Các bạn nghe từ ML - Machine learning - Máy học, hay nói đúng hơn là bạn AI - Trí tuệ nhân tạo tự dạy mình học chớ không cần thầy gì hết. Máy có thể tự dạy mình học à? Đúng rồi. Bạn không có nghe sai. AI có khả năng tự học và đó cũng là lý do vì sao mà người ta tiên đoán nếu cứ cái đà phát triển này thì đến một lúc nào đó nó sẽ thành loài siêu việt hơn con người và thống trị thế giới. Nói vậy là có căn cứ chứ không phải không, vì nó có thể tự học mà. Máy tự học hoài mà người không tự học thì logic là từ từ mình sẽ thua thôi. Cái ngày đó nó bao xa ai mà biết. Vì những thứ sáng ngủ dậy thấy thế giới thay đổi hoàn toàn đâu phải là chuyện khoa học viễn tưởng nữa đâu. Con người cuối cùng cũng đã thử nghiệm thành công chuyện bay ra vũ trụ như đi du lịch mất rồi thì chuyện gì mà khoa học viễn tưởng ở đây nữa chứ. Mà quay lại chuyện máy học, giờ bạn xem video này về con AI của Google nó tự học đi, học chạy, học vượt chướng ngại vật thế nào. Nó học, nó thử, và nó học từ thất bại luôn. Có lẽ đã đến lúc con người tự hỏi, ở cái thời mà con AI tự học vậy thì con người có nên thay đổi cách tiếp cận với thế giới hay không. Có phải đã đến lúc con người nên tái định nghĩa chuyện làm người là làm gì? Và con người của tương lai trước mắt phải học gì và làm gì khác đi khi con AI tự thân nó học?

Một nghiên cứu gần đây do Census Bureau và 2 vị giáo sư đại học MIT hợp tác, nghiên cứu 2.7 triệu startup founders - nhà sáng lập có thuê ít nhất 1 người từ năm 2007 đến năm 2014 cho thấy, tuồi trung bình của Founder thành công nhất của 1 cái startup về công nghệ là tuổi 45. Ta-da! Ai đang tuổi trung niên và nghĩ là mình qua tuổi startup rồi thì nghĩ lại nha. Đây là kết quả nghiên cứu chi tiết hơn: Nhà sáng lập tuổi trung bình 50 có khả năng thành công cao hơn nhà sáng lập tuổi trung bình 30 gấp 2.2 lần. Nhà sáng lập tuổi trung bình 40 có khả năng thành công cao hơn nhà sáng lập tuổi trung bình 25 gấp 2.1 lần. Nhà sáng lập tuổi trung bình 50 có khả năng thành công cao hơn nhà sáng lập tuổi trung bình 25 gấp 2.8 lần. Nhà sáng lập tuổi trung bình 60 có khả năng thành công cao hơn nhà sáng lập tuổi trung bình 30 gấp 3 lần và khả năng lọt vào top 0.1% công ty gấp 1.7 lần các công ty khác. Nếu hỏi tại sao thì chắc câu trả lời khá rõ ràng là vì họ có trải nghiệm nhiều hơn trong quản trị và phát triển kinh doanh và vì vậy có khả năng đưa ra quyết định phù hợp hơn về nhiều mặt. Rồi, ai đang tuổi 40, 50, 60 thì sắp xếp đi startup đi nha. Cơ hội của bạn cao hơn người trẻ nhiều rồi đó. Chỉ là có dám bước ra khỏi vùng an toàn đang có để thử hay không. Còn thành kiến về tuổi già không startup nổi thì bỏ đi, khi nghiên cứu đã chứng mình càng già càng nên startup. Link bài trên báo Inc: https://www.inc.com/jeff-haden/a-study-of-27-million-startups-found-ideal-age-to-start-a-business-and-its-much-older-than-you-think.html

Mưa vội về đâu, vội về đâu? Đến đi trần thế mấy cơn sầu? Hoàng hôn vẫn nét thanh tao ấy Về rồi có chắc đã quên nhau? Mưa nhạt lòng trần, trắng chiều hoang Giông bão cô liêu hạ mơ màng Kẻ vội tìm về nơi bất định Người an trong thoáng gió thênh thang Mưa đến mưa về mưa lại mưa Mộng ước nhân gian mấy cho vừa? Nhắm mắt vạt đời nương theo gió Mở lòng trăng có khác chi xưa Nguyễn Phi Vân 22.08.2021

Passport to Success - Hộ chiếu thành công là chương trình dạy Life skill - kỹ năng sống, định hướng nghề nghiệp và kỹ năng tương lai miễn phí dành cho các bạn trẻ 16-24 tuổi. Chương trình do International Youth Foundation - Quỹ Thanh thiếu niên quốc tế thiết kế. Life skills - Kỹ năng sống là những kỹ năng sẽ giúp các em thành công từ nhà đến trường, đến nơi làm việc và hội nhập vào tương lai nghề nghiệp. Chương trình dạy các kỹ năng như tự tin, chịu trách nhiệm, làm việc nhóm, giao tiếp, vv. là những kỹ năng cấn thiết để các em có thể quản trị quan hệ, đưa ra các quyết định hàng ngày tại gia đình, trường học, nơi làm việc, cộng đồng. Passport to Success bao gồm 4 bộ, 14 kỹ năng. 4 bộ kỹ năng bao gồm: Tư duy tích cực Tư duy cộng đồng Kỹ năng tương tác và giao tiếp xã hội Kỹ năng tư duy mức độ cao 14 khả năng & kỹ năng bao gồm: Kỹ năng Quản trị bản thân Khả năng tự tin Nhận thức cảm xúc bản thân Khả năng kiên định Khả năng thấu cảm Khả năng chịu trách nhiệm Nhận thức văn hoá Kỹ năng tương tác số có trách nhiệm Kỹ năng giao tiếp Kỹ năng làm việc nhóm Kỹ năng giải quyết xung đột Kỹ năng giải quyết vấn đề Tư duy phản biện Kỹ năng đổi mới sáng tạo Đây có thể xem là bản đồ phát triển kỹ năng rất hữu ích cho các bạn trẻ. Từ đây, ngoài chương trình PTS, các bạn và các phụ huynh cũng có thể định hướng các kỹ năng cần phát triển cho các em. Chương trình PTS bao gồm 18 khoá học, bằng tiếng Anh, online và offline. Trong đó, Passport to Sucess Traveller - Hộ chiếu du lịch thành công là chương trình hoàn toàn online, thiết kế dạng game tương tác rất cool, fun và giúp các bạn trẻ phát triển bản thân trong thời gian lock-down này. Phi Vân đã thử và thấy cực hay. HIghly recommend cho các bạn trẻ và phụ huynh. Link đây nha: https://www.passporttosuccess.org/pts-traveler

