toàn không nghĩ cho người khác khi làm việc, tương tác hay cộng tác. Ví dụ tôi hay nhờ mọi người gửi thông tin để mình có thể kiểm tra thông tin và đưa ra ý kiến hoặc quyết định dựa trên thông tin nhận được. Trong rất nhiều trường hợp, tôi nhận được những chiếc link vào hồ sơ đủ loại, lộn xộn phải vật vã đi tìm, hoặc một mớ thông tin không được tổ chức khiến cho bản thân phải mất rất nhiều thời gian để link - kết nối những thông tin này lại với nhau, tìm ra câu trả lời cho câu hỏi của mình. Vốn là người hay travel, tôi làm việc trên điện thoại khá nhiều vì di chuyển liên tục. Rất nhiều khi, tôi không mở được file, không mở được link và không đủ thời gian để có thể tự mình xào xáo mở thông tin lộn xộn vừa nhận được. Thật sự, khi nhận được những cách trả lời câu hỏi hay chia sẻ thông tin vô tổ chức như thế này, tôi không đánh giá cao người đang làm việc với mình. Với tôi, người chỉ biết kéo và quăng thông tin lộn xộn cho người khác để xong việc của mình là người không có trách nhiệm, thiếu logic và hoàn toàn không có EI - Trí thông minh cảm xúc. Khi mình chỉ làm cho xong việc của mình và hoàn toàn không nghĩ đến ảnh hưởng của việc mình làm đối với người đang cộng tác thì có thể nói bạn là người hoàn toàn thiếu kỹ năng cộng tác. Vấn đề là, đây là một căn bệnh khá phổ biến khi tiếp xúc và làm việc với các bạn trẻ Việt Nam. Có lẽ, các bạn chưa được hướng dẫn và tiếp cận với cách làm luôn hướng đến việc giải quyết vấn đề dựa trên nhu cầu hay pain point - nỗi đau cụ thể của một đối tượng. Khi làm việc và cộng tác với người khác cũng vậy, câu hỏi luôn phải đặt ra là mình đang giải quyết vấn đề gì cho người đối diện. Thay vì như vậy, các bạn luôn đặt câu hỏi làm sao để khỏe cho mình. Người làm việc chỉ để khỏe cho mình thì không cộng tác được với ai, không chứng minh được năng lực của bản thân và đương nhiên sẽ bị đánh giá không tốt khi cộng tác hay hợp tác với người đối diện. Vì vậy, đương nhiên họ sẽ không có nhiều cơ hội thăng tiến, cơ hội được trao cho để làm những việc quan trọng hơn, cần đầu óc tổ chức và năng lực cao hơn. bạn thấy không? Chỉ là vì nghĩ cho người khác thôi nó đã là một dạng năng lực vô cùng quan trọng để giúp bạn phát triển bản thân, phát triển sự nghiệp và trở nên xuất sắc hơn mỗi ngày. Người không có năng lực này sẽ khó mà có thể thể hiện được bản thân trong một tập thể, một đội ngũ hoặc đối với những người mà mình đang cộng tác. Câu hỏi là, làm sao để có thể rèn luyện khả năng nghĩ cho người khác để không chỉ khoe cho mình? Chia sẻ với các bạn ba câu hỏi mà tôi luôn sử dụng để tư duy trong mọi trường hợp và đặc biệt trong các trường hợp làm việc và cộng tác với người khác. Câu hỏi 1: Người tôi đang cộng tác là ai và cách giao tiếp, cộng tác với họ hiệu quả nhất là gì? Mình làm gì trong đời cũng có cái gọi là target audience - đối tượng mục tiêu. Xây dựng một thương hiệu cũng phải biết người tiêu dùng mục tiêu của mình là ai. Đứng lên phát biểu cũng phải biết người nghe bài phát biểu của mình là ai. Tổ chức một event cũng phải hiểu người tham dự event của mình là ai. Làm một việc ý nghĩa giúp đỡ cho cộng đồng, xã hội cũng phải đặt câu hỏi mình đang làm việc này cho ai. Làm gì cũng vậy, nếu không bắt đầu từ đối tượng mục tiêu thì không bao giờ hiểu được họ cần gì, họ mong muốn gì để tạo ra giải pháp tương ứng. Trong công việc hằng ngày cũng vậy. Tất cả những việc bạn làm đều đang ảnh hưởng trực tiếp đến một đối tượng mục tiêu nào đó. Đối tượng có thể là khách hàng, nhà cung cấp, đồng nghiệp, sếp trực tiếp, sếp gián tiếp, vv. Khi và chỉ khi bạn hiểu rất rõ người thụ hưởng những việc mình đang làm là ai thì bạn mới biết làm cách nào để có thể tác động hay giúp đỡ được họ. Một khi bạn đã qua loa, làm cho có, cho xong việc của mình dù người thụ hưởng là ai thì bạn đang cực kỳ thiếu trách nhiệm và không biết cách làm việc theo tư duy logic. Tại thời điểm này, tôi chắc chắn bạn đang có rất nhiều việc cần giải quyết trong công việc cũng như trong đời sống. Câu hỏi là, tất cả những việc bạn đang giải quyết đó bạn có biết đối