Dù bạn giỏi đến đâu, nếu không biết cách trình bày thông tin theo một kết cấu khoa học nào đó, người nghe sẽ gặp khó khăn khi theo dõi. Nghiên cứu khoa học cho thấy người nghe sẽ nhớ chính xác 40% thông tin nếu bài trình bày có kết cấu. Vì vậy, hôm nay sẽ chia sẻ với các bạn cách sắp xếp thông tin giúp bạn dễ nhớ hơn khi trình bày và giúp cho người nghe dễ theo dõi và tập trung. Cách 1 – Kết cấu 3 I’s: - Issue – vấn đề: nêu vấn đề một cách đơn giản và dễ hiểu - Illustration – minh hoạ: não người rất thích nghe kể chuyện và nghe ví dụ minh hoạ. Khi người trình bày sử dụng ví dụ minh hoạ hay kể chuyện hài hước, chuyện truyền cảm hứng, vv, người nghe nhớ lâu hơn. - Invite – mời tham gia: đặt câu hỏi khiến người nghe phải tham gia trả lời. Đơn giản như hỏi “Các bạn nghĩ sao về vấn đề này?” Kết cấu 3 I’s nên sử dụng cho những buổi thảo luận, đối thoại, tư vấn, cần người khác tham gia đóng góp quan điểm của mình. Cách 2 – Kết cấu 3-Ws Đây là kết cấu trình bày do trường đại học Stanford sử dụng. - What – Vấn đề gì?: định nghĩa chính xác ý tưởng chính hay vấn đề chính mà bạn muốn trình bày. Tốt nhất là đơn giản hoá đến mức 1 hay 2 câu. - So what: - Rồi sao nữa? câu hỏi này bắt buộc bạn phải nói rõ tại sao đề tài này lại quan trọng đối với khán giả của mình. Giải thích chuyện gì sẽ xảy ra nếu người nghe không phản ứng với vấn đề nêu ra. Sử dụng các dữ liệu nghiên cứu và bằng chứng để minh hoạ. - Now what? – Rồi giờ giải quyết sao? Đây là lúc người trình bày cung cấp cho người nghe giải pháp. Giải pháp được trình bày theo thứ tự lớp lang và có chỉ dẫn rõ ràng. Kết cấu 3-Ws nên sử dụng khi đứng lớp huấn luyện, trong môi trường hướng dẫn, giảng dạy, khi cần trình bày một cách thuyết phục. Cách 3 – PSB Đây là cách trình bày tập trung vào việc đưa ra giải pháp cho một vấn đề. - Problem – Vấn đề: bắt đầu bằng việc trình bày một vấn đề - Solution – Giải pháp: sau đó đưa ra giải pháp cụ thể và hệ thống cho vấn đề vừa nêu ra. - Benefit – Lợi ích: nhắc đến lợi ích một cách nhẹ nhàng, khiến khán giả tự rút ra được từ giải pháp bạn vừa cung cấp. Kết cấu PSB tốt nhất là sử dụng khi trình bày trong môi trường trang trọng, khi trình bày cơ hội, họp hành, và trong môi trường học thuật.

Mỗi khi tham gia huấn luyện, tôi thường yêu cầu học viên làm thử bài test VAK này. Thấy có tác dụng tốt nên hôm nay chia sẻ cho các bạn cùng học. Mỗi người đều có cách tiếp thu khác nhau và thường thì được chia thành ba nhóm như sau: • VISUAL – hình ảnh: người thuộc nhóm này thích nhìn, quan sát vật thể, hình ảnh, sơ đồ, mô hình, trưng bày, video, bản in, bảng viết…. Họ hiểu và học nhanh nhất sau khi đọc hướng dẫn, nhìn ai đó làm thử. Người thuộc nhóm này thích check list, hướng dẫn sử dụng, cẩm nang. • AUDITORY – nghe: người thuộc nhóm này tiếp thu tốt nhất khi lắng nghe người khác trình bày, nghe âm thanh, tiếng động. Họ hiểu và học nhanh nhất sau khi nghe hướng dẫn bằng lời nói của người khác tại lớp, qua điện thoại, và nhớ lời bài hát rất hay. • KINAESTHETIC – thực hành: người nhóm này tiếp thu tốt nhất khi được sờ, cảm nhận, cầm nắm, làm, thực tập…. Họ học nhanh nhất khi được thực hành, thử và rút kinh nghiệm. Họ cần phải được huấn luyện qua thực hành, vừa dạy vừa thực tập, được thử nghiệm, và chẳng bao giờ đọc hướng dẫn sử dụng. Bạn thuộc nhóm nào? Và làm sao biết mình tiếp thu cách nào tốt nhất và học cách nào hiệu quả nhất? Các bạn thử làm bài khảo sát sau để tìm hiểu cách học tốt nhất cho