2024 sẽ là sự lên ngôi của những ngành nào trong nhượng quyền?

Bạn nghe câu nói này chưa? There is nothing so useless as doing efficiently that which should not be done at all — Peter F. Drucker Không có gì vô ích bằng làm hiệu quả những việc không cần làm Có bao giờ bạn chợt nhận ra là mình làm quá nhiều, đầu tắt mặt tối, muốn kiệt sức, không thấy mặt trời luôn nhưng hình như ngoảnh lại thì chẳng thấy có tác động hay hiệu quả gì mấy? Này là câu hỏi rất riêng tư, vì nếu trả lời thật tình có khi rất mất mặt, nên thôi bạn chỉ cần trả lời cho bản thân là đủ. Và thật ra bạn không phải một mình. Đa số chúng ta bị lâm vào tình trạng này khi bị cuốn vào vòng xoáy của một đống việc rất urgent - gấp, cũng chưa kịp hiểu đầu cua tai nheo là đã phải lao vào làm để còn tích một cái là đã làm xong. Mình ngập ngụa trong mớ việc làm hoài không hết, chưa xong việc này việc khác đã đuổi sau lưng, chưa xong mớ việc này mớ khác đã sồng sộc xếp hàng xô đầy. Cứ như thế, ta xà quần, loay hoay trong vòng xoáy bất tận đó của những việc lúc nào cũng rất gấp và chẳng bao giờ dừng lại. Cho đến khi ta chịu hết nổi và gục ngã…. Đó là lúc có lẽ ta nên tự hỏi mình, như vậy là đúng hay là có gì đó sai sai? Bạn nghe câu này rồi, “Work smart. Don’t work hard”. Có lẽ bạn thấy nó chí lý nhưng cuối cùng work smart là như thế nào khi deadline nó dí tận lưng và mình không có vũ khí gì để chống đỡ. Cuối cùng, sếp và đồng đội vẫn cứ la làng chờ deadline của mình. Cuối cùng, làm không xong có thể bị quở trách. Vậy thì thời gian đâu mà nghĩ ngợi chuyện work smart? Thiệt ra thì cũng không khó lắm. Chỉ cần mình bỏ ra vài tiếng đồng hồ định hình lại hoàn cảnh, hiện trạng công việc, sắp xếp lại thứ tự ưu tiên chút là xong. Bước này không làm thì không có cách nào thoát ra được hết. Cho nên, dù đang bận cách mấy cũng nhớ tìm thời gian mà làm để giải phóng bản thân khỏi những tháng ngày quay mòng mòng trong mớ công việc vô định, nhất là bắt đầu từ năm mới. Vậy thì mình bắt đầu thế nào đây? Hiểu về mục tiêu Đầu tiên hết, hỏi thiệt nha, có bao nhiêu việc nằm trong danh sách mà bạn chả hiểu tại sao mình phải làm? Chuyện này bạn cần thành thật với bản thân. Tôi hỏi câu này với tất cả mọi người khi ai đó chia sẻ hay báo cáo về việc mình đang làm. Câu hỏi đầu tiên luôn là, tại sao bạn làm việc này? Làm để làm gì? Làm việc này đóng góp cho mục tiêu gì? Kết quả việc bạn làm mang lại tác động hay hiệu quả cụ thể gì cho mục tiêu đó. It’s not what you do. It’s why you do it that counts. Chưa bao giờ vấn đề là làm gì. Vấn đề luôn là tại sao mình cần làm việc đó. Nếu mình chỉ đâm đầu vào làm mà chẳng hiểu tại sao thì mình cũng giống như con robot bị lập trình, làm làm một cách vô tri không hiểu tại sao, rồi cứ như vậy làm công nhân chuyền suốt đời, bận rộn loanh quanh suốt đời mà cuối cùng chẳng mang lại chút tác động nào. Đó có phải là điều ta muốn? Nếu không, thì bạn cần tập thói quen đặt câu hỏi như trên cho bất kỳ việc gì. Đây là cách bạn lọc việc quan trọng hay không quan trọng theo đúng mục tiêu của nó và trách nhiệm cũng như khả năng đóng góp của mình. Nếu người đưa việc cũng không hiểu tại sao giao việc thì việc đó hoàn toàn không quan trọng. Sắp xếp thứ tự ưu tiên Fore sure, trong mớ công việc hiện tại đang nằm trong danh sách của mình, có những việc quan trọng thật, đâu đó 20% thôi nhưng mang lại 80% kết quả. Bạn nghĩ cho thiệt kỹ đi, đó là những việc gì? Nếu đã qua bộ lọc mục tiêu như đã chia sẻ ở trên thì dễ biết lắm, vì việc quan trọng bao giờ cũng có mục tiêu rõ ràng, kết quả mong muốn rõ ràng, có briefing về tầm quan trọng của nó rõ ràng. Cho nên, việc gì quan trọng và gấp thì ưu tiên 1. Việc gì quan trọng nhưng không gấp thì ưu tiên 2. Việc gì không quan trọng nhưng gấp thì ưu tiên 3. Còn việc gì không quan trọng cũng không gấp thì dẹp đi chớ làm để làm gì? Nhiều khi nhìn vào list công việc của một ai đó, hỏi vài câu xong tôi hay nói, chỉ có 20% trong số công việc nằm trong list này là cần làm. Còn lại, không làm cũng chẳng ảnh hưởng chi đến hoà bình thế giới. Nếu hiểu được như vậy thì, bạn có bận rộn gì đâu, chẳng qua là bạn chưa biết cách sắp xếp mà thôi. Giờ bạn bình tĩnh, dành thời gian ngồi xuống sắp xếp lại đi, để cho mình rảnh rang còn đi chơi chứ làm hoài ba chuyện chẳng mang lại tác động để làm gì. Câu “Không có gì vô ích bằng làm hiệu quả những việc không cần làm” nó như là một con dao, đọc xong nghe đau nhói. Bạn nên viết lại câu này và để trước mặt trên bàn làm việc của mình để nhắc nhở bản thân hàng ngày. Thời gian của chúng ta đều giới hạn, chỉ nên sử dụng để làm việc có ích thôi, đừng vung vãi nó một cách vô tội vạ. Hiểu rõ vai trò của mình khi làm việc nhóm Tuy là khi tham gia dự án, bạn chỉ là một thành viên và nắm giữ một vài task trong đó thôi. Nhưng làm việc nhóm thì bạn không hoàn thành cả dự án sẽ bị ùn tắc. Do đó, không tham gia thì thôi, tham gia thì phải hiểu rất rõ vai trò và trách nhiệm của cá nhân trong dòng chảy dự án. Hiểu thì bạn sẽ biết rõ mình cần ưu tiên những công việc nào có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và thời gian hoàn thành công việc của người tiếp theo. Bạn trễ cái, bạn làm tào lao cái là cả team xong phim. Cho nên, luôn cần dành thời gian giải quyết các công việc có liên quan đến tập thể một cách nghiêm túc. Việc chỉ liên quan đến cá nhân mình thì mình còn sắp xếp làm giờ này giờ khác được. Việc chung nó trễ là nó trễ hết cả dây, phá vỡ hết lịch của mọi người. Vậy thì, trong những thứ quan trọng cần làm thì chuyện gì liên quan tập thể quan trọng hơn, chuyện liên quan chỉ cá nhân ưu tiên sau. Vậy thì mọi thứ sẽ suông sẻ và dễ xử hơn nhiều. Đừng chờ nước tới chân mới nhảy Có rất nhiều bạn có thói quen làm việc không có lead time - hiểu về khái niệm thời gian có trước để hoàn thành một công việc. Có khi bạn có cả tháng để chuẩn bị và hoàn thành, nhưng bạn xà quần đủ chuyện, không theo dõi lead time, để tới còn 1-2 ngày mới lao vào làm thì lúc đó đã trễ rồi. Chất lượng công việc tương ứng với thời gian được giao phó, nghĩa là biết cần 1 tháng mới có thể làm tốt một việc. Vậy mà bạn để cho thời gian nó trôi qua cho đến gần ngày deadline rồi mới cuống cuồng lên. Việc cần 1 tháng mà làm trong 2 ngày thì nó có chất lượng không? Đó tự bạn trả lời đi, không cần phải hỏi ai. Hay cái là người ta biết vậy, trải nghiệm vật vã vậy, nhưng cứ vậy mà làm hoài không thay đổi mới ghê. Vậy mà đòi thảnh thơi, thong dong, làm như chơi đồ. Ở đâu ra? Vậy đi ha. Vài ba động tác là cuộc đời xà quần của bạn sẽ trở lại thong dong ngay thôi. Làm hay không là tuỳ bạn, vì việc này cần kỹ năng và kỷ luật. Cuộc đời mình ra sao là do mình quyết định. Bạn ưa cuống cuồng thì cả đời cứ cuống cuồng không sao cả. Lựa chọn là của mình thôi.

