Người không hạnh phúc thấy mình kém may mắn, nhìn người khác hạnh phúc và trách sao ông trời chơi không fair. Kỳ thực, hạnh phúc chỉ đến với người work hard để đạt được nó. Vậy work hard với riêng tôi nghĩa là làm gì? Chia sẻ ai thấy liên quan thì suy nghĩ nhá. - Tự tạo cho mình hạnh phúc, đừng ngồi đó mà chờ: mỗi một phút giây bạn ngồi chờ là một phút giây bạn phí phạm thời gian hạnh phúc của bản thân. Người hạnh phúc nhất hành tinh chẳng phải là người may mắn nhất, nhiều tiền nhất, hay xinh đẹp nhất. Người hạnh phúc nhất là người luôn cố gắng để tạo ra hạnh phúc. Nếu muốn hạnh phúc, hãy lấy đó làm mục tiêu ưu tiên cho cuộc đời mình. Điều gì khiến bạn cảm thấy hạnh phúc thì làm cật lực, làm thật nhiều vào. Đó cũng là lý do tôi bận miết những dự án cộng đồng, xã hội. Không có cũng vắt óc nghĩ ra cho có. - Kết nối & gặp gỡ người hạnh phúc: hạnh phúc có thể truyền từ người này sang người khác. Khi xung quanh ta là những người hạnh phúc, ta sẽ tự tin hơn, sáng tạo hơn, và vui vẻ hơn. Ngược lại, khi bạn luôn tiếp cận với những người tiêu cực, bạn cũng như là đang hít khói gây hại từ những điếu thuốc mà mình không hút. - Ngủ đủ giấc: người ngủ đủ giấc thì tâm trạng tốt hơn, tập trung hơn, và biết làm chủ bản thân hơn. Khi ngủ, não được sạc pin, loại bỏ những hợp chất hữu cơ gây hại là sản phẩm phụ tích tụ lại từ các hoạt động của nơ ron trong ngày. Do đó, khi thức dậy, bạn cảm thấy tỉnh táo, và sẵn sàng cho ngày mới. Ngủ không đủ sẽ gây stress. Người hạnh phúc luôn ưu tiên ngủ đủ. - Sống trong hiện tại: bạn sẽ chẳng bao giờ đạt được tiềm năng cao nhất của mình nếu không biết chọn sống trong hiện tại. Hối hận cỡ nào cho những gì xảy ra trong quá khứ cũng chẳng làm thay đổi được quá khứ. Lo lắng cách mấy cho tương lai cũng chẳng làm thay đổi được tương lai. Bạn sẽ chẳng bao giờ hạnh phúc được nếu cứ lo chạy loanh quoanh trong quá khứ hay hoảng hốt lao vào tương lai, đơn giản chỉ vì bạn không kết nối được với thực tế, dù thực tế có tốt hay là xấu. Nếu muốn sống trong hiện tại, bạn phải biết chấp nhận quá khứ. Khi ta sống hoà bình với quá khứ, nó sẽ để ta yên, và sẽ không theo đuổi và tiếp tục xâm phạm vào tương lai ta. Nếu muốn sống trong hiện tại, bạn phải biết chấp nhận sự không chắc chắn của tương lai. Lo lắng không có chỗ ngồi trong hiện tại. Mark Twain đã từng nói: “Lo lắng cũng như là tự mình đi trả nợ cho một món nợ mà mình chẳng có vay”. - Học cách yêu thương bản thân: con người hay nhìn thấy người khác hơn mình và luôn mong muốn được trở thành người khác. Kỳ thực, hiểu rõ bản thân, biết rõ điểm mạnh điểm yếu của bản thân sẽ giúp bạn đưa ra quyết định tốt hơn, cải thiện sức khoẻ tinh thần và giảm thiểu tính trì hoãn không dám làm điều mình mong muốn. - Biết ơn những gì mình đang có: người nhận ra và biết ơn những gì mình đang có luôn cảm thấy vui vẻ vì theo khoa học điều này giúp giảm tỷ lệ cortisol gây stress đến 23%. Theo nghiên cứu, người rèn luyện thái độ ghi nhớ và biết ơn hàng ngày luôn có cảm giác tích cực, nhiều năng lượng, và sức khoẻ tốt. - Tập thể dục: vận động giúp não cân bằng, giúp cơ thể luôn ở trạng thái bình tĩnh, an yên. Người hạnh phúc hiểu điều này và do đó luôn dành thời gian tập luyện. - Forgive, but don’t forget – Tha lỗi, nhưng không quên trải nghiệm: người hạnh phúc hiểu thế này “Lừa gạt được tôi lần 1 là lỗi của bạn. Lừa gạt được tôi lần 2 là lỗi của tôi”. Người hạnh phúc tha lỗi cho người khác để không phải luôn nghĩ về những điều tiêu cực. Tuy nhiên, họ luôn nhớ rõ bài học đã qua và không cho phép trải nghiệm này lặp lại lần nữa. - Kết nối