Tôi đi đâu, làm gì cũng luôn ghi chép. Taking notes đã trở thành thói quen, có khi ghi vào sổ tay, có khi ghi trên điện thoại, và cũng có khi trên giấy lót, khăn ăn của nhà hàng.... Không phải ý tưởng nào cũng hay, cũng thực hiện được nhưng tệ nhất là khi ta chợt nghĩ ra, không ghi chép rồi lại quên luôn. Gần đây có dịp tiếp xúc với giới trẻ Việt Nam, tôi thấy các bạn không có thói quen ghi chép. Cả những bộ não vĩ đại như Bill Gates hay Richard Branson còn phải ghi chép, và ghi chép bằng giấy bút kiểu truyền thống nữa cơ. Richard Branson viết thế này trên blog của mình: And yet, "there are many occasions when I find myself in meetings and am the only one with a pen taking down notes," he says. In his experience, 99% of people in leadership roles don't take notes. Of course, not every idea is going to amount to something, the entrepreneur says. "But they're all noteworthy." "Nhiều khi trong các cuộc họp, tôi nhận thấy mình là người duy nhất ngồi ghi chép." Theo kinh nghiệm của ông, 99% các lãnh đạo không có thói quen ghi chép. "Dĩ nhiên không phải ý tưởng nào cũng thành ngô thành khoai. Nhưng ý tưởng nào cũng đáng được ghi chép lại." Hình: Bill Gates & Richard Branson tại hội nghị Grand Challenges - Thử thách lớn tại London ngày 26/12/2016. Richard Branson kể Bill Gates ghi note trên vài tờ giấy nhàu nát bỏ trong túi áo.

Khi cơ thể bị thương, ví dụ như bị đứt tay chẳng hạn, ta thường có những cách sơ cứu như lau sạch và lấy band-aid băng lại để chữa lành vết thương. Cảm xúc thật ra cũng thế. Khi bị thương, ta cũng cần phải sơ cứu để vết thương không tệ hơn và được chữa lành. Có nhiều vết thương tâm lý khác nhau như bị từ chối, bị xúc phạm, hay thất bại, vv. Tất cả đều cần bạn phải có hiểu biết về sơ cứu để tự chữa lấy cho mình. Sau đây là 7 cách sơ cứu cảm xúc mà bạn có thể tham khảo. 1. Pay attention to emotional pain – Lưu ý đến những vết thương cảm xúc: khi bị thương, ta cần chủ động nhận biết ngay khi xảy ra và chữa liền cho vết thương lành càng nhanh càng tốt. Ví dụ khi thấy bản thân mình quá cô đơn, không thể kết nối với ai, không thể chia sẻ cùng ai, đó là lúc bạn nên nhận biết mình đang có vết thương về cảm xúc. Nhận biết là bước đầu tiên cần thiết cho quá trình chữa trị. 2. Redirect your gut reaction when you fail – Chuyển hướng những phản ứng tiêu cực khi thất bại: thất bại là thứ hay dẫn dắt người ta từ tiêu cực này sang tiêu cực khác. Khi thất bại, con người lập tức tập trung vào những việc “không thể làm”, và dẫn dắt từ chuyện không thể làm này sang chuyện không thể làm khác, khiến ta mất hết ý chí và khả năng. Do đó, bạn nên nhận biết triệu chứng này và thay vì để cho phản ứng tiêu cực này dẫn dắt, tự mình chữa lành bằng cách lập danh sách những điều bạn có thể cải tiến cho tương lai dựa trên bài học vừa mới học. Cách làm này giúp bạn thoát ra khỏi tình trạng bất lực và đẩy bạn về phía trước. 3. Monitor & protect your self-esteem – Theo dõi và bảo vệ lòng tự trọng: Lòng tự trọng cũng giống như là cơ quan miễn dịch về cảm xúc của con người vậy. Nó giúp bạn chịu đựng, vượt qua, và truyền sức mạnh cho cảm xúc. Do đó, đây là cơ quan hết sức quan trọng mà ta cần theo dõi, tránh để cho sức khoẻ tự trọng bị giảm sút. Khi lòng tự trọng có vấn đề hay bị tổn thương, bạn có thể chữa bằng cách suy nghĩ và tạo ra sự thông cảm, tình thương yêu cho chính bản thân mình. Hãy nghĩ về 1 người bạn thân đang bị tổn thương trong trường hợp tương tự, viết cho người ấy một cái email an ủi, khuyên nhủ, rồi đọc lại email đó cho chính bản thân mình. Đó chính là những thông điệp bạn gởi đến chính mình để chữa lành vết thương cảm xúc. 4. When negative thoughts are taking over, disrupt them with positive distraction – Khi bị những suy nghĩ tiêu cực xâm chiếm, hãy đánh lạc hướng chúng bằng sự tích cực: chuyện xảy ra trong cuộc sống cứ như những thước phim. Chúng chiếu đi chiếu lại trong đầu bạn và làm cho bạn càng lúc càng bị tổn thương, suy nghĩ càng ngày càng tiêu cực. Bạn cần phải phá vỡ ngay lập tức những dòng suy nghĩ tiêu cực này. Chơi 1 trò chơi mà bạn ưa thích, ngồi cố nhớ tên của một người bạn tiểu học mà bạn trước giờ nhớ hoài không ra chẳng hạn. Khoa học cho thấy chỉ cần phá vỡ dòng suy nghĩ tiêu cực bằng bất cứ cách nào trong vòng 2 phút, não sẽ ngưng không ép bạn tiếp tục tập trung vào sự tiêu cực nữa. 5. Find meaning in loss – Tìm ý nghĩa trong sự mất mát: trong đời ta ai rồi cũng trải qua mất mát. Tôi cũng vậy. Bạn cũng vậy. Chẳng ai trong chúng ta tránh được điều này. Nếu sau một mất mát mà ta chẳng thể hồi phục, cứ bị mắc kẹt vào đó mà mất hết ý chí, đó là khi ta cần chữa trị. Thay vì đau khổ, hãy tìm thấy một mục đích lớn hơn cho cuộc sống từ mất mát đã qua. Tôi đã nghe huyền thoại bóng chày của Úc Glenn McGrath kể chuyện xây dựng quỹ từ thiện giúp các nạn nhân ung thư sau khi vợ ông mất vì ung thư vú. Hãy suy nghĩ về cách giúp người khác sống tốt hơn, tích cực hơn, suy nghĩ về những thay đổi mà bạn có thể mang lại cho mọi người, cho cộng đồng bằng chính mục đích sống và giá trị của bản thân mình. 6. Don’t let excessive guilt linger – Đừng cho phép cảm giác tội lỗi vương vấn mãi: khi bạn cảm thấy mình sai, đó là cảm giác tốt vì nó chỉ đường cho bạn hướng đến những điều tốt đẹp. Nhưng khi bạn cứ bị hành hạ bởi cảm giác tội lỗi, nó xâm hại đến trí tuệ cảm xúc và năng lượng tích cực, khiến ta không thể tập trung, không thể làm việc, và không tận hưởng cuộc sống. trong trường hợp này, bạn cần xin lỗi người nào mà bạn đã vô tình tổn thương. Hãy xin lỗi một cách thật tình, thành tâm để bản thân không còn vương vấn. Xin lỗi người khác chính là cách chữa trị cho bản thân mình. 7. Learn what treatments for emotional wounds work for you – Tìm hiểu cách chữa trị vết thương cảm xúc nào hợp với bạn: mỗi người chúng ta đều có những cách phục hồi vết thương nhanh chậm khác nhau. Và chỉ có bạn mới biết đối với mình cách nào là tốt nhất. Cứ thử, ghi nhận, rồi phân tích. Khi tìm được cách nào chữa mát tay nhất thì sử dụng nó cho những lần điều trị sau này.

