“1.000 thương hiệu - 10.000 nhân tài” Đây là thông điệp rất thống nhất mà tôi nghe được trong tất cả các bài phát biểu của các cơ quan chính phủ khác nhau và hiệp hội nhượng quyền Đài Loan tại buổi khai mạc triển lãm và hội nghị nhượng quyền quốc tế đài Bắc 09/2024. Tầm nhìn của chính phủ đối với ngành nhượng quyền Đài Loan là xây dựng được 1.000 thương hiệu nhượng quyền Đài Loan có khả năng xuất khẩu mô hình và thương hiệu ra thị trường thế giới. Và để làm được điều này, họ mong muốn phát triền 10.000 nhân tài cho ngành nhượng quyền tại quốc đảo này. Anh bạn người Malaysia ngồi kế bên tại buổi lễ khai mạc ghé tai nói nhỏ với tôi, “Ủa, tưởng Mallaysia khai mạc triển lãm và hội nghị nhượng quyền là đông chính khách nhất thế giới rồi, vậy mà bây giờ phải nhường lại ngôi quán quân cho Đài Loan.” Quả thật, hai hàng ghế khách mời VIP hơn 30 chỗ ngồi thì 80% là khách chính phủ. Còn lại là chủ tịch các hiệp hội nhượng quyền từ Thái Lan, Singapore, Malaysia, Úc và Việt Nam tham dự theo lời mời của Hiệp hội nhượng quyền Đài Loan. Ngoài bài phát biểu của Chủ tịch hiệp hội nhượng quyền Đài Loan thì có đến bốn bài phát biểu khá dài từ Thư ký văn phòng Thủ tướng, Bộ kinh tế, Bộ nông nghiệp, Phòng xúc tiến thương mại Bộ kinh tế. Tất cả đều chia sẻ sự ủng hộ về mặt chính sách và tài chính cho việc xúc tiến và xuất khẩu thương hiệu và mô hình nhượng quyền Đài Loan ra thế giới. Đài Loan là một quốc gia rất nhỏ, không đến 1/5 dân số của thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, GDP đầu người của Đài Loan gấp tám lần Việt Nam. Triển lãm nhượng quyền lần này là lần thứ 28. Điều đó có nghĩa là Đài Loan vượt xa Việt Nam về sự phát triển của ngành nhượng quyền và cấp phép. Tại buổi chiêu đãi sau lễ khai mạc, tôi quay sang hỏi anh bạn là phó chủ tịch hiệp hội nhượng quyền Đài Loan lý do vì sao có nhiều chính khách và nhiều bài phát biểu từ chính phủ đến như vậy tại lễ khai mạc. Anh quay sang cười và nói, “Đơn giản thôi. Ở đâu có tiền và mang lại lợi ích lớn cho nền kinh tế thì đương nhiên ở đó sẽ có chính phủ.” Việc Đài Loan có nhiều thương hiệu F&B, đặc biệt là trà sữa phát triển mạnh qua hình thức nhượng quyền tại nhiều quốc gia trên thế giới đã mở đường cho chiến lược siêu xuất khẩu bằng mô hình và thương hiệu. Nhượng quyền vì vậy mà đã trở thành một trong những chính sách phát triển kinh tế quan trọng của quốc đảo này. Anh cũng hỏi lại tôi, “Chính phủ Việt Nam có hỗ trợ cho việc phát triển của ngành nhượng quyền hay không?” Mỗi lần nghe câu hỏi này là tim lại nhói đau vì ngành nhượng quyền hầu như không nhận được bất kỳ sự chú ý nào từ chính phủ Việt Nam. Nhưng tôi chắc chắn rằng mức độ chú ý rồi sẽ thay đổi rất nhanh. Như anh bạn Đài Loan đã trả lời một phát trúng tâm, ở đâu có tiền và mang lại lợi ích kinh tế thì sẽ có sự xuất hiện cần thiết của chính phủ. Không chú ý sao được khi đây là ngành siêu xuất khẩu đã và đang đóng góp từ 5-10% GDP cho nhiều quốc gia trên thế giới. Khi thành lập công ty và quỹ đầu tư nhượng quyền Go Global cùng với VFLN - Mạng lưới nhượng quyền và cấp phép Việt Nam, giấc mơ của tôi là xây dựng ngành siêu xuất khẩu này ngày càng lớn mạnh hơn để có thể xuất khẩu các mô hình và thương hiệu Việt Nam ra thế giới. Hôm nay, khi ngồi đây lắng nghe những bài phát biểu của chính phủ Đài Loan tại triển lãm nhượng quyền quốc tế Đài Loan, cũng như bất kỳ sự kiện khai mạc triển lãm và hội nghị nhượng quyền nào khác trên thế giới, tôi cũng nhìn thấy phía trước của mình là một giấc mơ Việt Nam tương tự hay còn hơn thế nữa. Nếu một quốc gia chỉ có dân số chưa tới 1/5 thị trường Việt Nam mà có thể xây dựng được 1.000 thương hiệu nhượng quyền quốc tế thì Việt Nam phải nhân lên gấp năm hay gấp 10 như vậy. Can we do it? Liệu chúng ta có làm được điều phi thường này không từ xuất phát điểm rất hạn chế hiện nay? Đương nhiên câu trả lời là Definitely - Chắc chắn là được. Điều này không có gì là quá mới. Việt Nam không cần sáng tạo lại vòng quay cũ. Các thị trường phát triển ngành nhượng quyền đều đã xây dựng giấc mơ của mình và đạt được thành tích đáng kể bằng cách xuất khẩu từng thương hiệu một. Chúng ta cũng thế thôi. One step at a time. Từng bước từng bước một, bắt đầu từ giấc mơ và cam kết xây dựng sự chuyên nghiệp trong mô hình và thương hiệu nhượng quyền. Thôi thì đây là câu chuyện ngàn lẻ một đêm của ngàn lẻ một brand. Nó có thể là chuyện thần thoại nhưng cũng có thể là chuyện thần kỳ bước ra từ một giấc mơ cổ tích rất Việt Nam. Taipei, 20/09/2024