Mỗi người mỗi ngày đều có một vạn công việc để làm. Nhưng có người biết sắp xếp ngày làm việc của mình hiệu quả. Có người bơi tự do, ngụp lặn cả đời. Trong thời gian làm việc tại Việt Nam, tôi thấy kỹ năng sắp xếp công việc hiệu quả là một trong những kỹ năng kém nhất của các bạn trẻ. Nhiều khi check list danh sách công việc cần làm còn chưa xong, nói chi đến chuyện sắp xếp thứ tự ưu tiên. Giờ, ghi lại cho các bạn 9 bước để sắp xếp công việc theo thứ tự ưu tiên từ một bài viết tôi đánh giá cao, giúp bạn quản trị thời gian tốt hơn đây nha: 1. Xây dựng Master checklist - danh sách công việc tổng thể của dự án, rồi sau đó bẻ nhỏ ra thành danh sách công việc cần làm theo tháng, theo tuần, theo ngày. Làm ơn, đừng "em nhớ" ở trong đầu mà không ghi ra, sắp xếp, trình bày rõ ràng. Không ai trên đời này nhớ hết cần làm gì, lúc nào, với ai đâu. 2. Sắp xếp đầu việc theo biểu đồ QUAN TRỌNG / GẤP của Eisenhower để biết việc gì vừa gấp vừa quan trọng, việc gì gấp nhưng không quan trọng, việc gì quan trọng như không gấp, việc gì không gấp cũng chẳng quan trọng. Nói tới đó là đã hiểu cần phải ưu tiên như thế nào rồi đúng không? Nhớ nguyên tắc 80/20 nha, 20% việc bạn làm ảnh hưởng 80% thành công của bạn. Vậy thì đương nhiên phải chọn làm 20% này trước. Canh theo đây nha: Quan trọng & gấp: làm ngay, ưu tiên 1 Quan trọng, nhưng không gấp: quyết định khi nào sẽ làm những việc này và lên kế hoạch thời gian thực hiện rõ ràng Gấp, nhưng không quan trọng: giao việc này cho người khác Không gấp, cũng không quan trọng: bỏ ra khỏi kế hoạch luôn. Nhiều khi chính những việc này đang làm bạn rối lên 3. Xây dựng check list công việc theo thứ tự ưu tiên hàng ngày, thực hiện cuối ngày hôm trước chuẩn bị cho ngày hôm sau. Như vậy, khi bạn bắt đầu ngày mới, bạn chỉ việc tập trung vào thực hiện các công việc đã được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên mà thôi. Cuối ngày, bạn lại chuẩn bị cho ngày hôm sau. 4. Sắp xếp thứ tự ưu tiên cho các nhóm công việc có cùng tính chất, ví dụ đều quan trọng và gấp bằng phương pháp ABCDE như sau: Trong đó, A là quan trọng nhất, B là quan trọng, C là ít quan trọng nhất. Sau khi sắp xếp thành ABCDE rồi thì bắt đầu đánh số thứ tự. Ví dụ A1 là quan trọng và cần làm trước, rồi tới A2, A3, rồi mới tới B1, B2, B3, vv. Cách này làm bạn hết sức rõ ràng về thứ tự ưu tiên lần nữa. 5. Muốn làm việc hiệu quả thì chuyện quan trọng mà khó khăn to lớn nhất làm trước. Tiếng Anh gọi là eating the frog - ăn con ếch trước, và đừng né tránh, chọn làm gì khác hay nhảy qua việc khác khi chưa hoàn thành cái task này. Đầu ngày, khi năng lượng đang dồi dào, hãy dành cho việc khó. Sau khi hoàn thành việc này, bạn tự động sẽ có cảm giác đã đạt thành tích trong ngày và sẽ có động lực làm nhiều việc khác hơn. 6. Sắp xếp thứ tự ưu tiên trong cuộc đời bằng phương pháp 5/25 của Warren Buffet. Đây là câu chuyện Warren Buffet đã dạy cho phi công của mình cách tập trung vào những mục tiêu đáng theo đuổi để thành công. Trước hết, bạn có thể ghi ra 25 mục tiêu trong cuộc đời mình, dù đó là sự nghiệp, học hành, gia đình, giải trí hay bất kỳ điều gì mà bạn muốn thực hiện. Sau đó, suy nghĩ và chọn 5 trong số 25 mục tiêu đó đưa vào những mục tiêu bạn sẽ tập trung thực hiện. Phần còn lại đương nhiên nằm trong list các mục tiêu không cần để ý. Cách làm này giúp những người có quá nhiều thứ muốn làm, muốn theo đuổi có thể tập trung vào những mục tiêu quan trọng hơn trước, tránh loay hoay, lạc bước, hay mất tập trung. 7. Giữ tư duy linh hoạt để tránh phải đeo đuổi những mục tiêu không còn quan trọng hoặc liên quan trong hoàn cảnh, ngữ cảnh mới. Có khi, bạn chọn một mục tiêu nào đó và nó quan trọng trong hoàn cảnh bạn chọn. Tuy nhiên, thế giới thay đổi, công nghệ thay đổi, hoàn cảnh và con người thay đổi, thì mục tiêu cũng hoàn toàn phải thay đổi theo. Đừng cứng đầu, cứng nhắc, mày mặt, cố chấp ép mình phải thực hiện cho được mục tiêu đã không còn quan trọng. Khi thấy hoàn cảnh yêu cầu phải bỏ mục tiêu cũ và xây dựng mục tiêu mới, hãy làm điều đó một cách nhanh chóng, linh hoạt, không cần suy nghĩ quá phức tạp. Agile Mindset - Tư duy linh hoạt là tư duy quan trọng nhất của thế kỷ 21, giúp bạn hội nhập thành công hơn