với cảm xúc bản thân: người hạnh phúc không bao giờ đè nén cảm xúc của bản thân. Họ học cách diễn tả cảm xúc của mình một cách công khai và vì vậy họ chẳng bao giờ bị stress. - Tập trung vào những điều có thể: nếu cứ suy nghĩ và tập trung vào những điều không thể, bạn rồi sẽ hết sức nản chí và tiêu cực. Nếu phải đi đoạn đường xa, thay vì phàn nàn sao không nghe nhạc, đọc sách? Nếu chạy bộ mà đau chân, thay vì phàn nàn sao không thử tập bơi? Thông thường, con người vồ lấy những điều tiêu cực, khó khăn, và cho phép năng lượng tiêu cực này ngăn cản mình làm những điều hay ho khác. Người hạnh phúc họ hạnh phúc vì bước qua thất bại và khó khăn, cản trở chứ không phải vì họ chẳng bao giờ thất bại. - Tư duy mở: thái độ con người thường nằm trong 2 trạng thái, bị đóng khung hay luôn học hỏi để phát triển. Người có tư duy đóng tin rằng mình là mình và không thể thay đổi. Điều này làm bạn khổ sở khi có chuyện gì đó quá thử thách đối với mình. Bạn cảm giác bất lực, không có khả năng và thế là bạn đau khổ. Người có tư duy mở tin rằng họ có thể học hỏi thêm để giải quyết bất kỳ vấn đề gì xảy ra với bản thân. Điều này giúp họ vui vẻ, hạnh phúc hơn vì khó khăn nào họ cũng tìm ra cách giải quyết. Họ cũng thành công hơn vì họ luôn ôm chầm lấy thử thách, xem thử thách chẳng qua như cơ hội học hỏi được nhiều điều mới mẻ, hay ho trong cuộc sống mà thôi. Thử nhé! Những thói quen này không chỉ giúp bạn hạnh phúc hơn mà còn giúp bạn trở nên tích cực hơn. Chọn những gì bạn thấy dễ áp dụng nhất, vui nhất, hứng thú nhất là được.

Có người nói, làm dự án này xong là chị lên level. Mình trả lời ngay không suy nghĩ, chị không có level và không cần lên level. Với mình, và đặc biệt trong tình hình vỡ trận, người, máy, vi rút lẫn lộn này, mỗi ngày mới lại là một ngày trả bản thân về với số mo. Đồ chơi quá khứ sẵn thứ nào xài được thì xài. Thứ nào hết relevant - hết liên quan thì xếp vào một xó. Cái gì sáng mở mẳt ra tự nhiên nó nhảy sổ vào thế giới và cuộc đời thì chấp nhận. Rồi mỗi sáng ngồi lặng thinh xếp bài lại. Mỗi sáng. Mỗi sáng. Thế kỷ lạ, thế giới thời này quên định nghĩa chữ "quen". Mỗi ngày mới là một hành trình mới. Mỗi tuần mới là một ngả rẽ mới. Có những quyết định hôm qua đúng hôm nay đã trở nên vô lý. Có những giải pháp hôm qua hay ngỡ ngàng hôm nay phải len lén giấu tên. Chấp nhận. Xoay chuyển. Kiến tạo. Và vòng quay tính bằng phút bằng giây. Mỗi ngày. Mỗi ngày. Chưa bao giờ cuộc sống lại đập vào mặt con người nhiều thử thách hơn lúc này. Và khái niệm tồn tại, hội nhập chỉ dành cho những con người linh hoạt nhất, survival of the fittest. Dạ linh hoạt, em hiểu rồi, nhiều người nghĩ mình đã hiểu. Vấn đề là chúng ta vẫn cứ auto-pilot, bị kẹt vào những cách làm cũ, tư duy cũ, thói quen cũ, không dễ dàng chấp nhận sự thật mới, không quen làm bạn với rủi ro. Sorry! Không có đường nào mua chuộc được sự an toàn trong thế kỷ này đâu. Không level quá khứ nào khè nổi kỷ nguyên này. Không tư duy khác, không thử nghiệm cái mới, không chấp nhận cái mới có thể thất bại nhưng mang ta gần hơn đến tương lai hơn thì xem như độc đạo đến tương lai ta đà chối bỏ. Tôi không có level, cũng chẳng cần level, chỉ vì mỗi ngày mới là một cuộc chơi rất khác. Tâm thế đó khiến tôi bình tĩnh, khiêm cung, luôn học hỏi bằng sự tinh khôi của một đứa học trò. What do you know? Bạn biết gì? The future is unknown - tương lai là bất định. Khả năng tái tạo bản thân mỗi ngày một cách nghiêm túc là vũ khí duy nhất để dò đường. Đừng sợ hãi. Chớ kiêu căng. Mỗi sáng, đường đua lại trả về mo. Ta refresh & bắt đầu lại từ đầu bạn nhé.