Một đời hoạ được mấy chiếc bì? Một hình tạo được bao nhiêu dáng? Một lần đến vội mấy lần đi? Vô chấp Một chấp ra vào giấc xa hoa Ai biết chờ ai nét lụa là Khắc khoải xuân tìm đông phơi áo Hạ về trông ngóng dáng kiêu sa Hai chấp mong người thuận ý ta Thương chút giản đơn thoáng mặn mà Thu đi mùa ố liu xiu nắng Chân trần ngơ ngác ngắm mưa qua Ba chấp cau mày xét gian san Sương sớm hoa trưa nhạt chén tàn Song cũi hồng trần soi gối mộng Nửa phần cau có mấy phần an? Bốn chấp chen vào chốn đa đoan Chia lắm nhân nhanh Mỵ có màng? Ba kênh bốn cuộc thời ai hỏi Ngõ ta đường họ lẽ xênh xang Năm chấp mơ màng vẽ cuộc chơi Sáu chấp đả đon dạ ối mời Bảy chấp quay xe vờ vương vấn Tám chấp buôn dưa chuyện giá hời Chín chấp mười phần sượng mấy cân Thân ghé nhân gian họa mấy lần Vô chấp lòng phàm an mấy kiếp Tâm về ngang sóng gió ngang sân Nguyễn Phi Vân Quảng Châu, 31/07/2024

Sáu năm rồi không quay lại Shanghai, thật ra quay lại cũng có phần bỡ ngỡ. Dù 10 năm trước đã từng ngang dọc ở thành phố và đất nước này liên tục ba năm với vai trò tổng giám đốc thị trường Trung quốc của tập đoàn bên Úc. Sau ba năm tại vị, cuối cùng cũng tạm khép lại hành trình làm thuê cho tập đoàn và bắt đầu hành trình kinh doanh và đầu tư của riêng mình. 5 năm sau đó, cũng đã có dịp quay lại Shanghai nhưng trong một thời gian khá ngắn để tham dự một triển lãm về cung ứng chuyên dụng cho ngành F&B. Lần này quay lại, với một vai trò rất khác là dẫn dắt ba thương hiệu Việt Nam tìm đối tác nhượng quyền tại thị trường Trung Quốc, cả chuyến đi đặt nặng vai trò đồng hành và thực chiến cùng team. Do đó, cũng không còn quá nhiều thời gian để lang thang tìm lại những ngóc ngách thưở xưa hay gặp lại bạn bè năm cũ. Có điều, bận gì bận, hễ qua Thượng Hải đều không thể không gặp Andy. Sau hơn 10 năm, có lẽ anh đã trở thành bạn thân nhất của tôi tại Trung Quốc từ lúc nào không biết. Tính của tôi trước nay không phân biệt ai giàu nghèo ra sao, chức vị thế nào, có xài sạc được quan hệ trong thời gian quen biết hay không. Tôi chỉ đơn giản nghĩ rằng, giữa biển người mênh mông, gặp nhau đã là hữu duyên. Do đó, nếu có duyên làm bạn thì cứ giữ gìn quan hệ đó thật trong trẻo chẳng vì điều gì cả. Cũng có lẽ vì vậy mà chúng tôi trở thành bạn tốt từ hồi nào không hay. Có chuyện gì thì nhắn tin. Lâu lâu gặp nhau thì ngồi cả đêm cập nhật chuyện đời. Và tối hôm nay cũng không là ngoại lệ. Vì muốn ở ngay cạnh trung tâm triển lãm cho tiện, tôi book khách sạn bên Pudong. Check in xong cái là nhắn liền, “Qua tới Thượng Hải rồi mà bận 3 ngày triển lãm. Tối thứ 2 ăn cơm được hôn?”. Nhắn cái là trả lời liền, “OK nhe. Mà trễ chút, chừng 7g hơn được hôn?”. “Dĩ nhiên là ok. Mấy giờ cũng được.” “Vậy chịu khó qua khu Hồng Kiều nhe. Có nhà hàng của đứa bạn mới mở. Đồ Thượng Hải ăn cũng được lắm.” “OK ha. Tối thứ 2 gặp.” Vậy, rồi 3 ngày trôi qua cũng thiệt nhanh. Sáng thứ 2 lại theo chân đối tác lượn một vòng, xem mấy chuỗi F&B đang lên ở Trung quốc và đang tìm mọi cách go global. Cô đối tác nói, “Bên này mấy chuỗi nội địa đang máu lắm, bằng mọi giá muốn xuất khẩu mô hình và thương hiệu. Chị Phi tin không, họ chia em 50% phí nhượng quyền ban đầu và phí royalty (phí sử dụng thương hiệu hàng tháng) trong 3 năm luôn. Chỉ cần em giới thiệu đối tác quốc tế và giúp họ theo dõi đối tác. Kỳ thật, đi thăm mấy chuỗi thấy chuỗi nào scale cũng rất chuyên nghiệp, đóng gói sẵn sàng để nhượng quyền quốc tế. “7:15 tới nhe. Địa chỉ đây ha”, Andy nhắn chừng 11g trưa. “OK. Tối gặp.” 6:45 tôi xuống sảnh, book xe qua app Didi đến chỗ hẹn. Không may, giờ này hơi kẹt xe. Tối qua tính chỉ nửa tiếng tới. Giờ coi bộ phải 50p. Tôi bèn share định vị qua wechat cho Andy. “Không sao. Cứ từ từ nha.” Đúng 7:15, “Muốn ăn gì tối nay nè?” “Andy chọn đi. Ăn gì cũng được.” “OK. Vậy để order trước mấy món tui nghĩ là ngon nhe.” Thật ra, lần nào ăn cơm ở Thượng Hải cũng là bạn chọn món. Và lần nào cũng ngon xuất sắc. Cho nên, tôi cũng không thèm quan tâm. Có người local lo rồi. Sợ gì không được ăn ngon. 7:35 xe dừng ngay trước cổng nhà hàng. Andy đã đứng đó, vẫy tay từ khi xe mới dừng. Coi định vị biết rõ nên ra ngoài đường đón. “Andy!!!” Và hai đứa ôm nhau mừng lắm, vì đã quá lâu rồi không gặp. “这些年，你过得好吗？ - Mấy năm nay cuộc sống ok hông?” Cứ thế, câu chuyện bắt đầu và trôi mãi vào đêm. “Kinh tế dạo này xuống lắm. Ba việc kinh doanh cũ, từ khách sạn đến viện dưỡng lão, cả chuỗi F&B nữa tui bán gần hết rồi. Thu tiền về cho đỡ rủi ro. Giờ chỉ còn kẹt một hai vụ đầu tư vào nhà máy sản xuất là chưa rút ra được.” “Ủa rút hết rồi giờ làm gì?” “Cũng còn vài công ty hoạt động ok. Để chờ xem kinh tế ra sao rồi mới dám đầu tư tiếp. Thượng Hải dù trước đây là thành phố top đầu về kinh tế, giờ chắc phải rớt xuống hạng 4, 5 gì đó sau Covid.” Trong mấy ngày ở Quảng Châu & Thượng Hải, gặp ai cũng nói kinh tế xuống, làm ăn khó khăn, nhiều doanh nghiệp đóng cửa, và giới có tiền của Thượng Hải liên tục di dân sang Thái Lan và các quốc gia khác nên kinh tế Thượng Hải còn rớt đài hơn mức trung bình tại thị trường tỷ dân này. Nhưng kinh tế sa sút thì ngành nhượng quyền lại lên, vì ai cũng đổ đi tìm cơ hội ít rủi ro hơn. Triển lãm nhượng quyền Thượng Hải 3 ngày vì vậy vẫn đông nghẹt khách dù thu tiền vé tham quan chứ không miễn phí. Chuyện cũ chuyện mới, từ chuyện làm ăn cho tới chuyện gia đình. Nói không kịp nghỉ. Lâu lâu Andy lại múc gì đó bỏ vào chén, “Phi ăn đi. Này ngon nè.” Nhưng buổi tối kết thúc khi nhà hàng đóng cửa mà đồ ăn thì cứ la liệt trên bàn. Lần nào cũng thế. Lâu lâu gặp thì order đủ thứ chiêu đãi khách phương xa. Nhưng gặp nhau thì chuyện nhiều bao tử lép. “Mai tui chở 2 đứa con về quê nghỉ hè, thăm ông bà 5 ngày. Phi về Việt Nam cẩn thận nhe.” Đời là thế. Gặp rồi lại xa. Đêm Hồng Kiều hầm hập nóng nhưng cái nắm tay bồi hồi sao có đôi phần se lạnh. “Phi về tới khách sạn rồi. Lâu ngày gặp lại vui quá. Thấy Andy cuộc sống ok, tự do tui rất mừng.” “Lần sau qua lại hẹn ăn cơm nhe. Mà Phi phải ở thêm vài ngày tụi mình đi chơi đâu đó.” Cuộc sống đôi khi chỉ giản đơn là như thế. Gặp nhau, kết giao và trở thành bè bạn cả đời. Làm ăn thế nào chẳng có xuống có lên. Làm người thì sông có khúc, người có lúc. Nhưng mỗi nơi ta hữu duyên bước qua và dừng lại, liệu 5-10 năm sau rồi có ai còn nhắc đến tên ta? Mấy năm nay cuộc sống thế nào? Bạn hỏi được câu này bằng bao nhiêu thứ tiếng? Nguyễn Phi Vân Thượng Hải, 6/8/2024

Hàn Quốc là một trong những thị trường nhượng quyền đã phát triển và đứng đầu châu Á. Với hơn 8 ngàn doanh nghiệp nhượng quyền, hơn 20 ngàn thương hiệu nhượng quyền, đóng góp 6.6% vào GDP quốc gia, có thể nói nhượng quyền là một trong những ngành trọng yếu trong cấu trúc nền kinh tế Hàn Quốc. Trong talkshow hôm nay, chúng ta sẽ được nghe từ Tổng Thư Ký Hiệp hội Nhượng quyền Hàn Quốc về tổng quan ngành và thị trường cũng như những lời khuyên dành cho các doanh nghiệp nhượng quyền nội địa Việt Nam, đặc biệt là những mô hình có tiềm năng xuất khẩu sang thị trường Hàn Quốc. South Korea is one of the leading franchise markets in Asia with impressive status of development. With over 8 thousand franchise enterprises, 20 thousand franchise brands and with the industry contributing more than 6.6% into the country's GDP, this is a very mature franchise market with lots to learn from and also a potential market for Viet franchise brands. Let us hear from the Secretary General of Korean Franchise Association on his view of the Korean franchise industry & his advice for home-grown brands, especially Vietnamese brands on how to explore and enter South Korea.

Bí quyết nào mang đến sự thành công cho KFC khi nhượng quyền sang Việt Nam với hơn 200 chi nhánh? Thương hiệu nhượng quyền quốc tế khi thâm nhập vào thị trường Việt Nam, hoặc nhà đầu tư mua thương hiệu nhượng quyền quốc tế mang về Việt Nam cần lưu ý những vấn đề gì? Và thương hiệu nhượng quyền Việt Nam, theo chuyên gia KFC cần làm gì để có thể phát triển hệ thống nhượng quyền thành công?

Thị trường nhượng quyền Indonesia đang phát triển ra sao & đâu là cơ hội cho thương hiệu franchise Việt Nam mở rộng sang thị trường trên 250 triệu dân này? Frantalk 2 sẽ trả lời tất cả những câu hỏi của bạn về thị trường lớn nhất Đông Nam Á này với Mdm. Levita Supit, chủ tịch của Hội nhượng quyền & cấp phép Indonesia.

Frantalk 1: Conversation with the Ex-GM of Starbucks Vietnam on Vietnam franchise market after her 12 years developing this iconic franchise brand in Vietnam.