tượng mục tiêu của mình là ai không? Trả lời được câu hỏi này thì mới có thể bắt đầu suy nghĩ về cách làm việc hiệu quả nhất đối với họ. Câu hỏi 2: Đối tượng mục tiêu này cần gì nhất ở mình, hoặc nỗi đau của họ có thể là gì khi cộng tác với mình? Mỗi chúng ta đóng một vai trò quan trọng khác nhau trong một tập thể hoặc trong một dự án. Khi biết đối tượng mục tiêu của mình là ai thì việc tiếp theo bạn cần làm là tìm hiểu cách làm việc, cách tương tác, cách giao tiếp cũng như những khó khăn, thử thách mà họ có thể gặp trong vai trò của mình. Cái này dân marketing gọi là customer insight - hiểu biết về đối tượng khách hàng mục tiêu. Ví dụ, nếu các bạn trẻ khi làm việc và tương tác với tôi có đặt câu hỏi này thì họ sẽ đương nhiên hiểu rằng tôi di chuyển quá nhiều, thời gian rất ít, làm việc trên điện thoại di động và vì vậy cần đưa ra những câu trả lời ngắn gọn, súc tích, đi thẳng vào vấn đề và nếu có chia sẻ văn bản thì cần phải là những văn bản cụ thể, trực tiếp ảnh hưởng đến vấn đề đang giải quyết và với định dạng có thể mở được trên mobile. Việc các bạn chia sẻ một mớ thông tin và dữ liệu lộn xộn, khó mở trên điện thoại di động vì file quá nặng chẳng hạn cho thấy các bạn hoàn toàn không nghĩ gì và hiểu gì về đối tượng mà mình đang giao tiếp. Chuyện này thực ra không có gì quá khó. Ai cũng có sếp chẳng hạn và ai cũng cần phải biết làm như thế nào để giúp cho sếp mình đưa ra được ý kiến, quyết định một cách hiệu quả, nhanh chóng và thuận tiện nhất. Vậy thì, bản thân tôi cần phải làm gì, tổ chức thông tin thế nào, trình bày thông tin, dữ liệu ra sao cho nó logic, thuận tiện và hiệu quả nhất cho sếp? Sự khác biệt của người biết làm việc và không biết làm việc chỉ đơn giản là như thế. Một người thì làm chỉ để khỏe, xong việc cho mình. Người còn lại luôn nghĩ về hiệu quả chung, nghĩa là cần làm gì khi cộng tác và hợp tác với người đối diện để họ có thể hoàn thành tốt nhất, giải quyết tốt nhất vấn đề đang cần giải quyết. Câu hỏi 3: Cách tốt nhất để giao tiếp với đối tượng mục tiêu là gì? Thời gian và lịch trình của bạn không phải là thứ mà tất cả mọi người phải xuôi theo. Khi làm việc với người khác, cần hiểu là mỗi người đều có thời gian và lịch trình của riêng họ. Do đó, việc bạn expect - mong đợi người ta phải trả lời ngay có khi là impossible. Việc bạn làm việc không có lead time, không có sự chuẩn bị về thời gian cần thiết để hồi đáp đương nhiên sẽ tạo ra khó khăn cho người đối diện. Ví dụ, tôi thường xuyên tham gia các hội nghị lớn, sự kiện trong và ngoài nước. Khi travel, hoặc khi phải diễn thuyết trên sân khấu đương nhiên tôi sẽ không thể trả lời tin nhắn ngay được. Do đó, tôi cực kỳ khó chịu khi làm việc với các bạn trẻ không có lead time, nhắn tin lúc nào cũng urgent, cần trả lời ngay, cần ý kiến liền vì deadline công việc đã gần kề. Cách làm việc nước đến chân mới nhảy này làm xáo trộn lịch trình của người mà bạn đang cộng tác, tạo ra những áp lực không cần thiết và đương nhiên là khiến cho công việc không chất lượng. Vì vậy, khi cộng tác và làm việc với người khác, bạn cần hiểu rõ cách liên lạc tốt nhất với họ trong những trường hợp khác nhau là gì. Khi nào cần nhắn tin, khi nào cần chia sẻ file, khi nào cần gọi điện, khi nào cần video call, cần hẹn trước bao lâu, cần trao đổi trong khoảng thời gian thế nào, có cần gửi trước thông tin rồi mới trao đổi hay không…. Người biết cách cộng tác sẽ luôn đặt những câu hỏi về cách thức để có thể trao đổi hiệu quả nhất chứ không chỉ làm mọi thứ để khỏe cho mình. Thực ra, ba chuyện này có gì khó đâu. Vấn đề là bạn cần phải nhận thức về cách làm việc hiệu quả, cách tổ chức để có thể cộng tác hiệu quả với người khác. Chỉ cần làm tốt việc này thôi, bạn đã được người khác đánh giá rất cao khi làm việc nhóm hoặc khi hợp tác, cộng tác trong một dự án nào đó. Đặc biệt, bạn sẽ đương nhiên được sếp của mình đánh giá cao vì biết cách tổ chức và dẫn dắt công việc. Vậy nha. Chúc cho các bạn trẻ sẽ làm việc và cộng tác tốt hơn trong tương lai để chuẩn bị cho hành trình sự nghiệp đầy nắng gió của mình.