Ai cũng có quá khứ, và ai cũng có những bóng ma quá khứ, những chuyện thất bại hay trải nghiệm chẳng hay ho gì trong đời. Bạn không phải là người duy nhất. Có điều, có người tiếp tục bước đi và có người mãi kẹt vào quá khứ. Thử những cách sau đây xem nhé. Đã đến lúc bỏ quá khứ không vui vẻ gì ở lại để bắt đầu một hành trình mới, đầy hứng khởi, nhiều cảm hứng nhé. - Học hỏi từ quá khứ nhưng đừng cắm dùi ở đó: chuyện thất bại hay không vui xảy ra trong quá khứ luôn là những bài học hay ho cho tương lai. Đau một chút hay đau đến thắt lòng thì cũng đã đau rồi. Bỏ thời gian ngồi suy nghĩ lại chuyện cũ, nghĩ xem trải nghiệm này giúp gì được cho mình trong hành trình mới hay không. Hỏi mình những câu hỏi như là Cuối cùng thì chuyện gì đã xảy ra? Mình cảm thấy thế nào? Mình sử dụng trải nghiệm này thế nào để tạo thêm động lực cho bản thân? Hỏi xong, trả lời xong là xong rồi đó. Chuẩn bị hành trang lên đường bước vào tương lai thôi! - Bày tỏ cảm xúc: dù là đau, là khổ, là thất vọng, chán nản gì đó, bạn cứ bày tỏ hết ra đi. Tìm người hiểu mình để kể, viết ra, hay nói thẳng cho người gây hấn với mình. Làm gì cũng được. Cứ để cho cảm xúc được trào ra. Điều này sẽ giúp cho sức khoẻ cơ thể và cả sức khoẻ cảm xúc của bạn. - Dẹp ngay chuyện đổ thừa: người ta ai cũng thích đóng vai bị hại, đơn giản vì điều đó làm bạn cảm thấy dễ chịu hơn. Có khi sự thật chẳng phải là như thế nhưng bạn cứ kẹt vào cái vai mà bạn muốn đóng. Nếu cứ đổ thừa thì bạn sẽ kẹt ngay trong quá khứ, không tiến tới được. Đổ cho người khác có khi là bạn đang tạo sức mạnh cho người ta đấy. Người ta cũng như mình nhưng sao lại có sức mạnh làm cho cuộc đời mình phải tan nát thế kia? Sao mình không tự mình ảnh hưởng cuộc đời mình mà lại cho phép người ta làm như thế nhỉ? - Tập trung vào hiện tại: quá khứ thì cũng đã qua rồi. Lo hiện tại đi thôi. Học một cái gì đó mới, tập thiền, tập thể dục, đi ăn tối với bạn bè…. Làm gì cũng được, miễn là sống trong hiện tại. - Offline một thời gian: bạn cần thời gian cho bản thân. Dẹp hết, tắt điện thoại, đi đâu đó để suy nghĩ của mình rõ ràng hơn, thông thoáng hơn. Chẳng cần phải đi trốn ở đâu xa. Cứ thay đổi hoàn cảnh hàng ngày là được. Về quê mình cũng xong. Rồi bạn sẽ thấy khi trở lại, góc nhìn của bạn sẽ khác. - Tha lỗi cho những ai đã làm gì sai với bạn, tha lỗi cả cho chính mình: thôi chuyện đã qua rồi, bỏ qua và tha lỗi đi. Làm vậy bạn sẽ trở thành người rộng lượng, thoải mái, và cuộc sống của bạn sẽ dễ chịu hơn. Thật ra, tha lỗi cho người khác là cách để bản thân mình bỏ qua quá khứ. - Xem lại người xung quanh: xem lại quanh mình xem ai là người thường giúp mình, tạo cảm hứng cho mình, và ai là người thường xuyên làm cho mình rơi vào miền tiêu cực. Có khi mình cần phải tránh những người gây tiêu cực như thế. Có khi bạn cũng cần phải gặp gỡ thêm người mới, học những điều mới và có những trải nghiệm mới. - Kiến tạo ra những trải nghiệm mới: chuyên gia tâm lý nói rằng khi ta tạo ra những trải nghiệm tích cực mới liên tục, điều này sẽ giúp bạn xoá dần những trải nghiệm tiêu cực, làm cho bạn ngày càng tích cực hơn. Sử dụng thời gian của mình thông minh hơn, gặp người tích cực nhiều hơn, làm những việc mình yêu thích nhiều hơn, ở những nơi giúp mình cảm thấy bình yên hơn…. Cái mới sẽ đẩy lùi những điều không hay và cũ kỹ. Chúc những ai đang loay hoay với quá khứ tìm được hành trình mới đầy hứng khởi, nhiều cảm hứng.