vào tương lai bất định. Bạn có thể đăng ký học khoá Tư duy linh hoạt miễn phí ở đây: https://www.nguyenphivan.com/challenge-page/agile-mindset-tu-duy-linh-hoat 8. Làm việc gì hôm nay để ngày mai và tương lai rảnh hơn, khoẻ hơn, hiệu quả hơn? Sắp đặt thứ tự ưu tiên không chỉ về công việc mà còn về quản trị thời gian hiệu quả. Do đó, thay vì chỉ hỏi mình việc quan trọng nhất tôi cần làm hôm nay là gì thì thay bằng câu hỏi, việc quan trọng nhất tôi cần làm hôm nay để ngày mai để ngày mai hiệu quả hơn là gì. 9. Đồng hồ sinh học của mỗi người khác nhau, và quan trọng là bạn phải theo dõi và ghi nhận thời gian làm việc hiệu quả nhất của mình trong ngày là lúc nào. Ví dụ tôi sẽ làm việc hiệu quả nhất vào buổi sáng khi bắt đầu, và từ trưa trở về chiều là thời gian kém hiệu quả nhất. Biết vậy, tôi sẽ sắp xếp những công việc quan trọng nhất vào thời gian tôi làm việc hiệu quả nhất để kết quả công việc xuất sắc nhất. Thời gian khác, tôi sẽ dành để giải quyết những công việc kém quan trọng hơn. Mỗi người đều có thời gian hiệu quả khác nhau. Bạn nên hiểu mình, biết mình, và vận hành theo đồng hồ sinh học của mình để cảm thấy thoải mái, vui vẻ, và hiệu quả. Link bài viết: https://rescuetime.wpengine.com/how-to-prioritize/#eisenhower-matrix

Trong khi dịch diễn biến phức tạp, và mình bị nhốt trong nhà, có lẽ đây là thời gian tốt nhất để tập trung vào bản thân, dành thời gian mà mình chưa bao giờ dành cho bản thân vì sự cuống cuồng của vòng quay học hành, công việc. Trong mọi hành trình mà tôi trải qua trong đời, phải nói hành trình khám phá bản thân là đỉnh nhất. Bạn nghĩ mình hiểu bản thân? Không có đâu. Con người khi ở trong môi trường khác, khi dấn thân làm những điều mới mẻ, khi chấp nhận một thử thách mới, sẽ có cơ hội để ngỡ ngàng hơn về khả năng của bản thân mình. Còn ai cứ vậy làm hoài, quanh đi quẩn lại, thì muôn đời sẽ mắc kẹt ở level đó, không bao giờ có cơ hội khám phá những tiềm năng vô hạn và hết hồn khác của bản thân mình. Người thành công, vui vẻ, hạnh phúc là vậy. Họ không ngừng khám phá bản thân. Họ luôn chấp nhận thử thách mới. Họ luôn học cái mới, làm cái mới, dấn thân vào dự án mới, gặp những con người mới, vv. Chính vì phải đối diện và tham gia thực hiện, triển khai cái mới mỗi ngày, họ nhìn thấy những tiềm năng mới bộc lộ từ chính mình, hiểu hơn về thế giới và bản thân, dần dần trở nên tự tin hơn vì khả năng thực hiện nhiều việc mà trước đây cứ tưởng mình sẽ không bao giờ làm được. Đây là cả một quá trình cần được rèn luyện hàng ngày. Không có thuốc bổ gia truyền nào uống vô trở nên tự tin. Cũng không có lời khuyên nào nghe xong thì hết tự ti. Muốn trở nên tự tin, phải hành động, rèn luyện mỗi ngày, và đừng ngồi đếm xem hết bao nhiêu ngày thì mình sẽ tự tin. Cứ làm, cứ làm, cứ hồn nhiên tận hưởng hành trình khám phá bản thân, rồi bạn sẽ tự tin lúc nào không biết. Đó là cách tôi rèn luyện sự tự tin cho chính mình, từ một người trẻ Việt Nam nhút nhát, thành người có thể đứng trên sân khấu hàng ngàn doanh nhân, lãnh đạo cấp cao của các tập đoàn, công ty ngoài thế giới, một cách rất là chính mình. Giờ, tôi chia sẻ với các bạn cách tôi rèn luyện sự tự tin cho mình nhé. Luôn luôn đang học một cái gì đó mới Học cái gì cũng được, miễn là mới. Tốt nhất là bắt đầu từ những thứ bạn cực thích trước giờ nhưng chưa bao giờ có cơ hội học. Và đừng suốt ngày cứ nghĩ đến chuyện công việc, kinh doanh, kỹ năng tương lai gì gì đó. Học cái gì cũng tốt hết, vì nó cho bạn một góc nhìn mới từ môn đó, vì nó giúp não tạo ra những kết nối neuron thần kinh mới khiến bạn thông minh hơn, sáng tạo hơn. Ví dụ, hồi nhỏ tôi rất thích học nghệ thuật nhưng không có điều kiện. Sau này khi có điều kiện hơn, tôi đi học vẽ tranh, vẽ trên vải batik, học piano, học đàn cổ cầm, học viết thư pháp, học cách thưởng thức tranh, học pha trà, vv và vv. Danh sách những thứ tôi còn muốn học nó dài dằng dặc. Và mỗi năm khi đi du lịch, tôi đều tìm thêm những khoá học ngắn hạn, về những đề tài mình yêu thích để học. Phải nói là, những thứ tưởng chừng học vô bổ, không liên quan gì đến công việc đó mới chính là những thứ làm cho tôi đầu óc ngày càng mở mang, thành kiến ngày càng biến mất, góc nhìn ngày càng đa dạng, sáng tạo hơn, và cũng vì vậy ngày càng tự tin hơn vì mình có quá nhiều trải nghiệm hay ho để chia sẻ, nhiều góc nhìn khiến người khác giật mình, nhiều câu chuyện để tương tác sâu và thú vị hơn với người xung quanh. Học gì cũng được. Học thứ bạn thích càng tốt vì nó sẽ khiến bạn hào hứng hơn, không bỏ cuộc. Học ngắn hạn, dài hạn, tự học, có thầy, online, offline gì cũng được, tuỳ mình thôi, sao tiện và thích thì làm. Nhưng luôn luôn giữ cho