Niềm tin là thứ không nhìn thấy, không sờ mó được. Cho nên, khái niệm mơ hồ của niềm tin là thứ không dễ khiến cho ai đó chạm vào. Đã là một khái niệm trừu tượng, lại còn diễn ở Việt Nam nữa, nơi khái niệm niềm tin hầu như đã mất gốc. Riết rồi, ai nói gì người ta cũng không tin. Hoặc giả, nghe xong thì nghi ngờ dữ dội hoặc nghĩ ngay điều ngược lại. Mặc dù đã làm trong ngành nhượng quyền tính bằng vài chục năm, đã chính tay mang nhiều thương hiệu quốc tế đến từng đường ngang ngõ dọc của thế giới, khi quay trở về Việt Nam và nói về niềm tin đưa thương hiệu nhượng quyền Việt Nam ra thế giới, trước giờ vẫn nhận được toàn sự hoài nghi. Bằng không, thì cũng là những ánh mắt ái ngại cho một niềm tin được cho là quá cố vì cố quá. Kỳ thực, chuyện chưa có tiền lệ đương nhiên luôn tạo ra những nghi ngờ nhất định. Việt Nam mà nhượng quyền cho quốc gia khác được ư? Việt Nam làm gì có cửa? Việt Nam làm sao đủ level mà nhượng quyền quốc tế? Trong khi thị trường nhượng quyền Việt Nam còn quá xanh non và cực kỳ lộn xộn, rất nhiều thị trường nhượng quyền thế giới đã trưởng thành. Đương nhiên, vì trưởng thành hơn nên người ta chuyên nghiệp hơn, tích cực hơn, hiệu quả hơn và hợp tác hơn trong kinh doanh nhượng quyền. Điều này có nghĩa là, thị trường quốc tế lại cực kỳ tiềm năng cho những mô hình và thương hiệu độc đáo và mang tính bản địa cao của Việt Nam. Do đó, đôi khi thị trường nội địa chưa chắc đã tiềm năng cho mô hình kinh doanh nhượng quyền, nhưng thị trường thế giới thì lại hoàn toàn sẵn sàng để tiếp nhận và hợp tác nhượng quyền cùng thương hiệu Việt. Cơ hội luôn tồn tại. Vấn đề là, thương hiệu Việt có nắm bắt được cơ hội hay không. Muốn kinh doanh nhượng quyền thành công trên thị trường quốc tế, 3 điều kiện quan trọng mà thương hiệu Việt cần thỏa mãn bao gồm: 1. Sản phẩm và dịch vụ mang tính bản địa và có khả năng được tiếp nhận dễ dàng đến người tiêu dùng thế giới. Đương nhiên, khi nói về tính bản địa thì ẩm thực Việt Nam luôn là ngành dễ show hàng nhất. 2. Dù thị trường có xanh non đến mấy, muốn nhượng quyền quốc tế thì nền tảng hỗ trợ của thương hiệu và mô hình phải cực kỳ chuyên nghiệp, ít ra là phải so sánh được với độ chuyên nghiệp tại các thị trường muốn nhượng quyền. Điều này cũng có nghĩa là những thương hiệu Việt đang nhượng quyền nội địa chưa chắc đã có thể nhượng quyền quốc tế. Lý do là, rất nhiều thương hiệu nhượng quyền nội địa đang nhượng quyền theo hình thức nhượng quyền phân phối hoặc nhượng quyền một cách cơ hội chứ hoàn toàn chưa có nền tảng và bài bản chuyên nghiệp. 3. Cuối cùng, vì mình không biết hoặc chưa hiểu không có nghĩa là đối tác của mình không biết. Trong rất nhiều trường hợp, đối tác nhượng quyền quốc tế luôn hiểu biết hơn hoặc đã kinh doanh nhượng quyền với nhiều kinh nghiệm và trải nghiệm hơn so với doanh nghiệp Việt Nam. Đó cũng là lý do vì sao doanh nghiệp Việt Nam muốn nhượng quyền ra thị trường thế giới thì rất cần phải có người dẫn dắt, mentor, cố vấn, đồng hành để chứng tỏ thực lực và khả năng chuyên nghiệp của con người và đội ngũ với đối tác nước ngoài. Nghe tới đây, nhiều người sẽ lại lắc đầu và tỏ ra nghi ngờ. Niềm tin là một khái niệm trừu tượng. Nhưng nếu thiếu đi niềm tin đó, ngay cả khi hiện thực có thể còn khập khiễng so với giấc mơ biển lớn, có lẽ chúng tôi đã không thể chạm vào được vào ngày hôm nay. Ngày đầu tiên khai trương chi nhánh Phúc Tea đầu tiên tại thị trường Philippines với đối tác Master Franchisee - đối tác nhận quyền độc quyền thị trường Philippines, cũng là ngày đầu tiên thế giới nhìn thấy sự thật về việc hiện thực hóa của niềm tin bằng xương bằng thịt, bằng từng sản phẩm được bán ra, bằng từng con người dừng lại ngắm nhìn sản phẩm và thương hiệu Việt Nam được nhượng quyền một cách bài bản ra thế giới. Nếu không có niềm tin này từ những năm 2016 khi quay về Việt Nam và xuất bản cuốn sách “ Nhượng quyền khởi nghiệp - Con đường ngắn để bước ra thế giới”, nếu không có niềm tin này từ năm 2022 khi bắt đầu chương trình tăng tốc nhượng quyền quốc tế dành cho doanh nghiệp Việt Nam dưới ngọn cờ Go Global Holdings, nếu thiếu đi niềm tin này vào những founder trẻ còn chưa dám nghĩ đến chuyện bước ra thế giới thì, làm gì có được ngày hôm nay, ngày được ngắm nhìn thương hiệu Việt Nam mình cắm cờ một cách hiên ngang trên thị trường quốc tế. Không có tiền lệ thì đã sao? Nếu bắt đầu từ niềm tin và kiên định trên hành trình mình đã chọn, niềm tin rồi cũng sẽ nảy mầm. Giờ thì khác rồi. Việt Nam đã có tiền lệ rồi. Không tin thì sự thật cũng đã phơi bày một cách hiển nhiên. Mong là, các thương hiệu Việt Nam sẽ nhìn vào ví dụ điển hình này để xây dựng giấc mơ quốc tế của mình bằng tư duy toàn cầu, bằng cách làm việc bài bản, chuyên nghiệp, và bằng tầm nhìn dài hạn. Đã có một, sẽ có nhiều. Tôi tin vào điều đó. Đương nhiên, điều tôi tin vào hoàn toàn không có tiền lệ. Nhưng thế giới này làm gì có tiền lệ cho những người tiên phong? Câu hỏi là, bạn có phải là người tiên phong? Và bạn có tin vào những điều chưa bao giờ có cái gọi là tiền lệ?

