Những Câu Chuyện Đời Thực Trước Tết, mình có dịp gặp lại bạn bè cũ. Trong buổi gặp gỡ, mình nghe nhiều câu chuyện đời được tổng kết dưới tiêu đề “phản bội”. Những câu chuyện này thật sự khiến mình suy nghĩ. Câu Chuyện Của Người Bạn Chuyện thứ nhất là của một người bạn. Hồi đó, bạn khởi sự một dự án lớn. Bạn đã mời một cổ đông chiến lược góp vốn và mặt bằng. Sau hơn 10 năm, bạn chia sẻ rằng bạn đã bỏ hết tâm sức, tiền bạc và cả tuổi thanh xuân vào đó. Thậm chí, bạn đã làm không lương trong nhiều năm vì dự án. Dự án hoạt động ổn nhưng không quá thành công. Một ngày nọ, cổ đông “kẹt tiền”. Họ ép bạn phải ký thế chấp dự án để vay tiền ngân hàng. Bạn không đồng ý vì thấy điều đó quá rủi ro. Người kẹt tiền không phải là bạn. Từ đó, bạn bị cổ đông khủng hoảng liên tục. Cuối cùng, bạn phải ký bán toàn bộ cổ phần của mình với giá gần như bằng 0. Bạn nói: “Nhiều người đưa ra cho tôi nhiều cách để xử lý bằng pháp lý. Nhưng tôi quyết định bỏ qua. Tôi không muốn kẹt lại trong mớ bòng bong toxic đó và phí phạm thêm vài năm nữa của cuộc đời. Bao nhiêu đó năm là đủ rồi. Tôi ra đi nhẹ nhàng, coi như thất bại để tiếp tục sống với những hành trình tiếp nối. Tôi tự nhận mình không thành công. Tôi thất bại rồi, Phi. Nhưng tôi ổn.” Câu Chuyện Của Người Sếp Chuyện thứ hai là của một anh sếp. Anh kề vai sát cánh cùng cánh tay phải trong công ty cũng khoảng 10 năm. Họ đã trải qua nhiều hoạn nạn cùng nhau. Khi công ty gặp khó khăn tài chính, người em bắt đầu hành động không đúng. Họ ép bán công ty và đi cửa sau với khách hàng để kiếm chác thêm. Người anh tổn thương, đoạn tuyệt và mua lại cổ phần. Từ đó, anh không còn tin ai nữa. Phản Ứng Khác Nhau Thật ra, chuyện phản bội như vậy trong đời đầy rẫy. Mỗi người sẽ có những phản ứng khác nhau. Có người sẽ nhìn nhận đó là một thất bại trong đời, chấp nhận nó, đứng lên và đi tiếp. Họ chuyển tổn thương thành bài học. Nhưng cũng có người, thường là phản ứng thông thường, sẽ học bài học và lấy nó làm hàng rào tự vệ. Họ xử lý các quan hệ tiếp theo bằng cách không tin. Có hai trường phái. Trường phái thứ nhất là “Tôi sẽ tin bạn cho đến khi bạn chứng tỏ điều ngược lại”. Trường phái thứ hai là “Niềm tin không tự có — bạn cần chứng minh bằng hành động”. Không có đúng hay sai ở đây. Đó chỉ là phản ứng khác nhau của những người khác nhau. Ánh Sáng và Bóng Tối Với tôi, tôi nghĩ đơn giản hơn. Bản chất con người có ánh sáng và bóng tối. Khi sống trong ánh sáng, ai cũng tỏa hào quang như thiên thần. Nhưng khi mắc kẹt trong bóng tối, con người đó có thể trở nên tàn ác. Rất nhiều khi, mình sẽ ngỡ ngàng khi thấy mặt đen tối của một thiên thần ngày cũ. Bạn bị sốc vì chưa hiểu và chưa chấp nhận bản chất âm - dương trong mỗi con người. Ai cũng tồn tại trong mình bóng tối và ánh sáng. Thứ nào trổ ra là do môi trường. Thứ nào đậm đặc hơn là nhờ sự rèn luyện, tu tập và phước phần của mỗi người. Hoàn cảnh mỗi người khác nhau, nên tỷ lệ ánh sáng và bóng tối trong từng con người cũng khác nhau. Khi bóng tối trổ ra, có thể do sức ép, áp lực, hoặc vì họ đã gieo nhiều hạt đen đúa hơn. Cách Đối Diện Với Phản Bội Tôi cũng gặp nhiều cú “phản bội” trong đời. Nhưng tôi chỉ mỉm cười, bước qua và tiếp tục. Có thở dài một chút, vì mình là con người chứ không phải thánh. Nhưng sau khi thở xong, tôi bỏ qua, quên đi và vui vẻ đi về phía trước. Kẹt lại là khi bạn trừng trị chính bản thân mình. Buông xuống, không dính chấp là khi ta giải thoát. Biết đâu, sau cái cơn “bóng tối” đó, khi môi trường trở nên quang đãng, họ lại trở về với ánh sáng. Tôi nghĩ rằng, “Mình cứ cho đi. Giúp được thì giúp. Không được cũng không sao. Quan trọng là cái tâm mình nằm ở thế cho đi không mong cầu.” Những thứ cho đi không bao giờ mất, chỉ dịch chuyển từ hạt này sang hạt khác. Vũ trụ công bằng lắm. Hãy tin là như vậy. Không cần phải nhốt mình lại cũng không cần phải mang cay đắng đổ sang nhà người khác. Có gieo có gặt. Có diệt có sinh. Có vay có trả. Kết Luận Cuối cùng, tôi muốn nhấn mạnh rằng phản bội là một phần của cuộc sống. Nó có thể đau đớn, nhưng cũng là cơ hội để chúng ta học hỏi và trưởng thành. Hãy luôn giữ một tâm hồn rộng mở và sẵn sàng cho đi, vì những điều tốt đẹp sẽ trở lại với bạn.

Mình biết đến Claude code qua các bài viết về tech cũng đã hơn 2 tháng nhưng bận quá chưa có thời gian thử. Cho đến khi đứa em nó gởi thêm 1 cái post nữa trên X của một bạn tech founder. Bài rất dài nhưng ý chính là: tất cả những thứ ta từng nghe về coding đã thành quá khứ, và nếu bây giờ mà không tự mình thức tỉnh và hiểu rõ cách vibe coding cùng với AI thì coi như bạn xong phim rồi, hoá rêu phong rồi. Nghe thấy ghét! Nhưng vì thấy ghét nên phải mò vô thử coi nó có ghê tới mức độ đó hay không.  Trước hết, mình là lính ngẩn tò te với chuyện coding. Cho nên, ai đọc bài này mà giống mình thì hãy tin rằng mình làm sao thì các bạn cũng làm được y vậy nhe.  Mình tạo tài khoản trên Claude, sau đó vào link mà đứa em gởi: https://ccforeveryone.com/  rồi cứ theo từng dòng lệnh của bài học mà làm. Cứ từ từ bình tĩnh là làm được hết. HỒi đầu hơi lộng cộng chút nhưng rồi cũng vào được bài học. Đây là cách dạy cầm tay chỉ việc, cho đọc và cho thực tập ngay tại chỗ với 1 dự án mẫu nên bạn phải đọc kỹ, làm đúng theo chỉ dẫn là OK. Nếu chỗ nào làm không ra đúng kết quả thì cứ đặt câu hỏi vào ô chat bản sẽ giải thích rất là chi tiết và theo dạng task, kiểu 1 làm này, 2 làm này…. Có điều, bản này chỉ có tiếng Anh nên mình không biết phải khuyên sao với mấy bạn không rành tiếng Anh ngoài chuyện lo học đi chớ còn chờ gì nữa trời. Thời buổi nào rồi? Mình học và làm bài tập theo chỉ dẫn thì khoảng 3 tiếng là xong. Đây là cái web app bài tập làm, theo chỉ dẫn của Claude code: https://quiz-project-wheat-three.vercel.app/ Ghi chú là để làm được những việc này thì bài học có yêu cầu phải có tài khoản thêm trên các nền tảng như Nimbalyst, Github, Vercel nhưng đừng lo, bài học yêu cầu tới đâu bạn làm tới đó, chưa có tài khoản thì tạo tài khoản không sao hết.  Sau khi học xong và hoàn thành bài tập, mình có thử code 2 cái web app mới thực tập chơi xem sao. Cái này tự làm bằng prompt với Claude Code thôi nhưng again, cũng dễ là bạn cứ nói cái bạn mới và Claude code sẽ code hết. Ban đầu sẽ hỏi những câu hỏi dẫn dắt để hiểu ý định sử dụng app. Sau khi mình trả lời xong thì bản sẽ code theo yêu cầu. Chỗ nào cần connect với Google Cloud, Supabase thì bản sẽ nhắc và đưa ra chỉ dẫn rất chi tiết. Cái app đầu tiên mình làm mất 1 tiếng là app cộng đồng cho nhượng quyền. Bạn xem thử đây nhe: https://franchise-vn.vercel.app/events . App này từ đầu tới cuối làm chỉ mất 1 tiếng. Cái app thứ 2 mình làm là web app cho đọc giả đọc post mới nhất từ blog Nguyễn Phi Vân và đồng thời có thể cùng sáng tác với tác giả. Cool hôn? App nào vì phải lấy nhiều data từ trang web của mình nên chạy gần 2 tiếng mới xong. Đây bạn xem thử nhe: https://npv-reader-app.vercel.app Tuỳ vào máy tính bạn đang sử dụng mà chương trình sẽ hướng dẫn cách tiếp cận bài học và cách sử dụng nền tảng khác nhau nhe. Nhớ đọc kỹ. Sau 1 ngày học vả thử nghiệm với Claude Code với level của đứa zero kinh nghiệm về code thì mình đành than rằng đúng là nó quá lợi hại đi. Các chủ doanh nghiệp SME, startup và dân làm marketing mà thấy bạn AI coder này thì chỉ có ngất vì nó quá có ích và quá hay ho không thể bỏ qua. Cho nên mình quyết định sau khi học và hành xong ngày thứ nhất thì mình sẽ dành 1 ngày để làm 1 cái web app chính thức & launch ra luôn cho nó ngầu. Mọi người hãy vào học và làm thử đi chứ đọc không thì không có làm được đâu nhe. Happy vibe coding!