Tính mình tích cực, vì hiểu rằng sống trên đời này chuyện gì đến sẽ đến. Có những thứ vô duyên hoạ vô đơn chí ở kiếp nào tự nhiên kéo sồng sộc vào nhà. Có những chuyện hông liên quan vì sự khó ở của ai đó tự nhiên đập lên đầu mình. Có những vận mệnh chung của loài người, cộng đồng bản thân đương nhiên phải gánh chịu. Có những thiên tai, dịch bệnh tự nhiên hay nhân tạo gì đó giáng xuống nhân gian. Cái gì đến rồi sẽ đến. Có những thứ do cách ăn ở mà ra. Có những chuyện không lý giải được bởi ánh sáng khoa học nhưng cứ hiển nhiên xảy đến. OK, tới thì tới thôi. Không ai sống trên đời này mà không bị đời làm khó hết. Không tiền thì có problem của không tiền. Có tiền thì đụng problem của có tiền. Chẳng ai sướng hơn ai. Tất cả những gì mắt thường nhìn thấy chỉ là bề ngoài. Chuyện đời ai chỉ có người ấy biết. Cho nên, đã từ lâu lắm rồi chỉ lo tập trung rèn luyện sự điềm tĩnh và kỹ năng giải quyết vấn đề của bản thân. Chuyện gì đến sẽ đến. Chuyện gì đến cứ đến. Học cách chấp nhận, nhìn ngắm nó một cách khách quan ở thể thứ 3, tìm hiểu gốc rễ cội nguồn vấn đề, tránh phản ứng theo cảm xúc tức thời, và luôn ideate - tìm nhiều giải pháp khác nhau để giải quyết vấn đề. Có vấn đề nào tui giải quyết không được hôn? Có chớ. Thiếu gì. Tớ là người chứ có phải là thánh đâu. Tự thân vận động trước. Rồi lỡ giải một mình không nổi thì nhờ sự trợ giúp. Có khi cần chậm lại thì kệ nó, đi ngủ, hay bỏ mặc nó vài ngày, tự nhiên bật ra cách giải. Có khi giải quyết là lao vào làm bán sống bán chết. Có khi giải quyết là không làm gì. Có khi cần nhiều người. Có khi cần tĩnh lặng một mình. Rèn được cái skill giải quyết vấn đề bình thản, điềm tĩnh, uyển chuyển là xong. Chuyện gì đến cứ đến. Chấp nhận. Khách quan nhìn ngắm, rồi tìm lời giải. Covid cũng vậy thôi. Stress vì nó cũng phải chung sống với nó thôi. Hết thời của máy rồi đến thời vi rút. Ta làm được gì đâu. Chi bằng ta điềm tĩnh nhìn ngắm nó, tìm cơ hội, tìm hướng đi mới, tìm ngả rẽ hợp thời. Keep calm & sort it out!

Sự tôn trọng của người khác dành cho mình là thứ không phải tự sinh ra mà phải được tạo nên. Trong cuộc sống cũng như trong công việc, nếu không tạo được sự tôn trọng, dù bạn có được tặng cho một tước vị to đùng, người xung quanh cũng khó lòng hợp tác. Làm gì để người khác tôn trọng mình? Chia sẻ cho các bạn tham khảo những điều tôi vẫn luôn cố gắng rèn luyện hàng ngày nhé. - Lịch sự: người được tôn trọng lịch sự với tất cả mọi người, từ gia đình đến đồng nghiệp, từ nhân viên check-out tại siêu thị đến người phục vụ tại nhà hàng. Tôn trọng người khác theo cái cách mà bạn muốn người khác tôn trọng mình. Xin lỗi và cám ơn khi cần thiết. - Hành xử một cách đáng tôn trọng: bạn có bao giờ quan sát chính mình hay hỏi một người thân về cách hành xử của bản thân? Nếu bạn hay nhướng mắt nhíu mày, cắt ngang khi người khác nói, nói xấu người vắng mặt, vv, những kiểu hành xử này ngoài việc không tôn trọng người khác còn làm cho việc giải quyết vấn đề khó khăn hơn. Hãy tạo môi trường biết lắng nghe, cho dù ý kiến của người đối diện bất đồng với quan điểm của mình. - Lắng nghe tích cực: lắng nghe là một kỹ năng cực kỳ quan trọng, và là một quá trình tích cực chứ không hề thụ động. Khi bạn lắng nghe người khác nói, hỏi những câu hỏi liên quan, người ta sẽ kể cho bạn nghe tất cả những gì bạn cần và muốn biết. Người được lắng nghe sẽ cảm thấy được quan tâm và sẽ tôn trọng bạn hơn. - Luôn sẵn sàng giúp đỡ: người ta được tôn trọng vì luôn sẵn sàng giúp đỡ người khác, và làm việc đó một cách rất tự nhiên, như một phản xạ hàng ngày và trong bất kỳ hoàn cảnh nào của cuộc sống. - Không đổ thừa: hành động của bạn là do bạn thực hiện, đừng đổ thừa tại vì thì là bị. Nếu bạn hay đi trễ chẳng hạn, nên tự mình tìm cách sửa đổi, đừng mãi đổ thừa cho hoàn cảnh xung quanh. - Vượt qua sự giận dữ: khi giận, bạn thật ra đang làm tổn thương chính bản thân mình. Nếu chuyện đáng để giận, cứ giận trong chốc lát, rồi bỏ qua, tìm cách giải quyết, tha lỗi, và quên đi. La hét và chửi bới om sòm chẳng giúp được cho ai, chỉ làm tổn thương chính bản thân và những người xung quanh, làm mất đi sự tôn trọng cần có trong tập thể. - Sẵn sàng thay đổi: Cố chấp là thứ chẳng giúp được gì cho ai. Sự tiến hoá luôn luôn đồng nghĩa với sự thay đổi. Ai mà chẳng cần thay đổi? Ngày nào ta cũng cần phải phát triển bản thân, học kỹ năng mới, trải nghiệm những điều mới, và quan trọng là nhìn lại chính hành vi hiện tại của mình. Khi luôn luôn học hỏi và thay đổi, người xung quanh sẽ tôn trọng bạn hơn. Rồi cả nhà suy thử phản tư xem.