bản thân trong trạng thái đang học. Rồi, hôm nay ngồi rà lại, nếu thấy đang không học gì thì start liền nha. Chứ ở nhà quá trời thời gian để làm gì? Luôn luôn đang tham gia làm một cái gì đó mới Cái gì cũng được, miễn là mới. Có thể là một dự án xã hội, cộng đồng, sự kiện, lớp học, startup, nghiên cứu, vv. Cái gì cũng được, liên quan không liên quan đến sự nghiệp hay công việc cũng được. Không liên quan công việc mà liên quan đến sở thích càng hay. Làm cái gì mới cũng kích thích não bộ hoạt động trong trạng thái hứng khởi, open với cái mới, với những con người mới, với những cách làm mới, có khi thay đổi được nhiều định kiến cũ. Cứ vậy hoài, bạn trở thành người open lúc nào không hay. Khi tiếp xúc với cái mới, bạn phải tư duy, suy nghĩ khác đi, tìm cách làm khác đi, vận hành khác đi với những con người rất khác. Thế là bạn sẽ tự nhiên nhận ra mình có thể nghĩ khác, làm khác, và có khi do nguồn lực hạn chế lúc đó, làm được nhiều thứ mà trước giờ mình sợ chưa dám làm. Giờ bị đẩy vô thế nên làm đại. Xong, thấy ủa mình cũng OK lắm chứ hả. Sự tự tin nó lớn lên nhờ như thế. Nhờ ủa ủa kiểu vậy vài ngàn lần trong đời. Có dự định, ý tưởng đang lưu kho gì cứ lấy ra làm hết Nhiều bạn có quá trời ý tưởng trong đầu, xong nghĩ mãi nghĩ mãi, càng nghĩ càng sợ làm không được, xong sợ quá xếp lại. Cái này hại lắm. Khi não nhận biết là bạn muốn rất nhiều nhưng chẳng làm được cái gì, toàn ngồi mơ mộng viễn vông, thì nó ám ảnh bạn là mình chỉ nghĩ được thôi chớ không có khả năng thực hiện cái quái gì. Thế là càng ngày ta càng tự nhiên mất tự tin, càng ngày càng nghi ngờ bản thân, và đến một lúc nào đó thì sợ quá chạy trốn, không dám nói, không dám phát biểu, không dám xung phong làm chuyện gì dù rất nhỏ. Giờ bạn ngồi viết ra đi, viết hết tất cả những gì mình muốn làm, giả sử như bắt đầu 1 cái podcast đi chẳng hạn. Rồi xông vào tìm cách làm. Chỉ có thực hiện nó mới ra vấn đề, ra bài học, ra cái biết, không biết, và ép mình phải suy nghĩ nhiều cách giải quyết, và tạo ra những khoảnh khắc à ha khi tìm ra hay làm được thứ gì. Cứ vậy, tự nhiên bạn bớt lười biếng, bớt sợ hãi, bớt nghi ngờ bản thân, bớt tự hù doạ mình, thấy cái gì cũng có cách giải quyết, cái gì cũng có thể làm được, và đương nhiên trở nên tự tin hơn. Đó, 3 bí kíp cực kỳ đơn giản, cực kỳ dễ thực hiện cho bất kỳ ai, dù đang ở đâu, dù trong hoàn cảnh nào. Cho nên, đừng có biện minh biện hộ thì là vì tại bị nha. Không có thuốc gia truyền 3 đời uống vô thành tự tin đâu. Tự mình xông ra khám phá bản thân mình đi các bạn.

Đừng bao giờ đổ lỗi là mình sinh ra vốn không thông minh nên chẳng thể thành công trong sự nghiệp. Khi IQ không cao, người ta vẫn thành công được. Một nghiên cứu mới nhất của đại học Stanford cho biết thành công liên quan chủ yếu đến thái độ, hay nói một cách kỹ thuật hơn là tư duy của một con người – đóng hay mở. Người có tư duy đóng (fixed mindset) tin rằng họ là họ, vậy đó, đã đóng khung, chịu không chịu thì thôi, không thể thay đổi được. Điều này làm cho họ rất khó khăn khi phải đối mặt với thử thách hay đối diện với những điều có vẻ như là to lớn quá, bản thân họ không giải quyết nổi, làm cho họ cảm thấy mất hy vọng hay bất lực. Ngược lại, người có tư duy mở và cầu tiến (growth mindset) tin rằng chỉ cần mình cố gắng, thay đổi là có thể tiến bộ hơn. Với thái độ này, dù IQ có thấp hơn, họ vẫn trở nên thành công hơn so với kẻ bảo thủ. Người cầu tiến, họ vui vẻ chấp nhận thử thách, xem thử thách như cơ hội để họ học hỏi được những cái hay cái mới. Khi gặp khó khăn hay thất bại, thái độ của người có tư duy mở là “Ồ cách này không xong. Vậy mình thử cách khác.” Đối với họ, thất bại chỉ là thông tin cần xử lý. Tuy nhiên, dù hiện tại tư duy của bạn đang đóng hay mở, bạn cũng nên thử thay đổi hay phát triển tư duy của mình hơn nữa xem sao. Chia sẻ với các bạn những cách tiếp cận sau giúp các bạn hướng về tư duy ngày càng cầu tiến: Don’t stay helpless – Đừng bị kẹt vào sự bất lực: người ta ai cũng có lúc thật nản lòng vì thất bại, vì bị từ chối, vì bị coi thường, vì không được người ta trọng dụng…. Walt Disney bị đuổi khỏi Kansas City Star vì thiếu trí tưởng tượng và không có sáng kiến. Oprah Winfrey bị cho nghỉ việc tại đài truyền hình Baltimore vì đưa quá nhiều cảm xúc vào chương trình. Henry Ford phá sản 2 công ty xe hơi trước khi thành công với Ford. Steven Spielberg không được nhận vào trường nghệ thuật điện ảnh USC mặc dù đã xin đăng ký nhiều lần. Bạn cứ nghĩ xem. Nếu họ là những người có tư duy đóng, tư duy bảo thủ, có lẽ họ đã nản lòng, mất hy vọng, và từ bỏ tất cả. Be passionate – Luôn tràn đầy đam mê: trong đời rồi sẽ có người giỏi hơn ta, khôn