Tôi vừa đọc xong quyển sách “The Wisdom of Crowds – Sự thông thái của đám đông”, một trong những cuốn sách về kinh doanh hot nhất của báo New York Times. Sách tập trung đưa ra những lập luận, bài học, minh chứng rằng sự suy nghĩ và phán đoán của một nhóm, một tập thể luôn đưa đến kết quả chính xác hơn là suy nghĩ, phán đoán của từng cá nhân trong nhóm, trừ một vài trường hợp cá nhân xuất sắc. Hôm qua, diễn đàn kinh tế lại có bài phân loại cách suy nghĩ của từng cá nhân, và cho rằng nếu mỗi người trong một công ty, một tổ chức, một nhóm mà biết mình suy nghĩ và giải quyết vấn đề theo hướng nào, kết hợp lại thì tập thể đó sẽ tạo ra năng lượng tích cực, sáng tạo, xử lý vấn đề thông minh, quyết định chính xác, và hợp tác hiệu quả. Hiểu cách người khác suy nghĩ và giải quyết vấn đề cũng giúp ta đoán trước được phản ứng của họ, thông cảm và hợp tác tốt hơn với họ. Sau đây là hướng dẫn của diễn đàn kinh tế thế giới về các bước tìm hiểu cách suy nghĩ của bản thân. Các bạn thử nhé. Bước 1: Hỏi mình: tôi tập trung vào điều gì khi bắt đầu suy nghĩ về một vấn đề? Ý tưởng (Ideas), Qui trình (Process), Hành động (Action), hay quan hệ (Relationships)? Bước 2: Suy nghĩ của tôi theo chiều hướng nào? Tổng quan (Big picture) hay chi tiết (Details)? Bước 3: Kết hợp câu trả lời trong bước 1 & 2 của bạn để tìm cho mình cách bạn suy nghĩ theo biểu đồ dưới đây. Sau khi tìm ra mình là ai, các bạn tham khảo tính chất của từng cách suy nghĩ như sau: - Explorer – Nhà thám hiểm: là người luôn nghĩ về việc sáng tạo ra ý tưởng - Planner – Nhà hoạch định: là người luôn nghĩ về cách thiết kế hệ thống hiệu quả - Energizer – Nhà vận động: là người luôn nghĩ cách làm thế nào để vận động nguồn lực triển khai - Connector – Người kết nối: là người luôn nghĩ về việc xây dựng và tăng cường quan hệ - Expert – Chuyên gia: là người luôn nghĩ về việc đạt được mục tiêu và cách giải quyết các vấn đề có thể xảy ra khi thực hiện - Optimizer – Nhà tối ưu: là người luôn nghĩ cách làm thế nào để gia tăng hiệu quả và năng suất - Producer – Nhà sản xuất: là người luôn nghĩ về việc hoàn thành nhiệm vụ và những cột mốc quan trọng - Coach – Cố vấn: là người luôn nghĩ đến việc đầu tư vào nguồn vốn con người và tiềm năng Khi hiểu cách mình suy nghĩ, bạn sẽ dễ dàng đoán được cách mình xử lý vấn đề, những thử thách mà bạn có thể gặp phải do cách suy nghĩ của mình, và cách tìm người kết hợp tốt nhất với mình khi làm việc nhóm. Bạn là ai? Nhà thám hiểm hay nhà sản xuất? Chia sẻ bằng comment dưới đây nhé.

Để thành công, người ta thường tập trung hết năng lượng và nỗ lực của mình vào thực hiện một điều gì đó. Nhưng khi đã đạt được một số thành tựu nhất định, người ta dễ sinh ra tự mãn, quá hài lòng với bản thân và ngưng học hỏi, ngừng phát triển bản thân. Người tưởng là mình đã đến đỉnh vinh quang dừng lại, xem thành công như một sự kiện. Người hiểu rằng mình chỉ giỏi đến ngày hôm qua xem thành công như một quá trình. Và để tiếp tục giữ cho mình tiếp tục thành công, họ không ngừng học hỏi và phát triển bản thân mỗi ngày để bản thân luôn chuyển động về phía trước cùng thế giới. Càng học, càng tập trung phát triển bản thân, bạn càng thành công hơn nữa. Và chẳng bao giờ có một điểm dừng…. Thử ngước mắt lên nhìn ánh mặt trời, và hỏi mình xem đã có thái độ “thành công là một quá trình” như dưới đây chưa nhé. 1. I can always improve – Còn có thể tốt hơn: người có thể tiến xa không bao giờ cho rằng những gì mình biết là chân lý. Họ luôn tìm tòi và đón nhận những gì mình chưa biết, đón nhận ngay cả những điều chứng minh những gì mình biết là sai. Kiến thức đối với họ là vô hạn. 2. Mistakes correct me – Có sai mới biết sửa cho đúng: ai cũng có lúc nói gì đó sai, làm gì đó sai. Sai lầm là cơ hội để ta sửa chữa và giúp mình tốt hơn. Sai lầm là cơ hội, không phải là thất bại. Sai lầm giúp ta thay đổi, phát triển, và trở nên hiệu quả hơn. Sai lầm giúp ta tìm ra mình là ai bằng tấm gương phản chiếu mình không muốn là ai. Thành công đến từ sự khiêm tốn và từ khả năng học hỏi, vươn lên sau mỗi sai lầm. 3. There is no limit to what you can learn – Khả năng học hỏi vô giới hạn: khi bạn nghĩ rằng mình không làm được, bạn sẽ không bao giờ làm được. Khi bạn nghĩ rằng khả năng học hỏi của mình có giới hạn, bạn sẽ chẳng bao giờ học vô. Khi giữ mình ở trạng thái mở, sẵn sàng tìm hiểu và học hỏi bất cứ điều gì, thế giới sẽ chào đón bằng những người bạn, người thầy mới, những trải nghiệm mới, và nhiều cơ hội mới. 4. Challenge is a springboard – Thử thách chỉ là điểm tựa: khó khăn, thử thách sẽ luôn luôn tồn tại. Đối diện với thử thách, ta mới có động lực để học hỏi nhiều hơn, tìm cách giải quyết vấn đề, và do đó trở nên tự tin hơn. Đừng ngồi chờ thử thách đến. Sao không chủ động đi tìm để tự cho mình cơ hội vươn lên? 5. My attitude and effort create my future – Thái độ & sự nỗ lực tạo nên tương lai: nếu có tài, bạn có thể đi nhanh hơn người ta một chút. Nhưng đường rất xa…. Và chỉ có sự kiên cường, nỗ lực mới giúp ta đi hết được hành trình. Có khi, ta phải cắn răng làm những điều có vẻ như là không cần thiết, tốn công vô ích, mất thời gian nhưng cũng có thể là điều quyết định thành công đâu đó sau này. Không có đường tắt để đi đến thành công. 6. I will never give up – Không bao giờ gục ngã: đừng bao giờ dừng lại, cúi đầu vì một hai lần vấp ngã. Đừng bao giờ nản chí chỉ vì một ai đó chê bạn vài câu. Và đừng bao giờ bỏ cuộc khi cả thế giới này dường như chống lại ta. Hãy tìm hiểu thật rõ điểm mạnh và điểm yếu của bản thân, biết mình tại sao vấp ngã, học cách đứng lên, rồi lại bước đi. Thành công nằm trong tư duy của mỗi người. Thành công không phải là sự kiện.