Bạn ngồi sụp xuống, và khóc…. Có quá nhiều người đang phải phụ thuộc vào em, về cả vật chất lẫn tinh thần. Cho nên, em lúc nào cũng phải tỏ ra mạnh mẽ. Không muốn cũng không được chị ạ Mà sao em luôn phải là người mạnh mẽ? Trên đời này, có những người sinh ra đã là như thế. Đôi vai họ chẳng biết từ bao giờ đã nặng trĩu trách nhiệm cho người thân, gia đình, đàn em, tập thể những người đang follow họ. Tự nhiên nó thế. Có khi vì tính họ cũng hơi bao đồng, hơi đại ca, hay mặc nhiên gánh vác thay cho người khác. Cũng có những người chẳng qua là bị đẩy vô thế. Họ có tư chất hơn một chút, thông minh hơn một chút, linh hoạt và giỏi giang hơn một chút, thế thôi. Dần dần, mọi người xung quanh quen với việc nhờ vả họ, dựa dẫm họ, trông chờ vào họ. Bản thân họ cũng vì vậy mà ngày càng trở nên gánh vác hơn, buông việc này bắt việc nọ nhiều hơn nhằm thỏa mãn yêu cầu của người xung quanh. Cứ như thế, họ mặc nhiên mạnh mẽ từ lúc nào không biết. Cũng có người tự mình yêu thích giao diện mạnh mẽ của bản thân, vì nó mơn trớn cái ego của mình mượt hơn, chỉ đơn giản là như thế. Một cách cố ý hay vô tình, người mạnh mẽ bỗng trở thành điểm tựa về cả vật chất lẫn tinh thần của nhiều người khác. Có điều, mạnh mẽ hay không thì họ cũng chỉ là một con người bình thường chứ có phải superman đâu. Họ cũng có hỉ nộ ái ố, có những giọt nước mắt và những phút yếu lòng. Có điều, vì bề ngoài mạnh mẽ nên họ thường không dễ dàng show ra cho mọi người nhìn thấy sự mệt mỏi, kiệt sức hay gục ngã của bản thân. Cũng vì vậy, người khác mặc nhiên cho rằng, người mạnh mẽ sẽ vẫn cứ thế thôi, dù đất trời giông bão có ra sao. Người ta mặc nhiên như thể. Người mạnh mẽ cũng vì sự mặc nhiên này mà tỏ ra như thế. Cuối cùng, họ mới chính là người phải chịu đựng những áp lực underground trước mặt mọi người. Vậy, là em khóc…. Thật ra, tôi cũng đã từng như thế. Vì người khác luôn mong muốn nhìn thấy hình ảnh mạnh mẽ nên bản thân mình cũng luôn tỏ ra mạnh mẽ. Đôi khi, mong muốn này từ người khác tạo ra áp lực cho chúng ta phải cố gắng để đáp ứng đúng với hình ảnh mà mọi người mong đợi. Tuy nhiên, không ai trên đời này có trách nhiệm phải trở thành người mạnh mẽ cả. Tất cả chúng ta sinh ra đều là những thực thể bình đẳng trong vũ trụ này. Mỗi người sẽ có sứ mệnh và hành trình riêng của mình. Có người vì sứ mệnh to lớn hơn mà phải gánh vác nhiều hơn. Cũng có người, sứ mệnh có vẻ bình an hơn nên gánh vác cũng ít đi. Dù là gì, việc gánh vác hay không luôn là lựa chọn của mỗi người. Không ai có trách nhiệm phải mạnh mẽ và trở thành chỗ dựa tuyệt đối của người khác cả. Do đó, nếu phải tỏ ra mạnh mẽ và gánh vác vì đó là expectation - mong đợi của người xung quanh thì có lẽ đó là một lựa chọn sai. Lựa chọn đúng nên là, tôi có khả năng giúp đỡ và chia sẻ với người khác, do đó tôi mang vác một phần trách nhiệm dù không phải của tôi lên đôi vai của bản thân mình. Tôi hạnh phúc và vui vẻ vì điều đó. Tôi không áp lực về điều đó và đương nhiên làm điều đó một cách thuận tự nhiên và theo khả năng hiện có của bản thân mình. Các bạn thấy đó, tất cả chỉ là góc nhìn mà thôi. Nếu bạn phải ngã gục và đặt câu hỏi một cách ai oán, tại sao em phải luôn là người mạnh mẽ? Có khi nào đó đơn giản chỉ là vì lựa chọn mạnh mẽ không phải là của bạn? Mình sinh ra và bước đi trong cuộc đời này, quan trọng nhất là tự do, vui vẻ và hạnh phúc. Khi và chỉ khi bạn có thể và mong muốn trở thành chỗ dựa mạnh mẽ của người khác thì bạn cứ làm. Còn lại, đừng để cho bất kỳ lý do nào khác khiến bạn phải gánh vác một cách bất đắc dĩ. Không ai một mình gồng mãi được. Cũng chẳng ai trên đời này có thể gồng cả đời chỉ để níu kéo hình ảnh người mạnh mẽ trong mong đợi của người xung quanh. Cho nên, thôi thế thì thôi thì thế đó. Cứ từ từ bình tĩnh và thuận theo khả năng của mình mà sống. Đừng expect người khác quá nhiều, cũng đừng expect bản thân quá nhiều. Cuộc đời này ngắn lắm, thoáng cái là đã đến lúc check out. Cho nên, vui được cứ vui, nhẹ nhàng được thì hãy cứ nhẹ nhàng. Không việc gì phải gồng lên để tỏ ra là mình luôn mạnh mẽ…

Tháng mười Là đã cuối năm chưa Sao vạt mưa chiều Mãi ngẩn ngơ mùa lập hạ Một năm qua rồi sao Hay tương lai chưa khởi đầu đã hớt hơ vấp ngã Đoàn người Vẫn lặng thầm vàng vọt nối chiều mưa Đâu đó bên chợ đời Đã rộn ràng chuyện kẻ đón người đưa Hết năm rồi Chuyện vé tàu về ăn Tết Gói ghém mong manh Vào những ưu tư nghờ nghệch Bắt đầu chưa Sao lại kết thúc rồi? Tháng mười bước qua Lòng đã kịp bồi hồi Qui luật thời gian Là trôi về phía sau hay phía trước? Đếm ngày xuân Là đếm xuôi hay đếm ngược Trần gian Là dạo chơi hay chỉ để chia tay? Con đường Là hành trình hay một cuộc rủi may Đến Là nơi bắt đầu hay kết thúc? Níu kéo nhau Là thiên đàng hay địa ngục? Giọt mưa cuối ngày Rơi xuống, bay lên? Lao xao Là lòng người hay vũ trụ gọi tên Cuống cuồng Chạm lấy cầu vồng hay giấc mơ còn dang dở Một lần dạo chơi Bao lần đã lỡ? Còn lại gì Khi thời gian đã quên mất tên ai Nếu dấn thân từ hôm nay Phải chăng rồi sẽ có ngày mai Để lại Là khi bắt đầu chẳng phải ngày kết thúc Giọt nước trong veo Tan trong lòng nắng đục Xối xả bờ mưa Gột rửa thoáng nhân gian Tháng mười Và nửa trái tim hoang… Nguyễn Phi Vân Saigon, 08/10/2024

Bạn đã bao giờ nghe câu này chưa? “Life is so much simpler when you stop explaining yourself to people and just do what works for you - Cuộc sống trở nên đơn giản hơn khi ta không còn phải lo giải thích việc mình làm mà chỉ tập trung vào làm những điều mình thích.” Bắt đầu từ môi trường Á đông, con người ta từ khi sinh ra đến khi rời khỏi cõi đời này đã đương nhiên mang vào mình áp lực về lời ra tiếng vào của người xung quanh, cộng đồng, xã hội. Và cứ như thế, chúng ta canh vào miệng đời để sống. Làm gì cũng phải lo lắng chuyện người ta sẽ lời ra tiếng vào ra sao, phản ứng thế nào, bàn cãi ra sao…. Riết rồi, làm gì hình như cũng chỉ để thỏa mãn expectation - mong đợi từ người khác. Rất nhiều thứ, mặc dù bản thân thấy đúng, thấy cần làm, thấy có giá trị nhưng cũng phải gác lại không dám làm khi tồn tại chút rủi ro về sự bất đồng, đặc biệt của cộng đồng mạng. Dần dần, việc phục tùng theo mong đợi của thế giới bên ngoài khiến cho con người ta quen với vai diễn trên bề mặt, mơn trớn sự chấp thuận của đám đông và luôn bắt đầu bằng sự giải thích tại sao mình làm việc mình đang làm. Rất nhiều khi, những việc làm này hoàn toàn không phải là thứ mà người ta muốn làm, thích làm hoặc cảm thấy tạo ra giá trị. Con người ta vì vậy mà cũng sống hai cuộc đời khác nhau, một cuộc đời public để xây dựng cái vỏ bọc bề ngoài và cuộc đời còn lại rất personal - riêng tư , không liên quan gì và đương nhiên phải giấu kín vì đôi khi đi ngược lại về mặt giá trị với hình ảnh bên ngoài. Khi sống hai cuộc đời khác nhau, không liên quan hoặc hoàn toàn trái ngược nhau, tinh thần và tâm hồn sẽ ngày càng mâu thuẫn với thực tại. Dần dà, việc phải sống hai cuộc đời trái ngược nhau này khiến cho con người ta mệt mỏi, kiệt sức và trở nên chán nản với chính sự tồn tại của mình. Đây cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến trầm cảm của rất nhiều người khi không được là chính mình, khi phải sống cuộc đời bề ngoài theo ý muốn của đám đông. Vấn đề là, người ta có đủ dũng cảm là chính mình, sống và thể hiện theo giá trị của bản thân mặc dù giá trị đó có thể đi ngược lại với mong muốn của đám đông? Câu trả lời là không có câu trả lời chung cho tất cả mọi người. Dám hay không dám là lựa chọn của mỗi cá nhân. Nếu cá nhân không chịu được áp lực của đám đông thì việc lựa chọn sống thuận theo đám đông là điều mặc nhiên. Một khi đã đưa ra lựa chọn này, con người ta phải biết cách cân bằng để vỏ bọc bề ngoài kia không dẫm nát con người thật của mình. Ngược lại, nếu đủ dũng cảm để là chính mình, sống thuận theo giá trị của bản thân và dám chấp nhận sự khác biệt giữa cá nhân mình và đám đông, con người ta phải học cách chấp nhận và xây dựng bản lĩnh để đối diện với áp lực đương nhiên từ đám đông. Lựa chọn nào cũng có những chông gai của nó. Tuy nhiên, lựa chọn là của cá nhân và không ai khác ngoài cá nhân bạn có thể giúp bản thân vượt qua được những gian nan trong từng lựa chọn. Cuối cùng thì, bạn chọn phải giải thích về việc mình làm cho đám đông ngoài kia hay dừng lại, không giải thích nữa mà chỉ tập trung làm những điều mình mong muốn? Dù lựa chọn là gì, hãy bình an và làm bạn với lựa chọn của chính mình. Đừng để cho bản thân phải loay hoay, hoang mang giữa giao lộ của nhiều lựa chọn. Không có đúng, cũng chẳng có sai khi lựa chọn sống như thế nào. Cuộc đời là của bạn. Sống sao là cách bạn xài sạc thời gian còn lại trên cõi đời này. Quan trọng là bạn có thể bình an, vui vẻ và hạnh phúc với lựa chọn và hành trình của chính mình. Vậy thôi!