29 tết, có tin nhắn cô ơi nghỉ ngơi ăn Tết đi, đừng làm nữa. Bao nhiêu đó cũng đủ để hiểu rằng 2025 là nǎm vừa khỏe hơn 1 chút đã lao vô làm hơi nhiều và hơi quá. Nhưng không làm sao được? Khi những ngôi sao đã xếp thẳng hàng, mình chỉ có 1 cửa sổ cơ hội đó thôi để làm nên chuyện. Do vậy, mình cũng hơi quá tập trung, quyết liệt, cắm đầu cắm cổ mà bỏ qua nhiều chi tiết nhỏ. Người ta nói không làm thì thôi, có làm thì chắc chắn là có lỗi. Trong những giờ phút cuối cùng của năm, mình đành phải ngồi nghĩ lại xem bản thân 1 năm qua đã vô tình phạm vô những lỗi gì. Mà sắp giao thừa rồi, nói toàn chuyện lỗi lầm nó cũng kỳ. Cho nên, chắc là chỉ nói gọn gàng 3 cái lỗi. Lỗi thứ nhất là cái tội mỗi khi tập trung cao độ, hăng say quá cỡ trong công việc thì sẽ có khi quên để ý tới cảm xúc của nhiều người xung quanh. Hoặc giả có nhìn thấy 1 cảm xúc không tích cực nào đi chăng nữa thì cũng vì bận rộn hoặc không xếp vào chế độ ưu tiên mà bỏ qua. Cảm xúc mà! Có khi nó bắt đầu từ những ngòi nổ rất nhỏ, nhưng khi bị bỏ rơi, nó có thể uống toxic mà phồng lên. Cũng vì thế, có lẽ sẽ có nhiều người giận hờn, khó chịu với mình vì bị bỏ rơi cảm xúc trong năm cũ. Lỗi thứ 2 chắc là lỗi thiếu bình tĩnh. Mình trước nay là người siêu passionate trong tất cả những gì mình làm. Do đó, khi thấy người khác mất tập trung, thiếu kiên định hoặc dao động trong tư duy, không bền bỉ trong cam kết, mình sẽ rơi vào trạng thái nóng ruột. Một khi đã nóng ruột thì, sẽ có những lời lẽ không mát mẻ cho lắm trong trao đổi. Tính mình lại thẳng thắn, có sao nói vậy, không vòng vo. Cho nên, chắc đâu đó sẽ có 1 số người cảm thấy bị tổn thương vì những câu từ không cong như ruột ngựa. Cuối cùng, dù muốn hay không, mình cũng đã từ chối rất nhiều người trong năm 2025. Từ chối chủ yếu là vì chuyện gì đó không xếp thẳng hàng với giá trị cá nhân, có thể vì mình không đủ thời gian để thực hiện, hoặc cũng có khi vì sức khỏe không cho phép. Tuy nhiên, mình hầu như không giải thích lý do vì sao từ chối vì nghĩ rằng không cần thiết phải giải thích. Người nào hiểu sẽ thông cảm bỏ qua. Người không hiểu sẽ cho rằng mình hơi cao ngạo. Biết sao được! Sống sao cho vừa lòng tất cả mọi người? Thôi thì lấy cái cớ của đêm giao thừa để nhận lỗi và xin lỗi bốn phương tám hướng. Mong mọi người mở lòng đêm xuân mà bỏ qua cho. Dù sao thì mọi chuyện đều có thể gói ghém để gởi tặng quá khứ. Ngày mai, khi năm mới bắt đầu, phải chăng nó sẽ rực rỡ hơn nếu hành trang mang theo chỉ toàn là những điều tích cực? Nói vậy, nghĩa là làm ơn không còm ba chuyện phàn nàn năm qua mà chỉ chúc nhau năm mới bình an và đầy hy vọng thôi nha  Happy Tết cả nhà & hẹn nhau trong năm mới. Giao thừa năm Bính Ngọ 16/02/2026

Cuối năm ngồi lại, ai cũng lắc đầu thôi thì xé nháp năm cũ. Vạn sự chưa mấy hanh thông thì chuyển hết hy vọng vào năm mới…. Nhiều người hỏi mình, chị thấy năm sau có ổn hơn không?  Mình không dám nói giùm cho tất cả nhưng tình hình chung với mình thì Bính Ngọ sẽ là năm của REPOSITIONING - TÁI ĐỊNH VỊ. Sở dĩ nói như vậy là vì có quá nhiều input đầu vào từ thị trường, môi trường kinh tế, địa chính trị, công nghệ và đặc biệt là AI nó đang khiến cho mọi thứ trên thế giới này dường như bị phá vỡ về mặt cấu trúc. Vừa một hai năm trước rủ nhau đi học code. Năm nay lại công bố những AI Agent viết code chỉ trong năm nay thôi sẽ mất kế sinh nhai. Mâu thuẫn địa chính trị thì chỉ có căng lên chứ không thấy miếng nào giảm đi. Doanh nghiệp tiếp tục scale down, làm ăn khó khăn hơn. Người tiêu dùng thắt lưng buộc bụng quá nhiều năm sau Covid lại vẫn cứ thấp thỏm lo chuyện gạo tiền cơm áo. Mọi sự bất định mà chúng ta nhìn thấy trong những năm qua vẫn không có hồi kết thúc, mà lại còn có chiều hướng phóng đại hơn. Vậy, nghe có quá tiêu cực hay không?  Thật ra thì, chúng ta đã sống chung với lũ quá nhiều năm nên đủ hiểu sức mạnh của sự thích nghi và hội nhập. Thời tới đâu mình bơi tới đó. Khó tới đâu mình lọ mọ tìm cách vượt qua. HÔm nay như này, ngày mai như khác cũng chẳng sao. Thích thì chiều. Cỡ nào cũng phải có cách. Mình cứ mềm mại, nhẹ nhàng như nước, len lỏi theo địa hình, bình tĩnh nhưng kiên định với thời gian. Khi đã thở sâu và trả về cho bản thân bản chất mềm mại của nước thì, có khi mình sẽ tìm ra cách vượt địa hình trong năm mới. Với mình, Bính Ngọ là năm đòi hỏi sự dịch chuyển, nhưng không phải là dịch chuyển một cách mơ hồ, vô định mà phải là dịch chuyển có tính toán, có Clarity - minh triết và Capability - Năng lực. Nếu Clarity chưa cao, việc bạn cần làm là tập trung tư duy về bước chuyển dịch tiếp theo. Có thể đó là đổi ngành đổi nghề. Có thể đó là tái định vị vị thế của bản thân trong cùng ngành nghề trong thị trường lao động mới. Đó có thể là dịch chuyển từ làm thuê sang tự doanh, freelance hoặc có khi là ngược lại. Nếu đang kinh doanh thì có khi là tìm nhiều mô hình mới để phát triển thay vì cách làm truyền thống những năm qua. Dù hướng chuyển dịch là gì, bạn đều cần phải làm bài tập tái định vị bản thân. Khi môi trường đổi thay, không có vị thế của ai còn giữ nguyên được cả. Nếu không tái định vị cho phù hợp với ngữ cảnh mới, sẽ có để có thể tồn tại huống chi là phát triển từ đây. Nhớ là, bạn nên audit - kiểm toán lại xem tài sản năng lực của mình có gì, có cái nào còn xài được, có cái nào cần nâng cấp, học mới để hỗ trợ cho sự dịch chuyển. Công cụ quan trọng mà bạn đang có cho dự dịch chuyển chính là khả năng học hỏi. Đây là tài sản quý giá nhất, là vốn tự có không cần vay mượn. Chỉ cần kích hoạt khả năng học hỏi một chút mỗi ngày, không áp lực, chỉ nâng cấp 1 chút thôi nhưng bền bỉ mỗi ngày, bạn sẽ OK sau một thời gian. Học, thì bao gồm học tư duy mới, kỹ năng mới, cách tiếp cận mới, mô hình mới, ngành nghề mới. Còn nếu Clarity cao, bạn đã rõ hướng dịch chuyển mà mình mong muốn thì, quan trọng là tập trung vào kế hoạch hành động để NÂNG CẤP BẢN THÂN. Biết rõ cần phải đi đâu thì chỉ mới 1/2 đoạn đường. 