Tại sao nhượng quyền lại là ngành được dự đoán sẽ bùng nổ trong khủng hoảng kinh tế? Cùng lắng nghe 3 lý do trong video này nhé:

Càng ngày, lượng thông tin mà một người phải tiếp nhận từ cả vạn hướng, từ online đến offline càng khiến người ta nổ não. Đó cũng là lý giải cho việc con người ngày càng mệt mỏi, kiệt sức, mất phương hướng, mắc đủ các chứng bệnh rối loạn, trầm cảm, vv. Nhưng nói đi cũng phải nói lại. Thế giới bên ngoài nó xâm phạm tâm trí của mình như thế là chuyện của nó. Còn mình có OK cho nó xâm phạm hay không lại là chuyện của mình. Nếu cứ hồn nhiên mở cửa ra cho rác thải vào nhà thì đương nhiên nhà mình sẽ thành bãi rác. Còn nếu mình biết cách đóng cửa, gắn bộ lọc vào, thải bớt hoặc delete ngay những kênh toxic thì mới bảo vệ được cho tâm trí nó được nghỉ ngơi, tái tạo. Nghe mơ hồ vậy nhưng cũng có vài cách cụ thể mà bạn có thể thử nghiệm xem có hợp với mình không nhé. Bớt bà tám & drama đi Một trong những loại thông tin vô tội vạ, không có chút lợi ích nào mà khiến ai cũng xoắn não là tám chuyện nhà người ta, những chuyện nói cho đã cái miệng thôi chớ không liên quan gì tới cuộc đời mình. Ủa, sao nói mình bận rộn lắm mà, nhiều việc phải suy nghĩ và triển khai lắm mà lại có thời gian đi tám nhỉ? Tám thôi còn đỡ. Nhiều người còn thích buôn drama, chuyện nhỏ xé to, chuyện không thành chân lý, chuyện không đáng thành thảm hoạ vũ trụ. OK bạn có thể nghĩ đó là kênh giải trí. Nhưng nếu giải trí thì phải để cho não nó nghỉ ngơi chứ. Còn nếu cứ phải quận vào đó suy tư, mệt mỏi, lo lắng, sợ hãi đủ thứ thì chi cho mệt vậy? Nhà bao việc rồi. Có cần phải rước thêm phiền phức vào thân, rồi than sao mình khổ quá mệt quá không? Tránh xa xa mấy chỗ đó ra là tiết kiệm được bao thời gian và tâm sức. Bỏ qua những thứ không thể kiểm soát Này nói hoài nè. Đời mình có 3 vòng tròn: vòng tròn của những việc có thể kiểm soát, vòng tròn những việc mình không thể kiểm soát nhưng có thể ảnh hưởng, và vòng tròn của những việc mình hoàn toàn không thể kiểm soát, ví dụ như chuyện của chính phủ và thế giới, chuyện thời tiết và thiên tai, vv. Thời gian và tâm sức của con người thì có hạn. Cho nên ưu tiên nó phải chạy theo thứ gì quan trọng nhất đối với mình, nghĩa là những thứ mình có thể kiểm soát trước, ví dụ như học trường nào, làm nghề gì, làm ở đâu, sở thích theo đuổi là chi, học thêm kỹ năng gì, vv. Nếu lo bao nhiêu đó chuyện mà còn sức thì mới cắt chút thời gian ra để làm thêm chuyện không kiểm soát được nhưng có thể ảnh hưởng. Còn lại, thôi thì bỏ qua chứ đừng dại gì lao vào cho phí sức mà chẳng lợi ích gì. Thành ra, bạn tự hỏi mình đi, bạn có ưu tiên những việc cần làm chưa? Là gì? Có bao giờ mình đang tốn quá nhiều thời gian vào những thứ không thể kiểm soát được mà cũng chẳng mang lại lợi ích gì cho bản thân? Có khi là đang nhiều lắm đó. Lo mà gỡ bớt ra cho đỡ mệt. Dẹp chuyện so sánh bản thân với người khác Này là bệnh mãn tính của nhiều người nè, lúc nào cũng đi so sao người ta thế nọ thế kia còn mình thì thế kia thế nọ. Trời ơi, làm ơn đi, đường người nào người đó đi, đèn nhà nào nhà đó sáng. Mỗi chúng ta từ lúc sinh ra cho đến ngày hôm nay đều hoàn toàn khác biệt, gia cảnh khác, môi trường khác, giáo dục khác, trải nghiệm khác, network khác, vv. Tất cả đều khác hết thì so sánh ở chỗ nào? Hơn nữa, mỗi người đều có giấc mơ khác nhau, điểm đến khác nhau, định nghĩa về hạnh phúc khác nhau, giá trị cốt lõi khác nhau. Cũng vì vậy, hành trình của chúng ta hoàn toàn khác nhau. Có chăng, là ta học hỏi từ trải nghiệm của người khác để dành tham khảo thôi, chớ không ai bắt chước y khuôn kinh nghiệm và trải nghiệm của bất kỳ ai khác được. So sánh chi cho mệt, rồi đâm ra buồn bã, bất đắc chí này nọ khi thấy người ta hơn mình. Mà bạn nghĩ lại đi, bạn đang hơn bao nhiêu người khác? Nhìn lên thì cũng phải nhìn xuống chớ. Làm gì có ai được hết hay mất hết bao giờ. Đừng dấn thân vào chuyện gì cảm thấy bất an Ôi cái này thì tôi nhiều trải nghiệm nè. Nhiều khi tính mình lạc quan, luôn nhìn thấy những điều hay, tích cực mà bỏ qua red flags - những dấu hiệu cờ đỏ báo nguy hiểm. 10/10 lần cảm thấy có gì đó không ổn, dù không biết là gì, nhưng vẫn cứ lao vào là 10 lần như một đều dính chưởng. Tiếng Anh gọi là intuition - trực giác. Thật ra trực giác nó giống như là hệ thống thông thái tự động mà mình xây được từ những kinh nghiệm và trải nghiệm trước đây, được phân tích và cảnh báo khi có những ngọn cờ đỏ xuất hiện vậy. Cho nên, sau nhiều lần vấp ngã thì, giờ tôi chẳng bao giờ đụng vào bất kỳ chuyện gì khi cảm thấy bất an, thấy có gì đó không ổn lắm. Một bước sa chân là nó dấy lên bao nhiêu là vấn đề mà sau này phải giải quyết rất mệt mỏi. Cho nên, để ý chút và tránh luôn thì đỡ rối và đỡ mất tâm sức, thời gian. Dành thời gian một mình để off-load Con người ai cũng xông pha ra ngoài kia dữ quá, nào là sự nghiệp, kinh doanh, xã hội, cộng đồng, gia đình, vv. Cho nên có khi mình xà quần riết mà không có thời gian cho bản thân để relax, detox, hít thở và không nghĩ gì để tái tạo năng lượng. Đừng sợ một mình. Một mình là thời gian tốt nhất để offload - xả hết ba thứ gánh nặng mình mang vác hàng ngày ra, trở về với bản thân và tìm đến sự bình yên. Khi và chỉ khi mình ổn thì thế giới ngoài kia mới ổn. Bằng không, nếu cứ xà quần mãi thế thì trước sau gì mình cũng gục ngã mà thôi. Thôi, cho tâm trí nghỉ ngơi chút, dành chút thời gian riêng tư cho bản thân mình nhé. Tránh xa những kẻ hút cạn năng lượng của bạn Đời này có nhiều người kỳ lắm, gặp xong là ngã lăn ra thở oxy luôn vì họ hút cạn năng lượng của mình. Bạn để ý đi. Ai cũng có những người như vậy quanh mình. Gặp họ toàn là tham phiền, nói chuyện tiêu cực, chán nản, khó khăn, không thấy đường ra luôn. Hỏi sao gặp xong không mất năng lượng? Biết vậy thì tránh ra cho rồi chớ còn ùa vô đó làm gì. Công mình tái tạo năng lượng, giữ cho bản thân tích cực đồ. Xong chỉ có va vào một ai đó mà mất hết thì uổng quá uổng, phiền quá phiền. Tránh cho đỡ mất công. Và cũng đừng có biện mình này nọ nha. Tôi biết bạn sắp biện minh đây mà. Tránh là tránh, cho đến khi bạn đủ sức để xử lý những kiểu năng lượng như thế mà không ảnh hưởng đến bản thân. Để cho tâm trí nghỉ ngơi đi, ha. Này là vài trò nhà quê để tự mình giúp mình đỡ rối, đỡ mệt, đỡ lu xu bu thôi. Ai thích thì thử, không thì cứ xà quần cũng chẳng sao. Đời này là của bạn mà. Chỉ có bạn là người quyết định mình muốn sống thế nào. Có điều, lựa chọn sao thì cứ theo đó mà sống, đừng than phiền là được.

