Hôm qua xem hết trận Việt Nam - Thái Lan tại sân Mỹ Đình, có bàn thắng của Thái Lan mà bóng vào lưới rồi tôi vẫn hỏi ủa là sao, sao để cho bóng vào dễ dàng như thế được? Sáng nay đọc báo, thấy câu còm của Quang Hải “Toàn đội mất tập trung ở cả hai bàn thua đầu hiệp hai” thì quá khen cho bạn dũng cảm và chân thành đưa ra nhận định đúng sự thật về bàn thua của đội mình. Đôi khi trong cuộc sống, mình cũng cần phải dũng cảm như thế, nhưng quan trọng hơn, là học và rèn luyện cho được bài học về sự tập trung. Cách đây mấy ngày, mình nhắn một bạn doanh nhân trẻ, nguyên văn là, “Focus nha em. Chỉ cần tập trung triển khai theo đúng mục tiêu tài chính và AOP (Annual Operating plan - kế hoạch hành động năm) thì chắc chắn sẽ đạt được những mục tiêu đề ra cho 2023. Vấn đề chưa bao giờ là làm plan - lên kế hoạch hoành tráng hay ho kiểu gì. Vấn để cũng chưa bao giờ là làm ít làm nhiều, hay nghĩ ra những thứ ghê gớm gì ở đây cả. Vấn đề lớn nhất của rất nhiều cá nhân, lãnh đạo và tổ chức là sự tập trung. Có người mất tập trung vì bản thân không tin vào mục tiêu hay chiến lược mình đề ra. Có người mất tập trung vì không tin vào chính bản thân mình, nghe ai nói gì khác đi là sợ, là hoảng, là FOMO nên chạy theo đường người ta vẽ, riết rồi lạc luôn. Có người mất tập trung vì đầu óc lơ mơ, lăn tăn, hỗn độn, thấy cái gì cũng muốn làm, nghe cái gì cũng muốn thử, đụng cái gì cũng thấy hay, không có chính kiến, không biết gạn lọc thông tin, phân tích, phản biện. Có người mất tập trung vì không nhận ra nguồn lực của mình giới hạn, chỉ có thể dồn hết lực để làm tốt một hay hai việc, không thể bày bừa ra đủ thứ để cuối cùng không có việc gì ra ngô ra khoai. Tựu trung lại, khả năng đánh lạc hướng của thế giới bên ngoài là siêu hạng, cho nên nếu phải đổ thừa cho những yếu tố bên ngoài khiến bạn mất tập trung, thì kể hoài không có lời kết. Cho nên, lại phải quay về với bản thân, với cái thứ duy nhất mà bạn có thể ảnh hưởng, là lên kế hoạch rèn luyện sự tập trung, bảo vệ sự tập trung, nâng cao sự tập trung, phớt lờ và loại bỏ được mọi khả năng gây mất tập trung của thế giới bên ngoài đối với bản thân và đội ngũ. Tập trung bắt đầu từ cá nhân Mỗi chúng ta sinh ra trong đời đều để thực hiện một sứ mệnh nào đó, để đóng góp vào một góc nào đó của bức tranh trần gian, và có nhiệm vụ phải tập trung hoàn thành nó. Nếu cứ lơ mơ, loăn quăn làm này nói kia, trong khi nhiệm vụ chính không hoàn thành, thì chỉ phí thời gian, công sức, và cả đời cũng không đạt được thành tựu gì to lớn. Sứ mệnh là gì thì mỗi người mỗi khác nhau. Có khi, sứ mệnh chẳng có gì ghê gớm, lớn lao, chỉ là chăm sóc tốt cho gia đình, nuôi dạy con nên người, tu thân dưỡng tính, giúp cho một gia đình, một cộng đồng nào đó, vv. Khi ta hiểu sứ mệnh đó là gì, rồi tập trung hoàn thành nó, nghĩa là ra đã đạt được thành tích lớn nhất trên hành trình nhân gian. Đơn giản vậy thôi, không có gì ghê gớm hết. Có người, cả đời làm này diễn kia, bạc tiền đầy túi, danh nổi như cồn, nhưng chưa chắc đã hoàn thành sứ mệnh trong đời. Và vì vậy, họ sống hai cuộc đời mâu thuẫn, bản thân không hạnh phúc, dù bề nổi có vẻ rất lung linh. Ngược lại, có rất nhiều cá nhân thầm lặng, chẳng ai biết tới, nhưng lại hoàn thành sứ mệnh cuộc đời mình, và cực kỳ bình an, hạnh phúc về điều đó. Thấy vậy không phải vậy. Cứ phải tự vấn bản thân mình, và chịu trách nhiệm với chính bản thân mình, về sự tập trung của chính mình vào sứ mệnh của cá nhân. Khi đã hiểu ra và hết sức tập trung và sứ mệnh cá nhân, tất cả những gì chúng ta lên kế hoạch hay triển khai hàng năm, chẳng qua chỉ là hoàn thành thêm một bước nữa trên hành trình hoàn thiện sứ mệnh cuộc đời, và vì vậy, cũng cần tập trung hết sức để hoàn thành từng bước đó. Không ai một ngày một bữa mà thực hiện xong một sứ mệnh. Tất cả chúng ta đều cần phải chia nhỏ sứ mệnh cả đời ấy thành từng giai đoạn, từng bước nhỏ để dễ dàng thực hiện và đủ sức hoàn thành. Từng bước nhỏ rồi sẽ biến thành hành trình vạn dặm từ lúc nào không biết. Nhưng để làm được điều đó, chúng ta cần sự tập trung. Một khi ta sao nhãng, bắt đầu rẽ bên nọ xọ bên kia, thì xem như thời gian đó đã mất rồi, và sẽ cứ mất cho đến khi bạn quay lại với con đường chính trên hành trình sứ mệnh. Tập trung là chìa khoá quan trọng nhất để bạn vững vàng trên con đường hoàn thành những ước vọng của cá nhân. Tập trung bắt đầu từ lãnh đạo Trong một tổ chức, công ty, nếu thiếu đi sự tập trung, chắc cả tổ chức đó sẽ loạn. Nếu mỗi người hướng đến một mục tiêu khác nhau, hoặc chẳng biết mục tiêu chung hay riêng là gì, thì nó như cái tổ kiến vỡ trận, mỗi đứa bò một phương, lấy đâu ra sức mạnh của một đàn kiến cùng nhau khiêng mồi về tổ? Do đó, dù có tạo ra mục tiêu chung đi chăng nữa, nếu không truyền thông, huấn luyện, liên tục nhắc nhở đội ngũ tập trung thì mục tiêu sẽ không có cách nào đạt được, khi mỗi đứa một việc chẳng liên quan gì nhau. Các tổ chức hay bị thế này, team nào cũng làm rất nhiều, task một đống, nhân sự mỏi mòn xoá task, nhưng cả tổ chức đó chả đạt được thành tích gì, vì mấy thứ họ đang làm có khi chẳng đóng góp gì cho mục tiêu chung. Ủa, vậy làm làm gì cho mất thời gian và tiêu tốn nguồn lực? Cho nên, người lãnh đạo lúc này trở thành nhạc trưởng, giao mục tiêu cho từng cá nhân, theo dõi và đo lường để họ tập trung hoàn thành việc họ cần làm, để cả tập thể có thể hoàn thành mục tiêu chung. Một thân muôn cành, cũng là vì mục tiêu chung, nhưng mỗi người trong tổ chức sẽ có sứ mệnh và đóng góp khác nhau, theo yêu cầu và khả năng riêng của họ. Aces in the places - đúng người đúng chỗ là như thế, không thể bắt cá leo cây, cũng không thể đẩy gà vào trường của đại bàng, cứ phải người nào việc nấy, và tập trung, tập trung, tập trung. Tập trung là sức mạnh của tổ chức Một tổ chức, tập thể, đội ngũ nếu biết, không rõ, không có mục tiêu chung thì tổ chức đó xem như bỏ đi, vì có ai biết phải làm gì đâu mà hoàn thành. Tổ chức đó sẽ trôi nổi, không rõ về đâu, không biết sẽ làm được trò trống gì, không biết tại sao mình tồn tại. Do đó, dù là tổ chức to hay nhỏ, công ty nhỏ hay lớn, cộng đồng xây dựng kiểu gì, tất cả đều cần mục tiêu. Mục tiêu có thể lớn, có thể nhỏ, có thể dễ, có thể rất khó, sao cũng được, miễn là có mục tiêu. Tôi nói rõ với các doanh nghiệp trẻ mà mình đang mentor, năm 2023 của em là X10, X18, X40, và cần tập trung làm gì để hoàn thành điều đó. Hãy làm nó cùng đội ngũ, và tập trung, tập trung, tập trung, quyết liệt để hoàn thành. Khi và chỉ khi tổ chức đó hiểu rất rõ về sứ mệnh và mục tiêu của mình, được nhắc nhở, truyền cảm cứng, đồng hành và đo lường liên tục, thì mới có khả năng chạm vào kết quả đặt ra. Đặt ra mục tiêu, vẽ rõ ràng hình hài của thành tựu để nhận ra, theo dõi, đo lường, chỉ có như thế thì tổ chức mới có thể cùng nhau hoàn thành sứ mệnh. Bằng không thì, gió chiều nào ngả chiều ấy, lăn tăn loanh quanh mãi cũng không biết sẽ về đâu. Chia sẻ như vậy, để thấy tầm quan trọng của chữ tập trung, và hậu quả khó lường của sự mất tập trung. Rất mong, tại giờ phút này, các bạn đã biết sứ mệnh hay mục tiêu 2023 của mình là gì, tổ chức của các bạn đã rất rõ ràng mục tiêu 2023 của mình là gì, và tất cả đều đang rất tập trung. Nếu không, có lẽ 1 tuần tới đây chính là thời gian quan trọng nhất để bạn ngồi lại, nghĩ về, và xác định cụ thể, chi tiết mục tiêu cần phải tập trung. Nếu không, Tết rồi sẽ hết, 2023 rồi sẽ qua, và bạn sẽ vẫn ngồi đây, không hiểu tại sao mình chưa làm được gì, không rõ tại sao tổ chức, công ty của mình vẫn lạc trôi giữa những biến động không ngừng của thế giới….