Ngày cuối năm, ngồi suy nghĩ lại hành trình 2016 và cảm thấy vô cùng biết ơn cuộc sống đã cho tôi cơ hội được tiếp xúc, được giao lưu, và gặp gỡ những con người Việt Nam vĩ đại, theo tự điển từ ngữ của tôi, theo cái nhìn cuộc sống và xã hội Việt Nam của tôi. Em ôm tôi và khóc… vì chỉ cần được ôm ai đó mà khóc. Tôi sẽ nhớ mãi em và khoảnh khắc Trà Vinh. Em nói “em biết phải làm gì rồi chị”. Tôi thấy em thật vĩ đại, vì trong bộn bề khó khăn, dù phải đi làm thuê vất vả mỗi ngày chỉ để tồn tại và được tiếp tục hành trình học vấn, em vẫn cứ thế bước từng bước kiên cường. Bạn cười và nói “Vẫn còn nhiều người, nhiều doanh nghiệp mong muốn làm điều tốt chị à. Họ chỉ chưa kết nối được với nhau.” Tình thật, dù nói nhiều về trách nhiệm xã hội, trách nhiệm cộng đồng và lợi ích của nó đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trong tương lai, có lúc tôi đã tuyệt vọng về sự hiện diện của một chút tình người trong cái xã hội mà tiền bạc hơn thua tình cảm này. Vậy mà họ đã đủ dũng cảm để đặt lên vai mình một sứ mệnh, mang chút ánh sáng hy vọng đến cho các em sinh viên đồng bằng sông Cửu Long. Tôi thấy họ thật vĩ đại! Em đứng lên giữa hội trường, nói “mọi người nghĩ em là đứa thất bại lắm chị à”. Nước mắt từng dòng chở cả một nỗi đau cho xã hội, nơi mà thành công được đánh giá bằng cái mác trên đế giày, bằng số lượng sổ hồng trên tay, và bằng mức độ to mồm của quyền lực. Tôi thấy em thật vĩ đại. Em đã dũng cảm nhắc nhở chúng ta về sự hiện diện của lòng dũng cảm. Họ đứng lên, từng doanh nghiệp nói về lòng biết ơn của họ với anh. Là người đã từng bị hét vào mặt vì tội làm doanh nghiệp, tôi có chút hoang mang. Thì ra trong cuộc sống vẫn còn đó những con người vĩ đại một cách thầm lặng. Hôm qua, ở Đồng Tháp, tôi đã thấy! Cám ơn anh đã tiếp thêm cho tôi động lực để tiếp tục hành trình. Ta có thể chọn cảm xúc của mình. Ta có thể tuyệt vọng. Ta cũng có thể giận dữ, bàng quang, hay cay độc. Tôi hy vọng và dấn thân, vì tôi đã thấy!

“Mong má luôn giữ súc khoẻ để dẫn dắt tụi con”. 2 cái thùng quà to vật vã. 2 chiếc note nhỏ xinh xinh, viết tay và ký tên. Mình thừ người, khóc…. Ở một quãng nào đó của cuộc đời, khi ta buông bỏ mọi so đo, khi ta không vin vào khái niệm được mất, thiệt hơn, đời có khi lại là những tạo tác nhiệm màu. Và mình khóc, không vì cái gỉ khác, ngoài tình thương yêu trong trẻo dành cho những đúa con chưa bao giờ sinh ra. La như con nên tụi nó gọi là má. Dạy như má nên tụi nó xưng con. Và thương bất chấp, vồ điều kiện từ những ngày đầu nên cứ vậy mà con con má má. Ta đến trần gian làm gì nếu không phải là để thương yêu nhỉ? Hay chỉ để bàng hoàng gục ngã một chiều nao khi kiệt sức với niềm tin? Ngoài kia, mưa gió vốn lao xao. Người đời vẫn dẫm đạp vào nhau vì chút sắc xanh trên tờ giấy bạc ngả màu. Thương, rồi liệu có úp đầy chén cơm hay quấn dày manh áo? Yêu, liệu có khiến cho tài khoản nới thêm vài con số không đeo hia đội mão? Và ai, lại dư hơi đi lo cho kẻ lạ người dưng? Trái tim dung nạp bao người, tâm rộng bấy bao la. Chẳng được gì mất gì, chỉ là bài học tiến hoá từ con thành người trùng trùng ngàn vạn kiếp. Học, học mãi, nhưng có khi nào ta vẫn trụ vào được mất? Đã hiểu “không”, làm sao mất? Đã học “vô”, thì có ở nơi nào? Nên kiếp này, xin chỉ biết cúi đầu cám ơn thôi. Cám ơn vũ trụ đã dạy dỗ để ta hiểu bài học vỡ lòng về tình thương yêu vô giới hạn. Má cũng được. Con cũng được. Không má không con cũng được. Cứ thật lòng nhất có thể, đàng hoàng nhất có thể, nghĩ cho người khác nhiều nhất có thể. Thế thôi! Còn lại, vũ trụ sẽ sắp xếp đỡ dần. Người tính, không bao giờ bằng trời tính!