Nói đến chuyên gia nhượng quyền Nguyễn Phi Vân, người ta nghĩ ngay đến người phụ nữ giản dị dám “quảy gánh băng đồng ra thế giới”, hiện đang giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ cùng các bạn trẻ tìm thấy con đường khởi nghiệp để đi ra thế giới. Chị là hình ảnh của một lớp doanh nhân toàn cầu năng động, có tư duy và tầm nhìn xa, có ảnh hưởng rộng khắp và đặc biệt, là một nhân cách, một tâm hồn đẹp. Người Việt vốn ít đi, ít di chuyển... Vì sao chị lại quyết đi ra thế giới để học hỏi? - Con người nói chung ở đâu trên thế giới cũng thích sự an toàn. Khi ra khỏi “vùng an toàn”, khi xung quanh ta là một môi trường mới, một cộng đồng mới lạ lẫm thì không riêng gì người Việt mà ai ai cũng sợ. Có điều, người nước ngoài được khuyến khích đi ra, đi tìm hiểu và khám phá thế giới để phát triển bản thân. Người Việt mình trong một thời gian dài không được động viên như thế. Ngày xưa, tôi cũng chẳng bao giờ nghĩ đến chuyện phải đi ra, cho đến khi được tiếp xúc với các sinh viên nước bạn, bị chê là tụt hậu, bị cho là “ếch ngồi đấy giếng”. Khi đi, tôi thật sự chỉ muốn biết tại sao người ta nói mình như thế. Một người chưa thấy trời cao đất rộng thì có nói gì người ta cũng chẳng tin, nói gì người ta cũng có thể bác bỏ. Nhưng khi đã nhìn thấy thế giới rộng lớn đến nhường nào, bản thân mới hiểu rằng mình thật là nhỏ bé. Đi rồi, hiểu ra rồi, tôi mới có quyết tâm tiếp tục đi học, tiếp tục đi hoàn thiện bản thân. Khi bước ra thế giới, chị đã chuẩn bị cho mình tâm thế nào? - Người ta thường hay hiểu lầm rằng, công dân thế giới nghĩa là được đi du lịch khắp nơi trên thế giới. Đó là một quan niệm sai lầm. Chẳng lẽ có tiền đi du lịch là trở thành công dân thế giới hay sao? Chẳng lẽ những người chưa có điều kiện đi du lịch không bao giờ trở thành công dân thế giới hay sao? Đối với một người đã đi, đã về, công dân thế giới thật ra chỉ là một trạng thái tư duy. Tôi hay đưa ví dụ người Ấn Độ sinh ra trong một đất nước nghèo nàn, nhưng họ vẫn làm giám đốc vùng nhiều nhất ở khu vực Châu Á. Tại sao ư? Tất nhiên không phải là nhờ họ có tiền đi ra thế giới. Họ chỉ làm khác ta có một điều. Họ nghĩ rằng mình là công dân thế giới. Và thế là, tư duy đã ảnh hưởng đến lời nói. Lời nói đã ảnh hưởng đến hành động. Và họ đã làm được nhiều hơn ta trong hành trình trở thành công dân toàn cầu. Bước ra thế giới tôi đã chuẩn bị tâm thế ra sao? Thật tình tôi chỉ cần thay đổi tư duy, rồi bước đi với một trái tim Việt Nam luôn chân thành, tử tế, và thương yêu người khác. Khi mình mở lòng ra với thế giới, khi ta không còn tâm phân biệt, thế giới mới trở thành thế giới của ta. Tại đó, không có sự sợ hãi, không có sự tính toán thiệt hơn, chỉ có một trái tim mong muốn kết nối với mọi người bằng giá trị của Việt Nam, bằng giá trị của chính bản thân mình. Nếu thành công như bây giờ thì không sao, còn nếu thất bại, chị có sẵn sàng làm lại tất cả không, trên nền tảng những gì mình đam mê theo đuổi? - Tôi chẳng bao giờ nghĩ đến thành công hay thất bại. Tôi cũng cho rằng, thành công đối với nhiều người khác nhau là những khái niệm hoàn toàn khác nhau. Tôi vừa đi công tác ở London (Anh), ghé thăm một người bạn có căn nhà nhỏ xíu ở ngoại ô, hai vợ chồng đi làm công và sống một cuộc sống êm đềm, thầm lặng. Tôi nghĩ là họ thành công khi tìm thấy nhau trong cuộc đời này. Tôi cũng đã từng ngồi suốt đêm ở Sydney với một người bạn già, và khối tài sản lớn của anh có thể là 1 đô hay mấy trăm triệu đô tùy vào những gì xảy ra trong đêm hôm đó. Thành công đối với ông là còn một người ngồi đó nói chuyện suốt đêm, dù ngày mai ông chỉ còn 1 đô la trong túi. Trong cuộc đời, tôi cho rằng ai cũng thành công. Chỉ là bạn cần phải định nghĩa cho rõ thành công đối với bạn là gì, rồi cứ thế mà tận hưởng sự thành công của mình dù nhiều người chẳng hiểu tại sao bạn lại vui vẻ và hạnh phúc trong khi không có nhiều thứ mà họ có. Ngược lại, họ chắc cũng chẳng hiểu tại sao mình không hạnh phúc chút nào. Tôi đã chọn con đường của mình, và dù cho nó có ra sao, tôi cũng đã thành công vì dám chọn cho mình con đường mình mong muốn. Có bao nhiêu người thật ra là dám làm như vậy? Nỗi sợ có khi to hơn rất nhiều so với đam mê. Chị có nhận xét gì về các doanh nghiệp trong nước khi đa phần còn xa lạ với vấn đề nhượng quyền? - Thật tình là tôi có phần hụt hẫng nhưng không phải vì người ta thành công hơn Việt Nam mình. Có khi họ cũng chẳng giỏi hơn ta, chẳng thông minh hơn, và chẳng cần cù bằng ta. Họ chỉ được hỗ trợ nhiều hơn, sống trong xã hội mà hệ thống giáo dục và hỗ trợ kiến thức tốt hơn, có chiến lược hơn, có định hướng hơn. Và thế là họ làm gì cũng trước ta một hay vài bước. Một cộng đồng chỉ mạnh khi năng lượng của mỗi cá nhân cùng hướng về một điểm đến, cùng vươn đến một mục tiêu. Nếu mỗi người chúng ta cật lực, vắt hết sức để làm mà năng lượng cứ phân tán theo nhiều hướng khác nhau, làm cho cực khổ âu cũng là vô ích. Không có sức cộng hưởng. Không có sự chuyển động chung của một cộng đồng. Cái chúng ta cần là một định hướng chung, rồi từng người có thể đóng những vai trò to nhỏ khác nhau cho cỗ máy lao về một hướng. Tôi hụt hẫng vì sự thiếu định hướng của chúng ta. Tôi hụt hẫng khi nhìn thấy mỗi doanh nghiệp, mỗi cá nhân loay hoay làm theo cảm tính. Đối với nhượng quyền, đây là mô hình kinh doanh đã thành công hơn cả trăm nay nay trên toàn thế giới. Đây là mô hình đã biến những doanh nghiệp gia đình nhỏ bé thành những tập đoàn lớn toàn cầu. Có điều, muốn sử dụng được mô hình này, cần có nền tảng quản trị và vận hành tốt, cần có sự minh bạch trong quan hệ đối tác hai bên, cần có sự chân thành mong muốn cả hai cùng hiệu quả. Đối với doanh nghiệp và môi trường kinh doanh tại Việt Nam, đó là những vấn đề. Cho đến khi nào ta thật sự thay đổi tư duy, kinh doanh có triết lý và giá trị thực thụ, mang đến lợi ích cho xã hội, cho cộng đồng, cho tất cả các đối tác liên quan trong chuỗi giá trị ngành, khi đó ta sẽ dễ dàng sử dụng nhượng quyền để phát triển mô hình và thương hiệu. Chị bắt tay vào viết cuốn sách đầu tiên - “Nhượng quyền khởi nghiệp: Con đường ngắn để bước ra thế giới” - có phải muốn tiếp sức cho các