Chiều vẫn ậm ờ cuối mái tranh Sương vẫn lơ ngơ chốn thị thành Xuân vẫn hập hờ nơi cuối ngõ Ngày qua năm hết tóc còn xanh Đời mấy hận thù mấy hơn thua Đêm mấy canh ngoan mộng mấy mùa Vui mấy đường tình đau mấy cuộc Ba thoáng hồng trần mấy se sua Áo mão cân đai mộng mấy đàng Nam Kha nửa giấc tỉnh hồn hoang Bạc tiền mua lấy vài cơn ngủ Hạnh phúc lơ mơ bậu chẳng màng Một đời tay trắng đến rồi đi Níu kéo sao thêm chút xuân thì Gánh sao hữu hạn vào vô tận Canh cánh chi vừa chữ biệt ly Thôi thế người quen với xa hoa Thôi thế ai đi bỏ ngọc ngà Thôi nếu ngày về ba tấc đất Thôi thế bụi trần một kiếp xa Thôi thế ngồi đây nghỉ một thời Thôi thế nhẹ nhàng ngắm hoa rơi Thôi dẫu muộn màng đời vô chấp Thôi thế lặng im giữa đất trời Vũ trụ thường tình lẽ thế thôi Xuôi bến hồng hoang đã thế rồi Trăng non vẫn khuyết ngàn năm trước Trăng tàn lòng vẫn mấy phai phôi Nguyễn Phi Vân 13.01.2023

Không nhớ mọi người có nhớ câu này không, “No one notices your tears, no one notices your sadness, no one notices your pain. But they all notice your mistakes. - Không ai để ý thấy mình khóc. Không ai để ý thấy mình buồn. Không ai để ý thấy mình đau. Nhưng tất cả đều để ý thấy mình phạm lỗi.” Đó có thể xem là câu nói diễn tả trực diện nhất bản chất của con người. Con người vốn ích kỷ, chỉ lo lợi ích nhà mình, chỉ lo được phần mình, chỉ lo giữ cái mặt mình. Còn lại, con người không tự nhiên biết quan tâm, giúp đỡ ai khác, nhưng lại cực giỏi chuyện phán xét, chỉ trích, ném đá. Đó là lẽ thường tình. Ai mà học được cách quan tâm, giúp đỡ, nghĩ cho người khác thì là những người rất đặc biệt, vì họ được vũ trụ dạy bổ túc văn hoá qua một trải nghiệm nào đó trong đời, và trộm vía là học thuộc bài. Cho nên, nhắc lại, người tốt, một cách tự nhiên và vô điều kiện đi hỗ trợ và giúp đỡ người khác là những người cực kỳ đặc biệt. Nếu gặp họ, hãy trân quý, vì người như thế thì hiếm lắm. Số đông, và lẽ đương nhiên, là con người sẽ ích kỷ, chỉ biết tới mình, ai sao kệ người ta, nhưng hễ thấy ai đó phạm lỗi cái là bu vào ném đá cho tới chết, càng thê thảm càng hả hê, càng đau đớn càng thoả mãn. Hay nữa là, họ không biết cách phân biệt đúng sai, tình ngay lý oan gì ở đây hết. Cứ canh theo cái sự phán xét vô minh của bản thân mình mà qui chụp, chửi bới, đổ lỗi, và cho người khác Guess what? Biết sao không? Ai trong chúng ta cũng phải làm quen với sự thật nghiệt ngã đó, và học cách đối diện với nó một cách bình tâm nhất. Đương nhiên, sẽ có người vì vậy mà sốc, mà mất niềm tin vào tất cả, mà đối xử ác nghiệt lại với đời. Đương nhiên, sẽ có người quá choáng vì sự thật đó mà sợ hãi, trốn chạy, xa lánh con người và chốn hồng trần đầy tội lỗi. Đương nhiên, có người hồn nhiên như cô tiên, khi chưa biết và chưa bị đập thì nhởn nhơ dạo chơi, khi sụp hố một hay vài lần rồi thì mới vỡ ra, à thì ra cuộc đời này không đơn giản như mình nghĩ, từ đó hoặc là bị dìm hàng luôn, hoặc là đứng dậy với những tâm thế khác nhau, hận đời, trả thù đời, chán đời, học cách mỉm cười cỡi cơn sóng dữ, hoặc đi tìm đường để tu sửa bản thân mình trước rồi giúp đỡ chúng sinh sau. Thiệt ra thì, cũng có nhiều người nghĩ mình lao ra độ người này người kia, nhưng bản thân còn chưa độ nổi thì làm gì cho ai khác được? Thành ra, cứ phải bắt đầu từ bản thân mình trước. Mình ổn đã rồi mọi thứ sẽ ổn. Mình tu sửa bản thân được đã rồi hãy đi khuyên bảo người nọ kẻ kia. Thân mình lo chưa xong thì chớ có cố làm người hùng đi giải cứu thiên hạ. Nói tất cả những điều đó, chỉ để tạo ra cái ngữ cảnh là đời nó như vậy đó, cứ phải nhìn thẳng và canh vào sự thật mà tính, đừng cố phớt lờ sự thật để đổi lấy sự yên vui tạm bợ. Vui chút, rồi cũng phải trở về đối diện với sự thật mà thôi, không tránh nổi đâu. Trước sau gì cũng phải đối diện, chi bằng mình làm sớm nghỉ sớm, cho nó xong cho rồi. Đừng để con voi to tổ bố trong phòng mà cứ vờ như không thấy. Vấn để là, mình chọn tâm thế nào, cách phản ứng hay tiếp cận nào để tiếp tục hành trình phía trước, khi đã hiểu ra ngoài kia sự thật nó là như thế đó. Loài người vốn tào lao như thế đó. Sự phức tạp vĩnh hằng vốn đến từ những lựa chọn vô minh của con người như thế đó. Người ta sẽ muôn đời đánh nhau giết nhau vì tranh giành lợi ích vì tham lam và sân si đó. Rồi sao nữa? Một là bạn làm game thủ, nhập cuộc chơi một trận đổ máu, rồi ra sao thì ra. Hai là bạn mỉm cười, lắc đầu về cái sự tào lao đó, rồi chọn con đường khác, vòng qua và tránh xa mọi sự tào lao. Đường nào cũng có gập ghềnh, ngả nào cũng có triền này dốc kia, mỗi đường mỗi khác, mỗi lựa chọn mỗi khác, tuỳ thuộc vào lựa chọn của mới người. Vậy thôi, chớ cũng đừng đổ thừa ai hay bất kỳ hoàn cảnh gì. Hoàn cảnh được sinh ra để con người ta lựa chọn, và chịu trách nhiệm hoàn toàn về sự lựa chọn đó. Cho nên, hiểu thì hay im, giúp thì không bao giờ phàn nàn, cho đi thì không bao giờ có điều kiện cả. Đời nó tào lao thế, mình chơi game hay không chơi game. Cứ qua qua lại lại thì nó phải là game, còn chuyện mình mình làm, tốt là được rồi, còn phản ứng của đời sao thì kệ nó. Đời nó vốn tào lao mà. Đâu phải mình làm tốt là đời nó vinh danh mình đâu. Không có! Làm tốt cũng bị lời ra tiếng vào. Ý định tốt cũng bị hiểu lầm, cạnh khoé, xỏ xiên. Muốn tốt cũng bị xuyên tạc, qui chụp, ngậm máu phun người như thường. Bản chất của đời nó thế mà, có gì đâu mà lạ? Cuối cùng, lựa chọn nào cũng khó. Lựa chọn làm kẻ xấu đấu với nó cũng đuối. Lựa chọn làm người tốt đi vòng qua nó cũng mệt. Đời nó chẳng chừa ai. Anh đóng vai gì nó cũng có bài thử thách tung ra, chơi survival game - trò sống sót cái đã rồi tính tiếp. Mình học hay không chọc nó thì nó cũng kiếm chuyện để gây, mình không muốn liên quan nó cũng kiếm trò đụng chạm. Mình không có ý định chơi game nó cũng kiếm cách giăng bẫy ngoéo mình vào. Ngày nào mình còn sống giữa đời này, dù ở đâu và đang làm gì, cũng sẽ gặp chuyện hết, nhiều hay ít mà thôi, đối với mình chuyện lớn hay chuyện nhỏ mà thôi. Hiểu vậy, thì thấy chuyện gì nó tới cũng rất đỗi bình thường, ăn thua là mình đối diện nó với tâm thế gì, vậy thôi. Nhân cuối năm, có đứa em nó bảo, năm nay của chị là năm healing - chữa lành, mình cười, bảo năm nào chị cũng healing hết em ơi, không thì sống sao nổi với cuộc đời này, toàn ba trò nhiễu nhương, tào lao, khùng điên, tới đâu heal tới đó còn chưa ăn thua gì, nói chi là lâu lâu mới có một năm healing. Nói vậy, nhưng tình thật thì mình cũng là con người, có những việc mình xử xong, xếp lại, nhưng lâu lâu nó vẫn trồi lên kiếm chuyện sân si. Dù đã và đang rèn luyện để không còn gì và còn ai làm cho bản thân nổi cơn nữa, nhưng đôi khi vô lý quá, cực đoan quá, khùng điên quá thì cũng bực mình. Vậy, nhận ra, đi thở rồi thôi chớ cũng chẳng tạo nghiệp thêm từ cảm xúc tiêu cực đó làm gì. Cố, nhưng vẫn có những ngày hơi mệt. Tôi nói, bài học của năm, và bài học của nhiều năm qua, thì bài lớn nhất là bài bao dung. Ở đây, mà vướng vào chấp chắc là khổ tâm mà chết. Ở đây, mà vướng vào sân si thì đóng phim mệt nghỉ, vì ngày nào cũng có sân khấu mới, kịch bản mới, tình huống mới, nhân vật mới. Ở đây, nếu vướng vào tham thì quá nhiều cơ hội để nhúng chàm. Chỗ này, quả là nơi lý tưởng để tu thân, vì trò mèo nào cũng có. Thôi thì, năm hết Tết đến, nhắc bản thân chữ bao dung, bỏ qua hết mọi sự nhỏ nhen, ích kỷ, điên loạn của cõi trần, tự dạy mình bao dung, tự rèn cho mình tính bao dung, tự nhắc nhở mình khi mình dẫm lên chữ bao dung mà chính bản thân mình đặt ra cho bản thân. Ai nói gì kệ người ta. Ai làm gì tào lao kệ người ta. Ai hiểu hay không hiểu kệ người ta. Ai kiếm chuyện không kiếm chuyện kệ người ta. Mình cứ đường mình ta đi, việc mình ta làm, thân mình ta tu, đời mình ta quyết định. Còn lại, xin vũ trụ xử giùm cho, nghiệp ai người nấy chịu….