1/2 đoạn đường còn lại là sự sẵn sàng cho về mặt năng lực để triển khai, thực thi, biến mục tiêu thành hiện thực. Thời này, khả năng triển khai quan trọng hơn là ý tưởng, khái niệm. Nghĩ thì ai cũng có thể nghĩ ra, nhất là với sự hỗ trợ của mấy bạn trợ lý AI. Nhưng thật sự bắt tay vào làm được, làm cho ra trò, làm cho tới và hiệu quả thì 100 người chắc chỉ chừng 20 là rốt ráo. Còn lại, sẽ có người bị sao nhãng, có người loay hoay, có người thiếu tập trung và rất nhiều người lơ mơ, trì hoãn. Có điều, năm nay là năm bất dung thứ. Nếu ai đó còn lơ ngơ, biện mình hay đổ thừa cho cái sự không nâng cấp của mình thì hậu quả sẽ hiện ra ngay và luôn, rõ mồn một, hết đường né tránh. Cho nên, từ khoá dành cho bạn là sự tập trung cao độ. Xem việc Upgrade - Nâng cấp bản thân là ưu tiên số 1 trong cuộc sống và sự nghiệp. Chỉ như thế, bạn mới có thể tiếp tục lèo lái hành trình bản thân trong năm mới. Và chỉ khi bạn vững vàng thì, mọi người và mọi thứ xung quanh mới bớt ngổn ngang.  Đời mà, lâu lâu một lần mình sẽ chạm chu kỳ tái định vị bản thân. Tôi cũng vậy. Bạn cũng vậy. Đó là qui luật rất hiển nhiên của vũ trụ, và càng thiết yếu hơn khi thế giới đang chuyển động theo những hướng mà 99% dân số thế giới không có chút manh mối nào để vin vào và tìm ra nó dịch chuyển về đâu. Nhưng không sao! Không có gì phải lo lắng hay sợ hãi. Việc của mình bây giờ là bình tĩnh pha trà, mỉm cười với xuân mới và Reposition - tái định vị để tiếp tục hành trình phía trước.  Mùng 1 năm Bính Ngọ, xin chúc cho tất cả những ai hữu duyên đi ngang qua nhà này một lời chúc thật bình an, bình tĩnh với thời cuộc, vững vàng với lựa chọn và tìm thấy ngôi sao dẫn đường cho chính mình trên hành trình tái định vị và dịch chuyển.

Hồi trẻ, mình bị cái tật hăng máu. Vì có chút thành tích từ sớm, bạn trẻ trâu bèn nghĩ, à ha! Làm một việc thành công thì sau này làm việc gì khác cũng auto thành công. Cho nên, có một đoạn mình hay lao ra, ai rủ chi cũng làm, deal kiểu gì cũng chơi, người ra sao không quan trọng. Sở dĩ tự tin thái quá như vậy là do bị ngáo quyền lực, cứ nghĩ mình giỏi kinh lắm, lợi hại ghê lắm, đụng vô cái chi nó cũng cá chép hoá rồng. Đúng là tào lao thiệt chớ. Nhưng rồi đời cũng có cách dạy dỗ rất bốp chát của nó. Chẳng lâu sau tôi đã bị chấn cho nhiều cú xuống ruộng lên bờ, từ đó tỉnh ngộ ra và hiểu rằng, mình không giỏi như mình tưởng. Cái này thế giới gọi là Ego vs. Capability, mức độ tương phản giữa cái tôi & năng lực thật sự. Khi thực lực chưa đủ nhưng ego phập phồng, người ta nuôi bóng quên hình, thùng rỗng kêu to, nổ hơi quá so với khả năng thật sự. Thiệt ra thì mình không biết thật và tưởng mình giỏi thật nên hơi ngáo. Sau này hiểu ra thì xấu hổ biết bao. Cho nên ngộ ra, việc mình làm đương nhiên có cái được cái thành, nhưng cũng có nhiều khi chúi nhũi, bể show và vỡ mộng. No problemo! Cũng thường thôi! Chuyện nhỏ! Bài học lớn và quan trọng hơn mình học được là, mình hoàn toàn không có năng lực siêu nhiên nào để biến không thành có, hô biến bất kỳ ai, bất cứ việc gì, dù đang ở bất kỳ trạng thái nào thành một ngôi sao cả. Muốn thành công, nó phải là sự đủ đầy về năng lực, nguồn lực, môi trường và thời thế của các bên liên quan. Khi những ngôi sao đã xếp thẳng hàng, vạn vật hợp nhất, ta thành công. Còn khi có bất kỳ yếu tố nào trong phương trình phức hợp này gặp vấn đề, sự kết nối và ăn khớp lung lay, dự án bất thành âu cũng là chuyện thường ngày ở huyện. Vậy, thì mình phải học cách vui vẻ mà chấp nhận, khiêm tốn mà nhận lãnh bài học, xếp lại quá khứ & move on - dọn dẹp những rối bời để tiếp tục về phía trước. Đừng cố gắng vùng vẫy & mắc kẹt vào quá khứ. Đời mà! Có bại có thành, có được có mất, có đến có đi. Có sao đâu! Thua keo này ta lại bày keo khác. Có điều, đừng đổ lỗi hay than phiền ai khác. Nhận trách nhiệm về mình là việc đầu tiên bạn có thể làm. Xin lỗi tôi không đủ giỏi…. Vậy, rồi tự tìm ra xem mình khuyết ở đâu và tiếp theo cần chuẩn bị thế nào, xếp lại chương cũ và lại xông xáo mà mở ra trang mới. Đơn giản và nhẹ nhàng như thế. Có sao đâu!

Vụ án NĐ46 đã xôn xao các cõi ta bà mấy bữa nay nên chắc không cần nhắc lại. Nỗi đau rền vang từ bàn nhậu đến cõi mây. Cho nên, xin phép không mất thời gian mô tả hay tường thuật. Chuyện xảy ra dù ở cấp quốc gia nhưng nó khá giống vấn đề làm việc silo - theo bộ phận riêng lẻ, mất kết nối trong nhiều doanh nghiệp vừa & nhỏ mà mình đã gặp. Ví dụ khi nghe bếp báo nay bận quá vì có event, bạn thu ngân bèn tắt app không nhận order trên các nền tảng giao đồ ăn nhằm “đảm bảo không ảnh hưởng chất lượng dịch vụ”. Bữa sau coi lại, thấy doanh thu thấp tè, hỏi tại sao doanh thu thấp mà bếp báo bận, bận là bận chỗ nào mà không thấy tiền, rồi ai, dựa vào đâu mà ra quyết định tắt app. Khi tắt app có biết hậu quả tức thì về mặt doanh thu và hậu quả dài hạn về mặt trải nghiệm khách hàng không. Rồi có ai biết bên marketing đang bỏ tiền ra chạy quảng cáo để thu hút khách trên app, chỉ để dẫn người ta vào chỗ vườn không nhà trống hay không? Một quyết định đưa ra, khi nó mang tính cục bộ, dán băng keo tạm thời trên bề mặt một vết thương, vô tình hay bất chấp không nhìn ra tác động dây chuyền của nó thì, đó là quyết định thiếu tư duy hệ thống. Kỳ thực, đây là một khả năng tư duy cực thiếu ở Việt Nam, có lẽ là do cách giáo dục theo môn, thiếu liên kết, không nhìn từ góc độ giải quyết một vấn đề tổng thể và phức tạp. Sure luôn là chiêu dán băng keo này super phổ biến, doanh nghiệp nào cũng gặp rồi, đa số là vì nhân sự không có hoặc chưa được đào tạo về tư duy hệ thống. Mà cái khả năng tư duy này trường học Việt Nam không có dạy. Trường đời cũng chẳng mấy quan tâm. Cho nên, nhà nhà tích cực dán băng keo,  người người hăng hái mua băng keo. Vấn đề cứ thế sinh ra, lặp đi lặp lại và chẳng bao giờ được giải cho tận gốc. Nhiều khi, người ta nghiện vấn đề. Phải ùn ùn nhiều vấn đề lên để thấy mình siêu bận rộn, cực quan trọng và có giá. Cũng hồn nhiên và rảnh quá đi chứ hả. Có một chuyện làm quài, một vấn đề loanh quanh lòng vòng xử lý hoài, không biết chán. Nếu ai thấy chuyện này không phải vấn đề, xử lên xử xuống cùng một vấn đề nhiều lần cũng giúp tối ưu hóa thời gian, lần sau tắt app sớm hơn chẳng hạn thì thôi cứ thoải mái đi. Ai cũng cần mười ngàn giờ để trở thành master, chuyên gia. Xin chúc mừng, kỷ lục gia làm cùng một việc với số lần lặp lại cao kỷ lục. Còn ai thấy nó tào lao, vô lý thì mở sách Go Global ra, phần Bộ kỹ năng Future-ready - Kỹ năng Hội nhập tương lai dành cho quản lý cấp trung (Commandhaus - Nhà chỉ huy) và tìm đọc bài chia sẻ về tư duy hệ thống. Đây là tư duy quan trọng ai cũng cần để hội nhập tương lai và thế giới. Bài đã soạn sẵn, mời bạn xơi chỉ với một điều kiện thôi, sau này đừng xếp hàng đi săn băng keo nữa….