bản thân mình nhé. Đừng hỏi gì hết. Cứ đọc câu hỏi dưới đây và khoanh tròn hay tô màu câu trả lời a, b, hay c tương ứng với từng câu hỏi theo cách ứng xử thông thường của bản thân. Sau khi làm xong tôi sẽ hướng dẫn tiếp cách tìm kết quả. 1. Khi sử dụng thiết bị mới, tôi thường: a) Đọc hướng dẫn sử dụng b) Nghe người đã sử dụng qua chỉ dẫn & giải thích c) Cứ thử rồi sẽ tự tìm ra cách sử dụng 2. Khi cần tìm đường đi tôi thường: a) Tra bản đồ b) Hỏi đường c) Sử dụng GPS hay tự định hướng 3. Khi nấu món gì mới, tôi thích: a) Làm theo công thức chỉ dẫn b) Gọi bạn nhờ chỉ cách làm c) Làm theo bản năng và tự thử nghiệm 4. Khi dạy gì mới cho ai đó, tôi có khuynh hướng: a) Viết hướng dẫn cho họ b) Giải thích bằng lời nói c) Làm cho xem rồi yêu cầu người khác thực tập thử 5. Tôi hay nói: a) Hãy nhìn cách tôi làm b) Hãy lắng nghe tôi gỉai thích c) Hãy thử làm xem 6. Khi rảnh, tôi thích: a) Đi tham quan viện bảo tàng và phòng tranh b) Nghe nhạc & trò chuyện với bạn bè c) Chơi thể thao & thử các hoạt động tự làm (Do-It-Yourself) 7. Khi mua quần áo, tôi thường: a) Tưởng tượng khi mặc vào sẽ ra sao b) Hỏi tư vấn của nhân viên bán hàng c) Thử mặc 8. Khi chọn nơi nghỉ dưỡng tôi thường: a) Đọc nhiều thông tin về địa điểm b) Nghe bạn bè đề nghị c) Tưởng tượng trải nghiệm khi đến đó 9. Khi mua xe mới, tôi sẽ: a) Đọc review trên báo & mạng b) Bàn bạc với bạn bè c) Chạy thử các loại xe mới 10. Khi học một kỹ năng mới, tôi cảm thấy thoải mái nhất khi a) Nhìn cách giáo viên hướng dẫn b) Nói cho giáo viên nghe bạn sẽ làm thế nào c) Thử & điều chỉnh sau đó 11. Nếu chọn thức ăn trên menu, tôi hay: a) Tưởng tượng thức ăn mình chọn nhìn ra sao b) Bàn món mình chọn với người cùng đi c) Tưởng tượng món ăn sẽ có vị thế nào 12. Khi nghe ban nhạc chơi nhạc, tôi không thể không: a) Nhìn các thành viên ban nhạc và cả khán giả b) Lắng nghe cả nhạc và lời c) Lắc lư theo điệu nhạc 13. Khi tập trung, tôi thường: a) Tập trung vào từ hay hình ảnh trước mặt b) Suy nghĩ vấn đề và các giải pháp trong đầu c) Di chuyển, cầm nắm viết chì, viết bi, và đụng vào các đồ vật xung quanh mình 14. Tôi chọn mua bàn ghế vì tôi thích: a) Màu sắc và kiểu dáng b) Cách mô tả của người bán c) Chất liệu và cảm xúc khi chạm vào đồ vật 15. Tôi nhớ ngay khi: a) Nhìn cái gì b) Nghe nói c) Làm việc gì 16. Khi lo lắng, tôi: a) Tưởng tượng hoàn cảnh xấu nhất có thể xảy ra b) Tự nói với mình trong đầu điều làm tôi lo lắng nhất c) Ngồi không yên, cử dộng và di chuyển vòng quanh liên tục 17. Tôi kết nối với người khác tốt nhất do a) Vẻ bề ngoài của họ b) Những điều họ nói với tôi c) Cảm xúc họ mang lại cho tôi 18. Khi phải học bài thi, tôi thường: a) Viết ghi chú và vẽ sơ đồ b) Nhìn ghi chú, đọc một mình hoặc chia sẻ với ai đó c) Tưởng tượng cách triển khai hay cách tạo ra công thức 19. Khi giải thích với ai đó tôi thường: a) Chỉ dẫn cho họ ý mình muốn nói b) Giải thích bằng nhiều cách cho đến khi họ hiểu c) Khuyến khích họ thử để giúp họ hiểu từng bước những gì mình đang giải thích 20. Tôi rất thích a) Xem phim, hình chụp, thưởng thức tranh ảnh nghệ thuật, hay ngồi ngắm người qua lại trên phố b) Nghe nhạc, radio, hay nói chuyện với bạn bè c) Chơi thể thao, đi ăn, thưởng thức ẩm thực, rượu vang hay khiêu vũ 21. Tôi sử dụng hầu hết thời gian rảnh để a) Xem TV b) Trò chuyện với bạn bè c) Tham gia các hoạt động thể thao hay tạo ra đồ vật gì đó 22. Khi mới kết nối với ai, tôi thường: a) Sắp xếp gặp mặt b) Trò chuyện điện thoại