Bạn nghe câu nói này chưa? We are what we repeatedly do. Excellence, then, is not an act, but a habit. — Aristotle Ta chính là hành động mà ta lặp đi lặp lại. Sự xuất sắc, vì vậy, không phải là một sự việc, mà là một thói quen. Câu này nghe xong là giật mình nhất đúng không? Giờ bạn nhìn lại mình đi, và suy nghĩ xem mình có đang làm một số hành động lặp đi lặp lại hàng ngày không? Nếu có thì đó là những hành động gì? Nếu bạn làm việc gì đó tốt hàng ngày thì nó thành thói quen tốt, ví dụ đọc sách, nghe podcast để phát triển bản thân, tập thể dục, làm việc xã hội giúp đỡ người khác, làm xuất sắc nhất những việc nhỏ nhất được giao, vv. Nhưng nếu bạn làm toàn những việc không đâu vào đâu, ví dụ ngủ nướng hàng ngày, lười biếng hàng ngày, nghĩ ngợi lung tung hàng ngày, làm việc qua loa, cho xong hàng ngày, nghiện lướt mạng hàng ngày, vv, thì những việc đó cũng biến thành thói quen. Khi chúng biến thành thói quen, thì chúng cũng biến thành bạn. Bạn sẽ trở thành người chuyên ngủ nướng, chuyên lười biếng, chuyên overthink - nghĩ ngợi lung tung, chuyên làm việc qua loa, thành kẻ nghiện mạng xã hội, vv. We are what we repeatedly do - Ta chính là hành động mà ta lặp đi lặp lại mỗi ngày là như thế. Nói như vậy, thì ta cũng có thể trở nên xuất sắc nếu ta biến sự xuất sắc thành thói quen, nếu ta biến sự xuất sắc thành việc ta làm lặp đi lặp lại hàng ngày. Xuất sắc, vì vậy, không có gì quá khó để đạt được cả. Chỉ cần mình tập trung biến nó thành thói quen thôi. Nhưng làm sao để biến sự xuất sắc thành thói quen? Tư duy toàn diện về việc cần làm Trong cuộc đời làm việc của mình, tôi nhìn thấy nhiều nhất là những người đi làm chỉ biết cắm đầu làm, nghĩa là kêu sao làm vậy, không biết cách hoặc lười tư duy về việc cần làm. Khi bản thân còn không biết tại sao mình làm chuyện mình đang làm, làm để đạt được mục đích gì, đóng góp thế nào cho tập thể, tổ chức thì mình như một con robot được lập trình trước, làm việc một cách vô tri. Đã vậy, dù bạn có làm tốt việc được giao theo yêu cầu, bạn cũng không bao giờ xuất sắc, vì bạn có nghĩ thêm được gì, làm thêm được gì vượt quá mong đợi đâu mà xuất sắc. Cho nên, việc đầu tiên bạn cần làm khi nhận việc là tư duy về công việc trước. “Nếu có 6 giờ đồng hồ để đốn 1 cái cây thì tôi sẽ dành 4 giờ để mài rìu”, Abraham Lincoln đã từng nói. Chỉ có robot mới lập trình và lao vào làm thôi. Còn người thì phải biết suy nghĩ, mỗi việc đều cần phải suy nghĩ và trả lời những câu hỏi sau: Tại sao cần làm việc này? Làm để đạt được mục tiêu gì? Để đạt được mục tiêu đó có bao nhiêu cách làm? Có cách nào đạt được tốt hơn so với mục tiêu đề ra không? Ai có thể giúp mình thực hiện việc này tốt nhất? Kế hoạch hành động theo thứ tự ưu tiên và thời gian ưu tiên là gì? Nếu trong mọi việc cần làm, bạn đều học cách tư duy như vậy trước khi làm thì bạn sẽ dần trở nên xuất sắc hơn do bạn dụng não nhiều hơn. Vậy thôi! Biến việc này thành thói quen thì chẳng bao lâu nữa bạn sẽ luôn biết tư duy đúng về mọi thứ. Không có chuyện gì khó Đa số khi được giao việc sẽ nghĩ việc này khó lắm trước, hoặc nghĩ ra toàn những thử thách, khó khăn. Đó là thói quen muốn an toàn và không muốn thay đổi của con người. Người xuất sắc thì thói quen ngược lại. Họ trước hết là hứng thú với việc được giao, sau đó là sử dụng phương pháp giải quyết vấn đề một cách sáng tạo để dấn thân tìm ra giải pháp. Phương pháp mà tôi sử dụng nhiều nhất là Tư duy thiết kế. Nếu chưa biết gì về phương pháp này thì bạn nên đọc bài này: https://www.nguyenphivan.com/post/c%C3%B9ng-m%E1%BB%99t-vi%E1%BB%87c-th%E1%BA%A5t-b%E1%BA%A1i-bao-nhi%C3%AAu-l%E1%BA%A7n-th%C3%AC-ch%E1%BA%A5p-nh%E1%BA%ADn-%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c Khi chưa làm gì đã nghĩ việc này khó thì 50% là bạn không thể làm tốt việc được giao. Còn nếu bạn hứng thú vì việc có vẻ thử thách thì 50% là bạn đã thành công, vì người xuất sắc bao giờ cũng thích thú với những vấn đề khó và phức tạp. Họ thích thú vì họ có phương pháp và vì họ là người của sáng tạo, luôn đi tìm và thử nghiệm những thứ mới, chưa ai làm, chưa có tiền lệ. Còn nếu bạn chỉ ngồi đó chờ người ta làm trước, thành công trước cho có tiền lệ thì bạn là người đi ngược lại với hành trình sáng tạo, đi tìm cái cũ để lặp lại. Điều đó không có gì là không tốt nhưng nó chỉ đưa bạn đến với sự an toàn chứ chẳng bao giờ là sự xuất sắc. Cho nên, có khi mình nên thay đổi tâm thế với tất cả những việc mình sẽ nhận trong năm nay, đón nhận và hứng thú với thử thách thách với thái độ “không có gì là khó”. Không có chuyện gì nhỏ Người trẻ hay bị thái độ vầy: em muốn làm chuyện lớn, đừng đưa em chuyện nhỏ. Sorry nha. Chuyện nhỏ làm còn không xong thì ai dám giao cho bạn chuyện lớn? Tính tôi hay quan sát người làm việc cùng, và thường giao cho việc nhỏ một cách cố ý để xem bạn xử lý thế nào. Tôi tin rằng, người xuất sắc là người làm mọi thứ đều xuất sắc, không phân biệt chuyện nhỏ hay chuyện lớn. Tôi luôn xử lý mọi việc trong cuộc sống và sự nghiệp với tâm thế như vậy, luôn nghiêm túc và tận tâm với mọi việc mình làm. Đừng nghĩ chuyện nhỏ thì không cần xuất sắc. Việc bạn lặp đi lặp lại sự không xuất sắc hàng ngày chính là thói quen không xuất sắc. Còn một khi xuất sắc đã trở thành thói quen thì, việc gì bạn làm cũng sẽ xuất sắc cả, không quan tâm là việc nhỏ hay việc lớn. Do đó, tôi khuyên các bạn trẻ nên lưu ý và rèn luyện tâm thế này. Đây chính là cách tốt nhất để xuất sắc trở thành thói quen. Một khi nó đã trở thành thói quen thì việc gì bạn làm cũng xuất sắc, và vì vậy bạn là người xuất sắc. Đừng đao to búa lớn gì hết. Cứ bắt đầu từ chuyện nhỏ nhất mà rèn. Xưa giờ, ai cũng nghĩ xuất sắc là dành cho người có IQ cao, có điều kiện tốt, bẩm sinh tư chất hơn người. OK, cũng có người sinh ra đã thông minh thiệt, nhưng cũng đừng lấy đó để biện minh cho sự không xuất sắc của bản thân. Xuất sắc là một thói quen. Đã là thói quen thì rèn luyện được nếu bạn thật sự mong muốn. Do you? Bạn có mong muốn đó hay không?

Một trong những vấn đề đau đầu nhất về nhân sự của doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam mà tôi thận thấy là khả năng lãnh đạo của dàn middle managers - quản lý cấp trung. Thường thì, chân dung của 1 quản lý cấp trung là một nhân sự xuất sắc trong một lĩnh vực nào đó, ví dụ như sales, marketing, vận hành chẳng hạn, và nhờ hoàn thành tốt công việc và KPI cá nhân mà được promote lên nấc tiếp theo và trở thành quản lý. Nhưng giữa việc làm xong và làm tốt công việc của cá nhân với việc quản lý một hay nhiều người khác là hai việc hoàn toàn khác nhau. Từ nhân viên solo muốn lên làm quản lý thì có rất nhiều kỹ năng và khả năng mà ai cũng cần học và rèn luyện để có thể thuận lợi và thành công trong công việc của mình. Tuy nhiên, thực tế là, ít có công ty vừa và nhỏ nào để ý đến việc chuẩn bị nền tảng cho họ. Và cũng rất ít người biết hoặc chịu tự mình tìm tòi học hỏi thêm trước khi nhận nhiệm vụ mới. Do đó, đa phần khi lên chức, các quản lý cấp trung cực kỳ áp lực vì không biết phải lãnh đạo thế nào, và phải đối diện với nhiều vấn đề gập ghềnh từ nhân sự trong team trong thời gian đầu nhậm chức. Có thể bạn bán hàng đạt chỉ tiêu. Có thể bạn triển khai phần công việc nào đó được giao tốt hơn mong đợi. Nhưng đó cuối cùng cũng chỉ là công việc bạn được cấp trên giao cho 1 cá nhân. Khi không còn người giao việc nữa mà ngược lại tự mình phải đi giao việc thì bạn có làm được không? Ngày xưa một mình tự lo, nhanh chậm gì tự điều chỉnh, được không gì tự tìm cách. Giờ, thành công là của một team. Nếu có ai đó chậm hoặc thiếu trách nhiệm làm ảnh hưởng đến cả team, bạn sẽ làm gì? Nếu giao việc xuống cho team thì giao việc gì cho ai, với quỹ thời gian là bao lâu, và bạn sẽ theo dõi và quản trị tasks đã giao cho họ thế nào? Nếu có rủi ro bị fail do vài thành viên trong team fail trách nhiệm của mình thì bạn có plan B hay chưa? Bỗng một ngày, từ solo lên thành quản lý, bạn phải học cách quản trị quỹ thời gian chặt chẽ hơn vì giờ đây có quá nhiều việc phải làm, nhiều người phải cộng tác, nhiều KPI mới phải hoàn thành. Bỗng một ngày, làm một mình không sao, làm với nhiều người nhiều cá tính, nhiều vấn đề emo quá, cảm xúc của chính bạn cứ gập ghềnh từ ngày này sang ngày khác thì bạn phải làm sao? Bỗng một ngày, nếu không quản trị dự án tốt, việc giao không đúng người, timeline không đúng tiến độ, bản thân hiểu nhưng briefing chưa tốt nên mọi thứ cứ rời rạc, không đâu vào đâu, dự án chưa làm tới đâu đã tan rã thì bạn phải làm sao? Bỗng một ngày, có quá nhiều thay đổi và bạn choáng váng vì mình chưa chuẩn bị tốt cho những tình huống mới. Ai không nhận ra và upgrade bản thân đúng cách thì, sẽ cứ mãi loay hoay trong cái chức vị được ấn lên vai nhưng hoàn toàn không có khả năng xoay sở. Vậy thì, ai trong hoàn cảnh này thì ít ra cần học và rèn luyện thêm những kỹ năng, khả năng gì? Đây là 10 kỹ năng, khả năng cơ bản nhất mà tôi đề nghị bạn cần học và rèn luyện ngay nếu muốn hoặc khi được lên chức: Tư duy phản biện Quản trị quỹ thời gian Quản trị dự án Quản trị cảm xúc Kỹ năng giải quyết vấn đề Kỹ năng tổ chức Kỹ năng briefing Quản trị nhân sự & khả năng truyền cảm hứng, truyền động lực Quản trị tài chính Kỹ năng lập và triển khai kế hoạch Trong một bài viết, tôi không thể chia sẻ chi tiết về từng kỹ năng được. Do đó, bạn nên tìm học và tìm đọc từ những nguồn sau: Các khoá học miễn phí trên blog Nguyễn Phi Vân. Bạn vào link này tạo tài khoản, nhận thông tin tài khoản qua email rồi sử dụng tài khoản đó để lo-in: https://www.nguyenphivan.com/lnd-center Sách: Tôi, Tương lai & Thế giới, Nym - Tôi của Tương lai, & Mở cửa tương lai Các bài viết trên blog Nguyễn Phi Vân. Chỉ cần search từ khoá + Nguyễn Phi Vân trên Google là bạn sẽ tìm thấy bài liên quan. Ví dụ, nếu muốn tìm bài viết về quản trị quỹ thời gian thì có từ khoá time management, quản trị quỹ thời gian, prioritization, kỹ năng sắp xếp công việc theo thứ tự ưu tiên chẳng hạn. Tài liệu và nguồn thì không thiếu. Quan trọng là bạn có biết mình đang thiếu hay không, có quyết tâm muốn phát triển bản thân để trở thành quản lý giỏi hay không, và cuối cùng là có cam kết học mỗi ngày hay không mà thôi. Việc upgrade bản thân là trách nhiệm của mỗi cá nhân. Không ai trên đời này làm giúp cho bạn được. và nếu bạn không tự làm, thì bạn sẽ trở thành người sếp tệ nhất hành tinh. Vậy thôi!

