7 điều cần làm để xây dựng được niềm tin 1. Không nói dối 2. Không lừa đảo 3. Không giả vờ 4. Giữ lời hứa 5. Nói được phải làm được 6. Không bênh vực và bào chữa cho sự thiếu trung thực 7. Chỉ nói những điều chân thật

6 biểu hiện của người có tư duy vững vàng Move on - Cầm lên bỏ xuống rất nhanh, không ngồi đó than thân trách phận Luôn đón nhận thay đổi và thử thách một cách tích cực Rất vui vẻ hạnh phúc, không bao giờ phí thời gian vào những thứ bản thân không kiểm soát được Luôn tử tế, công bằng và không không sợ nói lên tiếng nói của mình Sẵn sàng chấp nhận rủi ro một cách có tính toán Hào hứng thay vì cảm thấy bị đe doạ bởi thành công của người khác

Nhận được lời tâm sự này của một bạn trẻ, và nghĩ là cần chia sẻ một chút về sự cho đi. Cho đi, ai cũng nghĩ là tốt, nhưng trên thực tế nó có thật sự tốt không? Có làm cho bạn bình an hơn, vui vẻ hơn, hạnh phúc hơn không? Cho đi, cuối cùng có phải được sử dụng như một chiếc bình phong để nguỵ biện cho những tổn thương, cho những khát khao thầm kín hay bất kỳ mong cầu nào khác? ————- Bao nhiêu năm nay, e luôn sống trong sự cho đi, e làm từ thiện, giúp đỡ nhiều người, có những người mới quen biết, e cũng chủ động giúp đỡ họ. Em là một đứa thiếu tình thương của gia đình từ nhỏ. E ko biết có phải vì điều đó, nên em khập khiểng, e mặc định trong đâu là phải cho đi, cho đi và cho đi. Có phải do em mong cầu sự đáp trả, sự biết ơn của người khác? Liệu cho đi nhiều như vậy có tốt hay ko? Nó có làm e mất năng lượng hay ko nếu dành nhiều thời gian cho người khác? E có nên phản biện lại chính mình về vấn đề này? Và e nên làm thế nào để bản thân mình tốt đẹp nhất!? Em cám ơn cô đã xem bài viết của em! ❤️ ———— Trên thực tế, có rất nhiều lý do gốc rễ khiến cho người ta chọn cho đi, tốt có, không tốt có, ngộ nhận có. Cho đi để đánh bóng tên tuổi Loại này thì miễn bàn, vì mục đích của họ hết sức rõ ràng, làm để được tung hô, được follow tâng bốc, được lên trang nhất với hình ảnh bóng bẩy idol. Cho đi là công cụ để đánh bóng tên tuổi, nâng mình lên, xây dựng hình ảnh để trục lợi. Thường thì người sử dụng cách này rất dễ nhận biết vì họ không chừa một cách nào để rao bán cái sự đạo đức của mình trên media một cách rộng rãi nhất, sáng ngời nhất, ấn tượng nhất. Thật ra, đó cũng chỉ là một lựa chọn. Chúng ta cũng không nên ghét ganh hay chỉ trích làm gì. Họ chọn nó là công cụ, sử dụng nó hiệu quả như một công cụ, xem nó là giao dịch trao đổi quyền lợi thì cũng ok thôi. Nếu giao dịch này mà giúp được nhiều người thì mình cũng nên cám ơn. Đây âu cũng là một cách để vận động nguồn lực xã hội cho những vấn đề còn chưa có nguồn lực để giải quyết. Có điều, cũng đừng làm quá, xài quá tay, cho không bao nhiêu mà la làng như mình đang cứu cả thế giới, đánh tráo khái niệm, lừa dối người cả tin. Làm vậy, trời đất ắt không dung tha, sẽ có ngày mang ra trừng phạt. Cho đi để nhận lại Có người, khát khao cái cảm giác nhận lại từ sự cho đi. Ta cho, thấy người ta biết ơn, cám ơn, mang ơn, thế là ta vui. Ta cho, thấy người ta hổng show đủ lòng biết ơn, ta bực mình, ta giận, ta trách móc họ vô ơn, ta nhắc hoài ấm ức, ta thề đời này không giúp họ nữa vì họ chẳng biết ơn. Ta cho, rồi nhớ hoài chuyện mình cho, bắt người ta phải diễn đi diễn lại cảnh mang ơn để ta thấy mình có giá trị, được ghi nhận, được tôn vinh, được tự hào nhắc nhở về thành tích của mình. Cuối cùng, thật ra là ta thèm khát cái cảm giác được nhận lại đó, vì nó làm ta vui, thoả mãn, lòng tự trọng tăng cao. Cũng có người, deep down, từ trong sâu thẳm tâm hồn đã có những tổn thương, thiếu thốn tình yêu thương, tự ti, không dám đối mặt với những vấn đề và nỗi sợ hãi thầm kín. Thế là, họ lao vào cho đi, cho thật nhiều, bất chấp, có khi là hơi quá, có tính toán làm sao cho việc mình làm nó khiến cho người ta phải thương yêu mình, tôn trọng mình, tự hào về mình, vinh danh mình, vv. Đó là ngộ nhận về sự cho đi, vì thật ra, bạn cũng chỉ đang sử dụng sự cho đi như một công cụ để mong chữa lành những tổn thương của riêng mình. Cách này, ban đầu nó work, vì nó sẽ là liều thuốc tiên mơn trớn sự thiếu thốn, hụt hẫng, vụn vỡ trong tâm. Nó đắp đổi chút mát lành, bơm liều thuốc doping cho quá khứ. Có điều, lâu ngày chày tháng, nó sẽ từ từ bị rơi vào trạng thái