hơn ta, lanh hơn ta, nhưng dù có thua một chút về tài năng, bạn vẫn có thể bù đắp lại bằng niềm đam mê vô bờ bến. Đam mê khiến cho ta không ngừng theo đuổi sự tiến bộ, làm cho ta cố gắng mỗi ngày để làm một việc gì đó tốt hơn. Warren Buffet khuyên bạn tìm niềm đam mê của mình bằng công thức 5/25. Viết ra 25 điều bạn quan tâm, thích thú nhất. Sau đó gạch bỏ dần 20 điều mà bạn có thể bỏ được. 5 điều còn lại có lẽ liên quan đến những gì bạn đam mê theo đuổi nhất. Take action – Hành động: người có tư duy mở chẳng dũng cảm hơn người khác đâu. Họ cũng sợ, cũng xám mặt trước mỗi quyết định trong đời. Có điều, họ hiểu rằng sợ hãi hay lo lắng là những cảm giác làm tê liệt một con người. Và thế là họ cứ hành động. Họ biết rằng sẽ chẳng bao giờ có một thời khắc hoàn hảo nhất. Vậy nên chờ đợi làm gì? Cứ làm thôi! Nhờ thế mà mọi lo lắng sợ hãi được huyển hoá thành năng lượng tích cực khi hành động. Then go the extra mile – Luôn cố gắng hơn chút nữa: người cầu tiến luôn hết mình, dù đó là ngày tồi tệ nhất trong đời họ. Bruce Lee từng nói “Nếu bạn đặt ra giới hạn với những gì bạn có thể làm, giới hạn này sẽ len lỏi vào công việc của bạn, thái độ của bạn, vào cả con người bạn. Cuộc sống không có giới hạn. Chỉ có những thời đoạn bão hoà. Nhưng bạn không thể dừng ở đó. Bạn cần phải vượt qua và tiếp tục vươn lên.” Nếu mình không tốt hơn một chút mỗi ngày, thực tế là mình đang tệ hơn một chút mỗi ngày. Be flexible – Thái độ linh hoạt: ai trong đời mà không gặp phải khó khăn, chông gai, hay hoàn cảnh không như ý. Người có tư duy mở vui vẻ coi như pha. Chẳng có điều gì có thể kéo họ lại. Khi có thay đổi, khi không được như ý, khi khác xa dự đoán, họ linh hoạt giải quyết và tiếp tục bước đi. Và họ chẳng bao giờ phàn nàn. Người có tư duy mở nhìn thấy cơ hội thử thách mình, giúp mình tiến bộ hơn trong mọi hoàn cảnh. Đến đây, dù bạn thấy tư duy mình đang đóng hay đang mở cũng không sao. Điều gì cũng có thể thay đổi. Tư duy cũng vậy!

Trong báo cáo nghiên cứu về khả năng hội nhập tương lai của McKinsey tiến hành năm 2021, có tổng cộng 54 kỹ năng và khả năng mà một người đi làm cần để có thể có thể 100% hội nhập vào tương lai số, tương lai đầy rủi ro và bất định. Trong đó, sau khi tiến hành so sánh và xếp hạng theo ưu tiên của nhà tuyển dụng về nhân sự tương lai, McKinsey đã chọn top 3 kỹ năng & khả năng mà một nhân sự tương lai rất cần để đảm bảo được trao cơ hội việc làm tốt hơn, lãnh lương cao hơn, và hài lòng hơn trong công việc. Trong top 3 kỹ năng và khả năng cần thiết nhất của 3 mảnh ghép thành công tương lai đó, có 2 khả năng trùng nhau một lần, là khả năng tự tin và khả năng ứng phó với sự bất định. Do đó, bộ lẽ ra là top 9 kỹ năng và khả năng thành công tương lai đúc kết lại thành bộ 7 kỹ năng và khả năng như sau: 1. Kỹ năng tổng hợp và trình bày dữ liệu Là khả năng xử lý, sắp xếp khối lượng dữ liệu lớn và trình bày một cách chính xác, ngắn gọn, dễ hiểu, đưa ra được góc nhìn sâu sắc hỗ trợ cho các quyết định mang tính chiến lược cho tương lai. 2. Khả năng ứng phó với sự bất định Là khả năng chấp nhận, ứng biến nhanh chóng với mọi sự thay đổi một cách dễ dàng, đảm bảo vận hành hiệu quả và đạt mục tiêu, kết quả đặt ra cho dù có thay đổi gì hay thay đổi thế nào. 3. Khả năng thích nghi Là khả năng thích ứng được với cách làm mới, cách vận hành và tổ chức mới cho dù sự thay đổi này đỏi hỏi nhiều nỗ lực và tâm sức hơn, hoặc đòi hỏi phải học nhanh chóng và ứng dụng được những kỹ năng mới. 4. Khả năng tự tin Là khả năng tin tưởng vào năng lực, phẩm chất và khả năng phán đoán của chính bản thân trong mọi trường hợp. 5. Kỹ năng tổ chức và điều phối công việc Là kỹ năng xác định tất cả những hoạt động, công việc cần làm, chia theo nhóm công việc, sắp xếp thứ tự ưu tiên, phân công nhân sự và thời hạn hoàn thành một cách hiệu quả để đạt được kết quả và mục tiêu đặt ra cho bất kỳ công việc hay dự án nào. 6. Khả năng nhận thức cấu trúc vận hành tổ chức Là khả năng hiểu và quản trị được quan hệ với các nhóm nhân sự khác nhau trong tổ chức nhằm hoàn thành mục tiêu đưa ra. Để làm được điều này, rất cần hiểu qui trình, vai trò, cách hình thành quyết định của tổ chức dựa trên ảnh hưởng chính thức và không chính thức từ các nhóm quyền lực khác nhau. 7. Khả năng tự tạo động lực và chăm sóc sức khoẻ bản thân Là khả năng giữ cho bản thân luôn có động lực, luôn tràn ầy năng lượng bằng cách xác định và theo đuổi không ngừng mục đích sống của cá nhân, cũng như biết cách điều tiết lịch làm việc và sinh hoạt một cách hợp lý để tái tạo năng lượng, giữ sức khoẻ để đối diện với môi trường làm việc cường độ cao và sự thay đổi liên tục của tương lai.