Đây là quyển sách nên đọc để hiểu về những nền tảng quan trọng mà bạn cần có trong thời đại mới, thời đại của AI, của robot, của kỷ nguyên số, của tương lai không thể quay lại với nền tảng analog nữa. Kỷ nguyên số mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng bắt con người ta phải đi học lại, tậu cho mình những kỹ năng mới, liên quan hơn với tương lai mới đó nếu không muốn bị bỏ lại phía sau. Đây là 20 kỹ năng quan trọng ai cũng cần để thành công trong kỷ nguyên số theo tác giả, cùng với lời bình và giải thích của tôi cũng như những chia sẻ nơi bạn có thể tìm tài liệu để tự học và trang bị thêm cho hành trình tương lai của cá nhân mình. 1. Digital literacy - Kỹ năng số Trong môi trường làm việc số thì không thể thiếu kỹ năng số. Đây là chùm kỹ năng số ứng dụng trong việc học tập, làm việc, và lèo lái được cuộc sống hàng ngày với khả năng sử dụng các thiết bị, phần mềm, app một cách thông thạo, tự tin, và nhờ vậy mà có thể giao tiếp, cộng tác dễ dàng qua các nền tảng số, biết cách xử lý dữ liệu, hiểu biết về những công nghệ mới và giữ an toàn cho bản thân cũng như dữ liệu riêng trên không gian mạng. Nhanh nhất là tìm đọc quyển sách Nym - Tôi của tương lai mà tôi đã xuất bản năm 2021. Quyển sách này tôi viết cho người không có nền tảng công nghệ, gần như là thư viện về kỹ năng số dành cho người bình thường. Link sách ở đây: https://saigonbooks.com.vn/shop/product/nym-toi-cua-tuong-lai-ban-thuong-kn0909-5291 2. Data literacy - Kiến thức về dữ liệu Dữ liệu trong thế kỷ 21 là tài sản cực kỳ quan trọng của bất kỳ tổ chức nào. Do đó, bất kỳ công ty, tổ chức nào cũng sẽ cần nhân sự có hiểu biết về dữ liệu, là khả năng tiếp cận dữ liệu cần thiết, làm việc với dữ liệu một cách tự tin (bao gồm tạo ra/tổng hợp dữ liệu, giữ cho dữ liệu luôn update mới nhất, vv), tìm ra ý nghĩa từ dữ liệu, và cuối cùng là khả năng trình bày, phân tích dữ liệu để đưa ra góc nhìn, đề xuất hợp lý từ dữ liệu đó. Ngoài ra, khi tiếp cận dữ liệu, bạn cũng cần phải có khả năng chất vấn nguồn gốc, tính hợp lệ của dữ liệu thay vì chỉ biết nghe trình bày một cách mù quáng. Tầm quan trọng của dữ liệu cũng được chia sẻ rất nhiều trong quyển sách "Nym - Tôi của tương lai". 3. Technical skills - Kỹ năng cứng Kỹ năng cứng thật ra không có gì là mới. Đây chính là kỹ năng trong ngành nghề mà bạn đang theo đuổi. Nếu là kế toán thì cần các kỹ năng về ngành kế toán. Dù đang làm nghành nghề gì, điều kiện quan trọng nhất vẫn là thông thạo kỹ năng cần có trong nghề nghiệp của mình, không ngừng nâng cao, và quan trọng hơn nữa là giữ cho kỹ năng up-to-date (cập nhật mới nhất), đặc biệt với sự can thiệp của những công nghệ mới trong ngành. 4. Digital threat awareness - Hiểu biết về rủi ro số Thế giới online từ lâu đã trở thành một phần trong cuộc sống của mỗi chúng ta. Tuy nhiên, ở đâu có thế giới thì ở đó có nguy hiểm và rủi ro. Do đó, biết sử dụng không chưa đủ, bạn còn phải biết cách tự bảo vệ bản thân và tổ chức khỏi những kiểu lưu manh mạng như hacking, phishing (tấn công giả mạo), vi phạm dữ liệu cá nhân, bắt nạt trên không gian mạng, nghiện điện thoại và các nền tảng số, vv. Cho nên, ai cũng cần phải có kiến thức và học các công cụ để tự bảo vệ bản thân, gia đình và tổ chức. Bạn có thể đọc thêm về kiến thức này trong quyển sách “Tôi, Tương lai & Thế giới” mà tôi đã xuất bản. Link tìm hiểu về sách ở đây: https://saigonbooks.com.vn/shop/product/toi-tuong-lai-va-the-gioi-kn0909-4836 5. Critical thinking - Tư duy phản biện Trong thế kỷ của tin giả, tin lan tràn trên mạng xã hội, thông tin đầu vào quá nhiều từ quá nhiều nguồn thì, khả năng quan trọng nhất là làm sao giữ cho bản thân khách quan, phân tích vấn đề dựa trên bằng chứng, dữ liệu đúng, chính xác, đáng tin cậy thay vì để cho bản thân bị dẫn dắt bởi ý kiến cá nhân hay định kiến, thiên kiến, vv. Chỉ bằng cách như vậy thì quyết định đưa ra mới phù hợp và chính xác được. Do đó, tư duy phản biện hiện đang là một trong những kỹ năng quan trọng hàng đầu trong sự lộn xộn của thế giới hiện nay. Kỹ năng này tôi đã chia sẻ rất nhiều bài, nhiều lần, thành một chương trong quyển sách “Tôi, Tương lai & Thế giới” và đã xây dựng thành khoá học miễn phí trên blog nguyenphivan.com. Link khoá học ở đây: https://www.nguyenphivan.com/challenge-page/b5da9564-b35d-4609-8f44-7e461e80df7f 6. Judgment and complex decision making - Đánh giá & đưa ra quyết định trong những tình huống phức tạp Thế giới ngày càng vội vã, quá nhanh quá nguy hiểm, và dường như ép buộc chúng ta phải cuốn theo tốc độ đó. Vì vậy, và với dung lượng thông tin tràn ngập, thật giả lẫn lộn, con người rất dễ trở nên hàm hồ, chưa kịp hiểu đã cho là, đưa ra góc nhìn, ý kiến, quyết định một cách non xanh, thiếu tư duy, suy nghĩ cho thấu đáo. Trong thế giới hỗn tạp như thế này, kỹ năng quan trọng là phải nhìn xuyên qua được tất cả những đám sương mù thông tin, tìm ra dữ liệu và bằng chứng thật để đưa ra quyết định. Thế giới càng phức tạp, kỹ năng này càng quan trọng. Bằng không, bạn sẽ chỉ vội vã đưa ra những nhận định và quyết định sai. Đây cũng là lúc mà giá trị cốt lõi, niềm tin của cá nhân vào những điều đúng đắn trở nên cực kỳ quan trọng. Nếu thiếu đi nền tảng giá trị, con người dễ dàng bị cuốn theo ý kiến của đám đông, trở thành nạn nhân của sự thao túng tâm lý và góp phần vào sự độc ác, xấu xa lúc nào không biết. Kỹ năng này bạn có thể học trong sách “Tôi, Tương lai & Thế giới”. Link đã cung cấp ở trên. 7. Emotional intelligence and empathy - Trí tuệ cảm xúc & khả năng thấu cảm Dù AI có đang hot và tiến vào môi trường làm việc thì, con người vẫn cứ là lực lượng lao động chính yếu. Đã thế, thì mãi mãi sẽ vẫn còn quan hệ giữa người với người, vấn đề giữa người với người, từ đơn giản đến cực kỳ phức tạp. Do đó, lúc nào bạn cũng cần có trí tuệ cảm xúc và khả năng thấu cảm để có thể lèo lái hành trình sự nghiệp của mình một cách thuận lợi hơn. Trí tuệ cảm xúc là khả năng nhận thức, biểu hiện và kiểm soát cảm xúc của bản thân. Người có trí tuệ cảm xúc hiểu rằng cảm xúc của mình ảnh hưởng đến hành vi và đương nhiên vì thế mà tác động đến người xung quanh. Do đó, họ học cách quản trị cảm xúc một cách hiệu quả trong mọi tình huống. Thấu cảm - khả năng nhìn thế giới qua lăng kính của người khác là chìa khoá quan trọng để xây dựng trí tuệ cảm xúc. Bạn có thể học thêm về Trí tuệ cảm xúc trong sách “Tôi, Tương lai & Thế giới” hoặc tại khoá học miễn phí trên blog nguyenphivan.com. Link khoá học: https://www.nguyenphivan.com/challenge-page/600a5d92-f21b-48e6-856e-35a8edb767fe 8. Creativity - Khả năng sáng tạo Sáng tạo là khả năng biến ý tưởng mà mình tưởng tượng ra thành hiện thực. Đây hiện cũng đang là một trong những kỹ năng quan trọng và cần thiết nhất cho người đang đi làm. Với sự tham gia vào lực lượng lao động của máy móc, robot, công nghệ thì, giá trị của mỗi con người nằm ở khả năng sáng tạo chứ không còn là khả năng thực hiện công việc lập đi lập lại hàng ngày nữa. Thử thách mới mà mỗi chúng ta cần đối mặt là nhận dạng dạng vấn đề, suy nghĩ về những giải pháp sáng tạo nhất và cuối cùng là triển khai giải quyết vấn đề đó để mang lại nhiều giá trị hơn, để thay đổi cách làm cũ và