Có những ngày Giọt nước rơi trên lá Ngỡ lòng trần bơ vơ Hoang vu Mùa treo nghiêng phố xá Ngỡ giấc đời ngu ngơ Có những ngày Trời đất vốn lặng im Nhưng sao lòng xao xác Thời gian rơi Ngỡ tiếng mái chèo man mác Điệu buồn phương nam Có những ngày Chiều bâng khuâng bên những rẻo sương lam Và ta nói Những điều không ai kịp hiểu Vì tôi ư Hay vì họ Vì đâu Có những ngày Sông cạn Đá mòn Lòng người biết mấy nông sâu Một lời chân thành Chưa buông đã ngã Ta là ai Trong hình hài và kiếp đời phải trả Lang thang Có phải lúc dừng chân Có những ngày Người bên cạnh cũng bâng khuâng Về sự xa gần Của hai trái tim đồng điệu Tìm thấy nhau Chưa chắc là đã hiểu Xôn xao ngõ chiều Chưa chắc đã là xuân Có những ngày Bình yên không sánh nổi gian truân Người giữ nhau Qua những ngày gập ghềnh cơm áo Người buông tay Giữa xông xênh áo mão Thời khắc vẫn chuyển mùa Có những ngày Đời vốn không còn là cuộc thắng thua Bước đến Chỉ để trở về nơi xuất phát Trái tim rỗng không Ngỡ trần gian là sắc hồng quá đát Mong gì ở kiếp sau Có một ngày Thân xác bỗng hư hao Người chợt hiểu Nơi này trước sau vẫn là cõi tạm Mưa xuân có xanh Gió đông về có xám Vạn giấc trần Trăng vẫn sáng bờ am Nguyễn Phi Vân 10.01.2023

Có những ngày không cũ Dù tích tắc cận kề Có những điều tự nhủ Dù năm tháng lê thê Có nỗi buồn dẫn lối Để nghiêng ngả chiều cười Có hoàng hôn chợt tối Để chén trà thêm tươi Đi qua ngày giông bão Về lại thoáng xanh xao Người đi vàng sắc áo Để lòng trần nôn nao Có chuyện nay khép lại Để ngày cũ mở ra Có những người mãi mãi Sống giữa đời chúng ta Chân lý trong bóng tối Vẫn rực rỡ tình yêu Bước chân trần có mỏi Hãy tựa vào liêu xiêu Tích tắc là sắp hết Hay thời khắc mở ra Là nỗi buồn ngờ nghệch Hay niềm vui chan hoà Gặp nhau ngày tháng tận Chuyện mãi vào thênh thang Khắc khoải thời thân phận Giữa tình đời mênh mang Chia tay chào năm cũ Mong ngày mới xông xênh Nghĩa nhân xin hiện hữu Dù thuyền trần lênh đênh Nguyễn Phi Vân 31.12.2022

Đây có lẽ là tâm huyết của mình rất nhiều năm sau khi tham gia cố vấn cho chương trình xuất khẩu mô hình & thương hiệu cho chính phủ Malaysia. Thực tế thị trường và thực tế kết quả của chương trình này chứng minh là doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp vừa và nhỏ cần phải tiến hoá trên chuỗi giá trị, từ nuôi trồng, chế biến, bán sản phẩm đến bán giải pháp và cuối cùng là bán được mô hình và thương hiệu với giá trị cao nhất, gấp cả trăm lần so với xuất khẩu thô hay xuất khẩu sản phẩm. Trong buổi trao đổi này cùng Walk & Talk - Đi cùng thương hiệu, Phi Vân sẽ chia sẻ lý do tại sao doanh nghiệp Việt cần quan tâm đến chuỗi giá trị, cần tiến hoá trên chuỗi giá trị đó và đạt đến tận cùng của chuỗi giá trị là xuất khẩu mô hình và thương hiệu. Đây cũng là hoạt động song hành của thành phố nhằm khuyến khích doanh nghiệp tham gia giải thưởng Thương hiệu vàng thành phố Hồ Chí Minh hàng năm. Mời cả nhà tham khảo.

Thật ra thì càng ngày mình càng không tin vào CV hay những gì người khác show diễn về khả năng của họ nữa. Chân dung tự khắc hoạ nó cũng giống như mấy bạn tiktoker sáng tạo nội dung thôi, thiết kế và viết content thật hay thật đẹp thật thu hút. Mà cũng nhiều khi, nhìn kinh nghiệm làm việc công ty này thương hiệu nọ cũng choáng chớ, vì thấy toàn là những loại xịn sò thôi. Có điều, đằng sau cái CV đó là ai, họ sẽ đối xử với công việc và nghề nghiệp thế nào thì no way mà biết. Ngay cả khi đã phỏng vấn hay trao đổi rồi thì thật ra cũng chỉ là bề mặt. Người có kỹ thuật diễn xuất đều diễn được hết, nói đúng thứ bạn cần nghe, chỉ đúng điểm bạn cần để ý, sử dụng ngôn từ đúng chuyên môn…. Ngay cả người mình từng biết, từng quen nhưng chưa bao giờ làm việc chung thì thật ra cũng không có cách nào biết họ sẽ làm việc kiểu gì. Chỉ có cách làm việc cùng, làm việc chung đụng một thời gian thì sự thật mới hiện ra một cách sinh động nhất, đúng màu sắc nhất, họ là người đối xử với công việc thế nào. Ai làm việc với thái độ thế nào thì thật ra là lựa chọn của họ, cũng không nên phán xét, vì đó là họ và cuộc đời của họ. Tuy nhiên, vì là người làm gì cũng hướng về kết quả và sự xuất sắc, tôi rất ít khi làm cho có, làm cho qua, làm để tick cái hộp là đã xong, làm kiểu lãnh cảm không bỏ chút tâm nào vào đó. Và cũng vì vậy, tôi nhìn người qua thái độ công việc và bói được khả năng thành công của họ qua thái độ làm việc. Quan trọng là, bạn có thể chưa tạo ra kết quả, nhưng thái độ của bạn đối với kết quả sẽ nói được rất nhiều về con người và khả năng thành công của họ trong sự nghiệp. Theo quan sát cá nhân những năm qua thì thấy có những loại thái độ sau. Tất cả những việc tôi làm là tôi Người hiểu rõ việc mình làm, kết quả công việc mình làm thể hiện con người, thương hiệu cá nhân và giá trị của bản thân họ hành xử rất khác với công việc. Với họ, cách xử lý công việc thể hiện cái tầm và cái tâm của một con người. Do đó, không nhận thì thôi, khi đã nhận, họ sẽ làm chủ công việc đó, và không chỉ thực hiện mà sẽ đẩy kết quả công việc đó tới tận nóc của kết quả, tới đỉnh của sự xuất sắc, tới tận cùng của sự sáng tạo. Họ không chấp nhận “không thể”, “không biết”, “không được”, không này không nọ, vì trong tự điển của họ không có gì là không thể, luôn luôn có giải pháp, luôn luôn có cách làm nếu bạn thật sự muốn làm. Không biết thì đi hỏi, đi nghiên cứu, đi tìm tòi, mày mò làm cho được mới thôi. Phẩm chất này chính là phẩm chất của người thành công, vì họ không bao giờ chịu khuất phục và ngừng lại. Còn những ai luôn tìm ra lý do cho những chữ “không” thì họ sẽ cứ thế dậm chân tại chỗ, vì họ không chuyển động được cùng với sự thiếu khả năng hay thiếu tinh thần học hỏi vươn lên của chính mình. Người tận tâm, không cần ai truyền động lực, không so đo chuyện nhỏ chuyện to, chuyện của sếp hay của lính mà chỉ tập trung vào giải pháp để đạt được kết quả xuất sắc, dù thứ họ đụng vào là chuyện kiểu gì, là người không cần bói cũng biết chắc sẽ thành công. Vấn để chỉ là sớm hay muộn mà thôi, vì họ đã có tâm thế sẵn sàng để làm được điều họ muốn bằng mọi giá, không nề hà, không so đo, không tính toán. Và chính vì không tính toán, nhưng trình chiếu ra thế giới một tiềm năng vô tận, nên họ rất dễ được người có tầm yêu mến và trao cho cơ hội. Tôi chỉ làm vì lợi ích bản thân Có người, khả năng có, tiềm năng có, nhưng chỉ bị giới hạn bởi một thứ, đó là giới hạn về lợi ích của bản thân. Thứ gì có lợi cho tôi thì tôi làm, không thì phủi ngay, không quan tâm. Dù là người tài, nhưng sự ích kỷ cực đoan này của họ chính là giới hạn mà họ tự đặt ra cho bản thân. Ai trên đời này làm gì mà chỉ là lone wolfer - con sói cô độc giữa rừng đâu. Làm gì cũng phải có băng, có đội, có tập thể mới thành chuyện lớn được chứ. Một mình, thì dù có giỏi cỡ nào, cũng đụng trần, vì có ai trên đời mà giỏi hết được, nhất là trong thời thế này, khi vấn đề trên thế giới trở nên cực kỳ phức tạp, và đòi hỏi nhiều góc nhìn và chuyên môn khác nhau mới giải được bài toán mà vũ trụ đặt ra. Cho nên, người chỉ lo khư khư chuyện của mình, lợi ích của mình, chuyên môn của mình, phạm vi của mình, dù có giỏi cũng thật sự đáng tiếc. Họ sẽ đi tới một level nào đó trong công việc, rồi loay hoay kẹt ở level đó mãi, không tiến hoá được. Vậy là có thành công không? Có, nhưng chỉ một đoạn, rồi lịm dần và sẽ bị đào thải. Tôi chỉ làm đúng việc của tôi, không liên quan gì nữa hết Có người thì, chắc bị bệnh lãnh cảm, không quan tâm, không muốn liên quan, không có chút nhiệt tình nhiệt tâm nào trong công việc. Công việc chỉ là thứ lao động phải làm, để đổi lấy một lợi ích cụ thể nào đó, là kiếm sống, là không muốn vẫn phải thực hiện. Cho nên, đối với họ, lựa chọn làm việc phải liên quan mật thiết và ngay lập tức tới lợi ích cụ thể, không thì họ hoàn toàn không quan tâm. Hoặc nếu phải tham gia vào ngoài ý muốn, thì chỉ muốn làm đúng 1 việc mà họ bị yêu cầu làm rồi xong, hoàn toàn không quan tâm, không muốn liên quan, không muốn tham gia bất kỳ chuyện gì khác. Việc họ đã làm, là xong nhiệm vụ, còn việc đó nó có thành công hay không, tập thể cùng tham gia có gặp khó khăn gì hay không, họ đơn giản không quan tâm. Tui làm xong việc của tui, hết, còn lại đừng ai làm phiền. Bạn nghĩ, người tâm thế vậy có thành công không? Khi bạn là người default đã không quan tâm đến thành công của việc chính bạn làm thì làm sao mà bạn thành công cho được? Thành công nó chỉ đến với người quan tâm tới nó và work hard - vững vàng, chăm chỉ chạm vào nó thôi chứ. Ở đâu ra bạn không quan tâm mà nó chạy theo năn nỉ bạn? Nói và còm lung tung nhưng không bao giờ action Có người thì, không tỏ ra không quan tâm, rất quan tâm, nói vô bàn ra, còm đủ mặt trận và liên tục, nhưng chỉ dừng lại ở võ mồm thôi, chả có action gì hết. Nói không mất công mà, cho nên nói cho đã, ý kiến ý cò cho