Nhiều bạn inbox than với tôi rằng bản thân mình ngoại hình không đẹp, không tài năng, không có tính cách hướng ngoại, sinh ra đã không may là nhút nhát, thiếu tự tin nên không hoà đồng, không được mọi người yêu mến. Thật ra, trở thành người dễ mến là chuyện bạn có thể rèn luyện được. Hãy nhìn xung quanh mình. Nhiều người đâu có địa vị, đâu giàu có, đâu xinh đẹp, nhưng gặp ai người ta cũng mến đó thôi. Họ đâu có khác gì mình. Vậy tại sao mình mến họ? Họ làm được điều gì mà mình không làm được? Tôi nghĩ cái khác duy nhất là những người này hiểu rất rõ giá trị của nội lực, bắt nguồn từ giá trị tâm hồn và tinh thần chứ không phải là những thứ vật chất, ảo vọng bên ngoài. Phải chăng mình có thể nhìn cách họ hành xử để học hỏi, để bản thân trở nên dễ mến hơn? Nếu đang gặp vấn đề này, thử những cách tiếp cận sau thử nhé. - Tập trung vào con người hơn bất kỳ điều gì khác: người dễ mến rất quan tâm tìm hiểu mọi người xung quanh chứ không quá lo nghĩ về chính mình. Vì tập trung vào người khác nên họ chẳng cần phải làm gì nhiều cũng được người khác mến chính nhờ sự quan tâm đó. Bạn thử tập bỏ điện thoại xuống, tập trung vào câu chuyện của mình với người đối diện xem sao. Bạn nên chú ý chuyện người ta đang nói, đừng lo suy nghĩ mình sẽ nói gì tiếp theo, mình sẽ trả lời thế nào, hay chuyện họ nói ảnh hưởng đến mình ra sao. Khi người khác kể chuyện gì cho mình nghe, hãy lắng nghe và khơi gợi câu chuyện bằng những câu hỏi để họ hào hứng hơn trong câu chuyện. - Luôn là chính mình: vì luôn là chính mình nên họ rất tự nhiên, Chẳng ai phải lo lắng đoán gần đoán xa xem họ có ý đồ gì. Họ làm được điều này vì hiểu rất rõ rằng chẳng ai thích người giả tạo cả. Mọi người ai cũng thích người chân thật vì tin tưởng được. Bạn thử nghĩ đi, khi gặp người mà bạn chẳng biết họ là ai, họ có cảm xúc và suy nghĩ thế nào thì dĩ nhiên bạn sẽ đề phòng trước. - Luôn yêu đời: người dễ mến là người rất tích cực và đầy đam mê trong cuộc sống. Họ nhìn cuộc sống như một hành trình đầy hứng thú, chẳng bao giờ nhàm chán. Không phải họ không gặp vấn đề, khó khăn trong cuộc sống. Ai mà chẳng có vấn đề và ai mà chẳng gặp khó khăn. Có điều, họ nhìn khó khăn như những vấn đề tạm thời, rồi sẽ giải quyết được, rồi sẽ qua. - Không nói chuyện phiếm: nếu chỉ nói toàn chuyện phiếm, bạn không kết nối được cảm xúc. Người dễ mến kết nối sâu, ngay cả trong những tương tác rất ngắn. Chính sự quan tâm chân thành của họ đối với người xung quanh giúp họ hỏi những câu hỏi hay, liên quan, kết nối các chi tiết trong câu chuyện của người kể một cách dễ dàng. - Tôn trọng mọi người: dù là tương tác với khách hàng lớn nhất hay người phục vụ bàn tại nhà hàng, họ đều hết sức lịch sự và tôn trọng. Người dễ mến tôn trọng mọi người vì hiểu rằng con người sinh ra ai cũng như ai, cũng đều đáng được tôn trọng. - Luôn chính trực: người chính trực làm điều mình nói, nói điều mình làm, đơn giản là như thế, không có lý do lý trấu gì cả. Chính trực là một khái niệm dễ hiểu nhưng hết sức khó làm. Người chính trực không nói xấu người khác, làm đúng việc cần làm, cho dù việc đó có làm cho họ rất đau. - Chẳng bao giờ cố gắng quá đà: người dễ mến không bao giờ chiếm diễn đàn, nói về họ hay nói về thành công của họ. Họ chẳng bao giờ nghĩ đến việc này vì biết rằng cố gắng chứng tỏ mình quá sẽ làm người khác khó chịu. - Hay cười: con người trong vô thức thường lặp lại hành vi của người đối diện. Khi bạn cười, người đối diện cũng sẽ cười và tất cả đều cảm thấy dễ chịu, vui vẻ hơn.