tạo ra cách làm mới hiệu quả hơn. Ai thiếu đi khả năng này sẽ khó mà thăng tiến tại chỗ làm trong tương lai. Bạn có thể học thêm về kỹ năng này trong sách “Tôi, Tương lai & Thế giới” và các bài viết trên blog Nguyen Phi Vân. 9. Collaboration and working in teams - Cộng tác và làm việc nhóm Thời nào cũng vậy, và đặc biệt là thời này, khi không chỉ có người cộng tác với người mà còn là người cộng tác với máy, người từ nhiều quốc gia, vùng miền và văn hoá khác nhau thì, kỹ năng cộng tác và làm việc nhóm luôn giữ vị trí quan trọng hàng đầu. Dù hình thức cộng tác giờ có thể đã khác đi do làm việc từ xa, làm việc online, làm việc freelance thay vì full-time, vv, nhưng làm gì thì cũng cần phải cộng tác, và thế giới càng chuyển động theo nhiều thái cực thì khả năng cộng tác phải càng ngày càng giỏi hơn. Hơn nữa, thế kỷ 21 là thế kỷ của dự án. Một cá nhân có thể tham gia nhiều dự án, nhiều team khác nhau, không còn sống trong những ống dẫn tách biệt theo phòng ban nữa. Thế giới càng phức tạp, kỹ năng này càng quan trọng là như thế. Bạn có thể học kỹ năng này miễn phí trên blog Nguyen Phi Van. Link khoá học: https://www.nguyenphivan.com/challenge-page/teamwork-effectiveness-lam-viec-doi-nhom-hieu-qua 10. Interpersonal communication - Giao tiếp giữa cá nhân với cá nhân Này khỏi phải nói, luôn luôn là kỹ năng quan trọng trong thế giới loài người, trừ phi bạn không nghĩ mình không còn đang sống trong thế giới loài người nữa. Giao tiếp cá nhân bao gồm tất cả mọi loại hình giao tiếp, từ nói, viết, phi ngôn từ đến kỹ năng lắng nghe. Kỹ năng này cơ bản đến nỗi không có nó không biết sao mà làm việc được. Thế nhưng, số người thông thạo kỹ năng này lại không phải là số đông. Kỹ năng không tự nhiên mà có. Trường lớp có khi không dạy nên bạn cứ phải tự học thêm, không thì bạn sẽ có một hành trình làm việc cực kỳ gập ghềnh, do thiếu giao tiếp hay giao tiếp không đúng cách mà ra. Học cách tiếp cận khác nhau với những người khác nhau, với khán giả khác nhau là điều cực kỳ quan trọng. Bản thân mình cũng phải tạo phong thái giao tiếp riêng, phù hợp với tính cách và giá trị cá nhân nữa. Bạn có thêm học thêm về kỹ năng này trong sách “Tôi, Tương lai & Thế giới” hoặc trong khoá học miễn phí EI @work - Trí tuệ cảm xúc cho người đi làm. Link khoá học: https://www.nguyenphivan.com/challenge-page/600a5d92-f21b-48e6-856e-35a8edb767fe 11. Working in gigs - Làm việc theo dự án Ngữ cảnh tương lai là, con người sẽ bắt đầu trở thành free agents - nhân sự tự do, đặc biệt là những người có chuyên môn cao, giỏi, xuất sắc và có khả năng đóng góp cho nhiều dự án. Từ GenZ trở đi cách tham gia lao động sẽ ngày càng theo hướng này, tự do, linh hoạt, chọn tham gia dự án yêu thích, tự sở hữu và chịu trách nhiệm cho phần việc của mình, cho sự phát triển nghề nghiệp và chuyên môn của mình mà không dựa vào bất kỳ tổ chức, công ty nào. Từ khoá “Gig economy” - nền kinh tế dự án được sinh ra là vì thế. Sau này, cho dù bạn có tự do hay đi làm full-time thì mong muốn của tổ chức cũng sẽ giống nhau, bạn phải tự sở hữu, tự chịu trách nhiệm và hoàn thành phần đóng góp của mình chứ không còn chờ ai đi theo dõi, quản trị cá nhân bạn nữa. Không làm được thì bạn out. Không ai rảnh mà đi theo nhắc nhở, đôn đốc này nọ. Bạn đã sẵn sàng chưa? Bạn có thể học kỹ năng làm việc dự án hiệu quả trong khoá học miễn phí “Làm việc đội nhóm hiệu quả” mà tôi đã soạn trên blog. Link khoá học đã cung cấp ở trên. 12. Adaptability and flexibility - Khả năng thích nghi & linh hoạt Thế giới thay đổi nhanh như vậy thì môi trường làm việc nào có giữ nguyên. Nào là công nghệ mới, tự động hoá, phải phân tích thông tin và dữ liệu mới liên tục, hành vi khách hàng thay đổi liên tục, vv. Vậy có nghĩa là mỗi ngày qua đi ta sẽ phải đối diện với nhiều thứ mới, có thể làm thay đổi một phần hay hoàn toàn ý định, dự định, kế hoạch ban đầu. Cho nên, ai không đủ linh hoạt để thích nghi và thay đổi liên tục sẽ vô cùng khó khăn trong công việc. Đi làm cần phải giữ cho tư duy mở, luôn sẵn sàng thay đổi và học hỏi cái mới, sẵn sàng thích nghi với hoàn cảnh mới, tập trung vào cơ hội mới chứ không phải là khó khăn hay rào cản. Bạn có thể học thêm về kỹ năng này trong sách “Tôi, Tương lai & Thế giới” và khoá học miễn phí “Agile Mindset - Tư duy linh hoạt” trên blog. Link khoá học: https://www.nguyenphivan.com/challenge-page/agile-mindset-tu-duy-linh-hoat 13. Cultural intelligence and diversity consciousness - Nhận thức về văn hoá & sự đa dạng văn hoá tại nơi làm việc Thế giới đấu tranh ngày càng tích cực cho sự công bằng, trong đó có công bằng trong sự đa dạng văn hoá, tránh kỳ thị, định kiến về phân biệt chủng tộc, giai cấp, tuổi tác, giới tính, sự khuyết tật, vv. Trên thế giới, ngày càng có nhiều công ty, tổ chức đã đưa nhận thức này vào văn hoá doanh nghiệp. Do đó, để có thể lèo lái hành trình sự nghiệp của mình, bạn không thể không trang bị cho bản thân nhận thức về sự đa dạng văn hoá tại nơi làm việc. Từ khoá CQ - Cultural Intelligence (cultural quotient) - Trí tuệ văn hoá vì thế trở thành một điều kiện để đánh giá phẩm chất của một nhân sự khi tham gia vào tổ chức. 14. Ethical awareness - Nhận thức về đạo đức Nếu hỏi AI hay robot có đạo đức không thì chắc không ai trả lời được, vì đạo đức nằm đằng sau màn hình, được lập trình bởi những người trẻ hiểu rất rõ về công nghệ nhưng chưa chắc hiểu rõ các tầng sâu lắng của đạo làm người. Do đó, thế giới đang phân làm 2 luồng, một bên chủ trương kiểm soát sự phát triển của công nghệ sao cho nó không tác động đến nhân quyền, không phân biệt chủng tộc, giới tính, văn hoá, vv. Một bên thì pro tech và cho rằng cứ cần phải phát triển chứ không nên tạo ra giới hạn. Ai cũng có lý lẽ của họ. Nhưng ví dụ như đưa case thiết kế gien của công nghệ CRISPR chẳng hạn, khả năng sửa đổi, điều chỉnh hệ gien để tạo ra những con người siêu việt đi, thì bạn nghĩ sao? Ta có nên tạo ra những con người siêu việt để tạo thành giai cấp siêu việt và giai cấp lỗi gien một cách truyền thống hay không? Tất cả những câu hỏi tương tự với sự phát triển của công nghệ ví dụ như từ AI và robot cần được đặt ra sẽ cũng tạo ra những “vấn đề” mà các tổ chức cần giải quyết. Do đó, nhận thức về đạo đức là khả năng cần có khi các tổ chức phải đối diện với những “vấn đề” này, vì chúng đã trở thành vấn đề nóng của cả thế giới. Bạn có thể tìm hiểu thêm về các “vấn đề” mang tính đạo đức toàn cầu do công nghệ tạo ra trong quyển sách “NYM - Tôi của tương lai”. Link tìm hiểu sách đã cung cấp ở trên. 15. Leadership skills - Kỹ năng lãnh đạo Ngày xưa mình nghĩ, ai làm lãnh đạo thì cần kỹ năng lãnh đạo. Ngày nay, chắc phải nghĩ lại, vì ai cũng cần kỹ năng lãnh đạo. Sự dịch chuyển về cơ cấu tổ chức của các công ty để đáp ứng sự dịch chuyển về lao động toàn cầu đã dẫn đến cơ cấu tổ chức linh hoạt, sử dụng nhiều chuyên gia freelance, quản trị theo dự án, với cơ chế cộng tác toàn cầu, với nhiều nhân sự từ nhiều lĩnh vực và văn hoá khác nhau, cùng với cơ chế lao động có AI và robot tham gia nữa thì, con người cuối cùng ai cũng phải trở thành lãnh đạo nếu muốn lèo lái được công việc trong môi trường ngày càng đa dạng. Đầu tiên hết phải là lãnh đạo chính