Tôi hay nhận được lời mời từ các tập đoàn lớn đến chia sẻ cho các cấp quản lý hoặc toàn công ty để kick-off các chương trình trọng điểm, hoặc tại những sự kiện town-hall mang tính chuyển mình quan trọng của tổ chức. Thường thì, câu hỏi đầu tiên của tôi trước khi nhận lời luôn là, “Công ty mình đang gặp vấn đề gì về mindset cần thay đổi?” Câu hỏi tuy đơn giản nhưng lại là khởi điểm của tất cả mọi vấn đề và cơ hội. Guess what? 10 lần như một, lần nào hỏi cũng nghe chia sẻ có vấn đề liên quan đến chữ “sợ”. Sợ thất bại, sợ sự bất định, sợ thị trường mới, sợ không biết làm…. Này là những nỗi sợ cổ điển tại các tổ chức lớn đã quen hoạt động theo quy cũ, lớp lang, nề nếp. Công ty, đội ngũ, cá nhân càng có nhiều thành tích, càng đã thành công thì nỗi sợ này càng lớn. Mà sợ cũng phải thôi vì khi đã làm corporate thì bất kỳ cam kết chỉ tiêu, thành tích nào cũng gắn rất chặt với chức vị, mức lương, mức thưởng và tiền đồ về sau. Không thể mất chức, càng không thể mất tiền và đặc biệt không nên mất mặt. Càng có nhiều thứ để mất thì người ta càng sợ. Vì vậy, giấc mơ của lãnh đạo rất nhiều khi bị thả rông trên một đường thẳng song song, không điểm chạm và chẳng liên quan gì đến giấc mơ của đội ngũ làm thuê. Tôi hiểu rất rõ điều này vì bản thân cũng đã từng đi làm thuê cho tập đoàn. Nói gì nói, cũng phải bảo vệ cho cái thân mình trước. Nói trắng ra, đã là con người thì một trong những nhu cầu cơ bản và quan trọng nhất theo tháp Maslow là sự an toàn. Có khi, phải cảm được sự an toàn rồi thì người ta mới dám trò chuyện với rủi ro. Mà một khi đã mưu cầu sự an toàn thì, ai chẳng sợ những thứ vô định nằm chễm chệ ngoài cái vòng an toàn đó? Nỗi sợ này luôn lăn tăn, hấp hơ chờ đâu đó, thở oxy, không lên tiếng nhưng miệt mài nhắc nhở, nhắc người ta lo lắng, tránh né, tìm cớ bàn ra thay cho tìm cách để bàn vào. Cuối cùng, what’s in it for me? Nếu tôi lao ra bầm dập với rủi ro thì liệu lời lóm được gì cho bản thân mình cơ chứ? Trừ phi, giấc mơ giông bão của tập đoàn chính là hành trình mà tôi muốn chọn, để thử sức mình, để phát triển bản thân mình, để được bung lụa hết cỡ dù mặt mày có lúc lên lúc xuống. Cuối cùng, chúng ta vẫn phải quay về với câu chuyện của bản thân, của những động cơ cá nhân thầm kín nhất. Sự hô hào là cần thiết. Sự truyền lửa, truyền cảm hứng là điều không thể thiếu. Nhưng mỗi ngày qua đi và khép lại, con người vẫn cứ là con người. Và con người đó chỉ có thể tự đứng lên, tự mang vác sứ mệnh vào mình, tự gác bỏ mọi nỗi sợ để đồng hành cùng giấc mơ to bự mang tên corporate khi họ tự nghiệm ra lợi lạc song song của bản thân trên hành trình dấn thân vào những con đường ít ai dám chọn…. Bài toán là, làm sao để kích hoạt điểm “ngộ” này trong mỗi cá nhân. Nếu thay đổi góc nhìn, đứng từ góc độ của người đi làm, câu hỏi thường được đặt ra sẽ là, tại sao tôi phải dấn thân và chịu rủi ro cho giấc mơ của một ai đó khác. What if - nếu ta thay đổi cách đặt vấn đề thì sao? What’s in it for me? Tôi được gì khi dấn thân? Tôi được gì khi phải oằn mình vượt qua nỗi sợ của cá nhân để đóng góp vào giấc mơ lớn lao & xa xôi nào đó? Nếu thiếu đi điểm tựa này, bao nhiêu công sức hô hào rồi cũng bỏ sông đổ biển. Chỉ khi giúp cho cá nhân tìm ra điểm tựa của chính họ, động lực của cá nhân trong cuộc chơi chung thì tổ chức mới không phải nhọc lòng về sự co kéo giữa giấc mơ và nỗi sợ.