doanh nghiệp Việt trong vấn đề hiểu rõ nhượng quyền khởi nghiệp? Sau cuốn sách này, chị nhận được phản hồi thế nào từ phía các DN vừa và nhỏ? - Tôi viết cuốn sách này hy vọng có ích cho doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam. Hệ thống kiến thức trong sách này không chỉ dừng lại ở nhượng quyền. Đó là hệ thống kiến thức để xây dựng nền tảng doanh nghiệp vững mạnh dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tôi đã bỏ công tìm hiểu, nhận dạng các vấn đề chính của doanh nghiệp Việt Nam, và sửa bản thảo của mình cho phù hợp nhất, dễ áp dụng nhất cho doanh nghiệp. Sau khi sách ra đời, tôi nhận được rất nhiều “tâm thư” từ bạn đọc. Tâm thư có thể là một lời tiếc nuối: “Phải chi em được đọc sách của chị sớm hơn thì đâu đến nỗi”. Tâm thư cũng có thể là: “Chị ơi, chỉ muốn nói lời cám ơn sâu sắc vì chị đã chia sẻ hết từ ruột gan mình”. Tâm thư cũng có thể là: “Em đã mua sách của chị và tặng cho tất cả đối tác của mình, với lời khuyên nên đọc hết để hợp tác của chúng ta tốt đẹp”. Nhiều người tôi từng gặp thấy tựa sách ghi có từ “khởi nghiệp” thì cho là sách dành cho tụi trẻ nhỏ chẳng biết gì. Thật ra, chính doanh nghiệp Việt dù có bao nhiêu năm tuổi mới là đối tượng “tái khởi nghiệp” của tôi. Đối với người trẻ muốn start-up và học cách kinh doanh, có lẽ tôi sẽ có một cuốn sách khác cho họ trong thời gian tới. Theo chị, vì sao một bộ phận DN Việt loay hoay không xây dựng được thương hiệu của mình, nếu cứ như vậy thì làm sao có thể tiến tới bước nhượng quyền? - Tôi thường nói nhượng quyền rất dễ mà rất khó. Khó là khi doanh nghiệp hiểu rằng chính mình mới cần phải thay đổi và xây dựng nền tảng trước, hiệu quả trước mới có thể nhượng quyền. Đây là giai đoạn “luyện nội công” trước khi có thể nhượng quyền. Để làm được cần có người hướng dẫn. Đã qua rồi cái thời cái gì mình cũng tự làm. Tự làm sẽ sai. Làm sai rồi sửa thì biết đến khi nào. Bạn có thể đưa doanh nghiệp mình từ 0 đến 50, nhưng để có thể nâng tầm từ 50 lên 150, có lẽ bạn cần phải có người dẫn đường có kiến thức, kinh nghiệm. Khi đã xây dựng xong nền tảng vững mạnh rồi, việc phát triển nhượng quyền theo tôi dễ như đếm 1, 2, 3. Khi tư vấn cho Chính phủ Malaysia, chị thấy những lĩnh vực nào Việt Nam có thể phát triển và đuổi kịp họ khu vực và thế giới? - Mỗi quốc gia khi phát triển cần có một định hướng khác nhau. Mình không cần phải làm giống y như họ. Nếu thế mạnh của Việt Nam là nông nghiệp, dệt may, da giày, thủy hải sản, đó chính là những ngành nghề mà chúng ta cần phải đầu tư. Tuy nhiên nếu đã đầu tư, ta cần xây dựng chuỗi cung ứng chuyên ngành để có thể tối ưu hoá giá trị của mô hình và sản phẩm. Về việc này, định hướng, chiến lược, và hỗ trợ cụ thể từ phía nhà nước là vô cùng quan trọng. Chính sự dẫn dắt và định hướng này giúp cho năng lượng, nguồn lực của cả quốc gia chuyển động về một hướng, tạo ra sự phát triển đồng bộ và nền tảng cho nền kinh tế của cả một quốc gia. Khi đã trở thành công dân toàn cầu, vì sao chị lại trở về nơi chốn mà chị từng muốn ra đi? - Công dân toàn cầu, họ không hô khẩu hiệu, họ cũng chẳng nói những lời hoa mỹ về tình yêu đất nước và cộng đồng của mình. Khi đã đi ra và đi xa, tự họ sẽ cảm nhận được tình yêu của người xa xứ. Họ hiểu rằng giá trị của mỗi cá nhân đơn giản chỉ là mình, nhận ra mình là ai, nhận ra cái đẹp của nơi họ sinh ra, nhận ra sự mênh mông của những nơi cần đến, nhận ra tình yêu thương được chia sẻ là hạnh phúc vô biên. Và thế là họ ra đi chỉ để trở về. Đơn giản như thế. Không cầu kỳ hay hoa mỹ. Trong quá trình “đi” ấy, chị đã gặp những người Việt công dân toàn cầu thú vị nào? - Tôi gặp rất nhiều người thầy, người bạn trên bước đường đi ra thế giới. Trong ngành nghề mà tôi theo đuổi và trong những chuyến diễn thuyết trên thế giới, tôi chưa gặp ai là người Việt. Tuy nhiên, tôi biết rằng, có rất nhiều người Việt “toàn cầu” như tôi, chỉ là họ làm việc trong những ngành mà tôi chưa tương tác. Tôi hy vọng rằng sự xuất hiện của tôi trong các công việc xã hội tại Việt Nam sẽ là cái duyên đưa đẩy để tôi gặp được họ và được thực hiện những công việc cộng đồng cùng với họ. Cuốn “Quảy gánh băng đồng ra thế giới” và “Sổ tay ra thế giới” thực sự bổ ích, đã giúp người trẻ tìm thấy định hướng để bước vào tương lai ra sao? - “Quảy gánh băng đồng ra thế giới” tôi viết như một lời tâm sự để người trẻ Việt Nam biết mình đang ở đâu và thế giới ngoài kia rộng lớn ra sao. Chỉ khi định vị được mình, ta mới biết cần phải làm gì để phát triển bản thân, để theo đuổi đam mê và để trở thành những công dân toàn cầu thực thụ. Sau những chia sẻ này, tôi nhận được rất nhiều phản hồi xúc động từ bạn đọc, giống như là đã có một ngọn đèn nào đó đã bật lên. "Sổ tay ra thế giới” chỉ là một tập công cụ kèm theo, giúp các bạn lên kế hoạch, hành động, và thật sự bắt đầu bước ra thế giới. Tôi hy vọng với 2 quyển sách này, các bạn trẻ sẽ tìm thấy cho mình một định hướng, một con đường, một tương lai toàn cầu và một bản đồ rõ ràng cho hành trình ấy. Quá trình “toàn cầu hóa” của chị đã khiến chị được gì, mất gì? - Tôi nghĩ mình được quá nhiều, được bạn, được thầy, được hiểu mình, hiểu người để sống thông cảm và hoà đồng với mọi người dù họ là ai, sinh sống ở đâu. Tôi được vũ trụ nâng đỡ để tìm thấy sự bình yên trong mọi rối ren, tìm thấy niềm vui trong sự đơn giản, và tìm thấy hạnh phúc trong sự sẻ chia với mọi người. Tôi được như thế là quá nhiều. Mất gì? Tôi mất đi sự ngạo mạn của một người trẻ sớm thành công, mất đi tính hiếu thắng, tính độc đoán bắt người khác phải theo mình. Và cái mất đi vĩ đại nhất trong hành trình này có lẽ là mất đi cái tôi những tưởng là to hơn vũ trụ. Ý nghĩa cuộc đời này với chị? - Ta sinh ra và tồn tại trong cuộc đời chẳng được bao năm. Mọi sự đố kỵ, ganh ghét, thắng thua, sở hữu có bao nhiêu rồi một ngày kia cũng chẳng là gì. Nếu hôm nay là ngày phải ra đi, ta sẽ để lại gì cho thế giới? Nghĩ như thế và sống như thế nên đối với tôi ngày hôm nay và những gì tôi làm được hôm nay quan trọng hàng đầu. Cuộc đời là một chuỗi những ngày sống có ý nghĩa, sống sẻ chia, sống vì niềm vui và hạnh phúc không chỉ của riêng ta mà còn là tất cả những người ta tình cờ gặp, ở bất cứ nơi nào trên thế giới. Xin cảm ơn chị! https://laodong.vn/lao-dong-cuoi-tuan/cong-dong-chi-manh-khi-moi-ca-nhan-cung-vuon-den-muc-tieu-646175.bld?fbclid=IwAR3lm4b5A5rjRgwQpRqAH8-B6p-j4uji9StfYGxMge5x4Dkg9cHUtQEizm0