bị lờn thuốc, nhàm nhã, vì thuốc thì cũng chỉ bơm hết liều hết nấc thôi chớ đâu có tăng hoài được. Thành ra, sau một thời gian, bạn có thể sẽ bắt đầu rơi vào trạng thái hoang mang, hoài nghi bản thân, tức giận và căm ghét bản thân vì nghĩ mình thật tệ, thật tào lao, lợi dụng sự cho đi một cách cá nhân, ích kỷ. Nếu bạn đang ở đây thì có lẽ bạn cần dừng lại, đừng cho phép mình dán băng keo tạm thời lên những vết thương bằng sự cho đi. Bạn cần chữa lành cho mình trước, học cách sống hòa bình và yêu thương bản thân mình trước. Khi bản thân bạn bình an, hạnh phúc, tràn đầy tình yêu thương trong tim rồi thì bạn sẽ đủ đầy tất cả để cho đi. Khi đó, bạn thật sự cho đi không vì điều gì khác cả. Đó mới chính là sự cho đi trong trẻo, tự nhiên và chân thành nhất. Cho đi không vì điều gì cả Dạng thức cho đi xịn sò nhất là cho đi, chấm hết, no string attached - không có một lý do lý trấu hay liên quan tới bất cứ điều kiện gì. Cho đi vì chỉ muốn cho đi, vì đó là sứ mệnh và giá trị của bản thân, vì bản thân đang sống một cuộc đời larger than life - với mục đích sống lớn hơn những linh tinh đời thường. Vì thực hiện sứ mệnh của đời mình và dù không mong cầu, người cho đi dạng thức này cực kỳ hạnh phúc, thoải mái, hồn nhiên. Mọi thứ diễn ra một cách nhẹ nhàng, thuận tự nhiên, không hề khiêng cưỡng hay tính toán. Có thể nói, đây mới là sự cho đi đích thực, đúng bản chất và thuần khiết nhất. Nếu bạn đã ở đây, xin chúc mừng. Nếu bạn chưa ở đây, và nếu có thể, hãy đi về hướng đó. Cho đi, là chỉ để cho đi. Thật ra thì, chúng ta chia sẻ vậy thôi, chớ mỗi người sẽ có lý do và hoàn cảnh của riêng mình. Sao cũng được. Đời này làm gì có thứ gì là công thức. Mình cứ từ từ bình tĩnh tìm kiếm hành trình hợp với mình nhất mà đi. Nghĩ nhiều quá không làm gì cũng không được. Tốt nhất là vừa đi vừa làm vừa hiệu chỉnh, vừa trôi vừa nở hoa.

Đất nước ơi Sao mà thương đến thế Xôn xao luỹ tre làng Ngòn ngọt tiếng nước trôi Có dòng sông Bên lở lại bên bồi Tan khúc chợ chiều Nắng trôi qua ngõ Con đò chao nghiêng Ai sẽ về bên đó Mùa lúa chín xông xênh Thơm ngát tiếng à ơi Có bản concerto Của vũ trụ không lời Ôm dấu trăng non rúc rích Có ngày đến xuân về Và cả những đêm thâu tĩnh mịch Đắng lòng dạ khổ qua Có màu khói lam chiều Vương vấn ở chốn xa Lòng muốn nói Nhưng sao ngập ngừng ba quen bảy lạ Đất nước ơi Nơi tôi sinh ra có cha có mạ Có tiếng ru chiều Man mác những mùa quê Có đau đáu lặng im Trên những gánh đời xa rong ruổi ngược đường về Có cô chín dì năm Lui cui khói xanh dờn gian bếp mới Đất nước ơi Là máu của tôi đây Hơi thở của tôi đây Chín chờ mười đợi Là rặng mù u xênh xang Lưu lạc ở sau hè Là những phận đời chưa kể đã nghe Đau quặn thắt Vẫn ôm tròn con nước mới Đất nước ơi Dù trời đất có xác xơ Ngày mưa đen Đêm ám tanh mùi danh lợi Xin người đừng ngã xuống Đừng ngã xuống Vì một câu ru hời Phù phiếm ở ven sông Nguyễn Phi Vân 1:30 sáng 24.04.2023

Ba con vịt cỏ chạy quanh đồng Hơ hớ rung đùi với núi sông Lông phau trắng muốt đời sương gió Giọt máu đào rơi nhắm rượu hồng Ba con vịt cỏ chạy vòng quanh Lý tưởng lòng thòng mộng vẫn xanh Thời kia thế nọ lòng son sắt Thóc chạm đồng khô khói chạm mành Ba con vịt cỏ đánh xiêm la Thịt thốn da dày mật vỡ ra Vịt vờ một cõi vờ cũng vịt Mang tiếng đồng xanh một mái nhà Ngơ ngác lông con rụng mất rồi Lông cái chi bằng bỏ cuộc chơi Đo đỏ tình ngan thời cháy tỏi Pha chút măng cay một món hời Ba con vịt cỏ chốn phong ba Bạc hết một đời chửa hiểu ra Hồng trần quanh quẩn đời ngơ ngẩn Phù phiếm bơi trong một tách trà Nguyễn Phi Vân 2:30 sáng 22.04.2023

Có con trăng già Hỏi con bò trẻ Mày cười nắc nẻ Là cớ chi mô Răng cỏ tô hô Bò con ngơ ngác Vịt thời cạp cạp Chó vốn gâu gâu Dẫu có mưa ngâu Cũng là vô nghĩa Của thiên trả địa Mắt nhắm tay buông Nếu đã hỏi suông Thì cười nhăn nhở Cà lang bí rợ Chả xấu mặt nào Tâm có lao xao Dạ thời nứt nẻ Lòng mà mát mẻ Mộng sẽ bình an Trăng có đăng đàn Đừng chê bò trẻ Cá mè một mẻ Đỏ ruột đen lòng Trăng chớ lòng vòng Trời cao có mắt Ba trò lặt vặt Chưa chắc bò cười Nếu muốn làm người Đừng quên số phận Thời mà lận đận Trăng cũng như bò Gạt bớt âu lo Sống cho chân thật Mồm to vỡ mật Qui luật hồng hoang Đời có đổ ngang Lo mà đứng dậy Nửa đường lau sậy Đừng có làm màu Thân áo nhạt nhàu Đừng phô giá kiệu Nửa đời ngọng nghịu Đừng vá trời xanh Cuộc sống mong manh Đừng vờ vịt nữa Bò cười tắt lửa Trăng cứ trơ ra Ta cứ là ta Trẻ già vốn dĩ Trăng cao cũng chỉ Đàm đạo bò cười Nếu muốn làm người Chớ tâm phân biệt Buông nghề làm xiếc Túc tắc làm ơn Thân áo có sờn Giữ cho tươm sạch Đừng làm cục gạch Vẽ bậy lên tường Tâm giữa yêu thương Lòng là suối mát Đời khi an lạc Dạ sẽ bình yên Vũ trụ linh thiêng Trăng già bò trẻ… Nguyễn Phi Vân 21.04.2023