c) Sắp xếp cùng tham gia hoạt động gì đó chung, ví dụ ăn tối hay tham gia chương trình nào đó 23. Tôi để ý đầu tiên đến a) Vẻ bề ngoài và cách ăn mặc của người khác b) Giọng nói và cách nói của người khác c) Cách đứng và di chuyển của người khác 24. Khi giận, tôi hay: a) Tua đi tua lại trong đầu lý do vì sao tôi giận b) Lên giọng & nói cho người khác biết tôi cảm thấy thế nào c) Dậm chân, sập cửa, và làm gì đó cho người ta hiểu là tôi đang giận 25. Tôi dễ nhớ: a) Gương mặt b) Tên gọi c) Chuyện đã làm 26. Tôi biết người ta nói dối khi: a) Họ tránh nhìn tôi b) Giọng nói họ thay đổi c) Họ làm tôi cảm thấy bất an 27. Khi gặp bạn cũ: a) Tôi nói “Gặp lại vui quá” b) Tôi nói “Nghe lại giọng nói vui quá” c) Bắt tay hay ôm 28. Tôi nhớ tốt nhất khi: a) Viết note hay giữ văn bản in b) Nói to, lặp lại điểm chính trong đầu c) Làm & thực tập hay tưởng tượng cách làm 29. Nếu phải phàn nàn về chất lượng hàng hoá, tôi hay: a) Viết thư phàn nàn b) Gọi điện thoại phàn nàn c) Mang hàng hoá trở lại cửa hàng hay gởi trả công ty 30. Tôi thường nói: a) Tôi hiểu điều anh muốn nói b) Tôi lắng nghe & đã hiểu c) Tôi hiểu cảm giác của anh Giờ bạn cộng tất cả các câu trả lời A, B, C của mình lại xem tổng mỗi thứ là bao nhiêu câu và viết xuống đây: Số câu trả lời A = Số câu trả lời B = Số câu trả lời C = Nếu số câu trả lời nhiều nhất là A, cách học của bạn là VISUAL – hình ảnh Nếu số câu trả lời của bạn nhiều nhất là B, cách học của bạn là AUDITORY – nghe Nếu số câu trả lời nhiều nhất của bạn là C, cách học của bạn là KINAESTHETIC – thực hành Nhiều người có cách học rất rõ ràng nghiêng về một cách nào đó, hình ảnh, nghe hay thực hành rất rõ ràng. Một số bạn sẽ thấy là cách học của mình tổng hợp của nhiều cách tiếp cận khác nhau và có vẻ cân bằng giữa cả 3 cách. Tuy nhiên, sẽ có cách tiếp cận nhỉnh hơn một chút. Khi biết cách học nào giúp mình học tốt nhất, bạn nên chọn cách đó để tiếp thu thông tin và kiến thức mới. Không có cách học đúng hay sai. Chỉ có cách phù hợp nhất với cá nhân mỗi người mà thôi. Chia sẻ bằng comment xem cách học tốt nhất của bạn là gì nhé.

Đọc bài này trên báo Fortune, thấy nhảm nhảm nhưng vui vui cho ngày cuối tuần, nên share các bạn đọc chơi nhé. Bài của Donna Stellhorn, nhà nghiên cứu tử vi Tây phương viết về 2 nghề nghiệp thích hợp nhất cho mỗi cung hoàng đạo Tây phương. Aries – Bạch dương: sinh từ 21/03 đến 19/04 Đây là cung năng động, nhiều năng lượng, thích dẫn dắt, làm lãnh đạo, không sợ thử thách. Do đó, 2 nghề thích hợp nhất là personal trainer – giáo viên hướng dẫn thể dục hay doanh nhân. Taurus – Kim Ngưu: ngày sinh từ 20/04 – 20/05 Đây là cung nắm tiền, nên thích hợp nhất với nghề tài chính. Người cung này đầm tính, đáng tin. Ngoài tài chính ra, ngành thích hợp nữa là làm sales cho các thương hiệu cao cấp. Gemini – Song Tử: 21/05 – 20/06 Đây là cung giao tiếp. Người cung này thích ăn nói, kết nối. Do đó, nghề thích hợp nhất là đi dạy. Nếu không thích đi dạy thì làm các ngành liên quan đến chuỗi cung ứng sẽ phù hợp. Cancer – Cự Giải: 22/06 – 22/07 Đây là cung cảm xúc. Người cung này nhẹ nhàng, suy nghĩ thấu đáo, nhạy cảm, có tính hay bảo vệ và chăm sóc người khác. Do đó, nghề thích hợp nhất là ngành địa ốc và ngành sức khoẻ, y tế. Leo – Sư Tử: 23/07 – 22/08 Đây là cung lãnh đạo. Người cung này được sinh ra để lên sân khấu, nói chuyện trước công chúng, rất sáng tạo. Do đó ngành thích hợp nhất là làm diễn viên hay đạo diễn phim. Virgo – Xử Nữ: 23/08 – 