Là phụ nữ, và là người phải bôn ba khắp nơi trên thế giới để làm việc, kinh doanh, thật ra tôi cũng quên rằng mình là phụ nữ. Quên nghĩa là khi hội họp, gặp gỡ, thương thuyết, di chuyển giữa các nước, tôi chỉ đơn giản nghĩ mình là doanh nhân như bao doanh nhân khác, chưa bao giờ phân biệt mình hay người khác là nữ hay nam. Nếu bản thân ta tự sinh tâm phân biệt, bản thân ta sẽ phải mệt mỏi và đau khổ chính vì sự phân biệt ấy. Có những cái khung đã được xã hội và nhiều người đo đóng từ bao nhiêu đời trước. Và có những thân phận phụ nữ sinh ra đã bị ép hay tự ép mình vào những cái khung. Rồi ta đấu tranh đòi quyền bình đẳng. Rồi ta bị xúc phạm và giận dữ vì không được ưu tiên. Rồi ta tạo cho mình áp lực vì đã không hoàn thành những nghĩa vụ đóng khung mà một số kẻ tốt nghiệp trường đại học “nghĩa vụ phụ nữ” đặt ra cho ta vậy. Sự tự do của người phụ nữ không cần được giải phóng. Sự tự do của người phụ nữ đâu cần phải đổ máu đấu tranh. Tự do đơn giản chỉ là một khái niệm về tư duy mà chính ta trao lấy cho mình. Tự do là trong tâm thức, trong suy nghĩ, trong thái độ, trong từng nụ cười mềm mại, từng ánh mắt kết nối, từng nỗi buồn hay từng thoáng bâng khuâng. Khi tư duy tôi tự do, khi tâm thế tôi tự do, tôi xuất hiện như một người tự do, tôi giao tiếp và hành động như một người tự do. Cái khung bỗng trở thành một thứ chẳng liên quan. Và người khác cũng quên mất phải áp cái khung nghĩa vụ hay thân phận gì đó vào cái người đương nhiên tự do này. Năng lượng tự do của ta có sức mạnh phi thường như thế đó. Có người hỏi, “Nói như thế thì bạn tự do và chẳng lo gì chuyện của gia đình à?” Đâu có! Làm vợ thì vẫn lo cho chồng. Làm mẹ thì vẫn lo cho con. Có điều, tôi làm vì tôi tự do lựa chọn việc mình làm, không phải vì có ai đó gán cho tôi cái mác “nghĩa vụ” của một người phụ nữ. Và tôi tự do lựa chọn công việc mình muốn làm, tự do theo đuổi đam mê như bất kỳ ai. Nếu phụ nữ là một cái tội và đã là phụ nữ thì chẳng có quyền theo đuổi đam mê, hãy lấy cái tội ấy đóng vào một cái hộp xinh xinh, thắt nơ đỏ, và tặng cho trường đại học “nghĩa vụ phụ nữ”. Chắc là họ cần mẫu thử. “Nói vậy thì tôi chọn ở nhà làm nội trợ được không?” Tư duy tự do mà! Nếu đó là đam mê của bạn thì tại sao không nhỉ? Và nếu bạn tự làm cho mình nhỏ lại, thấp xuống, nếu bạn tự mình dập tắt đam mê của bản thân để trở thành một ai khác, một ai bị đóng khung, lựa chọn này hoàn toàn là do bạn. Đừng đổ lỗi cho đàn ông. Cũng đừng đổ lỗi cho cái gọi là hoàn cảnh. Khi tư duy tự do, ta sẽ có một định hướng cuộc đời tự do, sẽ có một kế hoạch sống tự do mà tất cả mọi người xung quanh trân trọng và ủng hộ. Tự do không có nghĩa là ta làm ngược lại những gì phụ nữ nên làm. Tự do là ta cho mình quyền lựa chọn vui vẻ, hạnh phúc khi dấn thân vào bất cứ việc gì, dù là kinh doanh, gia đình, hay xã hội. Ngày phụ nữ Việt Nam, tôi chưa bao giờ mong được ai đó chúc mừng. Hãy tặng hoa khi bạn thấy mến tôi. Hãy tặng hoa khi tôi làm được gì đó đáng chúc mừng hay khi tôi cần một bàn tay nâng đỡ. Đừng tặng hoa vì nghĩa vụ của ngày 8/3! Nguyễn Phi Vân

Nhiều bạn inbox hỏi bản thân thường bị rơi vào “vũng lầy cảm xúc”. Có khi chuyện cũng chẳng to tát gì, nhưng cảm giác bị người khác chống lại, phản bội, nghi ngờ, vv làm ta hụt hẫng, chán nản, và thế là ta muốn bỏ hết tất cả, muốn xa lánh tất cả, vì trên đời này chẳng ai hiểu được ta. Con người ai cũng đều bị hoàn cảnh và cảm xúc chi phối. Hồi còn trẻ tôi vẫn thế. May mắn là trên hành trình cuộc sống, tôi đã được học được những bài học giúp mình lướt qua khỏi những “vũng lầy”. Chia sẻ xem có giúp được các bạn không nhé. 1. Know what you are meant to do in life – Biết mục đích sống của bản thân là gì: câu hỏi đầu tiên và quan trọng nhất trong mọi vấn đề bao giờ cũng bắt đầu bằng Why – tại sao. Tại sao ta lại có mặt ở đây? Tại sao ta sinh ra trong cõi đời này? Tại sao ta làm việc cật lực mà vẫn không hạnh phúc? Khi tìm ra được mục đích sống của mình, bạn mới thật sự bắt đầu cuộc sống. Hành trình trả lời câu hỏi why – tại sao thật ra không dễ chút nào. Nó đòi hỏi ta phải quay lại chất vấn chính mình, đối thoại với chính mình, im lặng lắng nghe chính mình…. Đây không phải là chuyện của một ngày, hai ngày. Đừng vội vã! Hãy bắt đầu câu hỏi, và hãy nhẹ nhàng đối thoại với bản thân. Khi câu hỏi được hỏi, câu trả lời sẽ xuất hiện. 2. Know what they are supposed to do each day – Biết mình cần phải làm gì mỗi ngày: khi hiểu được tại sao, người ta sẽ biết phải làm gì. Mọi việc làm của ta lúc này đều hướng về phục vụ mục đích sống của ta. CEO của Apple, Tim Cook, trong một phát biểu gần đây với sinh viên đại học Glasgow đã nói thế này “Don’t work for the money. If you work for the money, you will wear out fast, or you’ll never make enough and you will never be happy – Đừng làm chỉ vì đồng tiền. Nếu bạn làm vì tiền, bạn sẽ mệt mỏi, hoặc tiền chẳng bao giờ là đủ, và rồi bạn chẳng hạnh phúc chút nào.” Ông khuyên sinh viên nên tìm ra giao điểm giữa đam mê của bản thân và mong muốn làm được điều gì đó có ích để phục vụ cộng đồng, phục vụ con người. 3. Be the author of your own rule book – Viết câu chuyện của chính mình: đã là con người, ta thường hay bị ảnh hưởng bởi mọi người xung quanh. Ta có thể học từ họ, lắng nghe và suy ngẫm những điều người khác chia sẻ, nhưng đừng bao giờ ép mình phải sống theo người khác. Mỗi người có một câu chuyện rất riêng, một cuộc sống và hoàn cảnh rất riêng. Và ta thật ra chỉ có thể giữ vững được những nguyên tắc do ta đặt ra cho chính bản thân mình. Khi biết mình sống vì điều gì, biết mình hôm nay cần phải làm gì để hoàn thành mục đích sống đó, biết mình phải làm theo cách rất riêng nào, mọi cảm xúc tiêu cực, sự chỉ trích, hay dèm pha của người khác thật ra là chẳng liên quan gì đến cuộc sống của tôi. Hãy để cho tác giả của những cảm xúc tiêu cực ấy tự họ phải giải quyết vấn đề của họ.