đã, xúi người ta làm, hoặc đá banh qua sân người, chứ bản thân không bao giờ nhấc cái móng tay. Loại này thì không ngoan, ra vẻ bận rộn và nhiệt tình, tình thật thì chỉ anh hùng bàn phím. Loại người này tôi sợ nhất, vì họ còm muốn rối cả thập thể, họ hoạt ngôn và khôn lõi, tỏ vẻ thông thái, tỏ vẻ hỗ trợ và nhiệt tình, nhưng chỉ để show thôi. NATO - No action - Talk only là loại này. Mà no action - không hành động, talk only - chỉ nói thôi thì bạn nghĩ có làm gì nên chuyện không? Có khi đoạn đầu ít ra cũng giải trí được cho mọi người, nhưng rồi vì không làm gì nên đâu có ra được chuyện gì đâu mà thành với chả công. Tôi không biết “Không biết” là cách tốt nhất để thoái thác, né tránh công việc. Không biết mà, thì làm sao giúp, nên không liên quan gì hết là đúng rồi. Người dạng “không biết” sử dụng cách này để có bằng chứng ngoại phạm, ý là tôi có ý giúp nhưng chỉ là không biết mà thôi. Có điều, thời này mà cứ không biết, cũng không cố gắng tìm hiểu, học hỏi, thử nghiệm thì xong phim rồi. Nếu cứ xài chiêu này thì khả năng và tiềm năng của bạn sẽ ngày càng nhỏ lại, nhỏ lại. Người trên, người khác, người ngoài nhìn vô cũng ngao ngán với thái độ đó của bạn, nên cũng không muốn liên quan gì tiếp theo với bạn. Đâu có ai trên đời này muốn có 1 team mà toàn “không biết”, toàn chuyền banh chứ không bao giờ tự mình xử lý bóng bao giờ. Không biết thì ít ra cũng nhận trách nhiệm rồi tìm mọi cách để làm cho nó thành biết chứ ai lại đẩy thuyền đẩy việc như thế. Đẩy một hồi thì bến không còn thuyền nào và cũng chẳng có thuyền nào muốn ghé, một mình mà gặm nhấm sự lướt qua của thế giới và vũ trụ nhé. Người vậy, có cần bói không? Bói gì bây giờ? Không làm, không thử, không vượt ra khỏi cái lồng son an toàn và giới hạn của mình thì làm sao mà lớn lên, làm sao mà vươn tới, làm sao đạt được cái gì ở ngoài kia chớ? Nói bói nghe cho nó kỳ bí chơi thôi chớ bói toán gì đâu. Nhìn thái độ là đoán chính xác được khả năng làm được, khả năng phát triển và sẵn sàng cho những thứ lớn hơn bản thân mình ấy mà. Cũng là lựa chọn thôi. Bạn lựa hạt nào thì duyên nó khởi tới đó. Bạn muốn không làm gì hết, không làm gì nhiều thì cũng đừng mong thành công, vì có làm thì mới có thành công chớ.

Làm nhiều chưa chắc đã là không hạnh phúc Làm ít chưa chắc đã là hạnh phúc Có nhiều chưa chắc đã là hạnh phúc Không có gì chưa chắc đã là không hạnh phúc Hạnh phúc là khái niệm vô cùng cá nhân. Hạnh phúc của bạn khác, của tôi khác, của 8 tỷ người trên thế giới đều khác nhau. Có điều, có người dám theo đuổi khái niệm hạnh phúc của riêng mình, có người không biết nó là gì hoặc chưa tìm thấy. Chưa tìm thấy hay không biết có khi vì ngơ thiệt, không biết thiệt, không ai hướng dẫn cho để biết mình cần phải đi tìm. Nhưng cũng có khi, vì từ nhỏ tới lớn đã quen được hay bị xếp hàng thẳng tắp rồi, ai kêu sao làm vậy, ai dạy sao làm vậy, không biết là bản thân mình có tự do và lựa chọn, chỉ biết người ta định nghĩa hạnh phúc sao thì nó là như vậy, nên mình cứ thế mà đu theo, cứ thế mà nhắm vào, hướng đến. Nhưng cũng có người biết nhưng không dám theo đuổi, vì sợ khái niệm hạnh phúc của mình nó đi ngược lại với đám đông, nói ra sợ người đời dị nghị, cười chê, loại mình ra khỏi bầy đàn. Có người thì phải chọn cách sống 2, 3 cuộc đời khác nhau, đối diện với đám đông nào thì diễn bộ mặt đó, còn khi muốn làm chính mình thì chui vào 1 góc riêng nào đó, một mình làm những thứ mình thích, rồi tự sướng, có khi chia sẻ có khi không, và hạnh phúc được đánh dấu rõ ràng ở mảng nào của cuộc sống, ngoài những mảnh ghép phải sống theo mong đợi của người khác. Vậy cuối cùng, sao mới là hạnh phúc? Là biết hay không biết? Là giấu đi hay show ra? Là theo đuổi hay từ bỏ? Là một góc riêng tư hay cả cuộc đời? Người xưa nói, ignorance is bliss - không biết là hạnh phúc. Không biết thì đâu có gì phải suy tư, nghĩ ngợi, khắc khoải dằn vặt gì về nó. Chớ lỡ biết rồi, cố gắng, tranh đấu, hy sinh cho nó rồi mà không đạt được, không với tới được, không chạm vào được thì đương nhiên sẽ dẫn tới tuyệt vọng, khổ đau. Thà cứ hồn nhiên như cây cỏ, em hồn nhiên rồi em sẽ bình yên có phải sẽ tốt hơn chăng? Có điều, không biết mà đời để yên cho thì dễ, chớ khi sụp hố lọt hồ thì cũng đuối, vì đời thật ra đâu để ai bình yên hoài và mãi được, dù muốn hay không. Thể nào, ở một đoạn nào đó, vào một lúc nào đó, rồi đời cũng sẽ kiếm chuyện, sẽ làm khó, sẽ nhẫn tâm đẩy ta vào chơi vơi hoảng hốt, khi chiếc bong bóng giữ ta trong ignorance bấy lâu nó vỡ, và ta bị quăng vào hiện thực một cách hết sức phũ phàng. Không biết có thể là hạnh phúc, chỉ là không biết tới khi nào mà thôi. Còn nếu biết mà né thì sao? Thôi thì, đời có muôn hình vạn trạng, lòng người thì như cái củ hành, lột lớp này nó còn lớp khác, chả biết tới khi nào mới chạm vào cái lõi. Vậy thì mình tuỳ biến cho nó dễ dàng, linh hoạt, lại không cần phải đối đầu với ai, gió chiều nào ngả chiều đó cho nó lành có hơn không? Và thật ra có những người làm chuyện đó cực tốt. Trong công sở thì diễn bài công sở. Ngoài xã hội thỉ diễn vai xã hội. Trong gia đình thì diễn tròn hình mẫu người anh chị em, con cái, mẹ cha. Còn lại chút thời gian nào thì trốn vô tủ áo để được là mình, lấy lại năng lượng để bước ra lại đóng vai kẻ khác. Nếu xem chuyện này là nghề thì có người theo được nghề có người không. Có người cả đời như vậy mà vẫn tròn vai. Có người đóng một hồi mệt quá, đuối quá phải xả vai, kệ đời muốn xử sao thì xử. Ở cái thế này, hạnh phúc hay không là do bạn cảm nhận. Nếu thấy ok thì nó ok. Còn nếu thấy khổ quá thì chắc là nó hổng ok, chắc là phải tìm cách khác. Hay là mình gác lại chuyện khái niệm hạnh phúc của cá nhân, lo hoàn thành mong đợi cho người khác hạnh phúc trước? Chừng nào lo xong xuôi hết rồi thì tới lượt mình? Hạnh phúc đợi được mà, chớ bây giờ đang lu xu bu, đang túi bụi vậy thì lo sao cho nổi chuyện người chuyện mình cho nó tròn vẹn được? Có người làm vậy, và thấy chuyện đó ok. Có điều, sự hy sinh này phải hết sức là thông suốt, để bản thân không bị co kéo, dằn xé, sinh tâm bực bội vì sự hy sinh không được ghi nhận hay đáp lại của người khác. Ủa, tui hy sinh cả hạnh phúc cá nhân tui cho họ, rồi họ cứ cho là nó phải thế, không chút cảm kích hay biết ơn, có khi lại còn sân si là sao vậy? Ai mượn đâu? Đâu ai bắt bạn hy sinh gì đâu? Tại bạn tự nguyện hết đó chớ. Mà đã là tự nguyện thì đừng có mong cầu. Cho đi thì tâm thế phải là cho, chứ còn mong nó quay về như chiếc boomerang thì chắc chắn sẽ đau đớn vì sự mong cầu đó. Cho rồi quên thì ok. Cho mà còn nhiếc móc, nhắc đi chà lại suốt ngày thì chuyện hay ho đâm ra thành chuyện bực mình cho tất cả các bên. Muốn thì làm, làm rồi quên, cho rồi không tính toán nữa mới là người vô trụ mà hạnh phúc. Một khi đã mong cầu sức trả ơn, thì sẽ dằn vặt bức xúc lắm, vì đâu ai còn nhớ chuyện ơn nghĩa năm nào năm nào, đâu ai còn care chuyện cũ sì, hết đát. Lỡ họ có còn nhớ và có nhắc thì mình cười, không thì thôi cũng chả nhớ làm chi. Không thì, bạn sẽ bị buộc vào cái tâm tơ tưởng đó mà trăn trở, bức xúc, khó chịu hoài khi cái ơn nó không thèm quay trở lại. Còn đối với người biết, hay sắp chạm vào khái niệm hạnh phúc là gì đối với cá nhân mình, thì chắc phải từ từ bình tĩnh mà hội nhập nó vào muôn mặt đời sống của mình. Nếu biết được làm chuyện đúng mục đích sống của mình là hạnh phúc thì cũng phải di chuyển dần mọi thứ trong đời về phía đó. Thứ gì cả mớ đang không liên quan thì cắt từ từ. Thứ gì phục vụ cho mục đích sống mà chưa làm thì khởi động từ từ, đưa nó vào hệ sinh thái giá trị của mình. Từ từ rồi cháo nó cũng nhừ, chớ cũng không cần phải gây sốc, đập bỏ xây lại gì ở đây. Chuyện gì hoà bình nó cũng tốt hết, không cần manh động. Drama và cao trào là người đời vốn thích tạo ra để có chuyện bu vào tám mà thôi. Kỳ thực thì, mình cứ từ từ bình tĩnh thực hiện, từ từ bình tĩnh hoàn thành, không có chi phải vội. Làm gì cũng phải sắp xếp chứ nó không bao giờ xảy ra một sớm một chiều. Đời này vốn phức tạp mà, đâu có cái gì nó straight forward - tuốt tuồn tuột thẳng thừng như ruột ngựa đâu. Cái gì nó cũng phải lòng vòng gập ghềnh chút rồi mới xong cho được. That’s OK - Chuyện nhỏ. Nói tới nói lui thì, chà sao cả, bạn hạnh phúc là được, bạn biết mình chọn con đường nào để hạnh phúc là được, đừng lo chuyện nó có giống ai hay vừa ý ai không. Đời này, hạnh phúc của mỗi người làm gì có ai giống ai. Người ta hiểu cũng được, không hiểu cũng chẳng sao, mình biết bản thân đang làm gì là được. Mà nói vậy thì, hạnh phúc nó luôn ở đó, trong mọi sự tính toán, phát triển, vận hành của cuộc đời bạn, mọi lúc mọi nơi. Thành ra, cũng đừng đưa hạnh phúc ra xây thành mục tiêu ngắn hạn, tháng này năm nọ làm gì. Nó chính là linh hồn, là dòng máu trong bất kỳ kế hoạch nào của bạn. Chẳng phải sao?