mình, chịu trách nhiệm và sở hữu công việc của mình, sau đó là đóng góp vào dự án chung với các team khác nhau. Bạn có thể không phải là trưởng phòng nhưng hoàn toàn có thể là lãnh đạo của một dự án. Vậy thì bạn lấy đâu ra kỹ năng lãnh đạo để quản trị team dự án của mình đây? Cho nên, công việc của tương lai đòi hỏi ai cũng cần phải có kỹ năng lãnh đạo. Nó không còn là điều kiện cần cho chức vị nào đó nữa mà trở thành kỹ năng cần có cho tất cả mọi người có tham gia lao động. Trong khoá học Làm việc đội nhóm hiệu quả miễn phí trên blog, tôi có soạn bài về kỹ năng lãnh đạo. Bạn có thể tìm học nhé. Link khoá học đã cung cấp ở trên. 16. Brand of “you” and networking - Xây dựng thương hiệu cá nhân & kỹ năng kết nối Mà với cái cơ chế lao động của “Gig economy” - nền kinh tế freelance thì, ai cũng phải là chuyên gia trong một lĩnh vực nào đó, và rồi ai cũng phải tham gia vào những dự án trong một hay nhiều tổ chức. Vậy thì bạn xây dựng hình ảnh chuyên gia của mình như thế nào? Nhất là khi biên giới vật lý không còn là vấn đề. Khi team có thể là những người khác lĩnh vực từ nhiều nước khác nhau cùng tham gia một dự án thì sao? Làm sao để từ bên kia bờ đại dương người ta cũng biết về bạn và mời bạn tham gia dự án? Kỹ năng xây dựng “brand” cá nhân, từ online đến offline trở thành kỹ năng quan trọng để bạn promote chính mình, tạo cơ hội cho bản thân tham gia vào nhiều dự án hay ho, xuyên lục địa. Hơn nữa, khi vấn đề lao động không còn nằm chỉ ở chuyện đi tìm việc và làm full-time nữa thì, bạn tìm job, tìm dự án và cơ hội ở đâu ra nếu bản thân thiếu đi network - mạng lưới quan hệ có khả năng tạo ra cơ hội mới cho mình? Chính vì vậy, xây dựng thương hiệu cá nhân và sử dụng nó để kết nối, không những trong mà còn ngoài ngành, không những offline mà còn online, không những chỉ tại Việt Nam mà còn toàn cầu là nền tảng quan trọng để thành công trong tương lai. 17. Time management - Quản trị quỹ thời gian Kỹ năng này thì nói hoài không cũ. Đi làm, đi học, làm full-time hay freelance, làm thuê hay làm chủ gì cũng phải học cách quản trị quỹ thời gian thì mới trở nên hiệu quả và xuất sắc được. Huống chi trong ngữ cảnh tương lai khi một người có thể tham gia nhiều dự án cùng một lúc thì làm sao bạn chắc chắn là mình deliver - tạo ra kết quả theo đúng thời gian và yêu cầu của từng dự án? Nếu không deliver được thì coi như xong phim, vì tương lai không ai đi theo dõi và đùn đẩy bạn nữa đâu. Không deliver thì out. Vậy thôi à. Bạn đã sẵn sàng cho điều đó chưa? Bên cạnh đó, công nghệ ngày càng phát triển nhưng con người thì ngày càng ít thời gian và mất cân bằng, vì có bao nhiêu thời gian rảnh bị thế giới ảo nó giành giật hết rồi. Vậy thì bạn còn thời gian để chăm sóc bản thân, để balance giữa công việc và sức khoẻ tinh thần không? Ngoài kia, số người bị các căn bệnh rối loạn, trầm cảm ngày càng tăng cao, vì không còn tải nổi khối lượng drama, thông tin đa chiều, fake news tràn lan và những rủi ro bị xúc phạm online, vv. Kỹ năng quản trị quỹ thời gian giờ đây cần phải được nâng cấp vì thời gian ngày càng ít đi, mối quan tâm ngày càng nhiều hơn, và rủi ro ngày càng nghiêm trọng. Tôi viết rất nhiều bài blog về quản trị quỹ thời gian trên blog Nguyen Phi Vân. Bạn có thể search Google bằng từ khoá “Quản trị quỹ thời gian” hay “Time management” để tìm đọc và học thêm nhé. 18. Curiosity and continuous learning - Tính hiếu kỳ và khả năng học hỏi liên tục Trong thế giới mà ngày nào cũng có thứ mới, ngày nào cũng có thử thách mới, ngày nào cũng có thể là ngày trở về với day zero của một ngành nghề nào đó và cần phải học lại từ đầu thì, ai không có tính ham học hỏi, hiếu kỳ, và kỹ năng học cả đời thì chỉ có mọc rêu mà thôi. Cho nên, dù bạn bao nhiêu tuổi, làm tới chức vị gì, dù bạn tốt nghiệp trường nào và đang sống ở đâu cũng vậy hết, nếu muốn còn relevant - liên quan trong thế kỷ mới thì chỉ còn cách là mở đầu mở tim ra mà học, hàng ngày, hàng giờ, từ bất cứ ai và bất kỳ đâu. Nếu ở đó mày mặt này nọ thì thôi, sayonara và tiễn vào viện bảo tàng cho nó êm, vì ngoài kia không phải là thế giới cho những người cố chấp. Tôi viết rất nhiều về đề tài “Học cả đời” trong sách “Tôi, Tương lai & Thế giới” cũng như nhiều bài trên blog và podcast Nguyễn Phi Vân. Bạn có thể tìm đọc để hiểu và rèn luyện thêm nhé. 19. Embracing and celebrating change - Thích nghi và thoải mái với thay đổi Nãy giờ mình đã chia sẻ rất nhiều về sự thay đổi, hằng số duy nhất trong thế giới bất định và biến động. Khi thay đổi đã là hằng số và nó nhảy chồm chồm ra từ bất kỳ góc nào trong bất kỳ tổ chức gì mà bạn đang tham gia thì, không có cách nào mà bạn tránh nó được. Không tránh được thì chỉ còn một cách là đối diện với nó. Nếu muốn mọi người thay đổi theo thì phải học cách quản trị sự thay đổi. Còn nếu bản thân bị sự thay đổi nó tác động thì phải học cách lèo lái sự thay đổi cho nó xì-mút (smooth) - êm ả nhất trong hành trình của cá nhân mình. Đằng nào cũng phải học. Nếu còn chưa thích nghi và học cách làm bạn với thay đổi thì báo trước là, hành trình phía trước trong sự nghiệp sẽ cực kỳ gập ghềnh đấy nhé. Bạn có thể tìm hiểu thêm về khả năng này trong khoá học miễn phí “Xây dựng nội lực để thành công” trên blog. Link khoá học: https://www.nguyenphivan.com/challenge-page/goals-achievement-thanh-cong 20. Looking after yourself - Chăm sóc bản thân Với bao nhiêu thứ đó đang xảy ra cùng một lúc trên thế giới, trong cuộc sống cá nhân thì, bạn nghĩ mình có kham nổi không? Hay sẽ gục ngã vì quá áp lực, quá nhiều thứ phải đối mặt, quá nhiều thứ phải học thêm, quá nhiều thay đổi phải thích nghi, vv? Cuối cùng, mình sinh ra là để làm gì nhỉ? Để sống một cuộc đời giá trị và hạnh phúc hay chỉ để cuống cuồng, nháo nhào chạy theo áp lực tới ngày check out khỏi hồng trần? Làm gì làm, câu hỏi cơ bản nhất của một đời người vẫn là ta sinh ra để làm gì, và ta có tận hưởng mọi thứ trên hành trình cuộc sống hay không? Nếu không thì có quá phí một đời người sau những màn đua chuột? Vì vậy, thế giới ngoài kia càng hỗn loạn và thách thức thì thế giới trong này càng phải bình an, cả về thể chất lẫn tâm hồn. Chăm sóc bản thân là thế, là khả năng hiểu mình, hiểu mục đích sống và giá trị của mình, cân bằng giữa những lựa chọn để bình an giữa những bão giông. Đây có thể nói là nền tảng cực kỳ quan trọng để giữ bạn trong cuộc chơi, trong mọi chuyển động và biến động không ngờ của tương lai mới. Tôi cùng chia sẻ rất nhiều về sức khoẻ tâm thần trong sách “Tôi, Tương lai & Thế giới” cũng như nhiều bài viết về sự trở về, học cách bình an trên blog. Bạn tìm để tham khảo nhé. Nghe 20 kỹ năng dài như cái sớ táo quân nhưng thật ra trong đó có rất nhiều kỹ năng và khả năng là cơ bản và nền tảng mà thời nào cũng phải cần. Trong thời đại số thì có khi chúng trở nên quan trọng hơn hẳn vì tính nghiêm trọng của môi trường và hoàn cảnh. Do đó, đừng ngán ngẩm và bỏ cuộc. Trước hết là chuốt lại những kỹ năng sẵn có. Sau đó là lên kế hoạch học và rèn luyện từng kỹ năng mới trong năm 2024 chứ cũng không có gì phải cuống cuồng và lo lắng. Cứ học mỗi ngày một chút là được thôi mà. Ai đọc được tiếng Anh nữa thì nhớ tìm sách "Future Skills" này mà đọc nhé.