Sau 3 năm dẫn dắt chương trình tăng tốc cho một số doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngành nhượng quyền Việt Nam bước ra thế giới, những bài học tôi gặt hái được có thể nói là hoàn toàn khác so với kinh nghiệm làm cố vấn cho các chương trình tương tự của chính phủ tại các quốc gia khác. Và đó cũng là lý do vì sao tôi xuất bản sách “Go Global - Cẩm nang sống, làm việc & toả sáng toàn cầu”. Điều lạ lùng mà nhiều người đặt câu hỏi là, tại sao sách không viết về cách kinh doanh, cách tìm kiếm đối tác mà lại viết về kỹ năng, lại còn kỹ năng đến 3 tầng cho nhân viên, quản lý cấp trung & founder hay quản lý cấp cao nữa chứ. Như vậy có quá mâu thuẫn chăng? Điều doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam cần lúc này là cơ hội, là đối tác, là bán hàng chứ kỹ năng gì ở đây? Thật ra, tôi cũng nghĩ vậy khi bắt đầu hành trình dẫn dắt doanh nghiệp Việt.   Bán thì OK nhưng bán gì?   Nếu nói về chuyện xuất khẩu hàng hoá, nguyên vật liệu thô hoặc hơn một bậc là chế biến thì Việt Nam thật ra qua bao năm đã có nhiều doanh nghiệp thành công, trên sân chơi quốc tế. Câu hỏi là, vậy còn cách nào khác để xuất khẩu với giá trị cao hơn, mang tính xuất khẩu thương hiệu thay vì hàng hoá hay không? Câu trả lời là có, và một trong những cách mà thế giới làm rất thành công cả trăm năm qua là nhượng quyền thương hiệu. Sự xuất hiện hàng loạt của các thương hiệu nhượng quyền ngoại tại Việt Nam đã chứng minh điều đó. Họ tìm kiếm đối tác Việt Nam, “bán” cho mình 1 cái tên thương hiệu mà họ đã đã dày công xây dựng hoặc đôi khi chỉ vừa mới xây dựng để ăn theo làn sóng “Nam tiến” - tiến một cách có chủ trương và chiến lược nhằm thâm nhập thị trường Việt Nam. Ít ra thì tôi cũng đã nghe từ “Nam tiến” này từ phát biểu của một số bậc lãnh đạo từ Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore, Trung Quốc.   Thường thì, khi chưa xuất khẩu miếng hàng hoá nào, họ đã bán cho mình 1 cái tên thương hiệu với giá trị sử dụng giới hạn trong vòng 5-10 năm và thu ngay một số tiền. Tuỳ thương hiệu số tiền này có thể từ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn đô để có được “quyền” sử dụng thương hiệu. Rồi sau đó, họ bán tiếp cho mình hàng hoá, nguyên vật liệu cốt yếu được đóng gói dưới tên thương hiệu của họ, và bán với giá đâu đó gấp 3-4 lần so với giá xuất khẩu nguyên vật liệu và hàng hoá thông thường. Và cũng tuỳ vào độ bài bản của thương hiệu mà họ còn sẽ thu 3-6% phí sử dụng thương hiệu hàng tháng trên doanh thu gộp của bạn. Tóm lại, họ bán tất tần tật từ sở hữu trí tuệ đến nguyên vật liệu, hàng hoá, theo kênh B2B2C với nhiều nguồn thu trong một thương vụ. Và Việt Nam mình đã “mua” của nhiều doanh nghiệp ngoại, từ Bắc Mỹ, Tây Âu đến Bắc Á & Đông Nam Á trong nhiều năm qua. Câu hỏi đặt ra là, mình bán ngược lại kiểu như thế cho thị trường của họ được không? Vì đó chính là một cách bán rất khác, đa nguồn thu và với giá trị cao hơn gấp nhiều lần? Câu trả lời là “Khó, nhưng làm được.” Bằng chứng là chúng ta đã thấy thương hiệu cà phê Three O’clock đặt chân vào và phát triển chuỗi nhanh chóng tại Ấn độ, Indonesia chỉ trong vòng 1 năm tăng tốc, thương hiệu trà sữa HappiTea của Phúc Tea bước vào thị trường Philippines và tiếp theo là Ấn độ sau chưa đầy 2 năm tăng tốc.   Tuy nhiên, thứ gì trong cuộc đời này cũng phải có gieo có gặt. Không ai tự nhiên không làm gì hết mà bán được giá trị cao. Cho nên, công thức tăng tốc của tôi là “đóng gói” mô hình kinh doanh sao cho có thể nhân bản được tại nhiều thị trường cùng một lúc, đồng thời xây dựng 11 nền tảng quản trị đối tác bài bản, giúp thương hiệu phát triển quốc tế bền vững.   Nếu chỉ tư duy trên ngọn…   No pain, no gain - có làm thì mới có ăn. Nếu muốn bán nhanh và bán nguyên vật liệu thô thì chỉ cần cơ hội chào hàng để bán. Nhưng để có thể “nhượng quyền”, bán sở hữu trí tuệ, xuất khẩu thương hiệu thu lợi cao thì mình phải chịu khó đầu tư thời gian và nguồn lực xây lại hệ thống theo cái cách mà thế giới đã làm để bán thương hiệu cho mình. Điều đó cũng có nghĩa là ta phải tư duy hệ thống, quay về củng cố và xây dựng hệ thống quản trị nền tảng và hiệu quả, từ chuẩn hoá sản phẩm, dịch vụ đến xây dựng thương hiệu, marketing, vận hành, đào tạo, quản trị tài chính và chuỗi cung ứng, vv.  Chuyện này thì có lẽ ai trong chúng ta cũng biết, lại là điểm yếu lớn nhất của doanh nghiệp vừa & nhỏ Việt Nam - năng lực và đội ngũ quản trị chuyên nghiệp.   Ở đây, tất cả đều là lựa chọn. Không có gì sai khi chọn cách tư duy trên ngọn, tìm kiếm cơ hội ngắn hạn và bán buôn hàng hoá, nguyên vật liệu thô. Làm tốt thì đó đương nhiên là một thị trường quốc tế tiềm năng dù biên lợi nhuận thấp và mức độ cạnh tranh siêu cao. Nhưng nếu tư duy từ gốc, “đóng gói” bài bản để tạo ra giá trị cao nhất trong chuỗi giá trị thì sao? Khi đặt ra và phải đi giải bài toán này, mới thấy cái thiếu lớn nhất của doanh nghiệp Việt không phải là cơ hội, mà là khả năng tạo ra cơ hội. Đối tác đầu tư “mua” thương hiệu, yêu cầu của họ rất khác. Họ nhìn vào 3 yếu tố: con người, hệ thống, và mức độ hiệu quả.   Để ký một hợp đồng hợp tác cả chục năm, họ cần biết những con người đứng đằng sau thương hiệu đó có đáng tin cậy, có chuyên nghiệp, có năng lực hỗ trợ mở mới và phát triển thị trường quốc tế hay không. Và con người ở đây bao gồm cả founder - nhà sáng lập, đội ngũ quản lý cấp cao, cấp trung và nhân sự hỗ trợ theo từng phòng ban. Còn hệ thống ở đây chính là công cụ, qui trình quản lý và vận hành doanh nghiệp. Nói một cách dễ hiểu thì bạn đang chuyển giao toàn bộ hệ thống quản trị doanh nghiệp của bạn cho một đối tác mới. Cho nên, nếu mình đang quản trị vô tổ chức, vô kỷ luật, cảm tính và dựa vào ông chủ bà chủ là chính thì mình đâu có cái gì để chuyển giao. Cuối cùng, ai làm kinh doanh cũng nhìn vào lợi nhuận. Mô hình kinh doanh của bạn sau khi chuyển giao có khả năng tạo ra lợi nhuận cao và bền vững cho đối tác không? Nếu có và chứng minh được bằng số liệu thực tế thì mới có câu chuyện tiếp theo, không thì miễn bàn. Cho nên, cũng là bán hàng, nhưng giá trị bán được sẽ hoàn toàn khác nhau khi bạn tư duy trên ngọn hay từ gốc.   Go global là ai đi?   