Đây là câu thoại mà tôi thích nhất trong phim Avatar, vì nó cực kỳ powerful - đầy quyền lực, đầy sự tỉnh thức, giác ngộ, nhưng lại hết sức đời thường, được tạo ra tại đỉnh của những cảm xúc bình dị mà phi thường nhất, khi còn người tìm thấy nhau. I see you - tôi đã nhìn thấy bạn, cha/mẹ đã nhìn thấy con, ta đã nhìn thấy nhau…. Rất nhiều người trong chúng ta sinh ra vốn đã được ban tặng cho đôi mắt để có thể mục kích sự hiện hữu xung quanh, nhìn thấy sự trình diễn của vạn vật, trong đó có con người. Con người, cuối cùng cũng chỉ là một sự trình diễn mang hình hài đã được phân định sẵn từ thiên nhiên. Có điều, chúng ta nhìn, nhưng chưa chắc gì đã thấy. Nhìn và thấy là hai khái niệm cực kỳ khác nhau. Đôi mắt được ví như là một chiếc máy ảnh đẹp và hiện đại nhất trên thế giới. Để hiểu một cách đơn giản, cơ chế hoạt động của mắt tương tự như cơ chế hoạt động của một chiếc máy ảnh. Để chụp được ảnh, ánh sáng phản xạ từ vật được khúc xạ qua hệ thống thấu kính và hội tụ tại phim. Tại đây tín hiệu ánh sáng gây ra các phản ứng hóa học trên phim, sau đó trải qua quá trình rửa ảnh sẽ cho chúng ta các bức ảnh hình. Tương tự như vậy, mắt có hệ “thấu kính” bao gồm giác mạc và thủy tinh thể. Ánh sáng sau khi được khúc xạ qua giác mạc và thủy tinh thể sẽ hội tụ trên võng mạc của mắt. Tại đây tín hiệu ánh sáng sẽ được các tế bào cảm thụ ánh sáng trên võng mạc chuyển thành tín hiệu thần kinh. Sau đó, tín hiệu đó được truyền đến não thông qua hệ thần kinh thị giác và được xác nhận là hình ảnh tại não bộ. Đây chính là cơ chế hoạt động của mắt để nhìn thấy một vật nào đó. Và đó là giải thích hết sức khoa học và kỹ thuật sưu tầm được trên một trang thông tin y khoa về mắt. Cho nên, ai sinh ra có đôi mắt bình thường đều sẽ vận hành một cách hết sức kỹ thuật khi nhìn, và kết quả là những bức ảnh bạn thu thập được từ cái sự nhìn đó của mình. Cho nên, I see you trong rất nhiều trường hợp nên dịch là Tôi đã nhìn thấy hình bạn, tôi đã chưa được hình bạn. Khái niệm bức hình, đơn thuần chỉ là hình ảnh nhất thời tại một thời khắc nào đó khi máy ảnh mắt của ta chớp nháy. I see you - chộp được bức hình, vậy thôi, nó giống như một điểm dữ liệu về hình ảnh để xử lý, còn xử lý kiểu gì thì còn phải chờ vào sự phán xét của kẻ phân tích dữ liệu nữa chứ. Nghể đó ngàng càng hot, và có khi là dựa dẫm vào AI vẫn hơn, vì nó chỉ xử lý dữ liệu chứ không đưa vào cảm xúc. Còn ở trong thế giới loài người, thì cảm xúc bung bét và ảo diệu lắm. Có khi thấy vậy không phải vậy, thấy vậy nhưng lừa tình, là người ta cố tình cho bạn thấy vậy để bạn hiểu lầm, hiểu sai, mắc mưu, bị gạt. Cho nên, nhìn nhưng chưa chắc gì đã thấy, vì thứ bạn vừa chụp hình nó có thể chỉ là một dữ liệu mà ai đó tình cờ, cố ý, hay ngơ ngác tung ra. Đằng sau bức hình đó, dữ liệu đó là gì thì đố ai mà biết. Mới có tình ngay lý gian, vì rõ ràng thấy vậy, không chối cãi được, nhưng thật ra nó không phải vậy. Cũng có khi không thấy chưa chắc đã là không có. Có mà không, không mà có, không không có có lẫn lộn như thế đó, rồi bạn có nên tin vào mắt mình không? Một biểu hiện nói lên cảm xúc gì, ý nghĩa gì, ngụ ý gì, hay đang cố che giấu một sự thật gì? Hình ảnh, cuối cùng cũng chỉ là hình ảnh. Nếu chỉ vin vào những gì mình chộp ảnh được, tại một thời khắc nào đó, có lẽ sẽ chưa bao gờ đủ dữ liệu để nói lên bất kỳ sự thật gì. Người trong ảnh đã phức tạp với ý định của họ. Người xem ảnh lại càng giàu óc tưởng tượng hơn. Mỗi người sẽ tự phiên dịch hình ảnh đó khác nhau, dựa vào bối cảnh cá nhân, cảnh giới riêng, cảm xúc riêng, dữ liệu quá khứ về kinh nghiệm trải nghiệm vô cùng cá nhân của họ. 1 bức hình, có thể tạo ra hàng vạn ngả rẽ về hiểu biết, cảm xúc, giả định, và ý kiến khác nhau. Một bức hình y chang nhau, lại tạo ra hàng vạn kết nối và tác động hoàn toàn khác nhau, tuỳ thuộc vào ma trận ý đồ và hiểu biết của người mẫu ảnh và người chụp ảnh. Cho nên, không thể tin vào tất cả những gì mình nhìn thấy, cũng không thể nghi ngờ tất cả những gì mình thấy. Cơ chế hoạt động của mắt cuối cùng cũng chỉ dừng lại ghi nhận thông tin. Còn phân tích thông tin dữ liệu rồi ra quyết định sao thì toàn bộ dựa vào tâm trí bạn. Tâm nào cảnh đó là thế. Ở trong kia nó đang sôi sục kiểu gì thì cách phiên dịch của nó sẽ thành ra cái hiện cảnh sục sôi như thế. Còn ở trong kia nó bình yên trong trẻo như nào thì cảnh ở ngoài nó chỉ là một thoáng xôn xao. Trong đời, ta nhìn rất nhiều người, nhưng hoàn toàn không thấy họ, vì hình ảnh trình diễn bên ngoài thật ra chỉ là vỏ bọc, và diễn cảnh ta thấy là điều họ cần ta thấy. Nhưng cũng có nhiều người, tự mình nhìn, tự mình phiên dịch theo tâm cảnh của mình, rồi cũng tự mình cho là người ta này nọ xọ kia theo cái máy phiên dịch có khi đã hỏng của cá nhân, lại cũng nhìn nhưng không thấy. Hoặc giả, cũng có người nhìn vậy, thấy vậy, nhưng vì lời xầm xì vào ra của thiên hạ mà ngả theo phía họ, không tin vào mình. Đám đông thì họ phải đúng hơn chứ, đúng không? Có khi, ta bị sức ảnh hưởng của người xung quanh, đặc biệt là những người ta tin tưởng quá mức, làm cho góc nhìn của ta bị sai lệch, bị tác động, vướng vào thiên kiến, định kiến. Cũng có khi, ta sợ khác người, sợ không còn là một phần của một băng nhóm, đám đông, nên dù không tin ta cũng chuyển sang tin, vì họ cho là như thế. Trường hợp này thì nhiều, vì con người vốn đã quen sống bầy đàn, theo thủ lĩnh, tư duy nhóm (group think). Vì ngờ nghệch tin vào hình ảnh, vì trái tim không đủ trong trẻo để nhìn xuyên qua mọi sự trình diễn của người đời, vì không hiểu bản thân và thế giới bên ngoài, nên con người đa số là nhìn nhưng không thấy. Có người vô minh, có người cố ý, có người hồn nhiên nhưng cũng có người master ngành lừa lọc bằng hình ảnh như thể đúng rồi. Cha mẹ có thể nhìn nhưng không thấy con. Vợ chồng có thể nhìn nhưng không thấy nhau. Đồng nghiệp có thể nhìn nhưng hoàn toàn không thấy. Người ta mở mắt hàng ngày để nhìn nhưng không thấy, bao hàm cả người thân, gia đình, người quen và cả những người mà mình rất idol. Nhìn, default không phải là đã thấy. Muốn thấy, người ta không nhìn bằng mắt, người ta nhìn bằng trái tim và linh hồn trong trẻo của mình. Nhắm mắt lại, và nhìn, bằng cái tâm không phân biệt, bằng sự bao dung và linh hồn nước trong trẻo của mình, ta sẽ thấy. I see you, một câu nói giản đơn, chứa đựng hàng vạn kiếp đi tìm về chân lý và ánh sáng. Tôi thấy ai? Bạn thấy ai? Và đời này ai rồi sẽ thấy ai?

Vậy, là 2023 đã đến. Có lẽ, ai trong chúng ta cũng hoảng hốt vì nó ập đến nhanh quá, vội vàng quá, không nể mặt và cũng không thèm hỏi hay chờ đợi sự đồng tình của ai hết. Chính tôi, hôm qua vẫn ngồi ngẩn ngơ 2022 đã đi đâu, dù thật ra 2022 là năm hoạt động cực kỳ tích cực trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Nhưng cũng chính vì hoạt động quá tích cực, liên tục, buông này bắt kia không kịp thở nên thời gian trôi đi hồi nào không biết. Từ lúc quay trở lại với bình thường mới, có cảm giác mình cứ phải lao đi, theo sức ép của thế giới bên ngoài, vì cả thế giới đều quay trở lại, cả thế giới đều tái khởi động, cả thế giới đều cập rập kết nối, tổ chức sự kiện, khởi động dự án, đóng phim hành động với tốc độ ánh sáng. Có lẽ, ai cũng mong bù đắp lại cho những tháng ngày đã mất trong đại dịch, và cố làm gấp nhiều lần, dốc hết tâm trí và ý tưởng đã nung nấu mấy năm bị khựng lại ra mà hiện thực hoá. Đó là tâm thế chung, và trong sự chuyển động, rung lắc ồ ạt đó của cuộc sống, đã có rất nhiều người trong chúng ta rơi vào tình trạng mệt mỏi, đuối sức, có khi gục ngã một cách vật lý, có người cạn kiệt sức khoẻ tinh thần. Dù là ai, dù đang làm gì, ở đâu, đó cũng là hiện thực 2022 của rất nhiều người. 2022 đã là như thế, vì không thể khác đi sau đại dịch. Nhưng 2023 thì sao? Nhắm mắt lại, hít thở một cơn thật sâu, và có lẽ ta cần set up lại tâm thế cho 2023, vì cách chúng ta vận hành trong năm cũ đã là dành cho hoàn cảnh cũ. Với tôi, tâm thế 2023 được chọn lựa rất rõ ràng, và tâm thế đó bắt đầu chuyển đổi từ hôm nay, 1/1/2023. Chậm lại, trả bản thân về điểm cân bằng Qui luật của vũ trụ mà, có lao ra thì phải có trở về. Nếu không, nếu hăng máu quá thì chắc chắn sẽ đi lạc, càng ngày càng xa, khỏi cốt lõi của chính mình. Bài học ngàn đời vẫn đó. Khi máu dồn lên não vì chiến thắng, khi adrenaline chạy rần rần vì đang đua quá nhanh quá nguy hiểm, người ta dễ đưa ra các quyết định dựa trên cảm xúc thăng hoa, trên cái tôi thổi phồng hoặc ảo tưởng về sự siêu việt của chính mình. OK, 2022 phải thế, vì con người ta phải xổ lồng và bay tán loạn giữa trời để giải toả cái cảm giác tù túng, bị giới hạn, bị tước đoạt những điều bình thường giản dị trong đời. Cho nên, khi được thả ra, người ta phải trả lại cho mình sự công bằng (là ta nghĩ thế), và cường điệu hoá mọi thứ lên gấp nhiều lần, bằng các bung xoã nhất có thể, hành động khùng điên nhất có thể, chuyển động liên tục và nhanh nhất có thể. Nhưng rồi sau tất cả, cũng có nghĩa là đến lúc ta nên chậm lại, hít thở sâu, trở về với bản thân, nhìn lại hành trình một năm đã qua, dọn lại lòng, mỉm cười và biết ơn sự điên rồ của chính mình, ghi lại những bài học được mất của năm, và chuẩn bị cho một hành trình rất khác. Mọi thứ trong vũ trụ đều tuân theo qui luật bù trừ và tuần hoàn, trăng khuyết sẽ lại đầy, trăng đầy rồi lại khuyết. Cho nên, không ai có thể nhấn ga hết cỡ mọi lúc và trong mọi hoàn cảnh được. Có tới phải có lui. Có ying phải có yang. Có nhanh nên có chậm. Đừng hăng máu! Nhưng chậm lại, không có nghĩa là rề rà, làm không xong chuyện, lơ mơ treo ngược ở cành cây. Chậm, là để nhìn rõ hơn, chọn lựa sáng suốt hơn, xác định đường đi hiệu quả hơn, rồi tăng tốc để về đích nhanh hơn. Tập trung vào tác động Nếu 2022 là năm của bung xoã, làm nhiều, trên diện rộng, tất bật, trận nào cũng xông vào thì 2023 sẽ là năm cần lùi lại, nhìn lại, chọn lựa và tập trung vào những điều tạo ra tác động lớn nhất, sâu rộng nhất, giá trị nhất. Bao giờ cũng thế, quăng lưới là khi ta chưa rõ đâu là nơi có cá, còn khi đã xác định luồng cá rồi thì cần tập trung khai thác cho hiệu quả. Nếu không, nếu vẫn tham lam muốn hết, gom sạch, thì có khi về lại tay không. Tập trung vào tất cả là không tập trung. Muốn tất cả là không biết mình muốn gì. Ham hố tất cả có thể là mất hết. Ăn cây nào rào cây đó là như thế. Nếu đã xác định đâu là nơi tạo ra tác động lớn nhất thì đó chính là nơi cần hiện diện nhiều nhất 2023. Và nếu đã tập trung, thì làm cho tới bến, nghĩa là không qua loa, không hời hợt cho có, không lượn lờ rình rập cơ hội ăn may. Nếu đã tập trung, thì dồn hết sức của mình vào, đẩy kết quả tới nóc, đẩy thành công tới cao trào, đẩy mọi việc tới tận cùng của sự xuất sắc. Con người thành danh hay không thật ra chỉ đơn giản là như thế. Khi đã tìm thấy con đường của mình rồi thì dấn thân không sợ hãi, hiện thực hoá sức tưởng tượng không giới hạn, và đi đến tận cùng của mọi đam mê. Ở đó, thời gian và không gian không hiện hữu. Chỉ còn ta với ngọn lửa và điểm đến của chính mình. Đó là trạng thái dòng chảy - flow, khi ta là nước, là sự linh hoạt và sức mạnh vô chung vô thỉ của vũ trụ này. Ở đó, tác động trở nên vĩ đại nhất, vượt quá tất cả những gì ta từng tưởng tượng ra, vượt quá giấc mơ giới hạn mà ta từng nghĩ đến. Kết nối Eywa Trước giờ, và đặc biệt là trong khi cuống cuồng lao ra, hồn xác con người thường tung toé. Cho nên, tâm trí ta sẽ khi này khi khác, lúc up lúc down, khi lao vào sung sức lúc buông ra trống rỗng và vô nghĩa. Điểu đó cũng dễ hiểu thôi, vì ta đang cho phép mình bị phân ra thành nhiều mảnh, nhiều cuộc đời, không kết nối. Làm để kiếm tiền, đi chơi để nghỉ ngơi hay quên đi những muộn phiền, lên mạng để thoát khỏi những hỗn độn đời thường mà sống ảo, vv. Ta có nhiều mảnh đời khác nhau, nhiều vai diễn khác nhau, nhiều giấc mơ ánh sáng và bóng tối khác nhau, nhiều vọng tưởng khác nhau, và vì thế ta luôn bị dằn xé giữa những phân mảnh đó. Trạng thái này là trạng thái cực kỳ bình thường của rất nhiều người, nhưng cũng là trạng thái đẩy con người tới tận cùng của đau khổ, tuyệt vọng, trống rỗng và lạc lõng. Cuối cùng, ta là ai trong những phân mảnh đó? Cuối cùng, ta thuộc về đâu trong cuộc chiến của chính mình? Nếu đã xem phim Avatar, hẳn các bạn đã mục kích khái niệm Eywa, nguồn sống, nguồn gốc tâm linh, mẹ thiên nhiên và nguồn năng lượng thuần khiết của mọi linh hồn. Eywa là nơi trở về, nơi nuôi nấng, thanh lọc, nhắc nhở ta về sự vĩnh hằng, sự giới hạn, sự tiếp nối và cả sự trong trẻo của vũ trụ và cuộc sống. Khi kết nối với Eywa, con người được trả về với bản thể trong trẻo nhất của họ, của nguồn sống và năng lượng chung của vũ trụ, để hiểu ra, nhắc nhớ về những điều giá trị và ý nghĩa. 2023 là năm kết nối Eywa của bạn, vì bạn rất cần điều đó, vì bạn phải công bằng với bản thân mình, trả lại sự toàn vẹn vốn có để bản thân không còn bị dằn xé giữa vạn bề hỗn độn. Tâm thế 2023 của tôi là thế. Còn bạn?