22/09 Đây là cung phân tích. Do đó người cung này sắp xếp, tổ chức rất tốt, rất thông minh, hay chỉ trích nhưng rất hay giúp đỡ người khác. Do đó, nghề thích hợp nhất là công việc tổ chức hay y tá. Libra – Thiên Bình: 23/09 – 21/10 Đây là cung cân bằng. Thiên Bình cảm nhận rất tốt đúng sai, luôn nhìn vấn đề từ hai phía, công bằng, tử tế, ngoại giao. Nghề thích hợp nhất là cố vấn, tư vấn, hay luật sư. Scorpio – Bọ Cạp: 22/10 – 21/11 Đây là cung khám phá. Phù hợp làm điều tra hay công an. Người cung này giữ bí mật rất hay, luôn tập trung cao độ. Sagittarius – Nhân Mã: 22/11 – 21/12 Đây là cung tâm linh. Người cung này làm trong các tổ chức tôn giáo là thích hợp nhất. Họ luôn lạc quan, vui vẻ, thật tình, và chia sẻ ý kiến. Họ cũng có khả năng ảnh hưởng cuộc sống của nhiều người. Ngoài ra, ngành thích hợp thứ 2 của Nhân Mã là thẩm phán. Capricorn – Ma Kết: 22/12 – 19/01 Đây là cung thành công và phù hợp với vị trí quản lý. Bạn được sinh ra để làm quản trị và luôn làm việc rất chăm chỉ. Ngành thứ hai thích hợp với cung này là quản trị uy tín. Aquarius – Bảo Bình: 20/01 – 18/02 Đây là cung sáng tạo, Người cung này thông minh, có lý tưởng, thân thiện nhưng có tầm ảnh hưởng. Do đó, làm trong các tổ chức nhân đạo là phù hợp nhất. Nếu không thì sẽ trở thành nhà sáng tạo. Họ luôn luôn có ý tưởng mới, có sáng kiến mới giúp người khác. Pisces – Song Ngư: 19/02 – 20/03 Đây là cung siêu linh. Người cung này thích hợp cho các ngành chăm sóc đặc biệt vì họ rất nhạy cảm, thương người, lắng nghe. Làm ngành chăm sóc người khác là phù hợp nhất. Hoặc là làm các ngành phát thanh viên hay sân khấu cũng tuyệt vời vì họ thích nghệ thuật, hay mơ mộng nhưng lại biết quan sát và lắng nghe. Đọc cho vui nhe. Mà xem thử có đúng không. Phi Vân là Song Ngư chắc phải đổi nghề làm sân khấu!

Theo dự đoán của diễn đàn kinh tế thế giới, những thay đổi chóng mặt của khoa học công nghệ trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 sẽ chạm đến điểm bùng phát vào năm 2025: - 10% dân số thế giới mặc quần áo có kết nối internet - 90% lưu trữ dữ liệu miễn phí (tài trợ bằng quảng cáo) - 1 nghìn tỷ bộ cảm biến kết nối internet - Nhà thuốc đầu tiên do robot vận hành tại Mỹ - 10% kính đeo mắt kết nối internet - 80% dân số thế giới có sự hiện diện trên mạng - Xe hơi đầu tiên được sản xuất bằng công nghệ in 3D - Chính phủ đầu tiên trên thế giới thay thế cách điều tra dân số truyền thống bằng dữ liệu lớn - Điện thoại cấy vào cơ thể được thương mại hoá - 5% hàng tiêu dùng được sản xuất từ công nghệ in 3D - 90% dân số thế giới sử dụng smart phone - 90% dân số thế giới kết nối internet - Xe tự lái chiếm 10% tổng số xe tại Mỹ - Ca cấy thận in bằng máy in 3D đầu tiên được tiến hành - 30% việc kiểm toán của công ty sử dụng trí khôn nhân tạo (AI) - Chính phủ thu thuế qua công nghệ blockchain (chuỗi khối) - 50% lưu lượng internet đến nhà theo nhu cầu máy móc gia dụng và thiết bị - Số chuyến di chuyển bằng xe trong kinh tế chia sẻ nhiều hơn là sử dụng xe hơi riêng - Thành phố đầu tiên với hơn 50 ngàn dân sẽ không có đèn giao thông - Hơn 10% GDP thế giới lưu giữ trong blockchain (chuỗi khối) - Máy AI (trí khôn nhân tạo) đầu tiên tham gia vào hội đồng quản trị công ty Có bao nhiêu từ bạn chưa hiểu? Có bao nhiêu công nghệ sẽ ảnh hưởng cuộc sống bạn chưa rõ? Có lẽ đã đến lúc ta cần học hỏi về những thứ rất mới, rất mơ hồ, nhưng sẽ làm thay đổi tận gốc rễ cách chúng ta sống, làm việc, kết nối trong tương lai.