Cô giáo viết cái thư thiệt dài. Nói dịch bùng lên bùng xuống 2 năm nay, lương khi có khi không, và cũng không đủ trang trải chi phí sinh hoạt, nên cô phải bán buôn online kiếm thêm. Cô khổ sở lắm vì không giữ được hình ảnh cô giáo. Ai cô giáo mà buôn canh bán cá thế kia. Mất mặt ghê lắm! Mà cô không biết phải làm sao khác cả. Mất mặt, nghĩa là chúng ta có một cái mặt được xây dựng dựa trên những tiêu chí đúng yêu cầu của xã hội. Làm cô giáo là phải như này. Làm người thành công là phải như kia. Làm tấm gương sáng là phải như nọ…. Xã hội đặt ra rất nhiều nguyên tắc mày mặt, và đưa ra qui luật, là ai không làm đúng nguyên tắc thì sẽ bị người khác phỉ báng, mất mặt. Và tất cả chúng ta từ khi sinh ra, đã được nhồi nhét vào đầu cách đối phó với cuộc đời này bằng mày mặt. Cơ mà chỉ là mặt giả. Còn mặt thật thì phải giấu đi, chỉ một mình ta biết. Mặt giả, là hình ảnh ta phải xây dựng và giữ gìn ở bên ngoài, để được khen là hay quá, thành công quá, truyền cảm hứng quá. Còn mặt thật, là thứ ta mong mỏi được trở về, nhưng nhiều khi sợ hãi không dám, vì sợ nó không đủ đẹp, không đủ sáng, không đúng kỳ vọng của xã hội, không được sự ủng hộ của gia đình, cộng đồng…. Ủa, mà nguyên tắc là do ai đặt ra? Không biết nữa! Nó được lớp lớp người trước đặt ra, có khi là để dễ dàng hơn cho những người cầm quyền trong xã hội. Vậy là ta đang đeo cái mặt cho họ, hay cho mình? Mà có cần phải giữ cái mặt này, để làm gì? Làm người tốt thôi không đủ à? Bán buôn kiếm tiền trang trải chi phí sinh hoạt thì đã sao? Có lấy gì của ai đâu? Tự nuôi sống bản thân là tâm thế rất nên học. Linh hoạt ứng phó với tình thế là tư duy linh hoạt đang hot nhất của thế kỷ 21, một thể kỷ đầy ắp những khó khăn cơ mà. Thời này, dạy là làm gì? Là hướng dẫn cho các em có kỹ năng để tự giải quyết vấn đề chưa biết sẽ là gì trong tương lai bất định. Hết! Vậy thì mày mặt gì ở đây? Sau này các em rơi vào tình cảnh của cô giáo thì các em tính sao? Hay nên ngồi im giữ mày mặt và chịu đói? Nghề nào cũng vậy. Cuối cùng, cũng chỉ cần là người tốt, người tử tế, làm hết trách nhiệm, giúp đỡ người khác bằng cái tâm của mình. Ai đang khổ sở vì mặt mày thì thôi đi. Có khi, mình làm cho nghiêm trọng vậy vì sĩ diện hão của mình thôi. Mùa này, mọi người đều khó khăn. Ai rảnh đi rình rập mặt mày người khác. Mùa này, bình an là trên hết, vượt qua được cơn sóng dữ là trên hết. Ai còn hình ảnh gì phải giữ? Người lao động lo bữa no bữa đói. Doanh nghiệp, tổ chức te tua. Lo được cho một bữa ăn, một con người, một mạng sống đã là may mắn trong đời. Mày mặt gì đây nữa? Mùa này, người còn bước đi là còn cơ hội. Người còn đây để tâm sự là người nhận ân sủng của bề trên. Biết ơn mỗi ngày ta còn mở mắt ra, đã là hạnh phúc vô bờ bến. Mày mặt gì! Câu chuyện của cô giáo, không chỉ là câu chuyện của cô giáo. Nó là câu chuyện mày mặt bao đời của xã hội này. Có lẽ, trong tình thế loạn lạc này, đây là cơ hội để ta gỡ xuống. Cái mặt nạ mà xã hội đắp lên ta đó, gỡ ra và chỉ cần bình an, hạnh phúc được là mình. Chỉ cần mở mắt ra và mỉm cười vì ta còn nhìn thấy mặt trời. Chỉ cần hít thở sâu và cám ơn đời vì ta còn nghe nhịp thở chảy từng dòng trong huyết mạch. Chỉ cần nhắn một cái tin và biết ai đó bình an khi nhìn thấy vài ba chấm nhảy tưng tưng khi họ bấm trả lời. Chỉ cần uống ly cà phê tự pha, nếm vị canh tự nấu, nghe bài nhạc ưa thích vẫn vang vang sau tiếng xe cứu thương bỗng xé toạc chiều mưa. Vậy thôi. Mày mặt gì. Đời vốn rất giản đơn. Cuộc sống vốn mong manh. Và hạnh phúc, chưa bao giờ là mày mặt.

Có lẽ do cuộc sống ngày càng dễ dàng hơn, nên tình thương của các bậc phụ huynh tập trung vào lo làm sao cho con đường phía trước của con cái mình dễ dàng nhất có thể. Nghĩa là đi lấy xẻng cào bằng mọi khó khăn có thể xuất hiện đâu đó trước mắt để con đường của con cái bằng phẳng, dễ dàng, sung sướng hơn cái thời quá sức cực khổ của mình. Vậy nên, chúng ta có những thế hệ tiếp nối đã quen với sự bằng phẳng do ai đó cào giùm. Họ không được chuẩn bị để chấp nhận sự gập ghềnh. Và đó là những thế hệ đang trong hay bước vào độ tuổi lao động. Họ không có kỹ năng và tâm thế để đối diện với gian nan, khó khăn, thử thách. Họ nói hay, nghĩ nhiều, nhưng kêu làm đi thì loay hoay, vì trước giờ có người cào sẵn cho mình hưởng rồi, đâu có phải tự làm gì đâu. Khi đặt một câu hỏi, cái này làm sao cho nó được vầy em, tôi thường được nghe giảng một bài dài về lý thuyết. Có khi còn kiên nhẫn thì tôi ngồi nghe, có khi mất kiên nhẫn thì cắt ngang, rồi trả lời, “Làm đi rồi nói.” Nói cái gì cũng dễ. Lý thuyết google là ra. Nhưng sự khác biệt giữa người giỏi và kẻ không, it’s all about execution - tất cả nằm ở chuyện thực tế triển khai. Khi dấn thân vào làm, dù chỉ là pilot - thử nghiệm, người ta mới hiểu ý tưởng “xuất sắc và đầu tiên trên thế