Bà Nguyễn Phi Vân tốt nghiệp MBA tại Úc, là thành viên sáng lập và phát triển của Công ty World Franchise Associates khu vực Đông Nam Á, là thành viên sáng lập và điều hành Công ty Retail & Franchise Asia - đơn vị đại diện cho gần 1 ngàn thương hiệu quốc tế tại thị trường châu Á - Thái Bình Dương, đồng thời đại diện cho nhiều thương hiệu châu Á phát triển ra thế giới. Bà cũng là thành viên hội đồng, cố vấn tổ chức các giám đốc marketing quốc tế CMO tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương và thành viên hội đồng cố vấn phát triển thương hiệu quốc gia qua mô hình nhượng quyền cho Chính phủ Malaysia. Năm 2015, bà được Tổ chức Bán lẻ và nhượng quyền châu Á trao tặng danh hiệu “Lãnh đạo xuất sắc” của ngành bán lẻ và nhượng quyền châu Á. Bà là tác giả của 3 cuốn sách xuất bản trong năm 2015 và 2016, bao gồm: Nhượng quyền khởi nghiệp - con đường ngắn để bước ra thế giới; quảy gánh băng đồng ra thế giới và Sổ tay ra thế giới. * Tôi chỉ tập trung làm điều mình mong muốn Sau nhiều năm làm việc ở nước ngoài, khi quay lại môi trường Việt Nam, bà có phải “thích nghi lại” không? Những đổi thay của Việt Nam sau nhiều năm đem lại cho bà những suy nghĩ lạc quan hay bi quan? - Khi thay đổi một môi trường, nhất là sau nhiều năm không sinh sống hay làm việc trong môi trường đó, ta đều cần phải “thích nghi lại”. Đây là chuyện hết sức bình thường, cũng giống như người ở tỉnh sau một thời gian sống và làm việc ở TP.Hồ Chí Minh, khi trở về quê cũng phải thích nghi trở lại vậy. Người hiểu biết về phong tục tập quán, mức độ phát triển của vùng miền, quốc gia và dễ thích nghi với môi trường mới sẽ thấy việc này hết sức bình thường. Người không dễ thích nghi hoặc có cái nhìn hạn hẹp theo định kiến của bản thân sẽ tỏ ra bực bội, khó chịu, hay phàn nàn, chê trách, nhất là khi phải thích nghi lại với hoàn cảnh Việt Nam sau khi sống và sinh hoạt tại các quốc gia phát triển hơn. Vì là người dễ thích nghi và hiểu được quy luật của sự phát triển, tôi không tỏ ra lạc quan hay bi quan dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào. Hiểu và chấp nhận sự thật. Hiểu quy luật phát triển và tại sao ta nằm đâu trong quá trình phát triển đó cho ta một cái nhìn thoáng hơn, giúp ta đưa ra những lựa chọn và quyết định đúng đắn hơn, nhẹ nhàng hơn. Theo tôi, hoàn cảnh chỉ là một trong những thông tin, dữ liệu nền giúp ta lên kế hoạch hành động cho cuộc đời mình. Tôi không quan tâm đến lời khen tặng hay sự thị phi, phàn nàn của thế giới xung quanh. Tôi chỉ tập trung làm những điều mình mong muốn, những điều mình tâm huyết và những điều có thể giúp người. Nhượng quyền thương hiệu là khái niệm không mới nhưng chưa bao giờ cũ. Song với cách làm mà nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang áp dụng, bà thấy ổn và chưa ổn ở chỗ nào? - Nhượng quyền là mô hình đã được minh chứng là hiệu quả nhất trong vòng 100 năm qua trên thế giới. Tuy nhiên tại Việt Nam, đây là mô hình khá mới. Nhượng quyền thật ra chỉ mới bắt đầu phát triển tại Việt Nam từ những năm 2009 khi một số thương hiệu ngoại bắt đầu thử nghiệm tại Việt Nam. Do đó, từ đây đến năm 2020, chúng ta sẽ tiếp tục nhìn thấy sự phát triển của ngành dựa trên chiều đổ vào của các thương hiệu nước ngoài, cả quốc tế và khu vực, nhất là từ các thị trường Bắc Á có chiều dài phát triển hơn Việt Nam. Đây là thời gian mà nhiều doanh nghiệp nội địa sẽ mua nhượng quyền, trải nghiệm hệ thống tại thị trường địa phương, rút ra được những kinh nghiệm thực tế trong ngành. Từ đó, doanh nghiệp sẽ học hỏi và áp dụng những kinh nghiệm này ngược trở lại cho các mô hình và thương hiệu Việt. Hiện tại, do hiểu biết và kinh nghiệm, trải nghiệm trong ngành còn rất ít, hầu hết các thương hiệu nhượng quyền Việt Nam vẫn chưa chuyên nghiệp và chưa xây dựng đủ nền tảng để phát triển vững bền. Bà từng chia sẻ, câu hỏi mình thường gặp là “Làm thế nào để ra thế giới nhanh nhất?”. Nhưng theo bà, doanh nghiệp Việt Nam có thể “nhanh” đến mức nào và liệu rằng “nhanh” có phải là yếu tố chúng ta cần theo đuổi lúc này không khi nền tảng còn chưa vững? - Người làm kinh doanh ai cũng mong muốn phát triển nhanh. Điều này hoàn toàn có thể hiểu được. Nhanh là chuyện có thể đạt được nhưng cần phải theo quy luật bền vững của sự phát triển. Nếu có thể bình tĩnh, nằm gai nếm mật xây dựng nền tảng vững chắc trong vòng 6 tháng đến 1 năm, sau đó bung ra phát triển thật nhanh nhờ vào sự chuẩn mực của mô hình và thương hiệu, nhanh là điều cần thiết và nằm trong kế hoạch. Nếu vì lý do gì đó mà không hiểu tư duy dài hạn, tư duy bền vững, chỉ chăm chăm “ăn xổi ở thì”, lo cho lợi ích cá nhân, người ta có thể sử dụng mác nhượng quyền chỉ để thu những khoản lợi vụn vặt, ngắn hạn. Chính tư duy này sẽ làm cho mô hình và thương hiệu chết yểu, không có khả năng thành công tại Việt Nam, chưa nhắc đến khu vực hay thế giới. Do đó, lời khuyên của tôi dành cho doanh nghiệp Việt là chậm ban đầu, bền vững về sau, hoặc đầu tư tìm cố vấn giỏi, có trải nghiệm thực tế trong ngành khi xây dựng và phát triển mô hình. Đừng làm sai rồi sửa. Tốc độ phát triển và tình hình kinh tế thị trường hiện nay không cho phép ta sai đâu sửa đó nữa. Sai có thể dẫn đến rủi ro, bị đào thải khỏi thị trường. * Hãy trân trọng giá trị riêng Bà nghĩ gì về “dân tộc tính” - yếu tố có thể đẩy doanh nghiệp lên, cũng có thể dìm doanh nghiệp xuống trong một cuộc chơi kinh tế toàn cầu không? - Người có tư duy toàn cầu nhất thật ra là người biết quý trọng di sản riêng của dân tộc mình nhất. Khi ta tư duy toàn cầu, ta hiểu rất rõ những giá trị nền tảng chung của nhân loại, nhưng ta cũng học cách tôn trọng và yêu quý những giá trị riêng của từng dân tộc. Điểm chung, ví dụ như