1. Theo đuổi khái niệm “thành công” do xã hội đặt ra: truyền thông và mọi người xung quanh nói rằng “thành công” là có cái nhà to, có chiếc xe hơi, được nhắc đến trên báo chí, có cái mã ngoài sang trọng, vv và chúng ta bám víu vào những khái niệm này để phấn đấu. Trên thực tế, thành công là khái niệm hoàn toàn khác nhau với mỗi cá nhân. Đó là những gì có ý nghĩa với bạn, những gì quan trọng với cuộc sống của bạn, những trải nghiệm mà bạn cho là quý giá, những nguyên tắc sống mà bạn luôn trân trọng. Chỉ cần làm được những điều mà bạn mong muốn, theo đúng giá trị sống của bạn là bạn đã thành công rồi. 2. Không dám sống thật với bản thân mình chỉ vì mong muốn gây ấn tượng cho người khác: có thể là ngay bây giờ bạn đang làm điều đó. Rồi 10 năm nữa bạn sẽ nhìn lại và tự hỏi tại sao mình phí phạm 10 năm của bản thân chỉ để giả vờ làm người khác mà thôi. Trong xã hội hiện nay, rất nhiều người nghĩ rằng khi mang mặt nạ, che dấu bản chất thật và giá trị thật của mình, người ta sẽ dễ dàng được chấp nhận và dễ dàng thăng tiến. Cũng có thể bạn đánh lừa được nhiều người trong một thời gian ngắn. Có điều, giấy thì không bọc được lửa, và một ngày nào đó sự thật cũng sẽ phơi bày. Sống thật với giá trị của bản thân mình sẽ giúp bạn xây dựng được lòng tin. Đó mới là tài sản quý giá nhất giúp bạn thành công dài lâu trong xã hội. 3. Chỉ biết nhận, nhận & nhận: cuộc sống không phải là con đường một chiều. Khi tương tác với mọi người xung quanh, bạn cần cân bằng giữa cho và nhận, dù đó là thời gian, năng lượng, tiền bạc, hay là tình cảm. Nếu chọn đường một chiều, một ngày nào đó bạn bỗng dưng thấy mình cô đơn, lạc lõng vì mọi người xung quanh đã bỏ bạn mà đi. Nhận thì vui nhất thời. Cho đi thì vui đến hết đời. 4. Kềm nén cảm xúc: cảm xúc thể hiện con người thật của bạn. Nếu kềm chế không biểu hiện cảm xúc, bạn đang mất đi rất nhiều cơ hội để kết nối với mọi người. Cảm xúc thật thể hiện giá trị sống, đức tin, và mong muốn của mỗi cá nhân. Nếu lắng nghe cảm xúc và hành động theo thông điệp mà cảm xúc mang lại, bạn sẽ chẳng bao giờ hối tiếc. 5. Tin rằng cuộc sống là công việc: công việc chiếm một phần rất lớn trong cuộc sống con người, nhưng chẳng bao giờ là cả đời người. Có người chỉ biết làm việc từ sáng đến tối, ngày nghỉ cũng nói về công việc, lo lắng cho công việc, và đầu óc không nghĩ được gì khác ngoài công việc, bỏ quên những điều quan trọng khác trong cuộc sống của mình. Bạn có thấy ai hối tiếc vì không còn được làm việc chưa? Hay ai cũng hối tiếc vì chưa gọi được 1 cú điện thoại cho bố mẹ, chưa dành thời gian cho người mình yêu quý nhất? 6. Không theo đuổi ước mơ: ai cũng có một ước mơ nhưng rất ít người chọn việc theo đuổi ước mơ của bản thân mình. Càng ngày, bạn càng viện ra đủ mọi lý do vì sao cuộc đời xô đẩy bạn sang những ngã rẽ khác nhau, rồi bạn vì hoàn cảnh mà không theo đuổi ước mơ được nữa. Bạn sợ! Sợ thất bại, sợ người khác chỉ trích vì một ý tưởng chẳng giống ai, sợ cô đơn vì gia đình không ủng hộ…. Và một ngày, mệt mỏi trên đoạn đường đời, bạn dừng lại và giật mình thảng thốt, hối tiếc vì một giấc mơ bị chôn vùi trong một mớ linh tinh. 7. Trốn tránh sự thay đổi: thế giới sẽ không bao giờ dừng lại, thay đổi là tất yếu, con người tiến hoá, và hoàn cảnh đổi thay. Nếu bạn chỉ khư khư ôm lấy quá khứ, không hoà mình vào sự tiến hoá tất yếu này, bạn sẽ bị bỏ lại trên hành trình phát triển. Đừng bỏ chạy khi thay đổi diễn ra. Dù cái mới, sự thay đổi có phần hồi hộp vì rất nhiều điều chúng ta chưa biết, lựa chọn duy nhất của chúng ta là học, tìm hiểu và tiếp tục bước vào tương lai. 8. Cố control mọi thứ quanh mình: cuộc đời và thế giới có qui luật của nó. Bạn sẽ chẳng bao giờ kiểm soát được hết những mảnh li ti. Nếu cứ cố làm cho mọi thứ theo ý của mình, bạn sẽ bị stress tột độ, chẳng thấy chuyện gì vui, và kết quả là mọi thứ vẫn chẳng bao giờ 100% theo ý bạn. Ngược lại, bạn trở thành “control freak – ma kiểm soát” và chẳng ai muốn làm gì liên quan đến bạn. Một chút ngoài tầm kiểm soát, một chi tiết ngoài kịch bản đôi khi lại là yếu tố gây ngạc nhiên đáng dễ thương và giúp bạn thành công. 9. Thiếu trân trọng: trong đời, sẽ có những người rất quan trọng đối với bạn. Họ là người thật sự luôn ở đó, luôn giúp đỡ mỗi khi ta vấp ngã hay cần một chốn bình yên. Đừng bỏ quên họ, vì khi bạn cần họ sẽ chẳng còn ở đó. Nếu có thể trân trọng những tình cảm này ngay hôm nay, hãy làm trước khi quá muộn và trước khi hối tiếc. 10. Không sống trong hiện tại: nhiều người trong chúng ta bị mắc kẹt trong quá khứ, loay hoay. Cũng nhiều người chỉ lo lắng cho tương lai, dành hết thời gian để chạy về phía trước mà bỏ quên chính mình và cuộc sống trong hiện tại. Nếu bạn đang làm điều đó, bạn thật ra đang phí phạm chính cuộc đời mình. Quá khứ đã qua rồi, tương lai thì chưa đến. Những gì bạn làm trong hiện tại sẽ chính là quá khứ ngày mai. Những gì bạn làm trong hiện tại sẽ viết nên hiện thực ngày mai. Muốn quá khứ đẹp ư? Muốn tương lai tốt ư? Sao không bắt đầu từ hôm nay? Sao không làm những điều thật tốt, sống thật vui để ngày mai bạn có quá khứ đẹp và tương lai dựa trên những điều tốt đẹp?