giới” của bạn có thực tế không, có làm được không, có cần hiệu chỉnh khoảng 98% để cho nó thực tế hơn không, có bị stuck giữa chừng không, bị stuck thì phải làm sao hay phải thay đổi cách tiếp cận, vv và vv. Nói chung là, làm đi rồi nói. Không bắt tay vào làm, không biết thực hư ra sao, thì đừng ngồi đó nói những thứ cao siêu vô nghĩa. Cuộc đời, không ai có thể được bảo bọc và dọn đường giùm mãi được. Trước sau, bạn cũng sẽ bị đời đập cho vài cú. Chờ đến khi đó thì đã muộn, vì bạn sẽ dễ rơi vào trạng thái chán nản, thất chí, bất công, rơi vào cái bẫy mình là nạn nhân của cả thế giới này, nhất là tại công sở. Vì không được rèn luyện để đối diện với gian nan, bạn thường xuyên phàn nàn, cau có, đổ thừa, và thường xuyên bỏ chạy. Không như ý thì bỏ chạy. Không như mình tưởng thì bỏ chạy. Không làm được cũng bỏ chạy. Chuyện gì cũng là lỗi của đời, không liên quan gì đến mình. Bỏ chạy cả đời như vậy đền khi nào thì hiểu ra vấn đề là chính mình? You are the problem, not anyone else, not anything else. Cho nên, nếu muốn tránh hành trình bỏ chạy chuyên nghiệp này, nếu muốn tự mình xây dựng thành công trong tương lai, nên thử vài thứ khác đi xem sao. Học làm, đừng chỉ học lý thuyết: con đường bạn đang đi qua, đã có rất nhiều người đi qua. Trước hết, nên học hỏi, làm thử theo cách của họ. Sau khi hiểu rõ rồi, tự mình làm được rồi, thì mới có thể sáng tạo và tìm ra những cách tiếp cận tốt hơn, mang tính tái định nghĩa hơn. Hiểu còn chưa hiểu, tay còn chưa chạm thực tế một lần, chưa làm thiệt bao giờ thì nói gì chuyện dụng binh trên giấy? Cho nên, cứ phải cúi đầu xuống, cắm mặt vào làm đã. Làm được, không được, có đủ trải nghiệm thực tế rồi hãy nói. Làm chính là học. Chỉ có làm mới hiểu cần học gì và học xong thì ứng dụng ra sao. Đừng thuyết giảng khi bản thân chưa bao giờ làm thử: con người hay lắm, chưa làm vẫn có thể nói như đúng rồi. Càng không hiểu, càng thiếu kinh nghiệm trải nghiệm, càng nói toàn thứ hay ho, cao siêu. Người đứng ngoài coi như coi phim, chưa đụng tay chạm chân bao giờ, muốn nói gì, giả định gì, suy luận gì chả được. Sorry nha. Làm ơn đi. Ngậm miệng lại, dấn thân vào làm thử đi coi nó khó như nào. Làm được rồi hãy nói. Đừng đi thuyết giảng bằng những ngôn từ trống rỗng. Nói ai nói chả được. Practice makes perfect - Rèn luyện là cách để trở thành bậc thầy: đừng làm tiến sỹ giấy khổ lắm. Lý thuyết nó cách xa thực tế mấy triệu năm ánh sáng. Logic là, càng dấn thân, càng làm, càng gặp nhiều vấn đề, càng tìm ra nhiều cách giải quyết vấn đề, càng thấy cần cải tiến, càng cải tiến sáng tạo và ứng dụng, người ta càng vỡ ra, vỡ ra và càng làm nhiều hơn, nói ít hơn. Không ai học một khoá thành thầy. Không ai chưa có kinh nghiệm mà thành sếp, tư vấn, cố vấn, mentor…. Mình chưa làm được mà dạy ai? Chỉ có làm mới hiểu hành trình nó gian nan, khúc khuỷu ra sao. Chỉ có trải qua mới biết cần hướng dẫn thế nào. Vậy đi nha. Chỉ cần thay đổi cách tiếp cận chút vậy thôi. Cuộc đời bạn rồi sẽ khác, đỡ làm người khác nản và cũng tránh tự làm cho bản thân mình nản. Được hay không là tại mình. Thành công hay không là do mình. Đời, dù có bao nhiêu người xúm vào cào bằng con đường cho ta, cũng chỉ được một đoạn thôi. Con đường sau đó nó vẫn cứ gập ghềnh, có khi còn gập ghềnh hơn khi tâm thế ta chưa sẵn sàng đối diện.

Đây là trích đoạn một tin nhắn khá dài của bạn trẻ 33 tuổi đang gặp vấn đề với chính bản thân mình trong công việc. Nguyên văn thế này: “Em chào cô. Em năm nay 33 tuổi rồi ạ, nhưng sao em vẫn nhọc lòng với mình thế không biết nữa Cô ạ! Em làm công việc hỗ trợ cho 1 công ty lớn, ngày mới vào làm, em đầy nhiệt huyết và tự tin vào bản thân rất nhiều! Nhưng sau 5 năm gắn bó, sự tự tin đó không còn nữa! Sau 5 năm gắn bó, em tự chán ghét bản thân mình! Em thường bị Sếp hỏi những câu như kết quả đã đúng chưa? Đã kiểm tra kỹ lại chưa? Đã chính xác chưa? Và những câu hỏi đó chỉ dành riêng cho em. Em cũng tự hỏi bản thân, sao lúc nào cũng là mình vậy! Em đã làm cố gắng làm việc thật tốt. Em vẫn có lỗi lầm. Em luôn tự báo cáo những lỗi đó và cố gắng không có lặp lại! Nhưng sau những lần báo cáo nhận sai thì mọi thứ như tệ hơn Cô ah! Và những lần bị chỉ trích nặng nề từ người quản lý, em thấy bản thân sao thất bại vậy, những lời đó vào đầu vào lòng rồi bản thân mình không thể tin vào mình! Dù 1 lỗi, 2 người làm sai như nhau thì em vẫn sẽ là người bị chỉ trích! Em vô dụng thật Cô ơi!” Thật ra, một tin nhắn như vầy thì cũng không đủ dữ liệu và hiểu đúng về sự thật đằng sau câu chuyện để đưa ra lời khuyên. Tuy nhiên, chuyện của em cũng không phải là duy nhất. Những câu hỏi kiểu này tôi nhận rất nhiều. Giờ chỉ chia sẻ cách tôi sẽ tư duy về vấn đề để giúp bạn tự tìm ra giải pháp cho bản thân. Tiên trách kỷ, hậu trách nhân Trước hết là nhìn lại bản thân