Ở đâu Ngày bắt đầu không lựa chọn Lao xao Như vốn vẫn là qui luật của tự nhiên Ở đâu Đêm dường như nối ngày quanh quẩn triền miên Ngẩng lên Rồi lại loanh quanh nhìn xuống Ở đâu Người rồi mơ những bậc thang thửa ruộng Ô cửa xanh xanh Mở ra rồi lại đóng vào Ở đâu Người nhận ra là ta vẫn có nhau Nhân gian Nửa xanh chừ nửa bạc Con chuồn chuồn vỗ cánh bay Dạ bâng khuâng Sợ tình nghĩa nhạt Đâu hay Củ khoai lang lùi vẫn ấm tiếng tương thân Ở nơi nào Đời có chợt giật mình chưa hết chữ bâng khuâng Để hiểu Vũ trụ vẫn còn đang dẫn dắt Ta biết ơn Nhận ra Loài người vốn không nên chấp mặc Vào những khinh mạn mong cầu Ở nơi nào Hạnh phúc vẫn xanh rì qua những áng thương đau Và nhân thế Vốn không không không có Nguyễn Phi Vân 18.04.2023

Em nói, tại thời điểm này trong cuộc sống, sau bao nhiêu ấy năm lao ra đời làm làm học học, tranh đấu, tìm kiếm, xôn xao với đời cho đã thì em cũng không còn biết em đang làm gì nữa. Một ngày như mọi ngày, em bật dậy rồi lại lao ra đường, một ngày như mọi ngày, rồi bỗng dưng khựng lại và tự hỏi mình, ủa mình đang làm gì vậy, và tại sao mình cứ phải tất tả lao đi như thế, cuống cuồng trong mớ hỗn độn của cuộc sống mà không có một chút thong dong hay vui vẻ, tận hưởng gì? Chẳng lẽ, đời là như thế, và cứ như thế, sẽ như thế cho đến khi năm tàn tháng tận? Thế thôi sao? Vậy thì cuộc sống này sinh ra là để làm gì, để lòng vòng mệt mỏi cho hết một đời rồi check out à? Hình như có gì đó sai sai…. Nhưng dừng lại thì dừng làm sao? Bản thân vẫn phải nuôi sống bản thân, đó là chưa nói tới những người liên luỵ xung quanh. Rồi đồng nghiệp, bạn bè, người quen, gia đình, ai cũng đang làm này làm kia, tất tả lo toan, mơ này ước nọ. Và họ dường như có mục đích sống của họ, dù là để làm ra thật nhiều tiền, tạo ra thật nhiều danh vọng, kéo được thật nhiều fan, đăng đàn bung bét thật xôm những thứ mà bản thân nói ra còn chưa hiểu, vv. Và đời nó cứ trôi theo dòng chảy đã định sẵn như thế, có vẻ như qui luật tự nhiên mà ai cũng vô phương vận vào như thế, dường như mình bất lực trong cái sự bất biến, đã được định đoạt trước của số phận như thế. Vậy, rồi làm sao để thoát ra? Có thoát ra được không? Bằng cách nào? Có khó quá hay chăng? Có khi nào mình cứ phải cam chịu vì đó chính là số phận? Một vạn câu hỏi đua qua trong đầu, xèo xèo, không có điểm tựa để trả lời, khiến cho em kiệt sức. Rồi giờ, em không biết mình cần phải làm gì, đi đâu, tiếp tục thế nào trong cái thế đã vỡ trận và loay hoay với những điều mơ hồ, bất định. Em không phải là trường hợp duy nhất. Rất nhiều người trong chúng ta đang lâm vào tình cảnh như thế, bị quăng vào guồng quay nghiệt ngã của cuộc sống như thế, vì chưa bao giờ ta được ai dạy cho điều gì khác. Xã hội này nó vận hành theo cách kiểm soát, nghĩa là từ khi mình sinh ra trên đời, nó đã, vì trật tự cần được kiểm soát của một số nhỏ những kẻ mang danh nhà cầm quyền, khao khát quyền lực của Đấng Tối Cao, nên định ra các khuôn khổ bắt ép con người phải sống lúc nhúc trong đó như một bầy cừu ngoan ngoãn, hoạt động theo công thức nuôi trồng của họ, tạo ra kết quả và tác động theo mong muốn của họ, để giữ cho mọi thứ trong tầm kiểm soát, giữ vững quyền lực và lợi ích nhóm của họ. Để làm được điều đó, họ tạo ra một hệ thống giáo dục phục tùng để phục vụ cho mục đích kiểm soát này của họ. Họ xây dựng cơ cấu tổ chức xã hội để đảm bảo ta luôn là cừu. Họ tạo ra những cơ chế kinh tế và trao đổi để khiến ta mờ mắt, tham lam, sân si, mâu thuẫn chiến tranh với nhau, ghét bỏ ghẻ lạnh nhau để cuộc sống này luôn có vấn đề. Thế giới phải có đủ loại vấn đề thì con người mới cần tới nhà cầm quyền. Bằng không, họ vô dụng, mà đã vô dụng thì làm gì còn quyền lực nữa? Thành ra, ở đâu trên thế giới này cũng vậy, con người đang phải chịu sự đô hộ và quyền lực vô hình của một thế lực nhóm nhỏ tự cho mình là siêu việt hơn, nắm trong tay quyền sinh sát hơn mà người dân thường chẳng mấy ai biết được. Họ đi ngược lại với qui luật vốn có của vũ trụ, của tự nhiên, và đang làm mọi cách để che mắt chúng ta, đẩy chúng ta về phía lơ ngơ như cuộc đời và câu chuyện của bạn trẻ trên đây, và cũng là câu chuyện của số đông con người trên khắp hành tinh này. Ta có hiểu điều đó? Đương nhiên là không. Có ai dạy cho đâu mà biết. Ta có được ai giải thích cho điều đó? Đương nhiên là không, vì đó là bí mật cầm quyền của họ. Và ta, loay hoay, loay hoay, trong mớ hỗn độn vô minh cho đến cuối đời. Cho đến khi check out, có rất nhiều người trong chúng ta vẫn chưa bao giờ hiểu. Vậy, thì có cách nào để thoát ra không, và tìm thấy hành trình rất khác, rất tự do, rất vui vẻ và hạnh phúc mà không có liên quan gì hết đến cái công thức nuôi cừu kia không? Có đó, và nó thật ra vô cùng giản đơn và mộc mạc, vì nó vốn đã là qui luật của vũ trụ, của tự nhiên từ thưở hồng hoang. Nó hiển hiện như chân lý, như ánh sáng, như hơi thở bình thường nhưng lại là quan trọng nhất đối với cuộc sống của mỗi người. Đó đơn giản chỉ là qui luật, là đạo của vũ trụ thôi, nhưng vì chúng ta đã bị bịt mắt và lùa gà quá nhiều năm, từ khi mới bắt đầu sinh ra, nên có vô số những điều hiển nhiên, tồn tại ngay trước mắt mà ta hoàn toàn không nhìn thấy. Khi và chỉ khi ta rơi vào trạng thái hoảng loạn, mất phương hướng, bị mâu thuẫn và xung đột trong chính con người mình, như bạn trẻ trên đây, thì cũng là lúc ta bắt đầu nhận ra có gì đó không ổn, rất sai trong cuộc đời mình. Xin chúc mừng khi bạn rơi vào trạng thái này, vì đó chính là sự khởi đầu của hành trình bạn tự mình tìm ra chân lý, tìm ra sự thật, tìm ra ánh sáng và đạo lý vốn giản đơn của vũ trụ. Xin chúc mừng! Từ khoá tại đây cho bạn là lựa chọn. Con người bị dạy phải cúi đầu cam chịu, cắm đầu theo chiếc mông đằng trước mà đi. Người ta chạy mình chạy. Người ta lao mình theo. Người ta loanh quanh mình cũng canh đó lòng vòng. Ta lầm lũi sống nhưng hoàn toàn không biết cả cuộc đời mình chỉ là một mớ kịch bản do ai đó bày ra trước. Và ta, chưa được một lần lựa chọn, lựa chọn chính mình, lựa chọn lắng nghe trái tim mình, lựa chọn chính lựa chọn của mình, lựa chọn hành trình cuộc đời vốn rất mong manh và hữu hạn. Còn lại, thì sẽ là hành trình tự trải nghiệm và khám phá của mỗi người đối với vũ trụ vốn bao la. Có người chọn tìm hiểu và đi theo dẫn dắt của tôn giáo, để tìm thấy sự dẫn dắt của Ơn trên. Có người chỉ sống thuận tự nhiên, thuận theo qui luật vũ trụ, thuận theo đạo lý làm người. Có gì cao siêu và ghê gớm lắm đâu, chọn làm người tử tế, đàng hoàng, chịu trách nhiệm với bản thân, dang tay giúp đỡ tha nhân khi có thể. Học cách sống trong tình yêu thương, đưa ra quyết định dựa vào kết quả tốt nhất cho bản thân và mọi người, bỏ qua mọi sự lao xao, tham sân si của thế giới bên ngoài, cho phép mình thoát khỏi chiếc guồng quay nuôi cừu của những kẻ muốn thống trị thế giới. Khi ta lựa chọn để cho sự trong veo dẫn dắt, ta không bao giờ mơ hồ hay quẩn quanh với những dằn xé nội tâm. Và mọi sự thật cứ hiển hiện trong veo, hiển nhiên như nó là, đúng bản chất và linh hồn của nó. Ta sẽ nhìn xuyên qua và nhìn thấu những lao xao, bề mặt, sự giả tạo và phô diễn trơ tráo của thế giới. Ta biết, không cần đắn đo suy nghĩ, là bản thân cần làm gì, cần lựa chọn ra sao. Không bao giờ ta phải một lần nữa thao thức, trăn trở, hoảng loạn về những điều mình phải chọn. Lựa chọn của ta là hiển nhiên và trong trẻo như là sự thật vốn vẫn hiển nhiên thôi. Vậy đó! Ai nhận ra sẽ chỉ trong một sát na tìm ra cảnh giới bình an và hạnh phúc cho mình, tự cứu rỗi mình khỏi mọi khổ đau, nghiệt ngã. Cũng đơn giản quá chứ phải không? Có điều, thứ đơn giản nhất với loài người lại trở nên cực kỳ phức tạp, vì ta được dạy phải phức tạp cho nó ghê gớm, cho có chuyện để gây để xào xáo cho nhau. Thành ra, ta tự hại mình, tự lòng vòng trong cái sự u mê và vô minh của chính mình, tự làm cho bản thân tuyệt vọng và trầm cảm. Chỉ là hiểu ra và thay đổi một góc nhìn, tất cả mọi vấn đề trên thế gian này đều không còn là vấn đề, vì thật ra chỉ có ta là vấn đề từ chính sự vô minh của bản thân mình. Rồi, vậy thì bạn chọn đi, đừng phàn nàn và đổ thừa. Lựa chọn là của bạn.