Thời ai đó còn đương chức thì có gì đâu để nói. Dễ quá mà! Có chức có quyền, ai mà chẳng ba phần kính bảy phần sợ. Có khi, cũng chẳng kính chả sợ. Chẳng qua là dưới cơ nên cứ phải tỏ vẻ nhún nhường vì cái tư cái lợi của bản thân. Cho nên, ai tâm thế, cảm xúc hay đối đãi ra sao khi ta còn chức còn quyền, thật ra khó mà phân cho rõ. Đợi đó! Chờ tới khi giải giáp làm thường dân đi rồi biết, người đời họ đối xử thế nào. Trong đời, tôi đã nhìn thấy rất nhiều người trên đỉnh vinh quang, và cũng mục kích không biết bao nhiêu thế thời khi hào quang không còn nữa. Tôi nhìn thấy đời xum xoe hay phủi tay quay gót, cũng nhìn thấy họ lost khi bất ngờ với những cú quay xe. Khi đã nhìn thấy sự kết thúc từ khi mới khởi đầu, tôi không xem trọng chức quyền của bất kỳ ai mà chỉ nhìn vào cách hành xử và làm người của họ. Làm người còn chưa xong thì chức nọ quyền kia cũng chẳng ý nghĩa gì. Đời mà! Lên voi sẽ có ngày xuống chó, có gặt ắt có gieo. Cho nên, nhìn hôm qua đoán hôm nay, nhìn cách hành xử ngay lúc này mà đoán ra hậu vận. Vũ trụ không vận hành theo qui tắc của kẻ giàu người mạnh. Luật hoa quả không phán xét kẻ cơ thấp đứa đương thời. Nhưng sự đời cũng rất lạ lùng. Thường thì kẻ đương thời hay hăng máu lại vô minh, nên thường quên bén cái đạo luật vốn giản đơn, không cần bằng cấp hay học thức gì vẫn hiểu. Rồi một sớm mai kia khi thức giấc, bỗng nhận ra ô hay trời đã sang hè. Cái mớ thân phận lấp lánh trên vị thế được ai đó đắp lên thân thế một thời, giờ bỗng dưng không không sắc sắc. Ồ thì ra là thế! Tất cả chỉ là bọt bèo vay mượn chốn nhân gian. Vay ở mô rồi cũng phải trả thôi, nào có cào cấu, níu kéo chi cho được. Đoạn này mới sốc, khi hiểu ra thì cũng đã muộn rồi. Người quay mặt, kẻ quay xe. Ngậm thau đắng, nuốt mớ cay nhưng lại không cách nào mở mồm ra cho được. Thở dài, lắc đầu trách nhân than thế cũng không thể time travel để quay về sửa lại cái tâm thế ngày xưa. Cho nên, kẻ đương thời không chơi được bỏ qua, cũng đừng hiềm khích làm gì vì ngày hết thời họ ắt rồi sẽ hiểu. Thời gian là bậc thầy về đạo lý. Có nhiều thứ nói lúc này chẳng lọt. Nhiều khi cả chục năm sau rồi sẽ mới ngộ ra. Cứ từ từ bình tĩnh mà thôi. Hỷ nộ làm gì cho mệt. Thật ra bàn chuyện này chẳng phải để đâm chọt gì những ai thời đương chức. Ngược lại là để bày tỏ sự ngưỡng mộ và cảm kích khi được chứng kiến một con người qua thời mà vẫn nhận được sự quý trọng, thương yêu và hết lòng hỗ trợ của cấp dưới đàng trên. Sau gần ba mươi năm đi về một cõi hào quang, cô về hưu mà ai nấy vẫn cứ một lòng nhất tâm không đổi. Nhìn họ trân trọng cô, yêu quý và sẵn sàng xắn tay áo lên giúp đỡ cô dù việc lớn hay chuyện nhỏ, nhìn hôm nay đoán khi xưa cô đã sống và đối nhân xử thế ra sao. Không phải dễ! Cái này phải đổi bằng năm tháng, đổi bằng sự chính trực, cam kết không thoả hiệp với sự ích kỷ, tham sân vốn tồn tại trong mỗi con người. Nhìn, ngẫm chuyện đời, chuyện mình và nhắc nhở bản thân về sự bền chí kiên gan trên hành trình mình đã chọn. Cuộc sống này nói phức tạp thì super bầy hầy phức tạp. Nhưng nhìn nó bằng sự trong trẻo giản đơn ắt cũng đơn giản thôi mà. Thiên đàng địa ngục hai bên. Nghiêng ngả vốn chỉ là lựa chọn. Đừng đổ thừa hoàn cảnh hay trách than số phận. Vũ trụ là tấm gương soi rọi hiện thực mỗi người. Ta sống sao thì đời sẽ phản chiếu lại bằng hình ảnh chân phương, không cách nào fake bằng filter hay app chỉnh hình cho được. Cho nên, có khi đừng chờ tới lúc ngã ngựa hay qua thời mới hiểu. Có khi hiện tại chính là khi tốt nhất để phản tư, và tu sửa chính mình trước khi không còn kịp nữa…. Manila, 01/07/2024

Niềm tin là thứ không nhìn thấy, không sờ mó được. Cho nên, khái niệm mơ hồ của niềm tin là thứ không dễ khiến cho ai đó chạm vào. Đã là một khái niệm trừu tượng, lại còn diễn ở Việt Nam nữa, nơi khái niệm niềm tin hầu như đã mất gốc. Riết rồi, ai nói gì người ta cũng không tin. Hoặc giả, nghe xong thì nghi ngờ dữ dội hoặc nghĩ ngay điều ngược lại. Mặc dù đã làm trong ngành nhượng quyền tính bằng vài chục năm, đã chính tay mang nhiều thương hiệu quốc tế đến từng đường ngang ngõ dọc của thế giới, khi quay trở về Việt Nam và nói về niềm tin đưa thương hiệu nhượng quyền Việt Nam ra thế giới, trước giờ vẫn nhận được toàn sự hoài nghi. Bằng không, thì cũng là những ánh mắt ái ngại cho một niềm tin được cho