sự tử tế là nền tảng để ta tương tác với mọi người dù họ là ai, từ đâu đến, thuộc nhóm xã hội hay sắc tộc nào. Thiếu nó, ta không chia sẻ giá trị chung, không có điểm tương đồng để kết nối và tương tác. Ngược lại, chính sự khác biệt, đa dạng về ngôn ngữ, văn hóa, tập quán... lại là chất xúc tác để những kết nối của ta trở nên phong phú hơn, ý nghĩa hơn, thú vị hơn. Thế giới sẽ vô cùng nhàm chán khi ai cũng giống ai. Nhưng thế giới sẽ rất cô đơn nếu con người không chia sẻ một số giá trị chung nào đó. Hiện tại, người ta bàn rất nhiều về khởi nghiệp. Theo bà, tại Việt Nam đã có môi trường khởi nghiệp tốt hay chưa? Với những doanh nghiệp tại các tỉnh như Đồng Nai hay Bình Dương thì điều kiện khởi nghiệp ngay tại địa phương có khó khăn không? - Khởi nghiệp, theo tôi hiện tại là một phong trào, chưa có định hướng chung rõ ràng hay bền vững. Dù là quốc gia hay địa phương, tôi nghĩ là người lãnh đạo nên hiểu rất rõ điểm mạnh, điểm yếu của địa phương mình về ngành nghề, nguồn lực và chuỗi giá trị. Từ đó, cần phải có lộ trình định hướng doanh nghiệp khởi nghiệp tập trung vào những ngành nghề thế mạnh nào, tập trung vào các sản phẩm, dịch vụ khác nhau trong chuỗi cung ứng của ngành nghề thế mạnh ra sao, và định hướng phát triển chuỗi giá trị cho những ngành nghề đó thế nào. Khi có định hướng chung rõ ràng và có sự chuẩn bị nguồn lực hỗ trợ tương ứng, khởi nghiệp không bị giới hạn bởi vị trí địa lý. Ngày nay, kết nối là online. Tại Đồng Nai hay Bình Dương, bạn cũng có thể tham gia vào start-up toàn cầu. Nhìn nhận của bà về giới trẻ Việt Nam hiện tại? Họ có đang loay hoay trên con đường trở thành công dân toàn cầu và họ phải làm sao? - Trong quá trình chia sẻ tại hơn 30 trường đại học Việt Nam về chủ đề công dân toàn cầu, tôi nhận thấy sinh viên Việt Nam - những người đại diện cho giới trẻ Việt Nam, còn rất mơ hồ về khái niệm này. Do khái niệm còn rất mới, các em rất cần được tiếp cận nhiều hơn với tư duy công dân toàn cầu bằng những con người thật, những câu chuyện thật để có thể bắt đầu định hướng cho cuộc đời mình. Ngoài ra, nhà trường và xã hội cần có những hoạt động đưa tư duy toàn cầu, kỹ năng công dân toàn cầu vào giáo trình, vào các hoạt động thanh niên để góp phần làm thay đổi tư duy, góp phần chuẩn bị hành trang cho các em bước ra thế giới, trở thành những doanh nhân hay những chuyên viên, lãnh đạo tầm khu vực và thế giới sau này. http://www.baodongnai.com.vn/kinhte/201703/chuyen-gia-nhuong-quyen-thuong-hieu-nguyen-phi-van-nguoi-co-tu-duy-toan-cau-la-nguoi-biet-quy-trong-di-san-rieng-cua-dan-toc-minh-2791874/?fbclid=IwAR0M7i345tteRxc2VltSs2r27OfdZex9-GIE9WokT7TeUkaK2Dl_xMi4yqQ

Ngày cuối cùng trước lễ tốt nghiệp thạc sỹ ở Úc, ông giáo sư hỏi tất cả sinh viên “Các bạn đã học được gì sau 4 năm thạc sỹ?” Các bạn trong lớp trả lời kiến thức, định hướng, cách học, vv. Riêng tôi, vì chẳng những học trong trường mà còn học được rất nhiều ngoài xã hội, trong công việc làm thêm, câu trả lời của tôi là học được cách “Master myself – quản trị bản thân mình”. 4 năm vất vả tự làm tự học, tôi ngộ ra một đạo lý rất riêng tư. Tiềm năng của con người là vô hạn. Mọi giới hạn những tưởng là mình sinh ra đã có thật ra là chỉ giới hạn mà ta đặt ra cho chính bản thân mình. Có những thứ tôi nghĩ là mình không bao giờ làm được vì thua kém người bản xứ, ví dụ như làm việc part-time trong một văn phòng công ty của Úc, hay trở thành một trưởng phòng quản lý người bản địa tại xứ người. Sợ mình thua kém về ngôn ngữ, sợ mình thua kém về kỹ năng, sợ mình thua kém kiến thức, sợ mình bị kỳ thị, vv và vv. Sau 3 năm qua Sydney, khi được nhận vào làm part-time, tôi bỗng thấy việc đó thật ra chẳng có gì là khó. Sau khi được nhận vào làm nhân viên full-time, tôi thấy ừ chuyện đó cũng bình thường. Sau khi được thăng chức lên làm trưởng phòng, tôi nghĩ ủa cũng đâu có chuyện gì là quá sức. Hồi xưa mình sợ quá, thiếu tự tin quá nên nghĩ ra hàng ngàn lý do để tự nhủ là mình thua kém…. Sau này, khi bắt đầu con đường sự nghiệp của mình, tôi vẫn hồi hộp mỗi khi chuẩn bị cho một thử thách gì đó mới, nhưng lần nào làm xong vẫn nhai lại được cái cảm giác cũ “Ủa cũng bình thường mà”. Trở thành giám đốc thị trường châu Á cũng thế, trở thành gíam đốc phát triển toàn cầu cũng thế, trở thành diễn giả quốc tế cũng thế…. Tôi chỉ tiếc là ngày xưa chẳng ai nói cho mình nghe những chuyện này. Nếu được hướng dẫn từ nhỏ, chắc tôi còn có thể làm được nhiều điều hay ho hơn nữa. Hôm nay tâm sự chuyện này, là vì nhớ em Mỵ, một em sinh viên đã khóc nức nở và nói với tôi rằng “Bạn bè cho em là đứa thất bại”. Tôi đã ôm em đêm hôm đó và nói rằng “Chẳng có ai là thất bại cả Mỵ à. Mọi người đều có tiềm năng vô hạn như nhau. Thất bại là khi ta tự gán cái mác ấy cho mình. Hôm nay đứng giữa mấy trăm người và dám kể câu chuyện thất bại của mình, thật ra em dũng cảm hơn nhiều người lắm. Thành công của em đó. Em đã vượt lên chính bản thân mình.” Đêm qua, một bạn trẻ inbox hỏi tôi “Cô ơi em nhìn bạn bè mình thành công hơn, tự thấy mình thua kém quá. Rồi điều này làm em thiếu tự tin, loay hoay không biết mình có bao giờ thành công được hay không.” “Em ạ. Thành công là gì? Có lẽ ta nên định nghĩa chữ thành công theo mục đích sống của mình. Đừng so sánh hơn thua với người khác. Cũng đừng lấy cái người ta có để gán nó thành mục tiêu phấn đấu của bản thân. Thành công là khi ta thực hiện được hay đang từng ngày tiến gần hơn tới mục đích sống của mình. Có khi mục đích sống đó chẳng có liên quan gì đến tiền bạc hay vật chất. Đừng so sánh thua kém. Hãy cứ vui vẻ và tập trung làm điều mình mong muốn mà thôi. Và đừng quên mỗi một ngày qua đi là một ngày ta phát triển bản thân mình hơn một chút.”