Nhiều người có thói quen phản ứng quá nhanh. Người khác vừa nói gì, vừa đưa ra ý tưởng gì là nhảy vào phản bác ngay 'khó lắm, không được đâu'. Có những ý tưởng đã được người nói suy nghĩ và nghiên cứu rất lâu rồi mới nói ra. Bạn vừa nghe xong, chưa kịp suy nghĩ đã vội vàng phản bác. Nếu bạn chưa hiểu tại sao mình không nên phản bác ngay, hãy nghe lời chia sẻ sau đây của Jonathan Ive khi phát biểu về Steve Jobs: "Steve Jobs yêu quý các ý tưởng, và ông rất tôn trọng quá trình phát triển ý tưởng. Có lẽ Steve là người hiểu rõ hơn ai hết rằng một ý tưởng có thể có sức mạnh rất vô biên, nhưng khi mới ra đời, ý tưởng đó cũng mỏng manh, yếu ớt, dễ bị tổn thương, và dễ dàng bị người ta gạt bỏ." Có 2 điều người ta hay làm vì dễ làm và chẳng cần học chút kỹ năng nào cũng làm được. Đó là xài tiền của người khác và gạt bỏ ý tưởng của người khác. Gạt bỏ, làm ngơ, giết chết ý tưởng của người khác thì dễ lắm. Cái khó là làm sao có thể bảo vệ, suy ngẫm, khám phá, phát triển, và thử nghiệm ý tưởng. Do đó, lần sau bạn nghe ai đó trình bày về một ý tưởng, hay đề nghị một ý kiến, hãy cho người ta 5 phút trước khi phản bác. Đó là 5 phút dành cho bạn, để bạn có thời gian suy nghĩ, hiểu rõ hơn, và đánh gía đúng ý tưởng vừa nghe. Ý kiến phản bác của bạn có thể đúng chứ chẳng sai, nhưng ý tưởng mà bạn vừa nghe cũng có thể là một ý tưởng có sức mạnh vô biên. Nó chỉ cần được chăm sóc, nuôi nấng, thương yêu, và phát triển.

Có nhiều người rất giỏi chuyên môn, có thể chỉ số IQ rất cao, nhưng ra xã hội thì không kết nối được với mọi người xung quanh. Ở Việt Nam, khi cùng hoàn cảnh và ngôn ngữ mà không kết nối được với người khác đã khó. Khi đi làm việc hoặc kinh doanh ở nước ngoài, không cùng văn hoá và ngôn ngữ, việc kết nối với thế giới lại còn khó khăn hơn. Do đó, khái niệm trí tuệ cảm xúc từ lâu đã trở thành một khái niệm không thể thiếu nếu bạn muốn kết nối được với người khác và thế giới quanh mình. Theo kinh nghiệm cá nhân tôi, EQ - chỉ số trí tuệ cảm xúc đóng vai trò quan trọng hàng đầu trong thành công của mỗi cá nhân trong cuộc sống và công việc. EQ là gì? Định nghĩa đơn giản là khả năng nhận biết, quản trị, biểu thị cảm xúc của bản thân, và nhận biết, thông cảm với cảm xúc của người khác. EQ rèn luyện được không? Xin thưa là hoàn toàn có thể EQ đòi hỏi những kỹ năng như thế nào? 1. Self-awareness - Kỹ năng nhận biết cảm xúc bản thân: bạn có thể tập nhận biết chính cảm xúc của bản thân mình, mọi lúc, và theo dõi xem cảm xúc đó ảnh hưởng đến hành động của mình như thế nào. Điều này không dễ nhưng có thể rèn luyện từ từ. Xem cảm xúc như là một thực thể, tách nó ra khỏi mình, quan sát nó, và nhận dạng nó. 2. Self-management - Kỹ năng quản trị cảm xúc: đây là kỹ năng quan trọng đối với thành công của bạn. Kỹ năng này đòi hỏi bạn sau khi nhận biết thì thay đổi, quản trị, và kềm chế cảm xúc của mình khi cần thiết. Ông bà dạy "No mất ngon, giận mất khôn" là thế. 3. Social awareness - Kỹ năng nhận thức xã hội: nhận biết và nhận thức được cảm xúc của người khác. Điều này đòi hỏi bạn phải có quan tâm đến người xung quanh, theo dõi và nhận biết được sự phát triển hoặc thay đổi cảm xúc của họ khi tiếp xúc với mình hoặc trong nhóm. 4. Relationship management - Kỹ năng quản trị quan hệ: hiểu và biết cách xây dựng, duy trì quan hệ với người khác. Mỗi người có cung bậc cảm xúc khác nhau, giá trị sống khác nhau, dẫn đến những biểu hiện và hành vi khác nhau. Nếu hiểu được cảm xúc của họ, bạn sẽ dễ dàng quản trị quan hệ với họ để tránh những điều đáng tiếc xảy ra. EQ là thứ mà nhà trường chẳng bao giờ dạy, nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong sự thành công của một con người. Khi hiểu cảm xúc của mình, của người, và học được cách quản trị cảm xúc, EQ có thể giúp bạn nâng cao lòng tự trọng, sức khoẻ cơ thể vì bạn không còn bị stress nữa, sức khoẻ tinh thần vì bạn không còn bị cảm xúc điều khiển bạn nữa, kết quả công việc của bạn sẽ tốt hơn nhiều, và quan hệ của bạn với mọi người xung quanh sẽ ngày càng cải thiện tốt hơn. EQ - trí tuệ cảm xúc được nhận dạng là một trong những kỹ năng quan trọng nhất của tương lai.