Ai cũng phải đi làm. Có người đi làm để kiếm tiền. Có người đi làm vì yêu thích công việc của mình. Còn tôi, ngày xưa khi còn đi làm thuê cho tập đoàn bên Úc, thì làm 1 công ty mà đến 2 job. Job đầu tiên và quan trọng nhất đối với tôi là “helping others – giúp đỡ người khác”. Người khác có thể là khách hàng, đối tác cung cấp, đồng nghiệp, sếp trên của mình. Làm gì cũng nghĩ mình đang giúp họ và giúp một cách nhiệt tình, đến cùng, và đạt kết quả vượt ngoài kết quả mà họ luôn mong đợi. Nhờ làm job số 1 tốt mà job số 2 là job đi làm kiếm tiền của tôi trở nên hết sức dễ dàng. Mình giúp người nên người cũng giúp mình, chuyện đạt KPI của công ty giao cho, nhờ vả vận động nguồn lực cả bên trong và bên ngoài giúp đỡ hoàn thành trách nhiệm trở thành chuyện nhỏ. Đối với tôi, job giúp người là job chính. Job kiếm tiền là job phụ. Nhưng cuộc đời đi làm thuê chẳng khi nào phải lo chuyện kiếm không ra tiền. Lương lúc nào cũng được người ta tự động tăng lên mà không cần phải đấu tranh gì cả. Vậy đó, bạn đang làm mấy job? Nếu bạn nghĩ mình đang làm 1 job là đi làm chỉ để kiếm tiền, có lẽ công việc sẽ mệt mỏi, khó khăn, vất vả lắm. Chỉ cần tự thêm cho mình 1 job chính, job giúp đỡ người khác, bạn sẽ thấy cuộc đời mình rất khác. Nếu phải đi làm để kiếm tiền, sao không nhân cơ hội đó hoàn thành luôn mục đích sống của mình? Bạn sẽ thấy job không còn là job. Job trở thành niềm vui và giá trị mà bạn tạo ra cho cuộc sống mỗi ngày. Sau này khi làm chủ, tôi vẫn thường nhắc nhở những thành viên đồng hành với mình như thế. Hãy giúp đỡ người khác với một trái tim bất vụ lợi và niềm đam mê giúp đỡ. Bạn sẽ chẳng bao giờ phải làm việc một ngày nào trong cuộc đời này đời cả!

Đã là con người, ai cũng có nhu cầu kết nối, chia sẻ. Chính những tương tác xã hội này giúp ta hiểu mình, hiểu người, xây dựng được những kết nối sâu sắc giúp ta thành công hơn trong cuộc sống và nghề nghiệp. Có nhiều thứ ta phải làm để chủ động kết nối, nhưng điều chẳng ai dạy mà tôi tự nghiệm ra mãi về sau này là bài học “Wear your heart on your sleeve – Treo trái tim trên tay áo”. Ai trong chúng ta cũng có ý tưởng, suy nghĩ, niềm tin, mục tiêu trong cuộc sống. Nếu có thể mở lòng ra chia sẻ chân tình một chút về cá nhân mình, đừng tỏ ra nguy hiểm, đừng tỏ ra giỏi giang, đừng tự ti hay ngạo mạn, người khác khi nghe chuyện kể sẽ tự nhiên thích thú và mong muốn tương tác với ta hơn. Hãy nghĩ về những điều thú vị trong cuộc sống của mình. Hãy nghĩ về những gì mình đam mê theo đuổi. Khi ta chia sẻ trải nghiệm và đam mê của bản thân, người đối diện sẽ phần nào đó hiểu ta, hiểu điều làm ta thức dậy mỗi buổi sáng, và sễ dàng kết nối với ta hơn. Nhưng cũng đừng mắc phải bệnh nói mãi về mình cho người ta nghe đến mệt mỏi và ngáp dài. Trong đời tôi cũng đã gặp rất nhiều người như thế. Cứ như thể là cả vũ trụ này chỉ có họ là thú vị. Wear your heart on your sleeve – hãy trải trái tim mình ra để kể chuyện và kết nối với mọi người. Một chút chia sẻ thú vị về bản thân sẽ giúp bạn kết nối dễ dàng hơn, xây dựng được những tương tác sâu sắc hơn, để những kết nối này giúp ta thành công hơn trong cuộc sống.