Trong cuộc sống cũng như trong công việc, đa số chúng ta cho phép bản thân bị cuốn vào sự lu xu bu vận hành hàng ngày mà quên mất thật ra mục đích lớn hơn trong cuộc đời mình là gì. Ai cũng có thể, vào một lúc nào đó, rất tập trung và quyết tâm, dành thời gian tư duy về mục đích sống của mình một cách cực kỳ nghiêm túc. Vì tất cả chúng ta đều biết, sống hướng về mục đích lớn hơn chính mình mới là cuộc sống có ý nghĩa, có giá trị, xứng đáng với một cuộc đời rực rỡ được Ơn trên ban tặng. Và khi ta tưới tắm bản thân mình trong mục đích larger than life - lớn hơn cuộc sống đó, ta trở nên cực kỳ tập trung, rõ ràng về quyết định và lựa chọn, lọc bỏ mọi sự tào lao mà bình thường ta cứ tưởng là cần thiết lắm nhưng thật ra là chẳng liên quan. Khi biết rõ mình cần hướng về đâu, cần đạt được điều gì, cần sống một cuộc đời thế nào, mọi thứ thật rõ ràng và trong trẻo. Và vì vậy, con người hoàn toàn không lu xu bu. Tuy nhiên, theo thời gian, và trong cuộc mưu sinh vẫn diễn ra nghiệt ngã hàng ngày, bào mòn dần sự trong trẻo vốn đã hiện diện, làm phai mờ những điều ta từng rất rõ ràng. Cứ thế, ngày qua ngày, ta để mặc cho mình rơi vào lối mòn của vòng quay đời thường. Ta mệt mỏi, kiệt sức, chán chường không buồn nghĩ về chữ why đã từng là mục đích sống của cuộc đời này nữa. Bắt đầu từ đó, ta đánh mất phương hướng, đánh mất the big picture - bức tranh cuộc sống to lớn hơn của cuộc đời mình, đánh mất chính mình và bỏ mặc cho đời muốn xử sao thì xử. Bắt đầu từ đó, ta không còn yêu thương và quan tâm đến bản thân mình, không còn ý chí và niềm tin vào những điều đã từng là ánh sáng, là chân lý bừng sáng trong ta. Bắt đầu từ đó, ta không còn sống mà chỉ đơn thuần là tồn tại. Thật là đáng buồn khi chuyện này xảy ra, vì cuộc sống còn gì là sự hứng khởi và diệu kỳ vốn có. Nhưng cũng đáng buồn thay, đa số chúng ta đang cho phép mình rơi vào trạng thái này, và vẫn đang chấp nhận nó một cách cam chịu và tự nguyện. But why? Tại sao ta lại cho phép mình rơi tự do như thế? Chi bằng, ta lật ngược thế cờ, đặt lại một số câu hỏi cơ bản cho bản thân mỗi ngày khi đối diện với những sự lu xu bu đời thường mà ta đang bị vận vào. Việc tôi sắp làm đóng góp gì cho chữ why của cuộc đời tôi? Một câu hỏi cực kỳ đơn giản nhưng trực diện, no bullshit không tào lao vòng vo tam quốc gì hết cả. Nếu không liên quan gì tại sao tôi phải làm? Nếu không liên quan gì tại sao tôi chọn làm? Nếu không làm có được không? Hay tôi đang chỉ làm vì một vạn lý do không đáng, chỉ vì người nào hay lợi ích của một ai đó khác? Nếu không liên quan mà vẫn phải làm vì nợ nần ân oán gì đó trong đời chưa thoát được thì tôi làm sao để giải quyết nó một cách nhanh, gọn, lẹ, dứt điểm nhất có thể rồi move on - không loay hoay mơ hồ kẹt vào đó nữa? Làm sao cho xong luôn không day dưa tới lui mất thời gian nữa, vì thời gian cực kỳ quý giá, nên dành để thực hiện mục đích sống của mình. Vậy cuối cùng, đâu mới là việc tôi cần làm, làm quyết liệt và đã đời để hiện thực hoá chữ why của cuộc đời? Đâu mới là nơi tôi cần tập trung tâm sức, năng lượng, trí não để tạo ra giá trị? Khi bạn đặt lại cho mình những câu hỏi thẳng thắn này, bạn sẽ đưa mình trở về với sự trong trẻo vốn có của chữ why, tước bỏ mọi sự tào lao không cần thiết và tập trung tốt hơn cho những ước mơ lớn. Đừng rời mắt khỏi chữ why. Đừng cho phép mình tuột dốc không phanh giữa bao lao xao lẩn quẩn của đời. Bản thân ta có trách nhiệm với cuộc đời mình, với thời gian hữu hạn quý báu mà ta được ban tặng. Đừng cho phép mình lãng phí!