Nhiều người nghĩ rằng trí thông minh là do di truyền. hay chỉ phát triển khi còn là trẻ con. Trên thực tế, nghiên cứu khoa học cho thấy cách chúng ta tiếp cận cuộc sống và những điều nhỏ nhặt ta làm để nuôi dưỡng trí não hàng ngày có thể giúp tăng cường trí thông minh. Sau đây là 10 cách mà bạn có thể áp dụng: 1. Be smarter about your online time - Sử dụng thời gian online hiệu quả hơn: thế giới ảo không chỉ dừng lại ở mạng xã hội và chat. Có rất nhiều tài liệu hay trên mạng để bạn tham khảo, ví dụ như khoá học online, kênh TED talk, app dạy ngoại ngữ, vv. 2. Write down what you learn – viết ra những gì mình học được: dành ra ít phút mỗi ngày để viết lại những gì mình đã học được trong ngày (reflective in writing) có thể giúp rèn luyện trí não. Bạn chỉ cần viết khoảng 400 từ là đủ. 3. Make a “did” list – Lập danh sách những việc đã làm được: một phần rất quan trọng trong việc rèn luyện trí não là tạo ra sự tự tin và hạnh phúc. Bạn có thể xây dựng cả 2 điều này bằng cách ghi lại những điều mình đã làm được trong ngày. 4. Get out the scrabble board – thử 1 trò chơi trí não: các game hỏi đố, đòi hỏi phân tích và suy nghĩ như Scrabble, bridge, đánh cờ, Battleship, Connect 4, vv có thể vừa giải trí vừa giúp rèn luyện trí não. 5. Have smart friends – Kết bạn với những người thông minh: kết nối và tương tác với những người thông minh hơn mình là một trong những cách dễ dàng nhất để tăng cường trí thông minh. Hãy nhớ là chỉ số thông minh của bạn (IQ) tương đương với chỉ số IQ trung bình của 5 người thân nhất của bạn. 6. Read a lot – Đọc nhiều sách: đọc sách không chỉ mở rộng tầm nhìn cho bản thân mà còn giúp bạn rèn luyện thói quen suy ngẫm, phân tích. Đọc thể loại nào phù hợp với bạn cũng tốt, từ tiểu thuyết đến sách tham khảo. 7. Explain it to others – Giải thích lại điều mình đã học cho người khác: bạn hãy nhớ câu nói này “Nếu bạn không thể giải thích một cách đơn giản và dễ hiểu cho người khác về một vấn đề thì thật ra bạn chưa hiểu rõ vấn đề đó”. Do đó, bạn nên tìm cơ hội giải thích lại những gì mình biết cho người khác để kiểm tra và tăng cường kiến thức của chính mình. 8. Do random new things – Làm một việc gì đó mới: Bạn có nghe chuyện Steve Jobs đi học thư pháp trong khi rảnh rỗi như một thú vui? Vào thời điểm học, chuyện này có vẻ không liên quan gì đến công việc của ông. Trên thực tế, kỹ năng thư pháp chính là một trong những yếu tố quan trọng khi ông tạo ra máy Mac sau này. Cứ thử học những kỹ năng mới khi có thể. Cái gì mình học cũng có lợi đâu đó trong tương lai. 9. Learn a new language – Học một ngoại ngữ mới: bạn không cần phải stress chuyện học nhanh hay chậm. Cứ học theo tốc độ mà bản thân cảm thấy thoải mái là OK. Học ngoại ngữ là một cách rèn luyện trí thông minh siêu tốt. 10. Take some down time – Dành thời gian nghỉ ngơi: bạn cần phải cho não có thời gian nghỉ ngơi để xử lý thông tin. Không phải cứ liên tục làm việc hay học tập là tốt. Tập thể dục hay đơn giản dành 10 phút im lặng mỗi ngày cho bản thân là đủ.