Giả sử chúng ta chọn tư duy từ gốc, vì muốn mang về giá trị cao, từ nhiều dòng doanh thu và doanh thu phát triển bền vững từ thị trường quốc tế, vậy câu hỏi tiếp theo là, chúng ta chuẩn bị con người như thế nào, khi con người là điều kiện đầu tiên đối tác đầu tư nhìn vào để đánh giá doanh nghiệp và thương hiệu? Thông thường, một đối tác đầu tư tiềm năng sẽ đi qua 3 giai đoạn đánh giá con người trước khi đặt bút ký hợp đồng. Đầu tiên hết họ sẽ nhìn vào founder - nhà sáng lập và quản lý cấp cao, những người xuất hiện đầu tiên để pitch - chào mời cơ hội đầu tư cho họ. Họ nhìn vào tư duy, thái độ, nhìn vào hiểu biết, kiến thức chuyên môn, mức độ chuyên nghiệp, khả năng cộng tác lâu dài, linh hoạt và thích ứng trong mọi hoàn cảnh. Sau đó, họ sẽ đi tìm hiểu thực tế quản trị và vận hành doanh nghiệp để đo lường khả năng triển khai và quản trị của đội ngũ  xem founder nói hay vậy nhưng trên thực tế có làm được không. Họ sẽ tìm cách trao đổi với quản lý cấp trung và cả nhân viên trong thời gian đi khảo sát thực tế. Nếu thấy lời nói và thực tế không quá chênh lệch, đáng tin, rủi ro thấp, khả năng cộng tác cao, họ sẽ ký “mua nhượng quyền” thương hiệu.   Tuy nhiên, đó chỉ là viên gạch đầu tiên trong quan hệ kinh doanh dài hạn. Việc cộng tác có thành công hay không, có thuận buồm xuôi gió hay gập ghềnh, rạn nứt còn phụ thuộc vào đội ngũ nhân sự thực thi. Đội ngũ nhân sự hỗ trợ và làm việc trực tiếp với đối tác quốc tế có kiến thức chuyên môn vững hay không, có khả năng giải quyết vấn đề một cách chuyên nghiệp, theo thông lệ quốc tế hay không, có trí thông minh cảm xúc và trí thông minh văn hoá hay không, có khả năng, kỹ năng cần thiết để tư duy, sáng tạo, thích nghi và linh hoạt trong hợp tác quốc tế hay không mới là nền tảng quan trọng nhất để quan hệ hợp tác đó hiệu quả, tin tưởng và dài hạn.   Sau 3 năm làm chuyện ấy, tôi nhận ra đây mới chính là yếu huyệt của doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đôi khi, và trong hoàn cảnh hiện tại của Việt Nam, ngay cả nhà sáng lập còn chưa cập nhật kịp và đủ tư duy và kỹ năng huống chi là đội ngũ. Founder thì có người giỏi hơn, yếu hơn, nhưng đội ngũ quản lý cấp trung và nhân sự thì chắc phải 80% là thiếu năng lực. Thiếu, một phần là vì doanh nghiệp vừa và nhỏ không có đủ ngân sách để tuyển người giỏi. Và dù có tuyển người giỏi đi chăng nữa cũng không xài người và giữ người được khi năng lực founder chưa chín tới. Và thiếu, không phải vì các bạn không chịu học mà vì chính các bạn cũng không có một cái bản đồ phát triển bản thân rõ ràng, không biết mình thiếu gì, không biết bắt đầu từ đâu và lộ trình phát triển thế nào. Cho nên, nếu giải được bài toán năng lực này cho toàn bộ đội ngũ của một doanh nghiệp vừa và nhỏ, từ founder, quản lý cấp cao, cấp trung đến đội ngũ nhân viên thì, tôi tin là nó sẽ theo hiệu ứng domino mà khiến cho cả năng lực nội tại và diện mạo bên ngoài của doanh nghiệp Việt nở hoa, từ đó sử dụng năng lực thực chất của doanh nghiệp để thu hút đối tác đầu tư, tạo ra những quan hệ giá trị cao và bền vững.   Vừa trôi vừa nở hoa   Nhưng nói như vậy cũng không có nghĩa là mình phải dừng lại, củng cố năng lực, xây dựng đủ thứ rồi mới có cơ hội phát triển. Đã là doanh nghiệp vừa và nhỏ, không ai có sự xa xỉ để dừng lại. Chạy ăn từng ngày đã khó, giữ cho doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong cái sự hỗn loạn của thế giới và sự bất định của tương lai còn “đuối” hơn. Cho nên, mình hoàn toàn có thể vừa trôi vừa nở hoa, vừa củng cố vừa bán hàng, vừa xây dựng hệ thống và con người vừa đi tìm cơ hội, vừa mở rộng vừa nâng cao năng lực cho bản thân và đội ngũ.   Go global là như thế. Nó là hành trình đầy hứng thú nhưng cũng không kém phần thử thách, đầy cơ hội nhưng cũng không ít rủi ro. Vì vậy, việc đầu tiên, dễ nhất và hiệu quả nhất mà một doanh nghiệp, một founder hay từng cá nhân có giấc mơ quốc tế có thể làm, nên làm và tập trung làm là xây dựng năng lực cho chính mình, nâng cao khả năng và tìm ra bản đồ phát triển cho chính mình để hành trình go global thuận lợi hơn, rực rỡ hơn, đầy nắng gió và thành công hơn mong đợi.   Nguyễn Phi Vân Chủ tịch - Go Global Holdings Tác giả sách “Go Global - Cẩm nang sống, làm việc và toả sáng toàn cầu”

Trước nay, khi gặp bất kỳ doanh nghiệp vừa và nhỏ nào, tôi cũng hỏi, “Công ty mình có chương trình đào tạo hội nhập và nâng cao cho nhân sự không?” Câu trả lời nhiều nhất và trực diện là không. Câu trả lời lấp lửng là có nhưng hỏi ra mới biết chỉ đào tạo các kỹ năng nghề cần thiết cho nhân sự cấp tạo ra sản phẩm dịch vụ như pha chế, thu ngân, phục vụ, nhân viên thực hiện dịch vụ cần phục vụ trực tiếp cho khách hàng, vv. Và việc đào tạo này cũng chỉ thực hiện một lần, on-the-job (theo hình thức chỉ việc tại chỗ, nhân viên cũ chỉ nhân viên mới) khi nhân sự mới nhận việc.  Điều này cho thấy 3 thực tế. Một là doanh nghiệp vừa và nhỏ không hiểu đúng và đủ về đào tạo hội nhập dù đây là bước cơ bản nhất trong việc đào tạo và phát triển nhân sự của một công ty. Hai là doanh nghiệp còn quản trị rời rạc, thiếu hệ thống, tập trung vào các mũi nhọn kiếm tiền như bán hàng, marketing và xem nhẹ các bộ phận hỗ trợ. Quản trị nhân sự đối với doanh nghiệp nhỏ hầu hết chỉ có nghĩa là tuyển dụng, trả lương, giải quyết drama, xử lý biến và sa thải. Và cuối cùng, lực bất tòng tâm, nghĩa là sếp hiểu, muốn làm, nhưng không có người có chuyên môn đào tạo, hoặc có nhưng ở tầm rất junior - cấp thấp, tầm triển khai, không có năng lực thiết kế một chương trình đào tạo.  Ở chiều ngược lại, muốn bán hàng thì phải cung cấp sản phẩm dịch vụ tốt, cần nhân viên có hiểu biết, có kỹ năng, có tâm thế chủ động, biết mình đang làm gì, tại sao làm và không ngừng nâng cao khả năng để tạo ra trải nghiệm khách hàng xuất sắc nhất. Chuyện đó hình như ông chủ bà chủ nào cũng biết và nói vanh vách theo sách vở. Nhưng thực tế đau lòng là, “nói hay” không đồng nghĩa với làm được. Phần lớn founder đổ thừa phòng nhân sự không đủ năng lực, doanh nghiệp không đủ ngân sách để thuê người giỏi, hoặc thuê không ra người giỏi, ai được được vô làm vài ba ngày cũng nghỉ. Founder thì thật ra cũng không biết cách để tự làm, không có thời gian làm, hoặc không đặt nặng vấn đề này. Thế, chúng ta có những tổ chức với những con người kết nối lỏng lẻo, không hiểu việc, thiếu kiến thức, không đủ kỹ năng, làm theo bản năng, quán tính mạnh ai nấy hiểu mạnh ai nấy làm và hoàn toàn không biết cách cộng tác. Một tổ chức như thế không có khả năng phát triển. Đây là cái vòng lẩn quẩn của không có năng lực, không có người có năng lực, không có