Đời này, người ta tư duy và hành xử rất khác nhau, không ai giống ai, không ai học ai. Cách hành xử, nó đến từ quan điểm sống đã hình thành trong quá trình sinh ra và lớn lên, từ giá trị mà thế giới bên ngoài đóng khung mình, từ giá trị mà gia đình và xã hội tiêm vào mình, từ những trải nghiệm tốt xấu cực kỳ cá nhân có thể dẫn đến những ngộ nhận hay quan niệm sai lầm, những data cảm xúc lệch lạc, những tổn thương, sợ hãi và nút thắt cộng dồn theo năm tháng. Có khi, có những trải nghiệm là lựa chọn, nhưng rất nhiều khi, trải nghiệm là bị ép buộc. Dựa vào bao nhiêu đó thứ dù ta có được chọn hay không, con người hình thành những trường phái phản ứng khác nhau với thế giới bên ngoài, với cuộc đời và con người, với sự việc và sự kiện. Sau đây là những trường phái thường gặp. Trường phái I, myself & Me Đây là ông cụ ông kỵ của tổ ích kỷ, không để ý quan tâm gì tới ai. Ai sao kệ, đời sao mặc, miễn mọi thứ hay ho lợi lạc nó cứ một dòng chảy về phía mình. Đương nhiên tui phải được, được nhiều, được ưu tiên, được hết phần thiên hạ. Còn ai mất ai còn, ai chết ai quặt quẹo gì kệ họ, không mảy may ảnh hưởng gì tới cuộc đời tui. Đó, trường phái này là vậy, và trong xã hội hiện tại thì nó đông như kiến cỏ, do ảnh hưởng của nền tảng đạo đức suy đồi trong quá nhiều năm qua. Con người lại dễ nhiễm thói xấu và thích duy trì thói quen tiêu cực. Thành ra, người ta cứ vậy mà sát phạt, nhiều khi làm vì vô minh, u mê chứ cũng không có nhận thức gì. Gặp trường phái này, chịu! Tránh xa nhất có thể, đừng mảy may hy vọng mình có thể cứu thế giới hay thay đổi họ. Hành trình của họ là tự chuyển hoá mình sau khi đi qua những cú sốc trong đời. Cũng nhiều người sẽ không bao giờ thay đổi chuyển hoá gì tới cuối đời, và không ai ảnh hưởng được miếng nào tới hành trình của họ. Trường phái giao dịch Đây là trường phái New Age của thế hệ trẻ hiện nay, sống và tương tác dựa trên lợi ích qua lại, tit for tat, trao đổi lợi ích sát phạt tui được gì anh được gì, một cách hết sức giao dịch bề mặt, không tình cảm nghĩa nhân gì ở đây hết. Cuộc đời đối với họ nó xèo xèo diễn ra như những hoạt động thường ngày, giành quyền lợi dựa trên khả năng đàm phán và trí thông minh cá nhân. Đương nhiên, đứa nào lưu manh hơn thì giao dịch thắng thế hơn, đứa nào yếu hơn thì thiệt thòi hơn hoặc thua cả một keo. Có chơi có chịu. Được thì được mà mất thì mất không đụng chạm tình cảm gì. Họ cũng không quan tâm ba chuyện làm người, đạo đức nhân nghĩa gì ở đời. Đời là cuộc đổi chác, thế thôi, không hơn không kém. Gặp trường phái này, cá nhân tôi không thích liên quan, nhưng kỳ thực, để vận hành trong cái xã hội hiện tại thì trước sau cũng đụng. Có lúc, mình cũng cần đổi chác, giao dịch trong cái chợ đời. Miễn sao mình hiểu bản chất của nó để khỏi phải đầu tư tình cảm chi vào đó, rất dễ bị tổn thương. Có khi, tôi cũng đã từng hy vọng mình mở lòng thì họ cũng sẽ từ từ được cảm hoá, và có lúc tưởng vậy thiệt qua những biểu hiện có vẻ tích cực hơn. Nhưng không, lầm chết. Giao dịch mãi mãi chỉ là giao dịch. Trường phái không liên quan Càng ngày, do loài người càng đối xử lạnh lùng, tàn ác, dửng dưng ghẻ lạnh với nhau, nên cũng chính loài người không còn tin vào ai hay bất kỳ điều gì nữa. Nếu có thể chọn sống không liên quan, cách ly khỏi mọi sự xào xạc, lu bu của đời và của người, một bộ phận xã hội hài lòng với điều đó, lẳng lặng chấp nhận nó, trốn vào nơi vắng vẻ với cỏ cây. Và vì vậy, họ không màng tương tác và cũng không có nhu cầu tương tác. Trường phái chọn xa lánh xã hội thì mình nên tôn trọng, đừng cố lôi kéo hay làm phiền họ. Để họ yên, vì đó là lựa chọn của họ mà. Trường phái phóng khoáng Tôi thuộc trường phái này. Đơn giản lắm, chẳng có gì cho đi mà mất hết. Nó cứ như một dạng năng lượng, chuyển hoá từ dạng này sang dạng khác. Mình hết mình hết sức vì ai đó, vì chuyện gì đó, có người nhận ra, biết ơn, trả ơn thì mỉm cười. Có người nhận không biết trước biết sau thì cũng bỏ qua. Có ai trên đời mà được nhận mãi đâu. Vũ trụ công bằng lắm, của thiên trả địa, của người này trả đời kia, chạy trời không khỏi nắng. Thành ra, mình có mất chi đâu. Người này không trả sẽ có người khác trả. Mà mình cũng chẳng cần ai trả, giúp được ai cứ giúp, hiểu không hiểu chẳng màng, nói này nói kia bỏ qua, vướng chi vào lao xao cho mệt. Người theo trường phái phóng