Mỗi chúng ta đều có một quỹ thời gian giống như nhau. Tại sao có người làm được nhiều thứ hơn ta trong một ngày? Đó là do kỹ năng quản lý quỹ thời gian của họ tốt hơn. Để làm tốt việc quản lý quỹ thời gian, chúng ta cần khả năng tổ chức, sự tập trung, và hiệu suất làm việc. Sau đây là 20 điều nhỏ nhặt bạn có thể áp dụng hàng ngày để quỹ thời gian của bạn trở nên dồi dào và có ích hơn nhé: 1. Create a daily plan – Viết ra danh sách công việc cần làm trong ngày 2. Peg a time limit for each task - Qui định thời gian cần sử dụng cho mỗi công việc 3. Use calendar – Sử dụng lịch để ghi nhận công việc đã lên kế hoạch 4. Use organizer – Sử dụng sổ tay để ghi chú những hạng mục cần làm theo ngày 5. Know your deadline – Ghi nhận và theo dõi thời hạn của mỗi công việc 6. Learn to say “no” – Học cách nói “không” với những gì vô cớ xảy ra trong ngày không theo kế hoạch của mình, ví dụ như có ai gọi đi uống cà phê chẳng hạn trong khi công việc chưa hoàn thành. 7. Target to be early – Luôn đặt thời hạn công việc sớm hơn thời hạn được giao. Điều này giúp bạn có được thời gian để xoay sở hoàn thành công việc đúng hạn cho dù có vấn đề phát sinh. 8. Book time for your activities – Luôn qui định thời gian cho các hoạt động cá nhân, ví dụ như tập thể dục hay đọc sách. 9. Have a clock visibly placed before you – Luôn có đồng hồ trước mặt để nhắc nhở ta về thời gian và thời hạn cần hoàn thành công việc. 10. Set reminders 15 minutes before – Tạo chuông cảnh báo 15 phút trước thời hạn cần hoàn thành một công việc 11. Focus – Tập trung cao độ để hoàn thành công việc mình đã lên kế hoạch. 12. Black out distraction – Tránh tất cả những thứ có thể làm ta bị phân tâm, ví dụ như là lướt facebook trong khi đang cần viết xong một vảng kế hoạch. Theo nghiên cứu khoa học, mỗi lần bạn phân tâm lướt FB chẳng hạn thì 15 phút sau khi lướt xong bạn mới có thể trở lại tập trung vào dòng suy nghĩ trước đó. 13. Track your time spent – Theo dõi thời gian mình sử dụng. Nếu thấy mình cần thêm thời gian mỗi khi viết cái gì chẳng hạn thì lần sau cho mình thêm thời gian khi công việc có liên quan đến viết. 14. Don’t fuss about unimportant details – Đừng quá bị mắc kẹt vào những chi tiết không quan trọng. Mục tiêu của ta là gì thì hoàn thành tốt nội dung chính là đạt. 15. Prioritize – Sắp xếp thứ tự ưu tiên cho công việc quan trọng nhất thì hoàn thành trước. 16. Delegate – Học cách giao việc hợp lý cho người khác trong đội ngũ. 17. Batch similar tasks together – Kết hợp những công việc giống nhau lại thành một cụm công việc để xử lý cho hiệu quả, ví dụ dành thời gian giải quyết công việc hành chính cùng một lúc. 18. Eliminate your time wasters – Triệt tiêu những thứ làm mất thời gian của mình, ví dụ chém gió với ai đó toàn những chuyện không liên quan. 19. Cut off when you need to – Khi cần dành thời gian cho bản thân, hãy cắt đứt liên lạc với thế giới công việc. Khi dành thời gian cho gia đình chẳng hạn mà bạn cứ nghĩ về công việc thì gia đình không vui mà công việc thì cũng chẳng giải quyết được. Bạn thật ra là đang làm mất thời gian của bản thân. 20. Leave buffer time in between – Luôn tính toán thêm thời gian chuyển đổi giữa 2 công việc. Có như vậy, khi một công việc bị trễ thì bạn vẫn có thể bắt đầu công việc tiếp theo đúng giờ.

Cười làm người ta vui. Nhưng cười cũng mang lại nhiều lợi ích đáng ngạc nhiên khác, ví dụ như 4 lợi ích sau: 1. Improved short-term memory – Tăng trí nhớ ngắn hạn: nghiên cứu cho thấy cười làm giảm hormone gây stress trong cơ thể, và vì vậy giúp tăng trí nhớ ngắn hạn. Ai hay quên thì cười nhiều vào nhé. 2. Enhanced group performance – Giúp tăng cường hiệu quả làm việc nhóm: một nghiên cứu tâm lý cho thấy tính hài hước và những câu chuyện gây cười kích thích sự giao tiếp tích cực trong đội nhóm, làm mọi người bớt căng thẳng với qui trình, qui định, và kích thích những giải pháp mới, sáng tạo. Cười do đó là cách tiếp cận rất hiệu quả giúp môi trường làm việc sáng tạo hơn. Cười kết nối đội ngũ lại với nhau, giúp họ giao tiếp và hỗ trợ nhau tốt hơn. 3. New friendship – Mở ra những quan hệ bạn bè mới: khi cười, chúng ta trở nên ít phòng thủ hơn, chia sẻ những phút giây cá nhân hơn với người đối diện. Nghiên cứu cho thấy khi chúng ta chia sẻ những thông tin cá nhân, riêng tư, chúng ta đang xây dựng nền tảng quan hệ cá nhân với người đối diện. 4. Increased pain resistance – Tăng khả năng chịu đựng: theo nghiên cứu, khi cười, ngưỡng chịu đựng đau đớn, khó khăn của con người tăng lên thêm 10% so với bình thường. Đó là lý do vì sao người hay cười thì lạc quan và dễ dàng vượt qua mọi khó khăn thử thách trong đời. LOL! Chúc các bạn một ngày cười thật to, thật vui, thật sướng. Cuộc đời sẽ dễ dàng hơn rất nhiều nếu chúng ta cứ là mình, và cứ cười vang.