tiền để thuê người có năng lực và vì thế không có năng lực…. Nhiều chủ doanh nghiệp SME cũng đi học, và được dạy về tầm quan trọng của việc đào tạo hội nhập, cơ bản và nâng cao cho đội ngũ, hiểu hết, nhưng thật ra chưa bao giờ bắt tay vào thực hiện. Again, vì không có người, người không có năng lực, và không đủ tiền để thuê người có năng lực. Vậy là bótay.com . Thuê công ty tư vấn thì chi phí quá cao, doanh nghiệp nhỏ chịu không xiết. Rồi từng ngày trôi qua, và chúng ta mắt nhắm mắt mở để vờ như không thấy. Nhân sự không được đào tạo thì không tạo ra trải nghiệm tốt. Không có trái nghiệm tốt thì không thu hút và giữ chân được khách hàng. Không thu hút và giữ chân được khách hàng thì làm sao có và tăng doanh thu? Không có doanh thu nghĩa là không có tiền thì làm sao tuyển được và giữ chân nhân sự có năng lực? Chuyện nó cứ lòng vòng như thế không có hồi kết thúc. Và nỗi đau này dường như vẫn cứ âm ỉ ngàn đời…. Nhưng đó cũng là lý do vì sao tôi viết sách “Go Global - Cầm nang sống, làm việc và toả sáng toàn cầu”. Cuốn sách này được thiết kế như 1 bộ giáo trình phát triển bản thân cho 3 cấp, nhân viên, quản lý cấp trung và cả founder hay quản lý cấp cao. Nghĩa là tôi soạn sẵn lộ trình, soạn sẵn giáo án và nội dung đào tạo cho cả 3 cấp. Ai làm đào tạo thì chỉ cần canh theo đó mà customize - hiệu chỉnh đôi chút cho phù hợp với ngành nghề và hoàn cảnh doanh nghiệp mình. Làm sẵn cho luôn rồi đó. Khi đào tạo, tốt nhất là trao luôn nguyên cái bản đồ và chìa khoá này cho người được đào tạo là xong. Còn đối với cấp founder, chuyện đầu tiên và hay nhất bạn có thể làm đầu năm 2026 này là tặng cuốn sách này cho phòng nhân sự và đào tạo của doanh nghiệp bạn để họ bắt đầu hành trình xây dựng chương trình đào tạo bài bản, tặng cuốn sách này cho những nhân sự mà bạn thấy có tiềm năng và mong muốn phát triển họ.  Không đào tạo thì không có nhân sự nào tự nhiên giỏi lên, càng không có thước đo nào để phát hiện tiềm năng, đánh giá khả năng và giữ chân nhân sự cốt lõi sẽ giúp bạn scale công ty. Muốn phát triển thì trước hết cái nền phải vững.

Cả tuần nay cõi mạng viral nhận định của Elon Musk về sự vô dụng của bằng cấp, kinh nghiệm với sự xuất hiện & phát triển như vũ bão của AI: Theo Elon Musk, đến năm 2030, kỹ năng rèn luyện 10 năm không bằng AI học trong 10 giây, bằng cấp vô dụng trước robot, kinh nghiệm 20 năm bị máy móc tiếp thu tức thì. Musk cho rằng điều quan trọng nhất là khả năng sử dụng AI như một phần mở rộng của bộ não để giải quyết những bài toán phức tạp của thế giới.. Nguồn: Cafebiz  Cho nên trong quyển sách “Go Global - Cẩm nang sống, làm việc và toả sáng toàn cầu, mình làm 2 chuyện sau đây: Chuyện thứ nhất là toàn bộ thiết kế, nhạc, video, hình ảnh sử dụng trong sách mình đều tự làm với AI. Mình cũng ghi rõ prompt của mình là gì, sử dụng tác nhân AI nào và mã QR để mọi người có thể tiếp cận với công cụ đó luôn. Coi như đây là AI Agent 101 cho những ai còn chưa biết, chưa hiểu hay chưa rành về cách ứng dụng AI trong công việc. Các tiếp cận của mình cực kỳ amateur, vì mình là dân amateur với công nghệ, nên nó sẽ phù hợp với hầu hết các bạn nào không rành món này. Nhưng xài xong sẽ thấy nó cũng dễ ợt chớ chả có ghê gớm phức tạp gì.  Thứ hai là mình làm hẳn và riêng 1 bộ kỹ năng tên là Future-ready (bộ kỹ năng sẵn sàng cho tương lai số & AI) bao gồm 5 kỹ năng cho mỗi level nhân sự bao gồm: level nhân sự đi làm, level quản lý cấp trung và cả level founder, ông bà chủ và quản lý cấp cao. Cho nên, ai đang loay hoay, hoang mang hay chưa biết bắt đầu với công nghệ & AI từ đâu thì đây là cuốn sách cơ bản nhất để bắt đầu một cách bình dân, dễ hiểu và dể ứng dụng nhất.  Vậy là nghĩ cho mọi người dữ chưa? Chớ đưa hết chìa khoá rồi mà vẫn không thèm mở cửa thì bó tay luôn á.  Vậy nhe mọi người. Nghe nói 18/01 là Saigon Books đã bắt đầu ship sách rồi. Link đăng ký trong comment nhé.  Còn dưới đây là cái mục lục mấy tác nhân Ai mà tui xài và có hướng dẫn trong sách.   Link order sách trên Website: https://saigonbooks.vn/reflink/ffdd3347 Link order sách trên Miniapp zalo: https://zalo.me/s/3294896528998631669/s/c9

Từ 2016 khi trở lại Việt Nam, tôi xuất bản liên tục nhiều tựa sách như Nhượng quyền khởi nghiệp, Quảy gánh băng đồng ra thế giới, Tôi, tương lai & thế giới, Tôi đi tìm tôi, Nym - Tôi của tương lai và gần đây nhất là Mở cửa tương lai. Tất cả những quyển sách này đều có chung một nền tảng, đó là chia sẻ lại nhận thức và trải nghiệm cá nhân khi go global cho các thế hệ trẻ Việt Nam. Sau đó, từ 2022 đến nay tôi không xuất bản cuốn nào tiếp theo. Rất nhiều bạn đọc nhắn tin hỏi chị ơi cô ơi sao không ra sách nữa. Câu trả lời thật sự là, chia sẻ nhận thức & trải nghiệm cá nhân bằng 6 cuốn sách như vậy là đủ rồi. Giờ mình cần đưa cho đọc giả một góc nhìn khác, gần gũi hơn, liên quan hơn, đó là góc nhìn thực tế từ trải nghiệm làm việc & dẫn dắt các đội ngũ người Việt khi go global - bước ra thế giới. Sau 3 năm làm chuyện ấy với rất nhiều đội ngũ của DN vừa & nhỏ Việt Nam, tôi nhận ra rào cản & thử thách go global lớn nhất của đội ngũ Việt Nam là đi biển mà thiếu bản đồ. Cho nên quyển sách này, “Go Global - Cẩm nang sống, làm việc & tỏa sáng toàn cầu” ra đời, thiết kế sẵn cho các bạn lộ trình go global rõ ràng, chi tiết & từ trạng thái hiện tại, chuyển động cùng tương lai rất AI, và chuẩn bị đủ đồ chơi cho sân chơi quốc tế.  Nội dung sách được thiết kế cho các đối tượng đọc giả sau: Người trẻ đang đi tìm bản đồ phát triển bản thân cho 5-10 năm tới, từ khi bước vào thị trường lao động đến khát khao trở thành doanh chủ, chuyên gia hay lãnh đạo cấp cao. Quản lý cấp trung đang loay hoay với năng lực quản lý của bản thân vì bạn được thăng tiến nhưng chưa được chuẩn bị.  Trưởng phòng nhân sự, phòng đào tạo các doanh nghiệp vừa & nhỏ vì sách được thiết kế như chương trình & lộ trình đào tạo kỹ năng hoàn chỉnh bao gồm kỹ năng hiện tại (Now- ready), kỹ năng tương lai (Future-ready) và kỹ năng làm việc quốc tế (Global-ready) cho cả 3 cấp là cấp nhân viên (Bộ kỹ năng Levelhaus), quản lý cấp trung (Bộ kỹ năng Commandhaus) và lãnh đạo cấp cao (Bộ kỹ năng Powerhaus). Vẽ sẵn hết và soạn bài giùm luôn.  Chủ doanh nghiệp & lãnh đạo cấp cao các doanh nghiệp vừa & nhỏ mong muốn doanh nghiệp tồn tại & phát triển trong bối cảnh tương lai bất định & đặc biệt có khát khao trở thành thương hiệu quốc tế, doanh nhân quốc tế, & doanh nghiệp tầm vóc quốc tế.  Sách được chia thành 4 phần bao gồm: Phần 1: You are not small - Wake up your global self - Bạn không hề nhỏ bé. Đã đến lúc đánh thức phiên bản toàn cầu trong bạn Phần 2: Go Global Mindset - Tư duy không biên giới Phần 3: Go Global Playbook - Bộ công cụ kiến tạo thành công trên sân chơi quốc tế Phần 4: Go Global Inside-out - Lộ trình từ nội tâm ra thế giới Rồi, hữu duyên thì hẹn gặp nhau tâm sự trong sách nhé. Link pre-order trong comment.  Link pre-order trên Website: https://saigonbooks.vn/reflink/ffdd3347 Link pre-order trên Miniapp zalo: https://zalo.me/s/3294896528998631669/s/c9