I've walked the endless roads Just to look for myself Only to have found a suffering garden Arising from seeds of misery Sitting here this morning I have found myself In the embracing morning rays In the passing gusts of wind In the silient earth In the trembling raindrops In mindfulness In the nameless universe TÌM Tôi đã bước những con đường hun hút Chỉ để tìm tôi Nhưng lạc lối đến ngôi vườn phiền não Nảy mầm từ hạt giống khổ đau Sáng nay ngồi đây trong hiện tại Tôi đã tìm thấy tôi Trong ánh nắng ban mai dìu dịu Trong cơn gió thoảng qua Trong xớ đất âm thầm Trong giọt mưa xuân run rẩy Trong sự tỉnh thức Trong vũ trụ không tên Melaka, 03/03/2012

Hàng ngày mỗi chúng ta đều làm nhiều chuyện khác nhau để ảnh hưởng người khác, thay đổi định kiến của một ai đó, thay đổi góc nhìn của một ai đó, thuyết phục một ai đó…. Có người làm chuyện này rất giỏi, và ta ngưỡng mộ họ. Nhưng ta có biết đâu rằng để tạo ra ảnh hưởng bên ngoài, họ phải làm việc vất vả hàng ngày để ảnh hưởng và thay đổi chính con người bên trong của họ. Họ nuôi lớn tầm ảnh hưởng của mình. Họ tập trung xây dựng những thói quen quan trọng nhất của một người ảnh hưởng. Thói quen ấy là gì? 1. They think for themselves – Họ tự suy nghĩ: người ảnh hưởng chẳng bao giờ bị ảnh hưởng bởi phong trào hay dư luận. Họ có chính kiến riêng dựa trên sự thật mà họ tìm hiểu. Họ chẳng bao giờ bị ảnh hưởng bởi những gì người khác nghĩ. Họ chỉ tin vào những gì họ biết. 2. They are graciously disruptive – Họ luôn phá vỡ nguyên tắc cũ để sáng tạo nên cái mới: người ảnh hưởng không bao giờ dừng lại. Họ luôn đặt ra những tình huống mới bằng những câu hỏi “Nếu như…”, “Tại sao không?” Họ chẳng sợ thử thách hiện tại. Họ thử thách những điều hiện có chỉ để làm mọi thứ tốt hơn lên. 3. They inspire conversation – Họ truyền cảm hứng: khi người ảnh hưởng chia sẻ, họ truyền cảm hứng từ nhiều góc độ đến khán giả của mình. Cảm hứng ấy là để giúp cho người ta nghĩ khác, khám phá những góc nhìn mới, tìm hiểu những ý tưởng mới. 4. They leverage their network – Họ xây dựng quan hệ: người ảnh hưởng không dừng lại ở những quan hệ quen biết nhạt nhẽo. Họ đối thoại sâu sắc. Họ quan tâm đến người đối diện. Và họ xây dựng những quan hệ vững bền. Họ tạo ra giá trị cho những người kết nối với mình. Họ chia sẻ lời khuyên, ý tưởng, và kết nối những người họ quen biết với nhau. 5. They welcome disagreement – Người ảnh hưởng chẳng bao giờ phản ứng nhất thời hay bảo thủ. Họ lắng nghe sự bất đồng. Họ vui mừng khi có ai đó đưa ra một góc nhìn mới, một ý kiến mới mà họ vì lý do nào đó chưa biết đến. Và nếu bạn nói điều gì đó đúng, họ sẵn sàng lắng nghe. Đối với họ, kết quả cuối cùng quan trọng hơn là chuyện chứng minh họ đúng hay sai. 6. They are proactive – Họ là người tiên phong: người ảnh hưởng không ngồi đó chờ điều gì đó mới trôi đến chỗ mình. Họ luôn luôn tìm kiếm cái mới. Họ theo dõi xu hướng. Họ suy nghĩ về tương lai. Họ ảnh hưởng vì họ biết được chuyện gì rồi sẽ đến. Họ biết chuyện gì sẽ đến vì họ luôn luôn học hỏi và tìm hiểu cái mới, cái hay. Và họ chia sẻ những gì mình biết. 7. They respond rather react – Họ không phản ứng mà đối ứng: nếu có ai đó chỉ trích điều gì người ảnh hưởng đang làm, hoặc nếu có ai đó phạm một sai lầm gì to lớn lắm, người ảnh hưởng chẳng bao giờ phản ứng vội vàng. Họ chờ đợi. Họ suy nghĩ. Rồi họ đưa ra một giải pháp. Người ảnh hưởng quan trọng quan hệ, và họ chẳng bao giờ cho phép những phản ứng nhất thời làm hư hại quan hệ đó. Nếu để cảm xúc dẫn dắt và phản ứng thái quá, họ biết rằng điều này sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến tất cả mọi người. 8. They believe – Họ tin: người ảnh hưởng luôn mong muốn làm điều tốt nhất. Họ tin vào bản thân, vào sức mạnh của chính mình để thực hiện điều mình mong muốn. Họ tin rằng chẳng có điều gì là quá sức. Và niềm tin này chính là đòn bẩy giúp họ đạt được những mục tiêu tưởng chừng như không thể đối với nhiều người. Họ tin vào sức mạnh của một người, rằng một người có thể ảnh hưởng và làm thay đổi cả thế giới. Bạn có những thói quen của người ảnh hưởng không? Nếu muốn ảnh hưởng ai đó, dù chỉ một người, có lẽ bạn nên bắt đầu khiêm tốn bằng cách ảnh hưởng chính bản thân mình trước.