“Vùng an toàn” là nơi ta quá thoải mái, không áp lực, nên vì vậy chẳng thể tạo ra thành tựu lớn nhỏ gì. Não bộ con người măc định là ta chẳng có nhu cầu hành động cho đến khi ta cảm thấy stress hay không thoải mái. Trên thực tế, thành tựu cao nhất mà con người đạt được thường là khi họ hoàn toàn ở ngoài vùng an toàn của bản thân. Chẳng phải làm những gì to tát như leo núi hay vượt đại dương. Thử 10 điều sau đây, những thử thách nho nhỏ đẩy bạn ra khỏi vùng an toàn xem sao nhé: 1. Get up early – Dậy sớm: trừ phi bạn đã là người quen dậy sớm, dậy sớm là một thử thách lớn đối với nhiều người. Khi dậy sớm, bạn có đủ thời gian để chuẩn bị tinh thần cho cả ngày. Dậy trễ và phải lo tất bật ngay cho hoạt động trong ngày khiến bạn dễ mất tập trung. 2. Accomplish an “impossible” – Thực hiện một “điều không thể”: khi thực hiện một điều tưởng chừng như không thể, bạn sẽ có được cảm giác “bất khả chiến bại”, và cảm gíac đó sẽ đi theo bạn suốt đời, giúp bạn tự tin làm được nhiều thứ hơn trong cuộc sống. Không có gì lớn lao. Nếu bạn sợ nói chuyện trước đám đông chẳng hạn, bạn chỉ cần lấy hết sức mình làm thử “điều không thể” này một lần. Điều kỳ diệu sẽ xảy ra. 3. Meditate – Thiền: loay hoay trong cuộc sống, nhiều khi ta quên chậm lại, quên nhìn lại xem mình đang làm gì và tại sao mình lại làm điều đó. Thiền chỉ là một cách tĩnh tâm, giúp bạn phá bỏ vòng tròn loay hoay này, giúp não bộ tập trung. Trên thực tế, nghiên cứu khoa học đã chứng minh là thiền giúp có thể làm gia tăng tế bào não khu vực quản lý về sự tập trung, kềm chế bản thân, giải quyết vấn đề, khả năng linh hoạt, và khả năng chịu đựng. Những thay đổi này của não bộ mang tính lâu dài và giúp bạn thay đổi được chính mình. 4. Focus on one thing at a time – Tập trung vào 1 việc: tập trung vào 1 việc có thể rất không thoải mái vì bạn sợ trễ hay sợ lỡ những việc khác. Nghiên cứu tại đại học Stanford cho thấy làm nhiều việc cùng một lúc (multi-tasking) không hiệu quả bằng việc tập trung hoàn thành 1 công việc. Nghiên cứu cũng cho thấy những người bị nhiều luồng thông tin chi phối không thể tập trung, khả năng ghi nhận thông tin kém, không thể chuyển sang tập trung vào một việc khác trong danh sách cần làm trong ngày. Do đó, bạn nên tập trung vào 1 công việc, hoàn thành tốt công việc đó, rồi chuyển sang xử lý việc tiếp theo. 5. Volunteer – Xung phong tham gia các hoạt động xã hội: đây là một trải nghiệm có ảnh hưởng rất tích cực đến việc phát triển bản thân và quan hệ cho bạn. Thử nhìn xung quanh xem, có ai tham gia hoạt động xã hội mà không biểu hiện thay đổi tích cực sau đó không? 6. Practice public speaking – Tập nói chuyện trước công chúng: rất rất nhiều người sợ chết khiếp khi nói đến việc đứng trước đám đông trình bày bất kỳ vấn đề gì. Nghiên cứu cho thấy 74% người trên thế giới bị nỗi sợ này ám ảnh. Đúng là có chút khó khăn và thử thách vì điều này vượt quá vùng an toàn của mỗi người. Nhưng khi đã làm được, bạn sẽ cảm thấy một núi năng lượng và một đại dương tự tin đổ vào người bạn. Thử một lần xem sao. 7. Talk to someone you don’t know – Tiếp cận và nói chuyện với người không quen biết: tôi biết điều này vô cùng không thoải mái. Nhưng bạn phải vượt qua vùng an toàn và thử một lần. Kết nối xã hội là điều hết sức cần thiết dù bạn thích hay không thích nó. Làm được chuyện này sẽ giúp bạn tự tin hơn, tiếp cận nhiều ý tưởng hay và mới lạ hơn, mở rộng tầm quan hệ của bản thân. 8. Say no – Học nói “không”: nghiên cứu tại đại học California cho thấy người không biết từ chối thường bị stress, mệt mỏi, và có khi là chán nản. “No” là từ quyền lực mà bạn phải học, không ngại nói ra khi cần. Biết nói “không” để có thể hoàn thành những lời hứa hay cam kết hiện tại là lựa chọn khôn ngoan để bạn có thể quản trị thời gian và thực hiện những điều đối với mình là quan trọng. 9. Quit putting things off – Đừng trì hoãn nữa: Thay đổi là điều rất khó. Phát triển bản thân là chuyện khó. Có đủ sự dũng cảm và tự tin để làm điều mình mong muốn là khó. Khi thấy khó, ta thường có thói quen trì hoãn từ ngày này qua ngày khác. Vấn đề là “tomorrow never comes – ngày mai chẳng bao giờ đến”. Khi bạn nói “ngày mai tôi sẽ làm chuyện đó”, bạn thật ra đang đưa ra lý do lý trấu để biện hộ cho bản thân mình. Thôi đừng đưa ra lý do này nọ nữa nhé. Bạn cứ ở đó trong vùng an toàn, không sao cả. Bạn chỉ bị mắc kẹt trong quá khứ mà thôi. Cũng như ngọc trai chỉ được hình thành khi có một hạt cát làm thay đổi vùng an toàn của con trai, chẳng ai có thể đạt được thành tựu gì nếu cứ êm ấm trong cái vùng an toàn mà mình tự dệt.