khoáng cầm lên bỏ xuống rất nhanh, vô chấp, thuận tự nhiên và thuận theo vũ trụ. Bởi, họ sống thoải mái, đã đời, không toan tính nên cuộc đời luôn đầy nắng gió. Họ cũng gặp nhiều ca lật mặt, lợi dụng, phản đam chớ không phải không. Nhưng họ biết có luật hoa quả hết nên cứ giao cho ông trời xử. Thời gian, họ còn bận để tạo ra nhiều giá trị mới xứng đáng hơn. Gặp người trường phái này nên kết thân, hợp tác, đồng hành. Hành trình với họ luôn đầy niềm tin, vui vẻ, hạnh phúc và cực kỳ hiệu quả. Có điều, người thuộc trường phái này rất hiếm. Trường phái phản ứng theo hoàn cảnh Cuối cùng là trường phái phản ứng theo hoàn cảnh. Gặp người sao đối xử lại vậy. Mày ác tao ác hơn. Mày lưu manh tao lưu manh hơn. Mày đàng hoàng tao chơi đúng kiểu đại ca. Rồi cũng có khi thương yêu, si mê lên bờ xuống ruộng. Họ đánh giá mọi tương tác trong đời một cách chủ quan, mà đã chủ quan thì đúng sai là theo ý họ chớ chẳng ai canh được mà đánh giá. Họ thấy cần thiết phải tự mình control và xử lý mọi sự công bằng trong đời mình, theo cách của mình, bằng giải pháp và cảm xúc nhà mình. Cứ thế mà họ vận hành. Thành ra, mình trong mắt họ là thế nào thì họ xử thế ấy, không tác động gì cho được. Gặp trường phái này thì buông tay để họ tính thôi. Bạn hay thù cứ để cho họ chọn. Bạn thì chơi, không bạn thì chia, có gì đâu nghiêm trọng. Mà lỡ họ có hiểu lầm đẩy mình từ bạn sang thù cũng kệ. Nhận ra thì tốt, tưởng sai âu cũng là chuyện thường tình. Cứ bình tĩnh mà giao du, được mất gì cũng không quan trọng. Cuộc sống, muôn màu vạn sắc, có người này thì cũng có loại kia. Ta không nên bắt ép ai, mong cầu ai, quỵ luỵ hay cầu xin gì ai. Nhìn ra cách vận hành của từng loại người, rồi tuỳ theo đó mà kết nối hay tương tác. Đời, rồi sẽ thong dong nhẹ nhàng lắm. Có sao đâu!

Treo chân gác trọ trần gian nghĩ Qua mấy giông ba mới thấy đời Sân si bá đạo rồi cũng chỉ Đậu vào ba chiếc lá tả tơi Giơ tay giữ thẳng nửa thương đau Ai nhớ xuân xanh mộng ba đào Ai gieo tâm tưởng vào trong trẻo Nửa đường danh lợi bỗng quên mau Giương mắt nhìn đời nửa chấn song Trần thế ngoài kia nhuốm bụi hồng Đi về rồi cũng ba tấc đất Vơ vét cho tàn chữ thong dong Nhắm mắt chậm dài giấc thở sâu Nghe tiếng nhân gian mấy nhịp sầu Buông nhẹ lòng trần nương theo gió Mỉm cười tay đón chút mưa ngâu Đời rồi âu cũng chỉ thế thôi Cơm có sôi thêm chỉ một nồi Canh có rừng vàng ôm biển bạc Một chén cũng vài cuộc hớp thôi Chi bằng ta sống giữa yêu thương Dấu chỉ bình an cứ thẳng đường Tay trắng chân trần không vướng bận Hạnh phúc hồn nhiên chốn vô thường Lựa chọn âu là của ta thôi Đừng với tay xa trách ông trời Nghiệp tạo giản đơn từ tâm khởi Có gieo có gặt ớ hỡi người Nguyễn Phi Vân 15.04.2023

Mình có đứa em, tính tình hiền lành, tử tế, trong trẻo và rất hay tin người. Mà đời này, Thạch Sanh thì ít Lý Thông thì nhiều. Thành ra, gặp mấy con cừu non như vậy thì chẳng có con sói nào nó chừa. Bạn tin tưởng hết người này tới người nọ, rồi cũng lần lượt bị váng cho những đòn mất hồn hết lần này đến lần nọ. Cho đến khi bạn lắc đầu than với tôi, chị ơi, giờ em nghi ngờ tất cả mọi người, em không biết phải tin ai nữa, và em sợ. Vậy là, từ một thái cực này, bạn đã bị quăng sang một thái cực ngược lại, từ ai cũng tin đến không tin ai. Có lẽ, đó cũng là câu chuyện của nhiều người, sau những vấp ngã và tổn thương do người đời tặng cho. Tôi nói với em, em ạ, thái cực nào cũng không tốt. Bản chất của cuộc sống là sân khấu. Bản chất của con người là diễn viên. Thứ chúng ta nhìn thấy chỉ là 10% phần nổi của tảng băng trôi. Và tất cả chúng ta đều bị ảnh hưởng bởi halo effect - hiệu ứng hào quang. Chúng ta thấy họ sáng ngời quá, giàu có quá, danh tiếng quá, xinh đẹp quá, nhiều người follow quá thì ngay lập tức ta đưa họ lên chiếc đài sùng bái. Ở đó, họ như một vị thánh, cái gì cũng tốt, thứ gì cũng hay, một lời nói ra tưới tắm cả nhân loại, kiểu thế. Khi nhìn thấy những hành vi hay cách ứng xử không khớp lắm thì chúng ta vội vàng biện minh cho họ, bỏ qua tất cả những thứ gọi là red flags - những ngọn cờ đỏ warning ta về những chuyện lạ cần lưu ý. Vì hiệu ứng hào quang, ta bỏ qua tất cả, ta chỉ cho phép mình nhìn thấy những gì bản thân muốn nhìn thấy, và tự biện minh cho những gì chúng ta không muốn thấy theo chiều hướng bảo vệ cho họ. Mình cũng rảnh lắm phải không mọi người? Đó cũng