mình. Nếu làm việc mà thường xuyên xảy ra lỗi, hoặc chất lượng công việc không tốt thì vấn đề cần giải quyết là bản thân. Sếp ai cũng có giới hạn chịu đựng nhất định. Hướng dẫn hoài, chỉ hoài mà lần nào cũng bị lỗi thì nổi cáu là đương nhiên rồi. Nên hiểu và thông cảm. Trong trường hợp này, bạn có thể tự đặt câu hỏi cho mình như sau: Đâu là những nguyên nhân gây ra lỗi, sơ suất trong công việc? Hãy dành thời gian tập trung 1 mình để suy nghĩ và lít ra hết các nguyên nhân. Có khi là do lo việc nhà quá đâm ra lơ là. Có khi là do tính cẩu thả trước giờ. Có khi là do khi nhận việc nghe không kỹ, không hiểu đúng yêu cầu, vv. Dù là gì, thì phải chân thật đối diện với bản thân và ghi hết ra tất cả mọi nguyên nhân. Để khắc phục từng nguyên nhân đó, giải pháp là gì? Chúng ta không thể làm gì cũng chung chung. Em có lỗi, sếp la, em nhận khuyết điểm và sẽ cố gắng là một thứ cực chung chung chẳng giúp được ai. Để giải quyết một vấn đề, bạn phải viết xuống cụ thể vấn đề là gì, những hành động cụ thể để giải quyết vấn đề là gì. Càng cụ thể, nhìn biết làm gì ngay thì càng tốt. Ví dụ, tính em cẩu thả thì giờ em quyết định làm xong sẽ check lại mỗi công việc 3 lần trước khi nộp bài cho sếp chẳng hạn. Phải có hành động cụ thể mới được. Tôi cam kết sẽ hành động việc gì, khi nào? Sau khi đã list ra các hành động cụ thể để thực hiện giải pháp thì bạn sẽ rất cần phải cam kết thực hiện có thời gian, địa điểm cụ thể. Chứ nói vậy rồi để đó chờ 3 tháng sau mới làm thì cũng bó tay. Phải hành động ngay, quyết liệt, xem lại và đo lường sự tiến bộ của bản thân. Trước mỗi lần bị 5 lỗi thì phải giảm xuống 2, xuống 1 rồi xuống 0. Chỉ có bản thân mình giúp được mình thôi. Không ai khác. Xin phản hồi từ sếp Có lẽ khi đi làm, cái tạo ra nhiều khó khăn nhất là kỹ năng giao tiếp với sếp. Ai cũng né sếp nhất có thể. Ai cũng nghe sếp chửi 1 chiều rồi chạy về nhà ôm hận chứ không chủ động hỏi xem tại sao sếp la, điểm yếu hay lỗi chính xác nằm đâu, cần khắc phục thế nào nhờ sếp mentor thêm. Không có sếp giỏi nào mà không hướng dẫn, coaching nhân sự của mình để họ làm việc tốt hơn cả. Khi nhân viên làm việc tốt hơn, chính xác hơn thì sếp khoẻ hơn mà. Cho nên, đừng tránh né giao tiếp. Càng bị la càng xông vào xin feedback để cải tiến, hiệu chỉnh, phát triển bản thân. Vậy mới là đi làm. Chứ ôm đầu máu chạy về nhà khóc không phải là cách. Gặp vấn đề thì phải đối diện với vấn đề và giải quyết thôi. Chỉ là vấn đề thôi mà. Giải quyết là xong chứ có gì ghê gớm lắm đâu. Làm vậy, vừa phát triển được bản thân, vừa xây quan hệ tốt hơn với sếp. Đẹp cả đôi đàng. Nếu gặp phải sếp không tốt, thù cá nhân Giả sử rơi vào trường hợp này thì xử khác. Con người không phải ai cũng tốt. Sếp, không phải ai cũng tốt. Cho nên lỡ xui quá gặp 1 đứa sếp nhỏ nhen, ích kỷ, ác độc, trả thù cá nhân mà họ ghét mình, đì mình, làm sao cũng không vừa mắt thì thôi. Xin chuyển công tác sang phòng ban khác hay tìm một môi trường khác mà làm. Chỉ có người không có năng lực mới ngồi im chịu cho người ta hiếp đáp mình. Người có năng lực ai mà chịu đựng. Đi làm, là để thể hiện năng lực, và để cho tổ chức phải quý trọng giá trị mình tạo ra, rồi ra sức giữ nhân tài, tạo điều kiện cho mình phát triển cùng tổ chức. Bởi vậy tôi suốt ngày cứ tập trung chia sẻ về phát triển bản thân là thế. Bản thân không có giá trị thì mấy chuyện kiểu này đi xử lý hoài vừa mất thời gian, vừa hao năng lượng, vừa chán, chẳng giúp gì cho ai. Mình mạnh lên thì thế giới xung quanh sẽ khác đi. Đừng ngồi đó trông chờ ai tốt với mình. Bản thân mình phải tốt với mình trước đã. Gặp vấn đề, thì nhìn cho tĩnh, cho sâu, cho cụ thể vào vấn đề đó, rồi tìm cách giải quyết nó. Một đời người có hàng ngàn tỷ vấn đề. Nếu cứ gặp vấn đề là quay về trách mình vô dụng thì có mà ngồi đây cả đời để trách. Thời gian đó, để dành học tập phát triển bản thân hay hơn. Vậy em nha. Chả có ai vô dụng trên đời. Chỉ có người biết cách giải quyết vấn đề và người ôm vấn đề lăn lăn trong bể khổ mà thôi.

Hiện tại, những bạn truy cập vào bài giảng thông qua Facebook browser (trình duyệt trên app Facebook) sẽ gặp tình trạng không thể login (Đăng nhập) để được tham gia khoá học. Để khắc phục lỗi này, các bạn có thể thực hiện 2 cách sau đây. Hình ảnh khi đăng nhập bằng Facebook Browser Cách khắc phục lỗi đăng nhập Sử dụng trình duyệt khác (trên điện thoại): - Nhấn vào biểu tượng chia sẻ ở góc dưới bên phải của màn hình - Chọn copy link - Bật trình duyệt Chrome hoặc Safari - Dán link vào và truy cập lớp học như bình thường Truy cập vào bài giảng trên PC hoặc Laptop Lỗi này chỉ xuất hiện khi các bạn truy cập ở điện thoại, hãy thử truy cập lại bằng máy tính để đăng ký tham gia khoá học, sau đó bạn có thể học bất kỳ lúc nào bằng cách truy cập link: https://www.nguyenphivan.com/lnd-center.