Cách đây 2 ngày gặp lại một người bạn Hà lan, là gíao sư và hiện cũng đang là coach (cố vấn, hướng dẫn) cho vài doanh nhân Việt. Tôi hỏi ông điều gì làm ông ngạc nhiên nhất trong quá trình làm coach cho các doanh nhân Việt. Ông trả lời bằng 2 chữ “Minority complexities”. Người Việt dù đã có một số thành công nhất định nào đó trong kinh doanh, song khi đối diện với các đối tác hay bạn bè nước ngoài vẫn có mặc cảm tự ti. Chính sự đan xen giữa sợ hãi, tự ti, mặc cảm, không biết hành xử thế nào trong một số hoàn cảnh, không biết tham gia vào câu chuyện thế nào khi giao tiếp ngoài công việc, cảm thấy không thể fit-in (hội nhập)… tạo nên cái gọi là minority complexities – nỗi lòng của kẻ thiểu số. Tôi lại hỏi vậy ông làm gì để chữa bệnh này cho những người Việt mà ông đang coach. Ông rút trong hồ sơ ra cho tôi 1 tờ giấy A4 có ghi danh sách những gì học trò Việt của ông cần học thêm để chữa bệnh minority complexities. Danh sách bao gồm sách truyện cần đọc để hiểu về văn hoá phương Tây như A Tale of Two Cities của tác giả Charles Dickens (Chuyện hai thành phố), phim kinh điển cần xem để hiểu về các vấn đề xã hội như Citizen Kane của đạo diễn Orson Welles (Công dân Kane), báo và website cần theo dõi để cập nhật tin tức thế giới như tờ Guardian, lời khuyên nên tạo cho bản thân một sở thích và phát triển sở thích này, ví dụ nếu thích nhạc Jazz thì hãy tìm hiểu toàn bộ về lịch sử, các nhạc sỹ và ca sỹ nổi tiếng, sưu tầm các đĩa CD hay nhất, vv. Tất cả thật ra là những gì mà một người phương Tây bình thường đã được hướng dẫn học và tìm hiểu từ khi còn trong trường phổ thông. Khi có cái gọi là general knowledge – kiến thức tổng quát này, bạn sẽ tự tin và thoải mái hơn trong giao tiếp với mọi người trên thế giới. Tôi đồng tình với ông, và kỳ thực trong sách Quảy gánh băng đồng ra thế giới, tôi cũng đã nhắc lại điều này rất nhiều lần. Thành công không có nghĩa là bạn chỉ biết có chuyên môn của mình. Bạn cần có EQ, cần có kiến thức nền để có thể đối thoại với bất kỳ ai trong hay ngoài công việc. Muốn làm được điều này, bạn cần mở rộng vùng quan tâm của mình, học hỏi các kiến thức tổng quát hàng ngày, liên tục như một thói quen trong cuộc sống để luôn luôn phát triển bản thân.