là quá cố vì cố quá. Kỳ thực, chuyện chưa có tiền lệ đương nhiên luôn tạo ra những nghi ngờ nhất định. Việt Nam mà nhượng quyền cho quốc gia khác được ư? Việt Nam làm gì có cửa? Việt Nam làm sao đủ level mà nhượng quyền quốc tế? Trong khi thị trường nhượng quyền Việt Nam còn quá xanh non và cực kỳ lộn xộn, rất nhiều thị trường nhượng quyền thế giới đã trưởng thành. Đương nhiên, vì trưởng thành hơn nên người ta chuyên nghiệp hơn, tích cực hơn, hiệu quả hơn và hợp tác hơn trong kinh doanh nhượng quyền. Điều này có nghĩa là, thị trường quốc tế lại cực kỳ tiềm năng cho những mô hình và thương hiệu độc đáo và mang tính bản địa cao của Việt Nam. Do đó, đôi khi thị trường nội địa chưa chắc đã tiềm năng cho mô hình kinh doanh nhượng quyền, nhưng thị trường thế giới thì lại hoàn toàn sẵn sàng để tiếp nhận và hợp tác nhượng quyền cùng thương hiệu Việt. Cơ hội luôn tồn tại. Vấn đề là, thương hiệu Việt có nắm bắt được cơ hội hay không. Muốn kinh doanh nhượng quyền thành công trên thị trường quốc tế, 3 điều kiện quan trọng mà thương hiệu Việt cần thỏa mãn bao gồm: Sản phẩm và dịch vụ mang tính bản địa và có khả năng được tiếp nhận dễ dàng đến người tiêu dùng thế giới. Đương nhiên, khi nói về tính bản địa thì ẩm thực Việt Nam luôn là ngành dễ show hàng nhất. Dù thị trường có xanh non đến mấy, muốn nhượng quyền quốc tế thì nền tảng hỗ trợ của thương hiệu và mô hình phải cực kỳ chuyên nghiệp, ít ra là phải so sánh được với độ chuyên nghiệp tại các thị trường muốn nhượng quyền. Điều này cũng có nghĩa là những thương hiệu Việt đang nhượng quyền nội địa chưa chắc đã có thể nhượng quyền quốc tế. Lý do là, rất nhiều thương hiệu nhượng quyền nội địa đang nhượng quyền theo hình thức nhượng quyền phân phối hoặc nhượng quyền một cách cơ hội chứ hoàn toàn chưa có nền tảng và bài bản chuyên nghiệp. Cuối cùng, vì mình không biết hoặc chưa hiểu không có nghĩa là đối tác của mình không biết. Trong rất nhiều trường hợp, đối tác nhượng quyền quốc tế luôn hiểu biết hơn hoặc đã kinh doanh nhượng quyền với nhiều kinh nghiệm và trải nghiệm hơn so với doanh nghiệp Việt Nam. Đó cũng là lý do vì sao doanh nghiệp Việt Nam muốn nhượng quyền ra thị trường thế giới thì rất cần phải có người dẫn dắt, mentor, cố vấn, đồng hành để chứng tỏ thực lực và khả năng chuyên nghiệp của con người và đội ngũ với đối tác nước ngoài. Nghe tới đây, nhiều người sẽ lại lắc đầu và tỏ ra nghi ngờ. Niềm tin là một khái niệm trừu tượng. Nhưng nếu thiếu đi niềm tin đó, ngay cả khi hiện thực có thể còn khập khiễng so với giấc mơ biển lớn, có lẽ chúng tôi đã không thể chạm vào được vào ngày hôm nay. Ngày đầu tiên khai trương chi nhánh Phúc Tea đầu tiên tại thị trường Philippines với đối tác Master Franchisee - đối tác nhận quyền độc quyền thị trường Philippines, cũng là ngày đầu tiên thế giới nhìn thấy sự thật về việc hiện thực hóa của niềm tin bằng xương bằng thịt, bằng từng sản phẩm được bán ra, bằng từng con người dừng lại ngắm nhìn sản phẩm và thương hiệu Việt Nam được nhượng quyền một cách bài bản ra thế giới. Nếu không có niềm tin này từ những năm 2016 khi quay về Việt Nam và xuất bản cuốn sách “ Nhượng quyền khởi nghiệp - Con đường ngắn để bước ra thế giới”, nếu không có niềm tin này từ năm 2022 khi bắt đầu chương trình tăng tốc nhượng quyền quốc tế dành cho doanh nghiệp Việt Nam dưới ngọn cờ Go Global Holdings, nếu thiếu đi niềm tin này vào những founder trẻ còn chưa dám nghĩ đến chuyện bước ra thế giới thì, làm gì có được ngày hôm nay, ngày được ngắm nhìn thương hiệu Việt Nam mình cắm cờ một cách hiên ngang trên thị trường quốc tế. Không có tiền lệ thì đã sao? Nếu bắt đầu từ niềm tin và kiên định trên hành trình mình đã chọn, niềm tin rồi cũng sẽ nảy mầm. Giờ thì khác rồi. Việt Nam đã có tiền lệ rồi. Không tin thì sự thật cũng đã phơi bày một cách hiển nhiên. Mong là, các thương hiệu Việt Nam sẽ nhìn vào ví dụ điển hình này để xây dựng giấc mơ quốc tế của mình bằng tư duy toàn cầu, bằng cách làm việc bài bản, chuyên nghiệp, và bằng tầm nhìn dài hạn. Đã có một, sẽ có nhiều. Tôi tin vào điều đó. Đương nhiên, điều tôi tin vào hoàn toàn không có tiền lệ. Nhưng thế giới này làm gì có tiền lệ cho những người tiên phong? Câu hỏi là, bạn có phải là người tiên phong? Và bạn có tin vào những điều chưa bao giờ có cái gọi là tiền lệ?