Ai cũng có Những bộn bề năm cũ Giấc mộng chưa thành Trăn trở chưa vơi Ai rồi cũng cuống cuồng 365 ngày không kịp nghỉ ngơi Chạy theo Những ánh đèn cuối ngõ Cho đến khi Chuông đồng hồ thong thả gõ Count down Năm mới lại bắt đầu Có hay không Bên trên những tầng lầu Trái tim nào bơ vơ Chưa tìm được nơi xuất phát Năm cũ rồi đi đâu Năm mới dường như đã lạc Loay hoay Không tìm ra điểm khởi hành Có những cuộc đời Ba rối bảy loanh quanh Nỗi buồn mong manh Giữa năm cùng tháng tận Gói ghém ưu tư Thả trôi theo Những bến bờ lận đận Tìm Nhưng chẳng biết phải tìm chi Dù sao thì Năm mới cũng có khi Là điểm khởi đầu Cho một hành trình rất khác Tư duy mở ra Góc nhìn linh hoạt Tâm trở về Chân sẽ rõ đường đi Dù sao thì Năm mới bớt tham si Cuộc đời rồi sẽ khác Lồng lộng trời cao Mặt đất thời bát ngát Sợ chi Không có chỗ đi về Dù sao thì Đời vẫn còn những khoảnh khắc ngô nghê Vài mảnh thật tình Dăm ba tấm lòng ấm áp Sợ chi Không tìm được những phút giây an lạc Dù tha phương Hay đầm ấm giữa quê nhà Dù sao thì Cây táo vẫn nở hoa Nắng vẫn chở xuân Rúc rích cười trước ngõ Dù sao Gió vẫn thơm mùi hoa cỏ Cửa sổ nhà bên Vẫn lúng liếng tiếng dương cầm Dù sao thì Cảnh thế ở tại tâm Mỉm cười Năm mới pha trà chờ ta đó Chẳng cần ai hay Chỉ cần ta rõ Trong bình an 2024 sẽ hạnh phúc bắt đầu…. Nguyễn Phi Vân 01.01.2024

Có những ngày Chỉ nhớ chuyện giản đơn Đũa cá cọng rau Và những khung chuyện trò dung dị Người đi Nhớ ai là tri kỷ Người tạm xa chốn này Để lại gì Ngoài trăm nhớ ngàn thương Một chiều đông xa nhà Quên mất sự muôn phương Lặng khóc lặng cười Nhớ Câu chuyện quê đời thường nhất Từng giọt dài lặng im Giữa chiều mưa lất phất Bật cười Cây khế đã ra hoa Rất gần Nhưng cũng lại rất xa Người đi Tình thương yêu ở lại Câu hỏi đầu đông Đã trở thành huyền thoại Kết hoa Trên những trái tim hồng Người đi rồi Gió có thổi đầu sông Đám cỏ đầu hè Có lui cui tìm khuôn dép Một đời giản đơn Một tâm hồn đẹp Dang dở này Xin hẹn tại kiếp sau… Thơ viết tặng đại ca Nguyễn Phi Vân Houston, 10/12/2023

Khoe khoang gì ba chữ nghĩa nhân Cơm cá trơ trơ gió mấy tầng Giả chi mặt Bụt hồn ngơ ngác Dưa cà chi lắm muối si sân Khoe khoang gì ba chiếc võng hoa Áo mão dần la xứ ta bà Cân đai rồi cũng ba tấc đất Nam Kha chợt tỉnh mộng san hà Khoe lớn khoe nhiều được mấy vuông Thân dát xa hoa được mấy tuồng Dăm ba cuộc vỗ đời tan mộng Thi thố cho tàn bữa săn muông Khoe nữa khoe hoài có chán chê Khoe mấy phong ba mấy ê chề Khoe sao nghiệt ngã từ tâm khảm Khoe tàn đêm đắng mấy ngô nghê Khoe hết một đời có an yên Hạnh phúc lang thang gió mấy miền Thương yêu rồi thắm bao nhiêu nhịp Tan kiếp hồng trần chạm mấy duyên Thôi có cần khoe thế nữa không Hay cứ bình an ngắm ruộng đồng Thuận trời theo đất ta về nghỉ Một đời cho đáng chữ thong dong Nguyễn Phi Vân 20.04.2023

Có lẽ năm nào cũng vậy, ai cũng vội vã cuống cuồng cả năm để rồi lại ngẩn ngơ, hoang mang vào ngày 31 tháng 12, ngày cuối cùng của năm. Một năm nữa đã qua rồi đó sao? Hình như mình chưa làm được gì, chưa kịp hoàn thành những dự định cá nhân, những lời hứa quyết tâm sẽ thực hiện vào đầu năm cũ. Chưa kịp làm gì hết mà. Sao một năm nữa lại qua? Con người cứ hay như thế. Đầu năm thì lên kế hoạch, dự định mới, gồng mình hô to quyết tâm này nọ, rồi cứ từ từ mặc cho mọi sự cuống cuồng của cuộc sống nó dập cho phai dần mọi ý định trong trẻo ban đầu. Ngoài kia, thế giới đòi hỏi đủ thứ từ mỗi cá nhân, đòi hỏi từ gia đình, người thân, công ty, tổ chức, bạn bè, hội đoàn, vv. Và nếu ta cứ phản ứng theo sự đòi hỏi của thế giới bên ngoài, ta sẽ mãi mãi cuống cuồng như thế, cả đời. Cuối cùng, ta cuống cuồng vì điều gì? Để được gì? Để hoàn thành tâm nguyện gì của chính mình trong cuộc sống? Có người biết mình đang làm gì, tại sao lại làm việc đó, và biết rằng tất cả những gì mình đang làm đều phục vụ cho một mục đích, giá trị sống của cá nhân. Phần lớn, có lẽ đến 80%, cuống cuồng chẳng vì điều gì cả. Cuống cuồng, vì không có thời gian mà có quá nhiều việc phải làm, nhiều đòi hỏi phải đáp ứng, nhiều yêu cầu phải thực hiện. Bạn vì thế chẻ mình thành hàng vạn mảnh vụn, rơi vỡ, cố gắng hết sức dù chẳng bao giờ có thể hoàn thành hết hay hoàn thành một cách tốt nhất theo mong muốn của bản thân. Nhiều đòi hỏi quá, ít thời gian quá, và thứ nào cũng gấp, cũng vội, cũng quan trọng cả…. Nếu cái gì cũng gấp thì chẳng có thứ gì là gấp. Nếu việc gì cũng quan trọng thì chẳng có gì là quan trọng. Có khi, bạn đang ngộ nhận về sự quan trọng của chính mình, ngỡ mình không nhún tay vào thì không có việc gì thành. Rồi vì thế mà bạn tả xung hữu đột, xông pha làm đủ thứ nhưng có vẻ không thứ gì ra thứ gì, không thứ gì chỉn chu như bạn muốn. Có khi, con người sinh ra là để tập trung làm một việc gì đó thật tốt mà thôi, thứ gọi là sứ mệnh, để phục vụ cho công cuộc hoàn thành mục đích và giá trị sống của mình. Có khi, bạn chỉ cần giỏi một thứ, và tập trung làm thứ mình giỏi nhất là được, không cần lọ mọ gánh trên vai quá nhiều vai trò và trách nhiệm, để rồi cuống cuồng cả năm và ngẩn ngơ khi ngày cuối cùng của năm gõ cửa. Lại hết một năm rồi ư? Sao chưa làm được gì mà một năm đã trôi qua? Năm nào cũng tâm cảnh thế, và năm nào cũng hoảng hốt thế…. Sứ mệnh nghe ghê quá. Cứ tưởng nó phải là thứ gì đó cao xa như là trở thành ông nọ bà kia, chinh phục những giấc mơ không tưởng. Kỳ thực, sứ mệnh của mỗi người là do ta chọn, vì đó là điều ta mong muốn có được trong cuộc đời này. Sứ mệnh có thể đời thường như sống một cuộc đời bình an, thong thả trồng rau, nuôi gà. Sứ mệnh cũng có thể chỉ là vun vén cho gia đình bình an, hạnh phúc. Sứ mệnh có thể là được xông pha vào những sự án môi trường, bảo vệ động vật. Sứ mệnh cũng có thể là đưa bản thân trở về với căn nguyên, trở về với sự an nhiên vốn có của vũ trụ này. Vậy thôi! Sứ mệnh của mỗi người mỗi khác, không ai giống ai, không cao không thấp, không to không nhỏ, không cái nào quan trọng hơn thứ nào, không cách nào so sánh được. Cho nên, cũng đừng mang sứ mệnh của bản thân ra so sánh với ai khác, rồi tự ti vì sứ mệnh của mình sao nhỏ nhoi, cỏn con quá. Đời ai người ấy biết cần phải làm gì. Hạnh phúc của mỗi người mỗi khác nhau. Làm sao mang ra so sánh? Cho nên, có khi mình cần tĩnh tâm, nghĩ lại về sứ mệnh, nhắc nhở lại bản thân về sứ mệnh. Hoặc nếu chưa biết sứ mệnh là gì thì cho bản thân thời gian rảnh rỗi, an yên cuối năm để nhắm mắt lại, thở sâu và đi tìm. Chỉ khi biết mình cần phải làm gì trong cuộc đời này, ta mới biết tập trung vào đâu, ưu tiên điều gì, và nhờ thế mà bớt cuống cuồng trong dòng đời vạn biến. Bằng không, đời là thế, nó sẽ cứ tìm đủ mọi cách để cuốn ta đi, đẩy ta va vào mọi tình huống và cơ hội, khiến ta cuống cuồng lúc nào không biết. Và thời gian của con người là hữu hạn. Chẳng ai có thời gian vô tận để làm hết những gì mình mong muốn. Đó cũng là lý do vì sao ta cần phải lựa chọn, đặt để chế độ ưu tiên cho những gì quan trọng nhất đối với bản thân trong hành trình hữu hạn này. Thời gian có hạn. Tâm sức có hạn. Nếu cứ cuống cuồng không vì điều gì đáng tập trung, đáng dành chế độ ưu tiên thì cuộc đời chuyện gì cũng quan trọng và chẳng có chuyện gì quan trọng. Cứ thế, thời gian trôi, năm tháng trôi, và thế là, một năm nữa đã qua. Ngày cuối năm, nghĩ về sự cuống cuồng của thế giới ngoài kia, mong các bạn sẽ chậm lại, thở sâu, nghĩ về sứ mệnh và những ưu tiên trong năm mới của mình, để 2024 không còn cuống cuồng, để năm mới là năm thật tập trung cho những gì ưu tiên nhất trong cuộc đời của bạn. Dù đó là gì, hãy tự tin và tự hào về nó. Vì cuối cùng, chỉ có bản thân ta mới mang đến sự bình an và hạnh phúc cho bản thân mình. Happy New Year 2024!