Bạn có bao giờ nghe câu này “If all you have is a hammer, everything becomes a nail – Nếu bạn chỉ có cây búa trong tay, mọi thứ mà bạn nhìn thấy trở thành cây đinh.” Bạn thử nghĩ đi. Có khi nào ta đang giải quyết một vấn đề mới bằng một tư duy hoàn toàn cũ? Cách nghĩ, cách làm, cách gỉai quyết vấn đề của bạn trong quá khứ có thể rất hợp lý, rất hay, rất thành công. Nhưng khi đối diện với một vấn đề mới, liệu bạn có đang áp cái cách nghĩ, cách làm, cách tư duy cũ rích ấy cho một thứ chẳng liên quan gì đến quá khứ huy hoàng? Nếu có, có khi bạn đang miệt mài đóng đinh. Kết quả của trò chơi sáng nay, cho người xem tiếp cận một loạt hình ảnh cô gái trẻ đẹp đã tạo điều kiện cho người xem quen với hình ảnh người phụ nữ trẻ đẹp. Do đó, khi xem đến hình cuối cùng, là một hình có thể nhìn thành cô gái trẻ đẹp hay bà già, thường thì người xem sẽ nhìn thấy cô gái trẻ đẹp mà thôi. Có đôi khi ta cần nhìn lại, xem bản thân có đang quen với việc tư duy vấn đề theo kiểu cũ? Nếu giật mình thấy mình có đang như thế cũng chẳng sao, đó là thói quen của con người khi quen thuộc với một môi trường. Bạn nên dừng lại, đừng lao vào giải quyết vấn đề nữa. Hãy bỏ đi đâu đó, thư giãn, tìm cảm hứng sáng tạo mới, rồi quay lại nhìn vấn đề với một góc nhìn khác xem sao. If all you have is a hammer, everything becomes a nail. Nhớ câu này nhé

Thuỵ điển vừa khai trương bảo tàng những phát minh thất bại của thế giới tại Helsinborg, nhắc nhở và dạy cho thế nhân những bài học để thành công. Hiện bảo tàng đang trưng bày 70 phát minh thất bại của những thương hiệu đình đám trên thế giới. Nhiều sản phẩm tung ra chỉ sống được vài năm rồi biến mất. Ví dụ như máy chơi game của Nokia N-Gage được tung ra làm đối trọng với Nintendo Game Boy năm 2003. 2004 tái thiết kế vì không thân thiện với người dùng. 2005, sau khi bán được vài triệu sản phẩm thì khai tử. Ngay cả Apple cũng đã từng thất bại. Năm 1993 Apple tung dòng Apple Newton để đối trọng với Palm Pilot, nhưng phần mềm viết tay thiết kế không hiệu quả và chi phí phân phối quá cao làm cho sản phẩm không được đón nhận. Lúc tung ra giá 699 USD, tính trượt giá đến thời điểm hiện tại là 1.178 USD. Một số bệnh viện sử dụng trong thời gian đầu nhưng sản phẩm chẳng bao giờ cất cánh và khai tử năm 1998. Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đây cũng tung ra thị trường một dòng game tên là Trump: The Game năm 1989. Game này bán được 800 ngàn sản phẩm và khai tử năm 2004. Coca-Cola năm 1984 tung ra thị trường dòng sản phẩm cải tiến Coke II để thay thế dòng sản phẩm Coke truyền thống. Trong vòng vài tháng, theo phản ánh của người tiêu dùng, Coke trả lại thị trường dòng sản phẩm cũ và khai tử Coke II. Đó là vài ví dụ về thất bại của những đại gia trên thị trường thế giới. Không phải ai thành công cũng thành công hoài. Đừng tưởng mình giỏi và hiểu hết mọi thứ trên đời. Có những lúc bản thân mình, doanh nghiệp mình cũng đưa ra những quyết định sai lầm dẫn đến thất bại. Tôi cũng thế. Bạn cũng thế. Vì thế, ta nên để cho đầu óc mình thật mở, tiếp thu ý kiến mới, học từ những thất bại để làm khác đi, làm tốt hơn. Hãy đến thăm bảo tàng này khi có dịp nhé các bạn. Và hãy nhớ là có một viện bảo tàng của những phát minh thất bại như thế trên thế giới.