Trước đây chúng ta đã từng chia sẻ với nhau về trí tuệ cảm xúc – Emtional Intelligence, và khẳng định rằng trí tuệ cảm xúc là khả năng hết sức quan trọng đối với thành công, trong đời sống cũng như trong xã hội, tại Việt Nam cũng như trên thế giới. Sau đây là 10 hành vi của người có trí tuệ cảm xúc. Các bạn tham khảo nhé: 1. You have a robust emotional vocabulary – Có một kho tàng từ ngữ về cảm xúc: ngày xưa tôi có anh tài xế, hỏi gì cũng trả lời “cũng được”. Tôi cho anh mượn xe hơi chở vợ con về thăm quê, anh nói đây là lần đầu tiên trong đời có người xếp cho tài xế mượn xe. Tôi hỏi: “Vậy thấy vui không?”, anh trả lời “Cũng được”. Tất cả chúng ta đều trải nghiệm cảm xúc như nhau, nhưng chỉ có khoảng 36% con người trên thế giới nhận biết cảm xúc đó tên là gì. Khi không thể gọi tên cảm xúc, cảm xúc đó có thể bị hiểu lầm, dẫn đến những hành động tiếp theo không hợp lý do cảm xúc không rõ ràng dẫn dắt. Người có trí tuệ cảm xúc – EQ cao nhận thức rõ và nói rõ được những từ ngữ diễn tả cảm xúc, ví dụ thay vì nói cảm thấy “không hay” thì bạn có thể nói rõ là bạn cảm thấy bực bội, khó chịu, chán nản, hay lo lắng. Bạn càng diễn tả cảm xúc của mình rõ ràng và chi tiết bao nhiêu, bạn sẽ càng hiểu rõ cảm xúc của mình, tìm ra nguyên nhân gây ra cảm xúc đó, và xử lý cảm xúc đó bằng hành động hợp lý. 2. You’re curious about people – Bạn luôn hứng thú tìm hiểu con người: cho dù bạn là người hướng nội hay hướng ngoại, người có trí tuệ cảm xúc rất quan tâm và luôn luôn mong muốn tìm hiểu mọi người xung quanh họ. Đây chính là sản phẩm của sự quan tâm, thông cảm người khác, một trong những yếu tố quan trọng nhất của trí tuệ cảm xúc. Bạn càng quan tâm đến người khác, hiểu về cuộc đời và cuộc sống của họ, bạn sẽ càng thấy có nhiều điều hay ho về họ, và kết quả là bạn dễ dàng hợp tác với họ hơn. 3. You embrace change – Bạn vui vẻ chấp nhận thay đổi: người có EQ cao rất linh hoạt và luôn luôn thích nghi vào hoàn cảnh mới. Họ biết rằng nỗi sợ hãi sẽ làm tê liệt và đe doạ sự thành công và hạnh phúc của bản thân. Họ luôn chuẩn bị cho thay đổi và có kế hoạch để ứng biến với mọi đổi thay. 4. You know your strength & weaknesses – Bạn biết rõ điểm mạnh và điểm yếu của bản thân: không chỉ hiểu về cảm xúc, người có EQ cao biết rõ mình giỏi gì dở gì. Họ biết rõ trong môi trường nào và vấn đề gì có thể làm cho mình trở nên tiêu cực. Họ cũng biết rõ môi trường nào và ai có thể giúp họ thành công. Có EQ nghĩa là bạn hiểu rõ điểm mạnh của bản thân, sử dụng tối đa điểm mạnh đó trong khi hàng ngày cải thiện những điểm yếu mà mình đang có. 5. You’re a judge of character – Bạn hiểu về tính cách con người: EQ nghĩa là khả năng nhận thức xã hội, khả năng đọc được cảm xúc người khác, hiểu người khác đại diện cho điều gì, và họ đã trải qua cuộc sống ra sao. Càng tìm hiểu và quan tâm đến con người, bạn sẽ ngày càng trải nghiệm hơn khi tiếp xúc và cảm nhận người khác. 6. You are difficult to offend – Khó mà làm bạn khó chịu hay nổi cơn: khi hiểu rõ mình là ai và đại diện cho điều gì, khó có ai làm gì ảnh hưởng đến bạn cho được. Người có EQ rất tự tin, phóng khoáng trong suy nghĩ. Bạn phân biệt rất rõ giữa chuyện người khác đang chọc ghẹo mình cho vui hay thật sự tìm cách hạ uy tín của mình. 7. You know how to say “no” – Bạn biết nói “không” khi cần thiết: có EQ nghĩa là bạn biết cách quản trị cảm xúc của cá nhân. Bạn chậm lại khi cần phản ứng và chẳng bao giờ phản ứng tức thì với bất kỳ ai hay bất cứ chuyện gì. Hãy nhớ là người không biết nói “không” sẽ rất stress, mệt mỏi hay đôi khi chán nản vì cuộc sống cứ lộn xộn theo những phản ứng tức thì, không có kế hoạch và thiếu tập trung. 8. You let go of mistakes – Bỏ qua những lỗi lầm: ai mà trong đời không có làm sai. Bản thân tôi cũng phạm vô số những sai lầm. Người có EQ tìm hiểu và học từ sai lầm để làm tốt hơn, nhưng chẳng bao giờ cho phép sai lầm kéo bạn xuống hố sâu và loay hoay trogn cảm giác sai lầm hay thất bại. Sai lầm đối với họ là một cơ hội để cải thiện bản thân. Các bạn thấy đó, chỉ là góc nhìn mà thôi. 9. You give and expect nothing in return – Bạn cho đi mà chẳng mong nhận gì trở lại: khi có ai đó cho bạn cái gì nhưng lại chẳng cần bạn phải trả ơn, điều đó sẽ để lại ấn tượng mạnh mẽ đối với bạn. Tôi nhớ có lần tiếp anh luật sư người Mỹ sang Việt Nam làm việc, anh nói nếu có thể tìm vài tờ báo Sài gòn giải phóng về tặng cho một người bạn thì hay biết mấy. Sáng hôm sau tôi gởi cho anh mấy tờ báo tại tiếp tân khách sạn, anh gặp tôi sau đó, cảm động muốn khóc, và cám ơn rối rít. Người có trí tuệ cảm xúc luôn nghĩ về người khác, và do đó xây dựng được những mối quan hệ rất bền vững và sâu sắc. 10. You neutralize toxic people – Bạn vô hiệu hóa những kẻ tiêu cực: trên đời này làm sao tránh khỏi những người tiêu cực. Họ cứ xuất hiện hay mở miệng ra là phải đẩy người đối diện xuống hố sâu. Có EQ cao, bạn có khả năng tách cảm xúc của mình ra khỏi câu chuyện, do đó tránh bị căng thẳng và giận dữ. Bạn cũng xem xét ý kiến của người tiêu cực chứ không chỉ phủ định họ, rồi tìm ra giải pháp chung. Khi tình hình tệ nhất, người có trí tuệ cảm xúc vẫn chẳng bao giờ để cho kẻ tiêu cực làm mình mất đi tự chủ.