Năm 2022 qua nhanh quá, vội vã cuống cuồng như muốn lấy lại hết tất cả thời gian đã mất trong 2 năm đại dịch. Cũng phải thôi, vì ai trong chúng ta cũng đã phải thở oxy ngần ấy thời gian, và ai trong chúng ta cũng lo lắng trong cái thế vỡ trận sau đại dịch. Lạm phát tăng cao, chiến tranh bùng nổ, hàng loạt các vụ vỡ nợ chứng khoán, bất động sản, tiền ảo. Hàng loạt các quan chức và đại gia vào lò. Hàng loạt các vụ án lừa đảo cấp vũ trụ nổ banh cả hành tinh. Hàng loạt các công ty lớn, đặc biệt là những công ty công nghệ làm, mưa làm gió một thời đồng loạt cắt giảm nhân sự. Hàng loạt các sự cố chính trị bùng lên và không hề có dấu hiệu dừng lại để ăn Tết. Bước ra khỏi đại dịch, bước vào một thế giới hỗn độn của năm 2022, điều đó chưa bao giờ là dễ với bất kỳ ai, dù đang làm kinh doanh, làm startup, làm thuê hay vẫn còn loay hoay tìm ra định hướng tiếp theo của đời mình. 2022 là một năm khó khăn cho tất cả chúng ta, và nó sẽ khép lại ngày hôm nay. Và chúng ta vẫn còn đây, phản tư, suy nghĩ về hành trình sắp đến. Với tôi, 2023 màu sắc sẽ thế này, và chia sẻ ở đây với những ai quan tâm để có kế hoạch cho mình nhé: Bối cảnh kinh tế sẽ vẫn khó khăn, cẩn thận củi lửa 2023 trong dự đoán của nhiều người sẽ vẫn là một năm khó khăn về kinh tế. Tình hình sẽ có tiến triển sáng hơn vào nửa cuối năm 2023 nhưng nhìn chung, mọi người cần hết sức cẩn thận trong chi tiêu. Nếu có thể giảm bớt, tiết kiệm hơn, xem lại hiệu quả chi phí, dù là gia đình hay tổ chức, thì cũng nên quan tâm hơn, siết chặt hơn, và nếu không cần thiết thì cũng delay - hoãn lại, giảm chi. Về thu nhập thì đương nhiên phải tìm kiếm nhiều nguồn thu nhập mới, không dựa vào nguồn cũ hay một nguồn chính, luôn có kế hoạch chia rủi ro của mình ra bằng cách tạo ra nhiều kênh thu nhập khác nhau, dù có chính phụ. Thật ra, trong bối cảnh như vậy, nó sẽ kích hoạt sức sáng tạo, giúp mọi người vận não hơn, linh hoạt hơn, cái khó ló cái khôn là như thế. Về đầu tư, đương nhiên vẫn phải chia trứng ra nhiều rổ để quản trị rủi ro. Tuy nhiên, cần theo dõi thị trường rất kỹ, đặc biệt là chứng khoán, bất động sản, crypto, trái phiếu vì đây sẽ vẫn là những kênh đầu tư chưa rõ, chưa minh bạch và vẫn còn gập ghềnh trong năm mới. Có lẽ, điều cần nhất lúc này là bình tĩnh. Bình tĩnh không có nghĩa là ngưng lại hết không đầu tư. Bình tĩnh nghĩa là đừng tham quá mà bị lùa gà. Đừng vội quá mà ngỡ mình có thể mua đáy bán đỉnh. 2023 sẽ cần nhà đầu tư có kiến thức hơn, quản trị cảm xúc và rủi ro tốt hơn trong đầu tư, và có thể bắt đầu những kênh đầu tư mới mà trước giờ chưa quan tâm, ví dụ như nhượng quyền. Đối với các bạn startup & SME, 2023 sẽ là năm back to basics - quay trở lại với những điều cơ bản nhất, đó là sustainablity - phát triển vững bền. Kinh doanh phải quay về dựa vào tự thân, tạo ra doanh thu, dòng tiền, nuôi sống và giữ cho công ty sống còn cho dù có vốn đầu tư hay không. Trên thực tế, khi chứng minh bản thân công ty mình có thể tự thân vận động, sức hút của các bạn đối với nhà đầu tư sẽ cao hơn. Đầu tư trong năm mới sẽ nhắm chủ yếu vào các công ty có khả năng tự lập cao, có kỷ luật trong tăng trưởng, linh hoạt trong mô hình, và hiệu quả trong vận hành. Đối với các nhân, đặc biệt là các bạn phải lo gồng gánh cho gia đình, thì chưa bao giờ các bạn cần lên kế hoạch chi tiêu rõ ràng, cụ thể và có theo dõi như năm nay. Watch your saving - Luôn để ý sổ tiết kiệm, có kỷ luật trong việc giữ an toàn số tiền đảm bảo an toàn cho bạn và gia đình cho ngày mưa tháng nắng. Làm gì làm, giữ yên nó ở đó, trong dạng thanh khoản được, đừng bao giờ đụng vào số tiền này, đừng vét sạch tiền mặt để bỏ vào bất kỳ một phi vụ thương vụ nào dù nó nghe có vẻ chắc ăn và thơm tho ra sao. Ai cũng cần một khoản tích trữ an toàn, chỉ để ở đó phòng một ngày đông rét mướt. Rối loạn xã hội diện rộng Đây có lẽ là điều tôi quan tâm nhất. Sau tất cả mọi sự cạn kiệt, mọi sự suy thoái về kinh tế và chính trị, thiệt thòi nhất, khó khăn nhất, cùng cực nhất vẫn là tầng lớp đang ở dưới đáy kim tự tháp. Kết quả điều tra của chính phủ cho thấy tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo đã tăng từ 5,2% (năm 2020) lên 9,35% (năm 2022). Nguyên nhân rất rõ ràng, không cần phải phân tích thêm, nhưng vấn đề là tỷ lệ tăng gấp đôi như thế này, cộng với các kênh lao động đang bị thu hẹp lại, không cung cấp đủ công việc, thì đương nhiên thu nhập không cải thiện, khó khăn sẽ chồng khó khăn cho những người yếu thế. Khi tình trạng này xảy ra, các tệ nạn xã hội sẽ tăng lên đáng kể, khi người ta vì túng quẫn mà làm liều, làm, càn, làm bậy. Cho nên rất dễ hiểu, là tệ nạn xã hội trong năm 2023 sẽ tăng mạnh, từ khắp các tỉnh thành, tác động không những lên tầng lớp yếu thế mà còn ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội nói chung. Mọi người sẽ cần cẩn thận hơn khi ra đường. Trong cái thế thập diện mai phục, có quá nhiều vấn đề phải ưu tiên giải quyết cùng một lúc, chúng ta cầu mong chính phủ sẽ có những chính sách hỗ trợ cấp thiết, nhưng cũng sẽ không ngạc nhiên nếu điều đó không xảy ra một cách có chiến lược và kịp thời. Hy vọng các tổ chức thiện nguyện sẽ lại góp một phần lớn công sức trong bối cảnh này, giúp người yếu thế Việt Nam vượt qua thêm một cơn sóng dữ. Nếu có thể, chúng ta hãy dang một bàn tay, vì điều đó có thể là cứu sống một mạng người nào đó. Trật tự mới, cơ hội mới 2023 là năm của thay đổi quyết liệt. Khi mọi sự hỗn độn diễn ra, nó thách thức mọi trạng thái cũ, nhưng cũng tạo ra nhiều cơ hội để lập lại trật tự mới. Trong bất kỳ sự rối loạn, nhiễu loạn nào cũng vậy, luôn có nguy và cơ. Do đó, đây cũng là thời khắc quan trọng để đưa ra quyết định thay đổi đối với cả cá nhân và tổ chức. Nếu bạn đang do dự, hãy quyết định. Nếu bạn đang muốn thay đổi nhưng không chắc, hãy thay đổi. Nếu bạn đang loay hoay vướng vào quá nhiều vấn đề, hãy lùi lại, bình tĩnh nhìn ra thứ tự ưu tiên và hành động. Nếu bạn đang bình thường, hãy đưa ra một mục tiêu phi thường, làm khác đi, level up bản thân và tổ chức của mình, và dấn thân vào một hành trình mới. Đừng ở đó không làm gì. Đừng suy nghĩ quá nhiều mà không đưa ra lựa chọn. Đừng sợ hãi và cứ mãi lòng vòng quanh cái cối xay. 2023 không cho phép người ta có thời gian ngồi đó chờ. Nó ép con người phải đưa ra quyết định, hoặc là bạn gác lại chương cũ, nắm bắt cơ hội mới, hoặc là bạn mãi thuộc về những kỷ niệm đẹp của ngày xưa cũ. Cho nên, dù là gì, học cái mới, làm cái mới, thử mô hình mới, đưa ra mục tiêu thách thức mới, tìm kiếm con đường mới, hay làm mới bản thân mình, tổ chức, the stage is yours, the time is now - sân khấu là của bạn, và bây giờ chính là lúc. Đã đến lúc bạn nên dấn thân bằng bước chân của niềm tin, vào chính bản thân mình. Thôi thì, lại một năm cũ khép lại, lại một năm mới mở ra. Chúc cho tất cả mọi người đóng lại tất cả những điều tiêu cực của năm cũ và bắt đầu 2023 với năng lượng tươi mới, tích cực, thận trọng nhưng lạc quan, và quan trọng hơn hết là dũng cảm đưa ra lựa chọn. Happy New Year!