Trong sự nghiệp cũng như trong cuộc sống, thành công phần lớn nhờ vào sự kết nối và sự giúp đỡ của những người bạn, người anh, người thầy mà ta tình cờ gặp trên hành trình cuộc sống. Nhưng nếu ta không dừng lại, bước đến và chủ động tiếp cận họ thì người dưng nước lã ấy làm sao trở thành bạn ta, anh chị em ta, hay thầy ta? Do đó, kỹ năng tiếp cận và mở đầu câu chuyện với người lạ là một kỹ năng hết sức cần thiết mà ta cần rèn luyện để có thể bắt đầu một quan hệ thân thiết từ bất kỳ một người lạ nào mà ta gặp trong hành trình cuộc sống. Đây là ba điều bạn tham khảo để giúp mở đầu những quan hệ ý nghĩa trong đời nhé. Khởi đầu bằng sự quan tâm: ai trong chúng ta cũng muốn được quan tâm. Nếu chúng ta chỉ tập trung vào việc ta được gì, họ nghĩ sao về ta thì câu chuyện một chiều đó chẳng mang lại ý nghĩa gì cho người đối diện, thậm chí có thể làm cho người đối diện có thành kiến với mình. Nếu bạn chỉ cần thay đổi góc nhìn và tập trung vào người đối diện, họ là ai, họ cần gì, ta có thể giúp gì cho họ. Cách tiếp cận này làm cho ta trở nên quan tâm hơn, hào phóng hơn và do đó tạo ra một môi trường thân thiện cho sự phát triển của một mối quan hệ mới đầy ý nghĩa. Đặt câu hỏi sâu sắc: những câu hỏi hời hợt cho qua chỉ có thể tạo ra kết nối nông cạn, chẳng đến đâu. Khi ta tập trung vào người đối diện, hãy hỏi những câu về họ để tìm hiểu những gì mà mình chưa biết. Có như vậy, quan hệ giữa ta và người đối diện sẽ bước sang một level mới nhờ vào sự hiểu biết và thông cảm cho nhau. Đôi khi, nếu người đối diện không quen chia sẻ, bạn có thể tạo tâm lý chia sẻ bằng cách kể câu chuyện của mình. Điều này sẽ giúp người đối diện cảm thấy thoải mái hơn, gần gũi hơn và dễ dàng chia sẻ hơn với một người lạ như ta. Lắng nghe: khi tập trung vào bản thân, ta chỉ lo suy nghĩ cần nói gì tiếp theo, nói sao để tạo ấn tượng và quên mất không lắng nghe những gì người đối diện đang chia sẻ. Khi bạn không lắng nghe, bạn vừa mất đi kết nối với người đối diện. Chẳng ai trên đời cần biết và muốn biết những gì bạn sắp nói. Họ chỉ cần biết bạn có quan tâm và lắng nghe họ nói hay không. Khi lắng nghe, bạn có cơ hội hiểu người đối diện hơn, đặt được những câu hỏi sâu sắc hơn về họ, và do đó xây dựng được kết nối ý nghĩa hơn. Chúc cả nhà chủ nhật an bình và dành thời gian suy ngẫm về cách bản thân đang kết nối với thế giới.

Mỗi buổi sáng thức dậy, đối với tôi đó là một ngày mới, là một ngày tôi được học hỏi và phát triển bản thân mình. Và câu hỏi mà tôi hỏi mình mỗi ngày khi thức dậy là "Hôm nay mình sẽ làm gì để phát triển bản thân?" Đối với tôi, đó là một câu hỏi có sức mạnh vô biên. Khi chúng ta bắt đầu bằng cách tự hỏi mình cách phát triển bản thân, não bộ của chúng ta sẽ được kích thích để đi tìm câu trả lời. Jim Rohn, một tác giả và người truyền cảm hứng đã từng nói: "Bạn nên tập trung phát triển bản thân hơn là phát triển công việc. Nếu bạn tập trung làm việc, bạn có thể đủ sống. Nếu bạn tập trung phát triển bản thân, bạn sẽ làm giàu." Hành trình qua bao gian khó để có được sự hiện diện trên trường quốc tế như ngày hôm nay, tôi đã làm được chỉ bằng một câu hỏi "Hôm nay mình sẽ làm gì để phát triển bản thân?" Và mỗi ngày tôi ghi ra cho mình một mục tiêu mới, có khi là học một kỹ năng mới, có khi là cải thiện một cách làm cũ, có khi là rèn luyện lòng bao dung, có khi là đọc một quyển sách.... Phát triển bản thân là một lựa chọn, và chỉ có bạn mới đưa ra được quyết định này cho bản thân mình. Mỗi trải nghiệm, mỗi cách tư duy, mỗi quan hệ, sự việc dù tiêu cực hay tích cực, đều là cơ hội để ta học hỏi và phát triển. Có điều, muốn học hỏi và phát triển thì bạn cần phải vượt ra khỏi vùng an toàn (the comfort zone) để làm một cái gì đó mới, thử một cái gì đó mới, và học một cái gì đó mới. Nếu có thể bắt đầu hỏi mình câu hỏi này mỗi ngày bắt đầu từ ngày hôm nay, một ngày nào đó bạn sẽ ngạc nhiên vì sự lớn lên của chính bản thân mình.