Mọi người hỏi tôi ngưỡng mộ ai nhất. Tôi nửa đùa nửa thật là tôi ngưỡng mộ Út Hồng. Google nát nước chắc cũng không ra Út Hồng là vĩ nhân nào. Nếu hợp thời thì phải nhắc Steve Jobs, Mark Cuban, Obama, Justin Trudeau, Mark Bezos, Elon Musk…., hay ít nhất cũng là Lý Quang Diệu, người nổi tiếng đùng đùng tại Việt Nam sau mấy vụ vỉa hè. Út Hồng có cái ngón nghề làm thịt kho rệu kiểu miền Tây thiệt đã, nên hễ tôi ghé về quê anh bạn ở Vĩnh Long là bàn cơm chẳng bao giờ thiếu món đặc biệt này. Nhưng chuyện tôi ngưỡng mộ Út Hồng thật ra chả liên quan gì đến mấy cục thịt đùi và vài ba cái trứng. Tôi thấy Út Hồng gái quê, học trường làng, đi làm công ở thị xã mà EQ cao ngất ngưỡng. Người trí thức gõ bàn phím thì bàn luận về trí tuệ cảm xúc, nói nó là thứ mang lại 80% thành công cho giới chuyên viên, sếp lớn và doanh nhân. Nói vậy nhưng làm tới làm lui, sử dụng các kiểu mô hình xây dựng thói quen theo chuẩn quốc tế mà vẫn trậm trà trậm trật, bó tay dậm chân tại chỗ. Út Hồng biết mình làm được gì cho người khác, biết người khác thích gì, rồi tự động xắn tay vô làm chẳng hề câu nệ hay loay hoay suy nghĩ xem mình có lợi lạc gì từ cái nồi thịt kho bắt lên bếp từ đêm hôm trước. Cả đêm và cả buổi sáng hôm sau lụi cụi nấu nấu cho cả đám khách Sài gòn, tất tả dọn lên mâm rồi vội vàng thay đồ phóng xe đi làm cho kịp ca trưa. Trước khi đi, Út Hồng đã chuẩn bị đầy đủ giải pháp cho khách Sài gòn mang quà quê về thành phố. Út Hồng dắt xe ra ngõ đi làm, còn mình ngồi hưởng thành quả lao động của em, thấy mà thương. Mà EQ là gì? Nếu không phải là làm cho người đối diện thương mình, quý mình, và đặt tình cảm với mình lên trên mọi giá trị lợi dụng mà người đời hằng đêm trằn trọc? Nhiều người nhờ người khác giúp, nhưng bản thân mình một chút cam kết cũng không xong. Thật ra người được nhờ họ chẳng cần gì, nhưng nếu bạn đã vô tình hay cố ý hứa gì đó với ai, dù là chuyện nhỏ như hạt cát bạn cũng nên tận tâm tận lực. Đạo diễn Woody Allen có câu nói rất hay “80% of success in life is just showing up – 80% thành công trong cuộc sống là đến như đã hứa.” Đừng nói về những dự án lớn lao. Đừng nói về những tương lai vĩ đại. Tôi lắng nghe bằng trái tim và không quan tâm đến những thứ vẽ vời. Cứ như Út Hồng, chỉ làm những điều nhỏ nhặt nhất trong khả năng giới hạn của mình, nhưng với cái tâm bất vụ lợi to hơn vũ trụ. Đó là cái cách mà thế giới giang tay ra đón nhận ta. Nên nếu bạn muốn bước trên đường ra thế giới rộng thênh thang, xin đừng quên nồi thịt kho rệu của Út Hồng!

Gần đây, tôi nhận rất nhiều tin nhắn inbox, từ Việt Nam và từ cả các bạn Việt Nam đang du học hay làm việc ở nước ngoài. Thường thì các bạn có một chuyện gì đó buồn, chán nản, thất chí, giận dữ, bối rối… nhưng không biết phải nói với ai. Xã hội của những kết nối ảo ngày nay là thế đó. Hơn cả ngàn bạn trên face nhưng tìm hoài không ra một người gởi chuyện. Và các bạn nhắn tin cho tôi như thể gởi một dòng tâm sự nhưng không mong sẽ có phản hồi. Tình thật tôi cũng chỉ là một người bình thường, cũng chỉ biết lắng nghe, khuyên vài câu về việc giữ thái độ tích cực trong khả năng trải nghiệm và hiểu biết của mình. Chẳng có ai trên đời này know-it-all (biết tất cả) và giải quyết được hết các vấn đề của nhân loại. Nhưng tôi nguyện làm người lắng nghe. Và đôi khi những gì người khác cần ở ta cũng chỉ là sự lắng nghe, nơi nương tựa về lòng tin trong một đoạn chới với nào đó của cuộc đời. Có một triệu chứng mà tổ chức y tế thế giới (WHO) gọi là “Depression – trầm cảm”, và là một trong những nguyên nhân gây bệnh lớn nhất trên thế giới. Báo cáo gần đây nhất cho thấy toàn thế giới có khoảng 300 triệu người hiện đang mắc triệu chứng này, tăng 18% từ năm 2006 đến năm 2015. Giám đốc tổ chức y tế thế giới cho rằng đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho mỗi quốc gia về sức khoẻ tinh thần của mọi người dân. Theo chuyên gia của WHO, để giúp một người đang có triệu chứng trầm cảm, thật ra chỉ cần bắt đầu bằng việc có một người họ tin tưởng để nói chuyện, để tâm sự mà thôi. Vì thế WHO sẽ phát động chiến dịch “Let’s talk – Nào ta cùng nói chuyện”. Nói chuyện, trao đổi, tâm sự với nhau thôi mà bây giờ cũng phải cần phát động thành chiến dịch. Từ bao giờ chúng ta đã trở thành những cỗ máy lặng câm? Hay ta nói chỉ vì lợi lạc của ai đó, và chưa bao giờ nói thật với lòng mình? Và ta không tin ai. Và chẳng ai tin ta. Và thế giới là sự xào xạc lặng câm hay sự xôn xao của cơn bão lời vô nghĩa? Let’s talk! – Xin hãy mở lòng lắng nghe một ai đó, chỉ để giúp một người. Một cuộc điện thoại, một lời hỏi thăm, một chút quan tâm bất vụ lợi có quá phiền cho một ngày chủ nhật?

Lang thang vào chùa Sule một tối thứ sáu ở Yangon, tôi gặp Zaw. Cậu đang theo học Phật học tại trường đại học và đã hoàn tục sau 3 năm tu tập. Hỏi cậu lý do tại sao đã đi tu mà còn ham hố chi hoàn tục, cậu cười giòn nói muốn ra đời để giúp được nhiều hơn. Giờ ngày đi học còn tối nấu cơm cho trẻ em đường phố, cậu bảo giờ mới 22 nên cố gắng mà làm, chắc 30 lại trở về chùa này tu luôn trọn kiếp. Myanmar có thông lệ tu thử. Có 3 cột mốc cuộc đời ai ai cũng phải thử mình, 5-6 tuổi, 18 tuổi, và khoảng 30 tuổi. Ba mẹ vào những cột mốc này dắt con vào tu viện, cho con tu thử từ 1 đến 3 tuần. Tuỳ theo trải nghiệm cá nhân từng người mà tự quyết định ở dài hay ngắn, ở luôn hay về lại với hồng trần. Tôi hỏi Tun, một bạn trẻ 28 tuổi đang làm việc tại công ty đối tác, hỏi cậu đã từng tu thử hay chưa. Cậu gật đầu 'Thử 1 tuần rồi cô Phi và tu không dễ chút nào đâu nhé.' Tun nói nhiều người tưởng tu là sướng lắm, có chỗ ăn chỗ ngủ hoàn toàn free và không phải bận tâm chi. 'Tụi em vào tu viện giờ giấc và lịch sinh hoạt hàng ngày kỷ luật lắm cô ơi. Ăn thì phải đi khất thực. Ôm cái bát đi mấy tiếng về đến nơi hai tay cứng ngắc, mỏi nhừ hết ăn cho nổi. Người ta cho gì ăn đó, đâu phải như ở nhà khen chê món nọ món kia.' 'Mà tu thử xong rồi Tun thấy mình có khác gì không?' 'Có chứ cô. Tụi em được học phải làm việc thiện, giúp đỡ người khác, không tham lam, không rượu chè cờ bạc mà gây khổ cho bản thân, gia đình, và xã hội. Mình vô tu thử là đang ăn chén cơm bá tánh. Khi ra đời mình phải cố gắng làm việc tốt để trả ơn.' Em nói nghe hết sức tự nhiên. Đâu đó trong chương trình tu thử này có những ảnh hưởng nhất định đến tính cách, hành vi, và giá trị sống của người dân tại xứ sở có hàng triệu ngôi chùa. Mandalay, 04/04/2017 Hình: Jade Pagoda - Chùa cẩm thạch xây hoàn toàn bằng đá cẩm thạch tại Mandalay.