Đó có lẽ là câu ca cẩm dễ dàng nhất khi ai đó không hoàn thành hay không xử lý nổi công việc được giao. Nhưng overload nghĩa là gì, và bạn có thật sự overload hay không thì lại là chuyện khác. Khi cảm thấy bị overload, điều đầu tiên cần làm là hỏi mình những câu hỏi sau đây: Overload hay không có kỹ năng tổ chức và sắp xếp công việc? Overload là từ sang trọng mà người ta hay sử dụng để ám chỉ mình đang có quá nhiều việc, làm không nổi, làm không xong, hoặc vì nhiều quá không biết phải bắt đầu từ đâu. Nhưng trong đa số trường hợp, nói mình overload nhưng thật ra người ta không biết cách tổ chức và sắp xếp. Nhiều là bao nhiêu? Nếu ngồi xuống viết ra thì nó là bao nhiêu task cụ thể, 10, 15, 20? Khi viết ra và nghĩ cạn não rồi mà viết ra chỉ một cái list 10-15 task gì đó, đó là chưa nói ít hơn, thì thật ra bạn đang không overload mà đang chưa biết cách sắp xếp. Câu hỏi tiếp theo là, trong 10-15 task đó, đâu là những task cố định mà bạn phải thực hiện hàng ngày, bao nhiêu task phải thực hiện hàng tuần, bao nhiêu task phải thực hiện mỗi tháng một lần? Khi đặt câu hỏi này, bạn vừa phân loại rất rõ ràng các task theo chu kỳ, nghĩa là có những việc mỗi ngày phải làm, nhưng có những công việc cả tuần làm có 1 lần, cả tháng làm có 1 lần. Vậy thì đổ hết vô 1 cái list sẽ thấy nó nhiều, kỳ thực tính theo mức độ thực hiện thì không có bao nhiêu. Tốt nhất ở đây là xếp hàng task theo cột ngày, tuần, tháng, rồi mỗi tuần hay tháng chọn 1 ngày thấp điểm nhất sắp xếp các task không thường xuyên đó vào. Như vậy, góc nhìn của bạn về khối lượng công việc sẽ thực tế hơn, và có khi bạn sẽ thấy sao list công việc của mình ít quá. Câu hỏi tiếp theo nữa là, trong list công việc của ngày, đâu là công việc ưu tiên? Các bạn có nhớ 4 ô cửa sổ trong quản trị quỹ thời gian hay không, gấp và quan trọng, gấp nhưng không quan trọng, quan trọng nhưng không gấp, không quan trọng cũng không gấp. Rồi cứ theo thứ tự 1, 2, 3, 4 của cái matrix này mà sắp xếp công việc thôi, đâu có gì là quá khó và quá ghê gớm. Và khi thấy mình có quá trời việc không gấp cũng không quan trọng thì có lẽ bạn nên ngồn lại với sếp trực tiếp của mình để trao đổi xem mấy việc này có cần delete đi không. Cho nên tôi hay nói với các bạn trẻ rằng, nhìn cả đống việc vậy thôi, nhiều khi chỉ là tưởng tượng, vì trong đó chỉ đâu đó 20% đóng góp vào mục đích hay mục tiêu đặt ra, còn lại phần lớn là người ta đặt ra cho nhau việc mà không hiểu để làm gì, để thoả mãn mục tiêu hay kết quả chung gì. Các bạn cứ thử ngồi hỏi đúng 1 câu cho từng việc mình đang làm đi, việc này đóng góp thế nào vào mục tiêu cụ thể gì của tổ chức. Nếu câu nào bạn cũng tìm ra câu trả lời cụ thể và chính xác thì chúc mừng, còn nếu không thì có lẽ đó là việc làm làm mà chẳng hiểu tại sao. Còn khi đã phân tích, tổ chức và sắp xếp rồi mà cái list vẫn thấy còn dài thì câu hỏi tiếp theo cần hỏi là, có khi nào mình chưa biết cách sắp xếp và cần người mentor chỉ ra cho mình thấy vấn đề không? Hỏi vậy thì hẹn sếp và mentor của mình ra mà hỏi liền đi. 100% là họ sẽ chỉ ra cho bạn vấn đề thật sự là gì. Đừng tự mình cho là mình đang overload rồi phản ứng như thể mình đang overload trong khi bản thân hoàn toàn không overload chút nào. Vấn đề thật ra chỉ là, bạn không có kỹ năng sắp xếp và tổ chức công việc. Overload hay hiệu suất làm việc chưa tốt? Hồi xưa đi làm thuê, tôi hay rảnh. Chuyện người ta làm 1-2 ngày, mình làm chỉ 1-2 tiếng là xong. Vì vậy mà rảnh quá bày ra thêm việc để làm. Cứ như vậy mà các sếp để ý cất nhắc lên rất nhanh. Cái đó không phải là giỏi. Cái đó gọi là có productivity - làm việc có hiệu suất, nghĩa là cùng một việc, nhưng tạo ra hiệu quả trong 1 khoảng thời gian ngắn hơn rất nhiều, tối ưu hơn rất nhiều so với người khác. Trong cuốn “Quảy gánh băng đồng ra thế giới”, chương viết về Singapore, tôi có đưa ra 1 sự thật là hiệu suất lao động đầu người của 1 người Singapore gấp hơn 26 lần 1 người Việt Nam. Nghĩa là việc người ta làm chỉ mất 1 tiếng, người Việt Nam sẽ mất hơn 26 tiếng để hoàn thành. Bạn thấy sao? Vậy thì nên thuê 1 bạn Singapore hay thuê 1 bạn Việt Nam để thực hiện cùng 1 công việc và trả lương theo giờ? Điều này là sự thật, và sự thật này cho chúng ta thấy là người Việt Nam đang làm việc kém hiệu suất. Vì kém hiệu suất, 1 việc làm quá lâu, quá mất thời gian nên công việc làm mãi không xong và cho là mình overload. Dạ không, overload gì ở đây? Chẳng qua là bạn đang làm việc với hiệu suất quá kém đó thôi. Và việc bạn cần làm không phải là phàn nàn về chuyện overload mà tập trung vào cải tiến hiệu suất làm việc của bản thân. Khi 1 người Việt Nam làm bằng hiệu suất của 1 người Singapore rồi thì lúc đó hẵng dám lên tiếng cảm rằm về sự overload của mình, nhé! Overload hay không không đủ kiến thức / kỹ năng để thực hiện một nhiệm vụ / công việc được giao? Lý do tại sao người nước ngoài, đặc biệt tại các quốc gia phát triển có hiệu suất lao động cao hơn hẳn chúng ta là vì họ được chuẩn bị về tư duy, kiến thức, kỹ năng rất tốt để sắp xếp, tổ chức và triển khai công việc hiệu quả. Khi bạn không nghĩ đủ thì làm sao sắp để tốt? Khi bạn không sắp xếp tốt thì làm sao triển khai tốt? Khi bạn không triển khai tốt, có kế hoạch và logic đàng hoàng thì làm sao tạo ra hiệu quả? Thành ra, cũng bao nhiêu đó thời gian, bao nhiêu đó công sức, người ta làm nhoáng cái xong, mình làm hoài vẫn chưa đạt. Vậy, thì vấn đề chưa bao giờ là overload cả, vấn đề là bạn cần nhận dạng mình đang thiếu hay kém kỹ năng gì, rồi tập trung vào đó mà upskill - nâng cấp kỹ năng bản thân. Khi kỹ năng của bạn tốt lên thì việc gì cũng thành dễ, thành nhanh, thành hiệu quả được hết, và bạn sẽ vì thế mà đâm ra quá rảnh, sẽ vì thế mà xấu hổ chuyện mình than van overload trước kia. Cho nên, phàm việc gì làm không tốt, không xong, không hoàn thành thì coi lại bản thân mình, chớ đổ thừa cho người khác, cho hoàn cảnh, cho thứ này chuyện nọ. Tất cả là tại bản thân mình hết đó bạn ơi. Overload hay không muốn làm việc được giao? Cũng có nhiều trường hợp, overload chỉ là cái cớ để phủi những việc bản thân không muốn làm. Đi làm, chưa tới level nào hết mà đã chọn việc này không thích việc kia thì ăn ở với ai? Cấu trúc công việc của bất kỳ vị trí nào tại bất kỳ tổ chức nào đều có thứ bạn thích làm và thứ bạn phải làm. Nếu không thì chuyện không ai thích làm đổ ra cho ai? Cuộc đời mà, nếu chỉ toàn việc mình thích thôi thì nó thành thiên đàng mất rồi. Sự thật thì, đời này không bao giờ hoàn hảo, không bao giờ chỉ có việc mình thích, người mình thích, thứ mình thích hết. Bản chất của cuộc sống là Ying Yang, có sáng có tối, có trong có đục, có tốt có xấu, có thích và không thích. Khi chấp nhận được sự thật vĩnh hằng này, bạn sẽ học cách sống với tính hai mặt của thế giới, học cách quản trị bản thân để điều tiết mọi việc xảy ra trong cuộc sống của mình một cách bình tĩnh hơn. Cho nên, thật ra là không cần phải lấy cái cớ overload để tránh né việc bạn không muốn làm. Ở đâu, làm gì, tổ chức nào cũng sẽ luôn tồn tại thứ bạn muốn và không muốn. Nên học cách quản trị nó thay vì bỏ của chạy lấy người. Overload thật thì sao? Nếu bạn thật sự overload, sau khi đã đặt tất cả và trả lời tất cả những câu hỏi trên và thấy bản thân mình perfect - đã hoàn hảo rồi và làm tốt hết những cách trên rồi nhưng vẫn overload, thì bạn nên ngồi xuống và chia sẻ chuyện này với sếp trực tiếp của mình. Quan trọng là, bạn cần phải trình bày được tất cả những điều bạn đã làm ở trên, nhưng công việc thật ra vẫn đang không hoàn thành đúng hẹn. Vậy, thì tâm thế của buổi trao đổi đó là, làm sao để chúng ta có thể hoàn thành công việc một cách tốt nhất trong hoàn cảnh đó. Vấn đề là tìm ra giải pháp cùng nhau. Vấn đề chưa bao giờ là phàn nàn tôi overload cả. Người có tâm thế tạo ra kết quả sẽ luôn quan tâm đến kết quả, quan tâm đến việc làm thế nào để tạo ra kết quả nhanh hơn, tốt hơn, hiệu quả hơn, xuất sắc hơn. Với tâm thế đó, họ sẽ đi tìm cách thay vì ngồi đó phàn nàn, ca cẩm, tiêu cực. Kiểu người phàn nàn là kiểu người không bao giờ phát triển và thành công được. Họ chỉ tới đó, chỉ loanh quanh trong tâm thế đó, tư duy đó, cách hành xử đó. Khi và chỉ khi bạn lớn hơn vấn đề thì bạn mới có thể thành công. Ngày nào mà bạn vẫn còn loay hoay nhìn thấy vấn đề và vấn đề, phản ứng với vấn đề và vấn đề, bị bao vây bởi vấn đề và vấn đề thì ngày đó bạn vẫn chưa thể lớn. Rồi, hỡi những người overload, có khi hôm nay là ngày bạn nên suy nghĩ lại, phản tư xem trên đời này có nên còn chữ overload hay không. Ngày nào chữ này nó còn ám lấy đời mình thì ngày đó mình vẫn còn quẩn quanh bên cái cối xay buộc vào chữ overload. Có khi, bạn nên giải phóng bản thân mình bằng cách học kỹ năng tổ chức, kỹ năng sắp xếp, kỹ năng đặt thứ tự ưu tiên, hiệu suất lao động sao cho nó bằng Singpore thôi, không cần cao quá, hoặc đơn giản là học cách quản trị bản thân, để vấn đề nó không lớn hơn mình. Có khi, sau khi làm tất cả những chuyện này, overload nó tự nhiên biến mất, khỏi hành trình sự nghiệp của mình, khỏi cuộc sống của mình, khỏi thế giới của mình.