Mỗi người đều có một 'vùng an toàn', tiếng Anh là 'comfort zone'. Ở đó, mọi thứ xung quanh đều quen thuộc, mọi điều cần biết bạn đều đã biết. Và thế là, ta trốn trong cái ao làng đó, đưa ra đủ mọi lý do để quanh quẩn ở đó, chỉ vì ta sợ hãi thế giới to lớn ngoài kia, sợ hãi những điều chưa biết. Khổ một nỗi là nếu không mạnh dạn bước ra khỏi cái ao làng, bạn sẽ chẳng bao giờ học được điều gì mới, và sẽ chẳng bao giờ tiến thân được trong công việc hay sự nghiệp của mình. Làm thế nào để thay đổi, để vượt qua nỗi sợ hãi và thoát ly khỏi vùng an toàn? Đây là 3 điều bạn có thể tham khảo nhé: 1. Hãy thành thật với chính mình: bạn có thể đưa ra 1001 lý do để từ chối 1 cơ hội, ví dụ đứng trước đám đông để trình bày một vấn đề gì đó chẳng hạn. Thực tế là bạn sợ hãi, không đủ tự tin nhưng lại cố chống chế bằng nhiều lý do khác nhau. Tìm ra động cơ thật dẫn đến sợ hãi là bước đầu tiên để vượt qua sợ hãi. 2. Lên kế hoạch thực hành: ví dụ bạn sợ làm quen và trao đổi với người lạ, hãy tìm những nhóm có đề tài thảo luận mà bạn biết nhiều nhất để bắt đầu. Nếu bạn sợ nói trước công chúng, hãy bắt đầu từ những nhóm nhỏ và làm quen trước. Ngồi xuống, bình tĩnh, suy nghĩ thấu đáo, và lên kế hoạch để thay đổi theo khả năng của mình là điều vô cùng cần thiết. 3. Bước đi ngàn dặm: chỉ cần đủ nghị lực để bước 1 bước đầu tiên thật ngắn và bước từng bước nhỏ mỗi ngày. Một ngày nào đó nhìn lại, bạn sẽ thấy mình đã bước thật xa. Khoan hãy sợ mình không đạt được thành quả sau cùng, hãy tập trung vào những bước tiến rất ngắn nhưng đều đặn trên hành trình hướng về điểm đến. Ảnh: học trượt cát - sand-surfing ở đảo Stradbroke, Queensland - Australia

Mark Twains đã từng nói “Có 2 ngày quan trọng nhất trong cuộc đời của một con người. Đó là ngày bạn sinh ra đời và ngày bạn tìm ra lời giải đáp cho câu hỏi why - tại sao bạn lại được sinh ra.” Mỗi chúng ta đều có một mục đích cao cả, cao hơn nhiều so với chuyện làm giàu, nổi tiếng, làm đẹp, hay hưởng thụ… Nếu bạn chưa tìm ra lời giải đáp cho việc tại sao bạn có mặt và bước đi trong cuộc đời này, chưa tìm ra mục đích sống, thử hỏi mình 3 câu hỏi sau đây: 1. Điều gì làm bạn trăn trở, thao thức không ngủ được? 2. Điều gì làm cho trái tim bạn ca hát? 3. Nếu chẳng may bạn chẳng còn sống bao nhiêu ngày nữa trên đời, bạn sẽ làm gì? Có 2 ngày quan trọng nhất trong cuộc đời của một con người….

Người còn so đo, co kè ý người ý mình, bên này bên kia, lo cãi vã tranh giành đúng sai thay vì tập trung giải quyết vấn đề là người chưa lớn. Cả đời dẫn dắt, mentor đội lớn đội nhỏ, thật ra vấn đề cơ bản rất giống nhau. Một đứa ego, một đám ego thì hệ quả đương nhiên là đội ngũ kém hiệu quả, thiếu sáng tạo, hẹp đường phát triển. Ai cũng ôm khư khư ý kiến phiến diện thì làm sao nhìn vấn đề đa diện? Ai cũng lo phát ngôn bên em bên chị thì bên nào sẽ giải quyết vấn đề? Ai cũng chỉ trả đủ bài, làm xém tới thì mơ chi điều kỳ diệu? Thế kỷ mới, cộng tác dù trong dù ngoài, đôi bên hay nhiều bên, ai có thể bỏ cái tôi nhỏ của mình xuống, nhặt cái bao la của chúng ta lên vì một mục đích chung to lớn hơn, người đó mạnh. Làm lãnh đạo thật ra dễ lắm, trái tim bao dung được bao người thì lãnh đạo được bấy người. Những ai chỉ biết ôm khư khư mớ vướng víu của riêng mình, họ tự nhốt mình vào cái lồng son tự kỷ, rồi cả đời say sưa, ngỡ chiếc lồng là thế giới. Làm lãnh đạo thật ra dễ lắm, nhìn vấn đề chưa bao giờ là vấn đề. Vấn đề có căn cơ của nó, 90% là phần chìm của một tảng băng. Khi phản ứng nhất thời, không nhìn xa hơn, sâu hơn để hiểu rõ & giải quyết vấn đề từ gốc, bạn chưa là lãnh đạo. Cho nên, lãnh đạo thực thụ là người rất bình an. Thế thôi, cuối tuần tản mạn về việc làm người, vì thấy thế gian sân si quá. Cuối cùng, có bao nhiêu người ngoài kia đã lớn?