“Em ơi, dừng lại ở đó, zoom out ra và nhìn vấn đề tổng thể theo những bước quan trọng đi.” Đây có lẽ là câu mà tôi sử dụng nhiều nhất khi trao đổi làm việc với các bạn trẻ. Rất nhiều bạn dù làm thuê hay kinh doanh đều hay bị rơi vào tình trạng lan man trong chi tiết. Có nhiều khi, cái sườn, bức tranh tổng thể ra sao hoàn toàn không biết nhưng lại dễ dàng đắm chìm trong một mớ chi tiết nào đó một cách hết sức say sưa. Ví dụ, bạn có thể miên man cà leo dưa muối là khi gặp người nào đó rồi mình sẽ nói những câu chuyện gì. Tuy nhiên, tại sao mình cần gặp người đó, tìm người đó ở đâu, liên hệ với họ như thế nào, làm cách nào để có thể tạo được cuộc hẹn với họ, vv thì lại hoàn toàn không có bất kỳ một suy tính chi chi. Khi mình còn không biết tại sao cần gặp họ, làm sao để gặp họ thì vẽ vời làm gì chi tiết về những gì mình sẽ nói? Mơ màng cho nhiều rồi không có cỡ nào gặp người ta thì mơ màng để làm gì? Đó chỉ là một trong những ví dụ rất đơn giản để cho thấy con người rất dễ sa vào chi tiết mà quên tư duy về tổng thể. Đây là một trong những bệnh khá phổ biến tại Việt Nam , có lẽ một phần là do lỗi của việc giáo dục không dựa trên tư duy mà trên bài văn mẫu. Trong rất nhiều trường hợp, tôi phải chặn ngang chia sẻ lan man của người đối diện lại và yêu cầu phải lên khung sườn tổng thể của những gì bạn muốn trình bày trước khi đi vào chi tiết. Người bị mắc bệnh này không nhìn thấy tổng thể, không biết cách tư duy hoặc không tự tin về khả năng quản lý và diễn đạt tổng thể của mình. Do đó, họ tìm thấy vòng an toàn trong những chi tiết thông tin sẵn có hoặc quen thuộc. Đây cũng là lối mòn và cách thoát thân dễ dàng của những người không nắm chắc logic, thông tin hay giải pháp, đặc biệt là trong những cuộc họp quan trọng hoặc những cuộc họp cần báo cáo. Trong rất nhiều trường hợp, mặc dù đã yêu cầu các bạn thoát ra khỏi chi tiết và quay trở về với tổng thể, một số người vẫn loanh quanh, vòng vo rồi lại khoét vào chi tiết để tìm cách thoát khỏi những câu hỏi nền tảng, khó trả lời hoặc không có câu trả lời. Đây là chiếc bẫy cực kỳ nguy hiểm cho các bạn trẻ đang đi làm, đặc biệt là các bạn ở tầm trưởng đội nhóm, trưởng phòng, quản lý cấp trung. khi rơi vào thói quen không tư duy tổng thể mà sa đà vào chi tiết này, bạn thể hiện mình không có khả năng tổ chức, quản trị hay dẫn dắt bất kỳ đội ngũ hay dự án nào. Đối với những ai đang làm ở các vị trí quản lý cấp trung mà rơi vào bệnh này thì khó có thể thành công vì khiếm khuyết trong kỹ năng lãnh đạo. Làm gì có lãnh đạo nào chỉ lan man trong chi tiết mà không nhìn thấy bức tranh tổng thể? Ngược lại, họ nắm rất chắc tổng thể rồi mới triển khai vào chi tiết. Câu hỏi là, bạn có đang hoặc đôi khi rơi vào trạng thái này không? Nếu có, bạn cần phải tìm cách chữa. Sau đây là ba câu hỏi mà bạn có thể hỏi mình để giúp dẫn dắt tư duy tổng thể trong mọi vấn đề và trường hợp. Mục tiêu, điểm đến mà chúng ta mong muốn là gì? Làm gì cũng phải bắt đầu từ mục tiêu. nếu không, tất cả những gì chúng ta làm không đóng góp cho một thành tích chung nào cả. Như vậy, thì cực kỳ lãng phí thời gian và công sức. Cho dù chi tiết có hay ho và nên thơ đến thế nào đi chăng nữa, nếu chi tiết đó không đóng góp gì cho mục tiêu chung thì nó trở nên hết sức dư thừa. Có bỏ bao nhiêu thời gian và công sức để trau chuốt những chi tiết này rồi thì cũng trở thành cầu vồng để ngắm cho qua mấy cơn mưa. Cho nên, first thing first, làm gì cũng phải bắt đầu từ mục tiêu. Các bước / yếu tố cơ bản, quan trọng để đạt được mục tiêu là gì? Sau khi có điểm đến rồi thì người ta mới bắt đầu nghĩ về cách cấu trúc hành trình để đi đến đó. Để đạt được mục tiêu, cần bao nhiêu bước, phải xây dựng bao