chính là lý do vì sao ta bị họ qua mặt. Thật ra thì, họ cũng chẳng cố ý qua mặt ta làm gì. Bản chất của họ vốn đã diễn theo bản chất của cuộc sống, và họ show ra 10% phần nổi theo cái cách mà họ muốn ta nhìn thấy, thấy vậy không phải vậy, thấy vậy nhưng thật ra chỉ là một chiếc show được dàn dựng kỹ càng. Vấn đề là ta tin sái cả cổ, và bu vào đong đưa theo, nhảy nhót theo từng tiết mục trong cái show của họ. Ta quên rằng, đời nó là 90% phần chìm của tảng băng trôi, và con người thì, có khi đào hết 90% phần chìm còn chưa thấy được bản chất thật nữa là. Họ không cố ý lừa ta. Họ chỉ show ra một cái bao bì rất khác. Còn ta thì, vì không hiểu, chưa hiểu bản chất của đời và người, vì lười không chịu làm bài tập thêm về họ, nên tự mình mang vác cái sự hiểu lầm vào người, rồi cũng tự mình suy diễn này nọ ra thôi chứ chẳng liên quan gì tới họ. Cho nên, thiệt ra thì mình không trách được ai mà chỉ có thể trách bản thân mình chưa biết cách lèo lái trong cuộc đời này. Thế giới ngoài kia đương nhiên nó là sân khấu. Con người ngoài kia đương nhiên đang diễn sâu. Mình có nhìn ra không và biết cách vận hành như thề nào trong thế giới đó mới là vấn đề. Cho nên, đừng để cho bản thân rơi vào thế cực đoan này, đừng là con cừu non trong trẻo tin vào tất cả mọi sự thánh thiện của thế gian, nhưng cũng đừng nghi ngờ tất cả thì làm sao sống nổi? Thế gian luôn có người tốt kẻ xấu, luôn có người tử tế kẻ xấu xa, luôn có kẻ diễn sâu và người sống thật. Vấn đề là, bất cứ ai trong chúng ta cũng phải học kỹ năng nhận biết sự thật đằng sau tất cả những lớp màn nhung sân khấu của cuộc đời. Ai nói gì, show gì, trình diễn gì cũng đừng vội tin ngay mà phải sử dụng tư duy phản biện và trí thông minh cảm xúc của mình để mà soi rọi lại. Hỏi mình vài câu hỏi cơ bản: Điều họ nói và chuyện họ làm nó có ăn khớp với nhau không? Có người nói hay lắm, nhưng lật sổ ra xem thì thực tế chẳng có gì để chứng minh là họ đã từng làm được. Nói thì hoành tráng, vung cả tay chân lên trời, diễn giả diễn thiệt các kiểu, nhưng xét lại có thấy thành tích gì rõ ràng đâu, toàn là nói thôi. Kiều này thì nhiều lắm, và ngày càng nhiều tại Việt Nam, quen ăn to nói lớn, đăng đàn hả họng nhưng tư duy, trải nghiệm, và khả năng thì ếch ngồi đáy giếng. Vấn đề là, vì mình không chịu học hỏi và tìm hiểu nên nghe họ nói hay quá thì cứ lăn ra tin. Tin sai cũng là lỗi của mình thôi. Tại mình thiếu hiểu biết. Cách họ đối xử với người khác có khớp với cách họ đối xử với mình? Có lần, tôi gặp một người quen của em. Gặp xong, tôi nói em ơi, bạn này không ổn nha. Gặp chị khi có em và khi không có em là 2 con người hoàn toàn khác nhau. Chỉ cần một cái cờ đỏ đó thôi là đã thấy bạn ấy có vấn đề rồi. Nhưng rồi em cứ tự mình biện mình cho người ta, và 2 năm sau thì mặt chuột lòi ra, em ngỡ ngàng trước sự đen đúa của người kia. Có gì đâu, tại mình không lắng nghe, không quan sát, không để ý thôi mà. Cho nên, người nào hành xử khác nhau về giá trị với những người khác nhau thì mình biết ngay là người đánh tráo giá trị hoặc chẳng có giá trị gì. Họ diễn theo lợi ích cá nhân và theo cái thế mà họ có được đối với những nhóm người khác nhau. Họ có những hành xử gì khác thường - “red flags” không? Khi thấy cờ đỏ pop úp lên thì ngay lập tức mình cần phải dừng lại, đặt lại câu hỏi xem có gì đó sai sai ở đây. Đừng bỏ qua cờ đỏ. Đừng để mình bị đánh lừa bởi hiệu ứng hào quang do chính mình làm vào. Giữ cho bản thân tỉnh táo để quan sát và đánh giá lại một ai đó là điều hết sức quan trọng. Nói vậy, nhưng thật ra cũng phải trải nghiệm vài lần bị sụp ổ gà rồi thì con người mới học được bài học về sự tỉnh táo. Cuộc sống mà, là hành trình học hỏi và lớn lên mỗi ngày. Đừng uống nước hai lần ở cùng một dòng sông là được. Thật ra, bàn chuyện con người thì không bao giờ có chuyện gì đơn giản cả. Càng không có vài ba câu hỏi mà nhận ra người ấy là ai. Nhưng ít nhất, chúng ta đều nên học cách đặt bộ lọc cơ bản cho tất cả những tương tác trong xã hội để bảo vệ cho bản thân mình. Đó là cách giữ cho mình sống tích cực, lạc quan, vui vẻ và hạnh phúc thay vì cho phép mình rơi vào những vũng lầy cảm xúc không lối thoát. Tin tất cả cũng không được. Không tin ai cũng không được. Mình cần phát triển khả năng nhìn người ngày càng giỏi để vận hành hiệu quả hơn trong cái thế giới sân khấu này. Vậy thôi!