Công ty, tổ chức nào cuối năm cũng làm kế hoạch cho năm mới, và điều đó đã trở thành lẽ thường tình, vì ai cũng biết rằng, nếu không làm plan thì làm sao đạt được. Thế nhưng, mỗi cá nhân chúng ta lại hầu như chẳng bao giờ làm plan cho chính mình, cho sự phát triển bản thân của chính mình. Nếu không plan thì làm sao đạt được? Có bao giờ bạn hỏi bản thân mình như thế? Gì cũng vậy, không plan thì sẽ không làm, hoặc sẽ có làm nhưng chỉ làm khi đối đế lắm, khi thứ mình cần không có thì mình tắt đường mới đi làm. Không plan thì không có action - hành động cụ thể nên không biết phải bắt đầu từ đâu. Gì cũng vậy, phải có hành trình, có bước này bước nọ, có khởi đầu và kết thúc. Không có thứ gì tự nhiên nó xảy ra. Phải có bước 1 rồi thì mới có bước 10. Không plan, làm sao biết làm gì trước gì sau, khi nào cần phải hoàn thành cái gì? Nói chung, nếu một cá nhân muốn phát triển bản thân thì cần phải có kế hoạch phát triển bản thân hẳn hoi chứ không phải cứ nói miệng, suy nghĩ rồi giữ trong đầu. Thứ bạn nghĩ mà không viết ra, không lên plan thì chẳng bao giờ đạt được. Giờ các bạn xem thử cái mẫu này để hướng dẫn các bạn làm plan cá nhân nhé, và nó áp dụng được cho tất cả những mục tiêu gì bạn muốn đạt được trong năm 2024, cả mục tiêu về cuộc sống, về sức khoẻ, về tinh thần hay tri thức…. Mục tiêu của tôi là gì? Đây là thứ đầu tiên bạn cần xác định, vì có mục tiêu thì mới có plan. Không có mục tiêu gì hết thì lo nghĩ mục tiêu trước đã. Có người đã quen năm nào cũng suy nghĩ về mục tiêu thì hiểu mình cần điền gì vào đây. Ai đó giờ chưa làm, chưa quen làm thì cần thời gian riêng tư cho bản thân, một mình và suy nghĩ về những gì bạn muốn đạt được trong năm mới nhé. Có bao nhiêu mục tiêu thì cứ ghi ra hết rồi plan cho từng mục tiêu. Ví dụ mà tôi đưa vào cho các bạn dễ hiểu là ví dụng mục tiêu “Giao tiếp được bằng tiếng Anh”. Cụ thể là tôi muốn đạt được điều gì? Mục tiêu là nói chung, còn cụ thể trong mục tiêu giao tiếp đó, tôi muốn đạt được điều gì thì bạn cần ghi rõ ra. Cái gì chung chung cũng không bao giờ triển khai hay đạt được. Mà dân Việt Nam mình thì thích và quen chung chung. Cho nên nói chung chung một hồi thì chẳng có chuyện gì xảy ra. Thành ra, ở đây bạn cần phải ghi rõ ràng, cụ thể, chi tiết thứ mà bạn muốn đạt được. Tôi đưa ra trong ví dụ này là giao tiếp hàng ngày, cơ bản bằng tiếng Anh với đối tác nước ngoài. Học tiếng Anh cần một quá trình, lên level từ từ. Cho nên, không thề ngày một ngày hai mà thông thạo, đàm phán hay trao đổi về business được. Từ không biết, không thông thạo thì bước đầu tiên cụ thể là giao tiếp hàng ngày và cơ bản đã. Tôi cần làm gì để đạt được mục tiêu? Đây là phần action plan nè. Đặt ra mục tiêu thì phải có hành động mới triển khai được. Mà hành động thì phải cụ thể, đọc xong phải biết cần làm gì, và tốt nhất là theo bước, hết bước này đến bước khác, theo thứ tự ưu tiên. Cái này bạn phải ngồi tư duy, vậy thì để có thể giao tiếp cơ bản được với người nước ngoài tôi có thể thực hiện những gì? Bạn sử dụng bản đồ mind map - bản đồ tư duy để tự mình brainstorm, suy nghĩ và ghi ra hết tất cả những thứ có thể làm để giúp bản thân tiến bộ và đạt được mục tiêu. Sau khi brainstorm xong thì ghi hết tất cả theo thứ tự ưu tiên cái gì cần làm trước làm sau vào plan để sau khi hoàn thành plan cái là mình bắt tay vào làm được ngay và luôn. Tôi cần nguồn lực gì? Làm gì cũng vậy, cũng cần phải có nguồn tài lực, nhân lực hỗ trợ. Nếu đi học, mua sách, mua tài liệu thì phải cần tiền. Vậy tôi có đủ tiền chưa? Nếu chưa thì tôi cần kiếm tiền ở đâu ra để làm việc này. Đừng có lười biếng, ơ tôi không có xiềng nên hông làm nha. Không có thì phải tư duy làm sao cho có, dù đó là đi làm thêm, mượn của gia đình, hay tăng ca gì gì đó…. Còn nếu có những việc phải cần người khác giúp thì người khác là ai, khi nào cần nhờ vả, nhờ vả thì cần phải chuẩn bị gì, vv. Khi bạn chuẩn bị nguồn lực rõ ràng thì bạn mới dễ dàng hành động, biết trước cần chuẩn bị gì để hành động đó thành công chứ không phải làm đại làm càng rồi tới đâu hay tới đó. Thành công nhìn mặt mũi ra sao? Làm gì cũng vậy, mình làm là để thành công. Vậy thì thành công nhìn mặt mũi nó ra sao bạn biết không? Ở đây cũng đừng chung chung. Cái gì cũng phải cân đong đo đếm được. Thành công càng cụ thể thì bạn càng dễ chạm vào nó. Ví dụ trong mẫu này là tự tin và chủ động giao tiếp với đối tác nước ngoài chẳng hạn. Khi gặp đối tác mà bạn im re hoặc không chủ động đến chào hỏi, nói chuyện thì xem như là thất bại rồi. Cái đó đo được, thấy được rất cụ thể rõ ràng nên dễ đánh giá. Còn ví dụ ai muốn học lấy bằng gì đó thì phải cầm cái bằng trong tay mới tính là thành công chẳng hạn. Ai muốn thăng tiến phải được promote lên chức vị mới thì xem như thành công chẳng hạn. Thời gian dự kiến hoàn thành Làm gì cũng phải có deadline, không thì làm bạn sẽ kéo như kẹo kéo chẳng biết khi nào mới xong. Con người có cái bệnh lười. Nếu còn thời gian thì sẽ còn loanh quanh, dần la cho tới khi hết thời gian mới cuống lên. Cho nên, yêu cầu thời gian hoàn thành phải cụ thể, ngày tháng nào của năm thì mới có áp lực theo dõi, hành động và hoàn thành được. Nhớ nha, đừng bao giờ làm plan xong ghi cuối năm. Ghi vậy thì chắc luôn là không hoàn thành. Thời gian cũng cần có buffer - nghĩa là cho mình thêm thời gian rủi ro bị delay do những hoàn cảnh ngoài ý muốn. Cho thời gian đệm vào rồi thì có khi bạn sẽ làm xong trước, hoặc nếu có rủi ro gì thì cũng đã tính tới thời gian đệm nên sẽ không trễ deadline. Làm plan cho cá nhân cũng dễ thôi. Ai chịu khó bỏ chút thời gian cho bản thân để có kế hoạch rõ ràng cho năm mới thì người đó đã 50% sẽ thành công trong việc đạt được những mục tiêu của mình. Còn ai nghĩ mình siêu nhơn, có thể chỉ cần nghĩ trong đầu hay vừa làm vừa nghĩ không cần plan thì thôi không dám bàn. Đời này, thân ai nấy lo. Thành công ai nấy nắm bắt, ha.