Cũng là những tòa nhà đó thôi. Cũng là những con đường như thế. Cũng là vài ba cái hàng quán quen quen dù thương hiệu có đến có đi. Rất quen nhưng cũng lạ. Cảm xúc không kịp chín mùi đã phải vội vã xã giao. Vừa đi, vừa nói chuyện với những con người mới trên những khung đường cũ, vừa cố gắng gói ghém bao cảm xúc ngày xưa vào những nhịp thở nhanh. Trở lại Bangsar ngày hôm nay, nửa hối hả với những câu chuyện mới, nửa bàng hoàng tìm kiếm chuyện mùa xưa…. Hồi xưa, nhắm mắt cũng biết đường lòng vòng ở quanh đây, vì hầu như tháng nào cũng bay qua làm việc cùng đối tác cả tuần. Riết rồi, quen hàng quen quán ăn trưa, cà phê, họp hành không thua dân local là mấy. Sáng thì team kéo nhau xuống order cà phê. Ăn sáng bữa này bữa kia. Hễ sếp rảnh thì đặt cô vợ của anh tài xế một đám Nasi Lemak cho cả công ty xúm vào ăn chung. Bữa nào không rảnh thì, kêu nhân viên chạy loanh quanh mua đồ local vô đãi. Buổi trưa, tính tôi không thích rề rà nên thường không chịu travel xa, nhà hàng này nọ mất thời gian. Cho nên, thường thì cứ trưa là đi bộ tà tà với team local ra mấy hàng quán chuyên phục vụ dân văn phòng ăn cho nhanh. Lâu ngày dài tháng, chắc ăn cũng không chừa cái quán nào. Nhưng điều nhớ nhất là, những buổi trưa ăn uống, hàn huyên tâm sự toàn chuyện ngoài công việc. Cứ như vậy, năm này tháng nọ cũng thành thân. Nhưng đời này đâu có chuyện gì cứ giữ được i sì như thế hoài đâu. Khi quyết định chấm dứt cuộc đời làm corporate, tôi hầu như chẳng mấy khi đi ngang, huống chi là ghé lại nơi này. Thi thoảng cũng gặp lại team ở triển lãm này, hội thảo nọ, tay bắt mặt mừng thoáng chốc rồi thôi. Riêng 2 người tôi thân nhất, anh sếp lớn của công ty và bạn trưởng ban huấn luyện, người chịu trách nhiệm chính chở tôi đi audit thị trường mỗi lần qua, chúng tôi vẫn giữ liên lạc đều cho đến khi họ không còn nữa…. Bạn trẻ thì, đột ngột qua đời sau 2 tuần nằm viện và bị phát hiện bị khối u ở não. Nghe tin, tôi bay qua vào bệnh viện thăm, về đến nhà đã nhận tin bạn không còn. Anh sếp thì, không qua được kỳ Covid nên cuộc chia tay hồng trần cũng bất ngờ không một lời từ giã. Đến giờ, mỗi chuyến travel từ sân bay về thành phố, tôi vẫn cứ ngẩn ngơ về một chốn rất quen nhưng rồi chợt trở nên xa lạ, khi niềm vui gặp gỡ đã không còn. Hôm nay, chẳng hiểu căn cớ kiểu gì, tôi lại dự sự kiện tại chính toà nhà kia, bước chân qua những con đường cũ, băng qua từng chiếc hàng quán xưa quen. Không diễn tả được cảm giác. Cứ như đang sống lại và quay về với những ngày đã cũ. Ký ức bừng tỉnh. Có niềm vui chẳng biết từ đâu chạy sầm sập ngang qua. Miệng mỉm cười, thoáng bâng khuâng về sự chập choạng của thời gian. Người không còn. Đất trời nơi này chắc cũng không giữ chi mùa xưa cũ…. Cứ như thế, chốn cũ, người mới, và những câu chuyện đời rất khác lại nảy mầm. Cho đến khi lên xe rời khỏi Bangsar, những mảnh ghép ký ức sao vẫn cứ chẳng đầu không đuôi, bời rời như chưa tìm thấy ngày đoàn tụ. Không biết nữa. Cũng không biết cuộc đời rồi sẽ có bao lần như thế, khi ta ghé qua nơi họ đã không còn. Thế rồi, có còn ai nhớ đến họ không? Ai rồi vẫn ôm lấy chút thương yêu và biết ơn ba thứ lặt vặt dễ thương mà họ từng để tâm làm cho ai đó? Ai rồi sẽ kể lại những câu chuyện hay ho, những sự thật chưa từng công bố, chiếc tâm trong sáng và bao giá trị họ để lại cho đời? Speaker for the Dead - Người kể chuyện cho những người nằm xuống, rồi họ sẽ là ai? Là ai, không ai biết. Chỉ biết rằng chỉ có những cảm xúc rung động nhất, những sự biết ơn sâu sắc nhất, những thương yêu, trân quý chân thật nhất mới có thể khiến cho người ta nhớ, và kể, về những người không còn nữa. Nghĩ về họ, ta hỏi, và trở thành Speaker for the Dead. Còn bản thân, liệu có ai đôi khi dừng lại hỏi mình, ai rồi sẽ nói thay ta? Và liệu ta có đang làm những điều lặt vặt dễ thương hay chạm vào cuộc đời ai đó quanh mình bằng những nốt bổng trầm trong trẻo nhất? Đến, đi, qui luật của cuộc đời trước sau vẫn thế. Không có gì là vĩnh cửu. Cũng không có gì tồn tại mãi với thời gian. Vậy nên, làm được điều gì dễ thương cho ai đó hôm nay, hãy cứ làm vì không ai biết bao giờ là ngày cuối. Biết đâu, về sau và nhiều năm sau nữa, vẫn còn đâu đó những người ngồi kể chuyện giùm ta…. Kuala Lumpur 27/06/2024