Oxford Economics Global Cities Index 2025  công bố báo cáo xếp hạng 1.000 thành phố lớn nhất thế giới  dựa trên nhiều chỉ số kinh tế – xã hội quan trọng để đánh giá mức độ phát triển và sức ảnh hưởng của từng đô thị trên bình diện toàn cầu. Năm 2025, bảng xếp hạng top của 8 hạng mục như sau. Coi kỹ nhe vì có thành phố Hồ Chí Minh trong đó nữa. GLOBAL LEADERS – CÁC THÀNH PHỐ DẪN DẮT TOÀN CẦU Những “thành phố toàn cầu” thực sự – nơi thúc đẩy nền kinh tế thế giới. Đây là các thành phố lớn nhất toàn cầu xét theo GDP, đồng thời là trung tâm tài chính và kinh doanh, nơi tập trung nhiều trụ sở tập đoàn lớn và các trường đại học hàng đầu. NEW YORK LONDON TOKYO REGIONAL LEADERS – CÁC THÀNH PHỐ DẪN DẮT KHU VỰC Những thành phố quan trọng và có quy mô lớn trong khu vực, nhưng chưa đạt sức mạnh kinh tế toàn cầu như nhóm Global Leaders. Các thành phố này vượt trội so với phần còn lại của quốc gia về các chỉ số như tăng trưởng kinh tế và thu nhập bình quân đầu người, đồng thời có nhiều trường đại học và hoạt động kinh doanh sôi động hơn các đô thị lân cận. BUENOS AIRES VANCOUVER KUALA LUMPUR CULTURAL CAPITALS – THỦ PHỦ VĂN HÓA Phần lớn là các thành phố quy mô nhỏ hơn nhưng có chất lượng sống cao. Những thành phố này sở hữu nhiều di sản văn hóa và có tỷ lệ cư dân sinh ra ở nước ngoài tương đối lớn. Nhờ hệ thống tiện ích và cơ hội giáo dục phong phú, họ thu hút cả người dân lẫn khách du lịch. PRAGUE FLORENCE EDINBURG SUSTAINABLE CITIES – THÀNH PHỐ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Những thành phố ưu tiên tăng trưởng bền vững, tập trung thích ứng và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Họ có cường độ phát thải thấp, thúc đẩy chuyển dịch sang năng lượng sạch và sở hữu sự ổn định chính trị cần thiết để hiện thực hóa các mục tiêu khí hậu dài hạn. STOCKHOLM NASSAU AUCKLAND INDUSTRIAL HUBS – TRUNG TÂM CÔNG NGHIỆP Các thành phố phụ thuộc nhiều vào khai thác tài nguyên hoặc sản xuất công nghiệp để thúc đẩy tăng trưởng. Do cơ cấu kinh tế kém đa dạng, các thành phố này thường có tăng trưởng biến động mạnh theo chu kỳ ngành và đi kèm với mức phát thải cao. DAMMAM PERTH WOLFSBURG LEGACY CITIES – THÀNH PHỐ DI SẢN (GIÀ HÓA) Những thành phố đang đối mặt với thách thức nhân khẩu học do dân số già hóa và suy giảm. Hệ quả là tăng trưởng GDP chậm lại hoặc trì trệ, đồng thời gặp khó khăn trong việc thu hút người nhập cư, dẫn đến tỷ lệ cư dân sinh ra ở nước ngoài thấp. OSAKA-KYOTO TURIN BUSAN DEVELOPING MEGA CITIES – SIÊU ĐÔ THỊ ĐANG PHÁT TRIỂN Các khu đô thị khổng lồ (trên 10 triệu dân) tại các quốc gia đang phát triển. Đầu tư hạ tầng thường không theo kịp tốc độ gia tăng dân số, dẫn đến mức thu nhập bình quân đầu người còn thấp. LAGOS CAIRO DHAKA EMERGING STANDOUTS – NHỮNG NGÔI SAO MỚI NỔI Các thành phố tại thế giới đang phát triển có thành tích vượt trội so với mặt bằng chung của quốc gia. Họ thu hút cư dân nhờ tăng trưởng năng suất nhanh và mức thu nhập bình quân đầu người cao hơn mức trung bình của cả nước. BENGALURU HO CHI MINH CITY DAVAO CITY  Trên đây là top 3. Tuy nhiên, nếu tính top 100 thì TP. Hồ Chí Minh lọt top đến 3 hạng mục bao gồm Những ngôi sao mới nổi, Siêu đô thị đang phát triển và Các thành phố dẫn dắt khu vực. Tuy nhiên nếu xếp hạng tổng thể thì TP. Hồ Chí Minh đứng thứ 286/1000 thành phố với các thứ hạng theo tiêu chí như sau trên 1000:  Kinh tế: 211 Nguồn nhân lực: 177  Chất lượng cuộc sống 325 Môi trường: 455 Governance (Năng lực quản trị - Phản ánh chất lượng thể chế, tính minh bạch, ổn định chính trị): 819

Mình đã soạn tổng cộng 12 khoá học về tư duy và kỹ năng mềm miễn phí cho cộng đồng trên blog nguyenphivan.com . Sau một thời gian, mình nhận được rất nhiều câu hỏi từ người học như: Khi nào có khoá mới? Làm sao để có chứng chỉ? Em học xong hết rồi giờ làm sao? Em muốn lấy khoá học này về dạy cho công ty được không?  Có điều mình ít khi nhận được câu hỏi về ứng dụng, ví dụ em đã học và ứng dụng điều này trong tư duy phản biện, nhưng em gặp vấn đề gì đó cô có thể cho em góc nhìn hay ý kiến không. Mình hay khuyên các bạn học phải hành, vì phát triển bản thân không đồng nghĩa với học, mà là học + rèn luyện + theo dõi, phản tư và nâng cấp liên tục. Việc bạn học một khoá học và ghi nhận đã hoàn thành nghĩa là bạn mới chỉ hoàn thành 25% chặng đường. Nếu chỉ học xong khoá học rồi thôi thì bạn hoàn toàn chưa có tư duy và kỹ năng. Món này không áp dụng vào thực tế thì lý thuyết có cũng như không, coi như nước đổ lá môn, học xong trôi tuồng tuột và biến mất khỏi cuộc đời bạn như chưa hề gặp gỡ.  Cho nên, sau khi đã hiểu Phát triển bản thân là làm gì qua bài Phát triển bản thân không còn là lựa chọn: https://www.nguyenphivan.com/post/phát-triển-bản-thân-không-còn-là-lựa-ch%E1%BB%8Dn , và bài FAQ: Những câu hỏi thường gặp về phát triển bản thân: https://www.nguyenphivan.com/post/faq-câu-hỏi-thường-gặp-về-phát-triển-bản-thân , mình muốn chia sẻ tiếp một cách có hệ thống cho các bạn về phương pháp phát triển bản thân sao cho hiệu quả, nghĩa là nó trở thành tư duy và kỹ năng mà bạn ứng dụng được, phát triển tiếp được và phát triển một cách liên tục & bền vững. Mình tự đặt ra cho dễ hiểu phương pháp 4L như sau: Chữ L thứ nhất - Learning by Doing: Học theo mô hình “Học qua làm” Cách học hiệu quả nhất bao giờ cũng là cần gì ngay lúc này thì học liền và ứng dụng ngay. Đừng đi học chỉ vì thấy ai đó đi học, bị kích động đi học hay sợ thua kém bạn bè đồng nghiệp nên đi học. Cũng đừng chỉ vì sợ thua kém mà cái gì cũng học, học đại, học càng. Học kiểu đó học xong quên hết, học cũng như không. Thứ mình học nó phải được internalize - nghĩa là cá nhân hoá thành ứng dụng thực tế của bản thân thì nó mới tồn tại được, trở thành tư duy và kỹ năng được. Cho nên, cách học hay nhất là xung phong tham gia vào các dự án, nhiệt tình tham gia làm ngay cả khi mình chưa hiểu, chưa biết, chưa rành để được học từ những người khác trong cùng dự án. Học qua làm là cách học hiệu quả nhất, vì nó ứng dụng ngay tức thì và vào một ngữ cảnh cụ thể nên dễ nhớ, dễ rèn luyện, dễ lặp lại.  