nhiêu lần tảng, cần làm xong xong bao nhiêu việc…. Xây nhà thì phải đổ móng. Biết mình cần bao nhiêu cây cột để xây dựng ngôi nhà vững chắc là yếu tố cực kỳ quan trọng trước khi tiến hành xây nhà. Do đó, cần dành thời gian phân tích, suy nghĩ, trao đổi cùng nhau để xây dựng nên sơ đồ kết cấu này Trước khi bước vào chi tiết. Chi tiết triển khai từng bước như thế nào? Sau khi có điểm đến, có bản đồ rồi thì người ta mới bắt đầu dấn thân và bước vào chi tiết. Tại đây, bạn mới dành thời gian để mơ màng và trau chuốt về những việc cụ thể mà mình sẽ triển khai. Các bạn thấy đấy, nếu bắt đầu từ đây mà thiếu đi hai bước đầu tiên thì làm sao biết được viên gạch mình đang trau chuốt sẽ được đặt vào đâu trong kết cấu ngôi nhà vững chắc và to lớn kia? Làm gì cũng vậy, chi tiết là quan trọng nhưng chi tiết không làm nên giải pháp. Nếu học cách tư duy, nhìn nhận và giải quyết vấn đề một cách tổng thể, bạn mới có thể quản trị và dẫn dắt bất kỳ dự án nào mình tham gia đi đến thành công. Cho nên, lần sau đừng vội nhảy chầm vào chi tiết. Hãy tự hỏi mình ba câu hỏi trên đây và học cách tư duy tổng thể để thành công.

Em đón tôi tại sân bay Changi. Mặc dù đã trao đổi và làm việc với nhau rất nhiều online, đúng là không có gì thay thế được chuyện gặp nhau ở ngoài đời, tay bắt mặt mừng, ôm nhau thắm thiết. Đưa tôi về khách sạn check in xong, hai đứa đi bộ ra đường Orchard uống cà phê. Dù là đối tác kinh doanh, với tôi mọi việc phải bắt đầu từ quan hệ giữa con người với con người. Cuộc sống này rất ngắn và quan hệ kinh doanh, tiền bạc, lợi ích chỉ có thể là những quan hệ trên bề mặt, trong một giai đoạn chia sẻ lợi ích nào đó mà thôi. Với tôi, kinh doanh chỉ là một mảnh ghép trong cuộc đời. Cuộc sống này có vui vẻ và hạnh phúc hay không còn phụ thược vào rất nhiều thứ khác. Trong đó, có sức khỏe về quan hệ giữa bản thân và những người đang hiện diện trong cuộc đời mình. Vì vậy, câu chuyện hôm nay của chúng tôi cũng bắt đầu từ cuộc sống…. Hình như đã 5 năm kể từ ngày em bước ra khỏi môi trường corporate rồi phải không? Cảm giác thế nào? Có còn nuối tiếc và mong muốn quay lại không? Tôi hỏi. Nói thật nhé, cô trả lời, đang từ người giữ chức vụ rất cao trong một tập đoàn lớn mà bây giờ phải tự thân khởi nghiệp, tự làm tất cả mọi thứ từ lao công đến bảo vệ thì thật là cú sốc quá lớn. Dù có chuẩn bị tinh thần hay chưa, một khi đã bước ra thì tất cả hào quang cũ chỉ còn là quá khứ. Rất nhiều khi, em rơi vào trạng thái nghi vấn chính bản thân mình, nghi vấn quyết định rời khỏi môi trường làm thuê để bắt đầu hành trình của riêng mình. Mà trước đây tại sao em lại quyết định nghỉ việc? Sau bao nhiêu năm làm việc cho những tập đoàn lớn, em cảm thấy rồi ngày nào cũng như ngày đó, workload ngày càng tăng, stress ngày càng tăng, không có thời gian cho con cái và gia đình và lại càng không có thời gian cho bản thân. Cứ như vậy xà quần từ ngày này sang ngày khác, leo lên từng nấc thang sự nghiệp, đối đầu với chính trị công sở từng phút từng giây. Em mệt lắm! Vậy em đưa ra quyết định nghỉ việc chỉ vì mệt quá hay sao? Không phải đâu chị. Em cũng suy nghĩ đắn đo rất nhiều, mất cả năm trời mới đưa ra quyết định đó. Mặc dù em đang được coach để Lên chức tiếp theo trong tập đoàn, em tự hỏi mình, rồi sao nữa? Lại từng nấc thang, từng nấc thang mình leo lên…. Lại từng ngày đi qua, trôi qua mà bản thân không kiểm soát được sự tự do của chính bản thân mình. Rồi ai đó cũng có thể sa thải mình. Rồi ai đó cũng có thể vì lợi ích mà chơi mình. Rồi mình không có lựa chọn nên làm gì, được làm gì mà chỉ ngoan ngoãn bước theo hành trình do ai đó vẽ ra. Thực ra, đây là lựa chọn của mỗi người. Mỗi lựa chọn sẽ có mặt trời và chông gai của