Tôi gặp lại anh một cách chẳng đâu vào đâu sau gần bảy năm trời. Có lẽ, vũ trụ luôn có sự sắp đặt đâu đó một cách hết sức vô tình đầy cố ý…. Hồi xưa, khi còn là chủ tịch, anh luôn là trung tâm của mọi sự chú ý. Dáng người bé nhỏ nhưng lúc nào cũng đầy năng lượng, anh di chuyển với tốc độ ánh sáng tại bất kỳ sự kiện lớn nhỏ nào mà tôi gặp. Hồi đó, mỗi lần gặp nhau, anh chỉ kịp bắt tay, xởi lởi chào Phi vài câu, hỏi khỏe không xong cái là chạy mất. Vì anh lớn tuổi, lại giữ chức vụ quan trọng trong tổ chức nên riết rồi tôi cũng quen, luôn thông cảm và thấy việc chào sơn sớt trên bề mặt âu cũng là chuyện bình thường. Bẵng đi một thời gian, tôi không còn nhìn thấy anh xuất hiện tại các sự kiện lớn nữa. Ừ, thì ai cũng có những ngày tất bật và những khi mất dạng. Tôi cũng vậy. Anh cũng như ri. Đời mà. Làm gì có chuyện lúc nào cũng hoạt động hết công suất, giữ phong độ ngời ngời mãi được. Không gặp, lâu lâu tôi vẫn nhớ và hỏi thăm đồng nghiệp về anh. Thật ra, hỏi vậy thôi chớ thông tin nhận được cũng chỉ bời hời trên bề mặt. Hỏi hoài, không có tin tức gì đáng kể nên sau này có nhớ tôi cũng hầu như không hỏi nữa. Cứ như vậy, thời gian trôi…. Con người, dù chạm mặt cách mấy, xa dần rồi cũng quên. Chắc có khi, họ trở thành một phần lấp lánh hay mờ mịt nào đó của ký ức. Vào những ngày lơ ngơ không có chuyện gì phải lo lo lắng lắng, có lẽ ai rồi cũng sẽ lom khom lục lọi, kiếm tìm trong mớ ký ức cũ mèm những ngày tháng lung linh. Không biết rồi sẽ có bao nhiêu lần chợt sững sờ khi bắt gặp đâu đó trong cái kho dữ liệu xưa xửa của mình những con người, bao khoảnh khắc tưởng chừng như vô tận của ngày xanh. Có người gói lại, cất giữ cẩn thận trong chiếc rương kho báu của cuộc đời. Có người vô tình, quăng bừa bãi vào một xó tối nào đó của ký ức, để rồi không còn nhớ ra là mình đã từng có một thời như thế. Dù là gì, ký ức vẫn tồn tại đâu đó trong hành trình bước về phía trước, thi thoảng lại giật giật gấu áo, nhắc người ta phải ngoái cổ lại để chiêm ngưỡng vài ba cái cửa sổ nhòa nhạt sắc thời gian. Chẳng hiểu vũ trụ sắp xếp kiểu gì, hôm nay vì lỡ mất một chiếc event tưởng chừng như hoành tráng, tôi tình cờ gặp lại anh. Anh nhìn tôi cười, còn tôi thì nhận ra anh ngay. Tính tôi trước giờ không phân biệt người đang quyền, kẻ hết chức hay người đang thời, kẻ lao đao. Ai cũng là con người, và một khi họ đã là người mình trân trọng, yêu quý vì phẩm chất và giá trị của họ thì, có gì quan trọng chuyện thời vận thế nào. Đó cũng là lý do vì sao tôi không quan tâm ai đó có chức quyền, tài sản, thời vận thế nào khi kết giao với họ. Đang xuống cũng được. Đang lên cũng chẳng sao. Dù họ ở đâu trên hành trình gập ghềnh lên xuống của thế giới này, tôi chỉ quan tâm có một điều, họ có phải là người đàng hoàng, tử tế hay không. Vậy là, một đoạn dài đi bộ đến chỗ ăn tối của ban tổ chức, tôi hỏi anh dạo này ra sao. Hết cả đoạn đường, anh kể chuyện gia đình, chủ đề mà giữa tôi và anh chưa bao giờ có dịp hàn huyên. Tôi chỉ lặng im nghe, thi thoảng lại đặt câu hỏi đây đó để điểm xuyết chút sắc màu vào câu chuyện của anh. Anh kể, con gái anh bị bệnh, thận suy và phải cắt đi một quả. Cả gia đình đã quáng quàng tìm đủ mọi nguồn mua thận từ Trung Quốc, Indo, Campuchia, chỉ thiếu Việt Nam là chưa hỏi mà thôi. Tuy nhiên, không có nguồn nào đáng tin và chính thức. Cuối cùng, anh quyết định cắt một bên thận của mình để ghép cho con gái. Rồi con gái anh giờ khỏe chưa, tôi hỏi. Ok rồi Phi ạ, anh nói, với mấy chục phần trăm tự tin. Vậy, rồi anh có ổn không, tôi hỏi. Sau khi cắt thận, anh phải đi bác sĩ mỗi tuần để theo dõi, anh kể. Giờ thấy ổn hơn rất nhiều rồi, chỉ đi tái khám mỗi ba tháng mà thôi. Rồi giờ cuộc sống anh phải thay đổi nhiều không, tôi hỏi. Anh cười thành tiếng, thì cũng phải bơn bớt một chút chứ không được như xưa. Dân ghiền cà phê mỗi ngày bốn năm ly, giờ còn được một ly là cũng xịn lắm rồi. Đến chỗ ăn tối, giữa nhóm người lao xao kết nối, tôi cố tình nói chuyện và chia sẻ với anh nhiều nhất. Con người, ở một đoạn trũng nào đó của cuộc sống, có khi ta sẽ nhận ra, đâu là sự chân thành, đâu là quan hệ giá trị, và đâu mới là những người thật sự quan tâm. Một năm bệnh lên bệnh xuống không biết đường về phía trước thế nào, tôi cũng ngộ ra đôi chút…. Chưa bao giờ chúng tôi lại kết nối ở một tầng rất khác như thế. Anh quan tâm, hỏi han tôi đủ điều, đề nghị chở tôi về khách sạn, vv. Con người tất bật của ngày xưa giờ đã chậm rãi và bình thản hơn nhiều. Có lẽ, khi con người ta chậm lại, mọi thứ trong đời rồi cũng hiện ra rõ nét hơn. Trong đời, rồi sẽ có lúc ta gặp người rất nhanh, rất chậm. Có khi, nhịp điệu và tốc độ của họ tại thời điểm đó không đồng nhịp với ta. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là, tương lai sẽ không có dịp ngồi chậm rãi uống trà, nhắc lại những ngày chẳng hiểu vì sao lướt qua nhau vô tình hay cố ý. Ai rồi cũng sẽ có khi chậm lại, có lúc dừng chân, có dịp quay đầu. Ai rồi cũng có ngày nhận ra câu chuyện hiển nhiên này, câu chuyện đời của gã thời gian…. Kuala Lumpur 26/06/2024