Cách tiếp cận thứ 2 trong Learning by doing là biết mình đang thiếu gì, chọn học đúng cái đang thiếu đang cần, rồi ứng dụng liền vào thực tế và phản tư về cách ứng dụng và kết quả ứng dụng. Ví dụ, nếu bạn đang kỹ năng trình bày yếu thì nên đi học ngay một khoá học nói, học trình bày và ứng dụng ngay vào việc trình bày tại chỗ làm của mình, rồi phản tư xem mình ứng dụng vậy cái gì được cái gì cần cải thiện thêm, rồi lại cải thiện và ứng dụng tiếp. Học cách này rất hiệu quả vì bạn thấy ngay kết quả, bắt tay ngay vào ứng dụng và vì thế lý thuyết dễ biến thành kỹ năng. Nhắc lại là, học thôi không đồng nghĩa với việc có kỹ năng. Kỹ năng cần được rèn luyện và tốt dần theo thời gian. Nguyên tắc ở đây là học để sử dụng, không phải học để biết.  Chữ L thứ 2 - Little by little – Học bằng phương pháp Micro-learning: Học từng chút một, học một ít mỗi ngày Phát triển bản thân là quá trình tích lũy nhỏ nhưng lâu dài và bền bỉ. Đừng có đặt mục tiêu to bự, xáo rỗng kiểu “đổi đời”, “lột xác”, thành công sau một đêm nó ảo tưởng lắm nhe. Cho nên, thay vì hỏi mình muốn trở thành ai thì nên đặt câu hỏi kiểu trong 7–14 ngày tới, tôi muốn cải thiện điều gì cụ thể. Như vậy chân nó chạm đất và tay nó chạm mục tiêu dễ dàng hơn. Đừng bắt chước cái thói của người Việt là nói trên trời, đầu voi đuôi chuột, hừng hừng ra quân nhưng không có đánh trận nào thì nó chỉ làm cho bạn nhục chí hơn mà thôi chớ chả tới đâu.  Cách học là micro-learning - học một chút mỗi ngày. Khung micro-learning hiệu quả là 15–30 phút/ngày, mỗi thời điểm chỉ tập trung học 1 kỹ năng thôi trong chu kỳ 7–14 ngày, không tham lam, không học lung tung, tán loạn. Tập trung bao giờ cũng mang lại kết quả cao hơn. Ví dụ nhe, bạn muốn học thêm về ứng dụng AI trong công việc thì bắt đầu bằng cách học và thử 1 ứng dụng thôi, chẳng hạn như học cách tự làm video trên nền tảng Pictory, Capcut hay Kling đi. Bạn chọn 1 nền tảng, rồi mỗi ngày bỏ ra 15-30 phút xài thử 1 nền tảng, học cách tạo prompt làm hình ảnh, video, cách nối các video lại, cách tạo voice-over, tạo sub, vv. Mỗi ngày học một thứ, thử làm ra 1 sản phẩm và đánh giá nó xem OK chưa, cần cải thiện gì, rồi học cách làm sao để sản phẩm tiếp theo nó tốt hơn. Kiểu vậy! Học như này bạn học từng chút một, vừa học vừa hành, xong thì hiểu và biết cách sử dụng 1 công cụ AI luôn. Vậy nó vừa cool ngầu, vừa thoả mãn vì có kết quả, vừa ứng dụng được ngay vào công việc, rất có động lực để học tiếp.  Khi tham gia một khoá học cũng vậy, chọn khoá học được chia nhỏ thành các video ngắn 10-15 phút và đều đặn học 1 video mỗi ngày cho đến khi hết khoá học. Học tới đâu thì ứng dụng ngay tới đó chứ đừng ham học cho nhanh hết để chứng tỏ mình đã học xong. Học xong và học lý thuyết không chẳng có tác dụng gì đâu. Nó chỉ khiến bạn rơi vào trạng thái cái gì cũng biết nhưng chẳng biết thứ gì, vì tất cả những gì bạn học chỉ toàn là lý thuyết suông, chả giúp được gì cho ai. Micro-learning là phải bình tĩnh học, chậm nhưng đều, không bỏ cuộc.  Chữ L thứ 3 - Leverage – Khai thác lợi thế, tập trung vào 20% quan trọng nhất nhưng tạo ra 80% kết quả, áp dụng nguyên tắc 80/20 (Pareto Principle) Không ai trên đời này có tất cả thời gian mình mong muốn để học cả. Tất cả chúng ta hàng ngày đều phải đi cày, đi lo toan, giải quyết chuyện nhà chuyện cửa, chuyện cơm áo gạo tiền không là cũng hết thời gian rồi. Cho nên, mình không thể tham lam học đủ thứ, học lung tung mà phải biết cách tư duy đúng về lộ trình học. Đầu tiên hết là chọn học 20% những kỹ năng nền, kỹ năng cốt lõi cần có cho các kỹ năng khác phát triển, hay còn gọi là meta skill - kỹ năng học kỹ năng, giúp bạn học nhanh hơn, thích nghi tốt hơn và nâng cấp liên tục trong mọi bối cảnh.Nếu kỹ năng là “vũ khí”, thì meta skill là khả năng chọn, dùng và nâng cấp vũ khí đúng lúc. Ví dụ các meta skill cốt lõi dành cho người đi làm:  Học cách học Biết mình học tốt bằng cách nào, học nhanh ra sao. Tư duy phản tư (reflection) Biết nhìn lại, rút kinh nghiệm và điều chỉnh. Quản trị cảm xúc Giữ đầu óc đủ tỉnh để học và ra quyết định. Tư duy hệ thống Nhìn vấn đề trong mối liên hệ, không xử lý manh mún. Tư duy thích nghi Không bám cứng một cách làm khi bối cảnh thay đổi. Đặt câu hỏi tốt Hỏi đúng câu giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian.  Như vậy, khi học kỹ năng, mình bắt đầu từ đòn bẩy học 20% tạo tác động 80% cho cuộc sống của mình bằng các meta skill trước, rồi dựa trên cái nền đó mình học tiếp các kỹ năng còn lại. Kỹ năng giúp bạn làm việc tốt hôm nay, meta skill giúp bạn còn làm được việc đó vào 10 năm sau. Chữ L thứ 4 - Look back - Ghi chép, phản tư và đo lường  Cũng giống thư Tư duy thiết kế, cái gì muốn cải tiến, cải thiện tốt thì đều cần phải có vòng lặp. Chu trình phát triển bản thân bền vững cần vòng lặp này:  Làm → Nghĩ → Rút kinh nghiệm → Điều chỉnh → Làm tiếp. Không cần so sánh mình và sự tiến bộ của mình với người khác, không chạy theo trào lưu, không ép mình phải hoàn hảo. Chỉ cần học và ứng dụng đều đặn, theo đúng vòng lặp, thành thật với bản thân, kiên nhẫn với tiến trình là đủ. Biến trải nghiệm thành trí tuệ, tránh lặp sai lầm.  Bạn có thể bắt đầu phản tư việc ứng dụng kỹ năng của mình hàng ngày bằng bộ câu hỏi phản tư (5 phút/ngày):  Hôm nay tôi làm tốt điều gì? Điều gì chưa ổn? Tôi sẽ điều chỉnh gì lần sau? Đây cũng là cách tôi review cùng đội ngũ sau mỗi lần làm bất kỳ công việc hay dự án gì để giúp đội ngũ của mình phản tư và suy nghĩ về cách cải tiến cho lần sau. Không có việc gì làm xong là hoàn hảo cả. Luôn có cách để làm tốt hơn nếu mình biết quan sát, suy nghĩ và phản tư. Đó cũng là cách để chúng ta tốt hơn mỗi ngày. Tốt hơn mỗi ngày chính là phát triển bản thân.  Cho nên, cuối cùng phát triển bản thân hiệu quả và bền vững nó cũng đơn giản lắm, không có gì hàn lâm và bác học ở đây. Bạn chỉ cần học ít, làm nhiều, chọn đúng, đi chậm và nhớ là phải phản tư thường xuyên . Vậy nha. Chúc các bạn sẽ bắt đầu hành trình và luôn vững vàng trên hành trình phát triển bản thân hiệu quả & bền vững.