nó. Chúng ta không thể có tất cả như những gì mình mong muốn. Một khi đã lựa chọn con đường làm thuê, môi trường corporate thì mình phải tuân thủ theo quy luật của nó em ạ. Chị cũng đã từng ở trong guồng quay đó, đã học được rất nhiều, đã được lợi rất nhiều trước khi quyết định rời bỏ nó. Vậy điều gì đã khiến chị đưa ra quyết định này? Chỉ có hai từ duy nhất em ạ, “tự do”. Chị là người luôn khao khát được tự do trong tư duy, trong suy nghĩ, trong cuộc sống và lựa chọn của bản thân. Nếu ngay giờ phút này chị mong muốn được ngồi ăn cơm với mẹ thì mình đủ sự tự do về thời gian và tài chính để có thể book vé, bay một mạch qua Mỹ ăn cơm với mẹ. Đối với chị, tự do mang lại hạnh phúc. Và vì hai chữ tự do này mà chị quyết định đánh đổi những lợi ích đã có khi làm thuê trong một tập đoàn lớn để tự mình khởi nghiệp. Chị nghĩ, nếu thiếu đi một mục đích to lớn, thiếu đi điểm đến vì nó mà mình bất chấp này thì khó có thể đánh đổi và đưa ra quyết định. Em hiểu mà. Sau khi rời khỏi chiếc ghế to bự của tập đoàn, số lượng cuộc gọi mà mình nhận được trở nên thưa thớt. Khi mình không còn mang lại lợi ích và hào quang cho người khác, chẳng mấy ai còn nhớ đến mình. Em hay gọi nó là “The branded seat - chỗ ngồi của brand”. Hồi xưa, chức danh em sáng ngời trong tập đoàn nổi tiếng như vậy nên em được mời đến tất cả những sự kiện elite nhất. Chị biết không, thực ra cái label trên những chỗ ngồi đó tại những sự kiện cao cấp và quan trọng là chỗ ngồi mang tên brand, đừng nhầm tưởng là nó mang tên mình. Khi mất đi tước vị và mối liên hệ với brand thì mình chẳng là ai và chiếc ghế đó sẽ dành cho người thay thế. Nobody is irreplaceable - Không ai là không thể thay thế cả, đúng không chị? Quy luật của cuộc sống là như thế em ạ. Giá trị có thể đến từ thương hiệu và tổ chức mà mình đang làm thuê cho, nhưng giá trị cũng có thể đến từ thương hiệu cá nhân của chính bản thân mình. Dù lựa chọn của chúng ta là gì, đứng trên vai người khổng lồ để có được giá trị liên kết, hoặc tự mình xây dựng thương hiệu cá nhân cho bản thân, mình cần phải rất rõ luật chơi của từng lựa chọn. Hành trình nào rồi cũng có mùa nắng và ngày mưa của nó. Quan trọng là mình phải kiên định với điểm đến và hành trình mình đã chọn. Hình như em đang hơi chao đảo trong quyết định của mình? Em đã quen với việc làm những dự án lớn, bay từ thị trường này đến quốc gia nọ. Do đó, em đang cảm thấy mình không sử dụng được hết nền tảng và giá trị của bản thân. Em có chao đảo chị ạ. Một phần nào đó trong em đang đẩy em về phía quay trở lại với môi trường tập đoàn. Nhưng điều đó lại hoàn toàn mâu thuẫn với mong muốn được làm chủ cuộc sống của mình. Nếu thế thì, chị nghĩ em nên tập trung để biến doanh nghiệp hiện tại của mình thành một dự án lớn, thành một công ty hay tập đoàn có số má để em có thể thỏa sức vùng vẫy và sử dụng hết giá trị tích lũy của mình bao năm qua, đương nhiên chỉ khi em không bị áp lực về tài chính. Em cảm ơn chị. Hành trình phấn đấu đi lên trong một tập đoàn cũng cô độc như hành trình đưa ra quyết định rời bỏ nó. Thực ra, em biết mình đã đưa ra lựa chọn đúng, chỉ là đôi khi cô độc quá nên hoang mang một chút. Nói chuyện với chị xong, em cảm thấy tinh thần thoải mái hơn. Em lại tiếp tục hành trình của mình chị ạ. Rồi em sẽ biến chiếc ghế của brand ngày nào thành chiếc ghế mang tên thương hiệu của chính mình…. Câu chuyện dừng lại ở đó khi hoàng hôn dần buông xuống. Ngoài kia, mọi việc vẫn tiếp diễn, cuộc sống vẫn lặng trôi, và đâu đó vẫn có hàng vạn con người đang đắn đo đưa ra quyết định về hành trình của chính bản thân mình. Dù đó là gì, lựa chọn của bạn luôn đúng trong hoàn cảnh của chính mình. Và lựa chọn nào cũng có luật chơi của nó….