Hồi trẻ, mình nghĩ mình thật là phi thường, và có khả năng thay đổi, uốn nắn con người, xây dựng họ thành những hình tượng mà mình muốn và họ muốn. Nhưng sau bao nhiêu năm bị đời đánh cho vỡ mặt, thì tự nhận là thua cái kèo này rồi. I can’t make you who you are not - Chẳng ai có thể làm cho ai trở thành người mà họ không phải là. Khi sâu ở bên trong họ không phải là lãnh đạo, không phải là doanh nhân, không phải là người có tầm nhìn, không phải là người đầy đam mê và sở hữu trái tim vô giới hạn…, thì cho dù ta có cố gắng xây dựng hình ảnh kiểu gì, đó cũng chỉ là hàng fake mà thôi. Tất cả, phải bắt đầu từ người đó, từ tố chất của họ, từ sự quyết liệt vươn lên của họ, từ sự khiêm tốn mài dũa để đá hoá kim cương. Nếu không bắt đầu từ hạt giống sẵn có, thì hình cái cây bên ngoài là cổ thụ, nhưng bên trong vẫn cứ là tầm gởi, dây leo. Ta có thể thay đổi bao bì, nhưng chẳng bao giờ có thể thay đổi nội dung ở bên trong, trừ phi đó là điều họ tự nhận ra và tự mình thay đổi. Từ khi hiểu ra qui luật vĩnh hằng đó, tôi bỏ job không dám làm cho ai trở thành ai nữa. Nếu thấy có tiềm năng thì nhận xét là có tiềm năng. Thấy có điểm sáng thì ghé tai nói cho họ biết về ánh sáng. Còn tiềm năng có trở thành bao la vô giới hạn, ánh sáng có tràn trề soi rọi khắp nhân gian hay không là nhờ vào nỗ lực của mỗi người. We can’t make them who they are not. Có chăng, là chỉ đứng một bên đường, cổ vũ khi cần, nâng đỡ khi vấp ngã. Và lâu lâu, cũng cố gắng nói một câu so deep nào đó để họ dừng lại, phản tư. Thế thôi! I can’t make you who you are not. Tôi làm gì có khả năng làm cho bạn trở thành người bạn không phải là. Mọi thứ, phải bắt đầu từ bạn. Lựa chọn, phải là lựa chọn của chính bạn. Thành công, phải là hành trình mà bạn tự dấn thân. I can’t make you who you are not.

Vì bài này mà bị trao giải báo chí sáng nay. Cám ơn anh em báo Tuổi Trẻ đã gởi bài dự thi mà tác giả không hề hay biết. TÔI CỦA TƯƠNG LAI Trước tết, trong một buổi chia sẻ về thị trường tương lai với doanh nghiệp Việt, tôi có nhắc đến cách sử dụng quỹ thời gian hiện tại của bản thân: 40% cho việc kinh doanh, 30% cho việc cộng đồng và 30% còn lại chỉ để phát triển bản thân mình. Có lẽ chưa bao giờ trên thế giới mà sự phá vỡ những nguyên tắc, trật tự, ngành nghề truyền thống lại mạnh mẽ như bây giờ, trong sự chuyển biến của cái gọi là “cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4”. Bạn cứ thử ngẫm nghĩ xem? Uber, công ty taxi lớn nhất thế giới, không sở hữu chiếc taxi nào. Facebook, công ty truyền thông lớn nhất thế giới, không sản xuất bất kỳ nội dung nào. Alibaba, công ty bán lẻ lớn nhất thế giới, không sở hữu bất kỳ hàng hóa nào. Air bnb, công ty cung cấp dịch vụ lưu trú lớn nhất thế giới, không sở hữu bất kỳ khách sạn hay nhà nghỉ nào... Những chuyển đổi đó làm thay đổi tận gốc rễ cách mà chúng ta sinh sống, học tập, làm việc, kinh doanh. Và trong dòng chảy đó, ta chỉ còn một lựa chọn là học lại, học tiếp, học nâng cao và không ngừng học hỏi, phát triển bản thân chỉ để theo kịp với những thay đổi mang tính nền tảng của nhân loại, chỉ để không bị bỏ lại phía sau trên hành trình thế giới vươn mình về phía trước. Báo cáo mới nhất của Diễn đàn kinh tế thế giới về thị trường lao động và việc làm tương lai công bố tháng 1-2017 cho thấy 10 ngành nghề hay chuyên môn cần thiết nhất hiện nay không hề tồn tại 5 hay 10 năm trước! Tương tự, 65% trẻ em đang bước vào cấp I sẽ làm việc trong những ngành nghề tương lai mà hiện tại chưa ai biết là gì. Ảnh hưởng của những phát triển về biến đổi gen, trí tuệ nhân tạo, robot, công nghệ nano, in 3D, công nghệ sinh học, mạng lưới vạn vật kết nối... đang len lỏi vào từng ngóc ngách của mọi ngành nghề, mọi công việc, mọi đời sống. Có lẽ bạn sẽ nói những thứ này nghe quá xa vời đối với Việt Nam. Bạn thử nghĩ lại xem, một số công ty bảo hiểm của Nhật đã thay nhân viên dịch vụ khách hàng bằng người máy. Nhiều công ty bán lẻ tại Anh và Mỹ đã thử nghiệm giao hàng bằng drone (thiết bị bay không người lái). Một số công ty ẩm thực tại Trung Quốc đã thử nghiệm nhân viên phục vụ nhà hàng cũng bằng người máy. Singapore cũng bắt đầu thử nghiệm taxi không người lái. Thay đổi thật ra đang ở cạnh ta, rất nhanh, tức thì và mang tính sống còn. Làm gì cũng vậy, nếu không bắt đầu từ tương lai, nếu không khởi hành từ điểm đến, ta sẽ mãi mãi lặn lội ở phía sau. Còn nếu muốn nhìn cuộc đua từ phía trước, chìa khóa thần kỳ nhất của mỗi người có lẽ là sự đầu tư vào chính bản thân mình. Jim Rohn, một tác giả và người truyền cảm hứng, từng nói: “Bạn nên tập trung phát triển bản thân mình hơn là phát triển công việc. Nếu bạn tập trung làm việc, bạn có thể đủ sống. Nếu bạn tập trung phát triển bản thân mình, bạn sẽ làm giàu”. Và cũng chẳng trùng hợp khi nghiên cứu những nhân vật thành công nhất trên thế giới từ nhiều lĩnh vực, người ta thấy có 3 điểm rất chung: họ dành thời gian tìm hiểu bản thân; dành thời gian phát triển bản thân và dành thời gian chia sẻ giá trị và triết lý sống của chính mình. Quanh đi quẩn lại, mọi sự tập trung và đầu tư đều hướng vào chính bản thân ta. Nếu tôi hôm nay chẳng khác hôm qua, nếu tôi năm nay không mới hơn năm qua, tôi đang bị bỏ lại phía sau trong hành trình phát triển chung của toàn thế giới. Và đừng bao giờ than rằng Việt Nam mình không có điều kiện để phát triển bản thân. Tất cả trường đại học và học viện nổi tiếng nhất trên thế giới như Harvard, MIT hay Oxford... hiện đã triển khai các khóa học online hoàn toàn miễn phí cho bất kỳ ai trên thế giới này. Công cụ và nguồn lực là vô hạn cùng với sự phát triển của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Giới hạn duy nhất bỏ ta lại phía sau chính là giới hạn ta tự đặt ra cho chính bản thân mình. Cũng đừng cho rằng người già thì lạc hậu và người trẻ thì tự nhiên cập nhật. Mỗi người chúng ta có “hợp thời” hay không đều tùy thuộc vào tư duy và khả năng làm mới chính mình. Và điều đó đòi hỏi mỗi người phải bắt đầu từ nhận thức mình còn kém lắm, cần học hỏi lắm, cần có kế hoạch phát triển bản thân hằng năm, hằng tháng, hằng ngày... NGUYỄN PHI VÂN

Cái tiệm nhỏ xíu, bề ngang chắc chừng 3m, ngoằn nghoèo vào trong…. Không thể không dừng lại vì những hình vẽ rất nghệ thuật, có chút quái quái in trên mấy cái áo thun treo một cách bất cẩn ngoài cửa tiệm. Chỉ thế thôi đã biết chủ tiệm là dân thích nghệ thuật, sáng tạo, và có chút bất cần đời. Lần theo những bức tranh đủ mọi sắc màu, tôi bước vào. Tiệm vắng tanh. Không chủ nhà cũng chẳng có bóng khách nào vương vấn. Đang nhìn ngắm từng tác phẩm nghệ thuật trên áo, bỗng thót tim vì một phụ nữ độ U40 ở đâu sồng sộc bước ra. Chẳng chào chẳng hỏi, tay cầm cái gói ni lông, cô bước qua quầy tính tiền, dáng điệu vô cùng tất bật. Reng! Điện thoại reo. Cô bắt máy, mở chế độ loa. Chưa nghe ai chào hỏi gì, đã nghe phan luôn một câu “I’m very busy. Be quick!” (Đang bận. Nói nhanh lên). Ở Amsterdam mà nói tiếng Anh thì chắc là dân Đông Âu qua đây sống và làm việc. Nghe phát âm đoán chắc từ Romania, Azerbaijan, hay Thổ Nhĩ Kỳ. Vừa bắt máy đã hơi sỗ sàng, chắc cuộc gọi đã hiện số người quen…. “I just call to say I love you” (Anh chỉ gọi để nói anh yêu em). Ủa bài này của Stevie Wonder mà. Nghe cứ như là phim! “Love you, too. Bye! “(Em cũng vậy. Bye!). Tới đây thì người khách lãng du này không chịu nổi, bèn quay qua còm một câu “That is so sweet!” (Dễ thương quá à). Người phụ nữ khựng lại, quay qua nhìn tôi. Chút căng thẳng trên gương mặt dường như có giãn ra. Cô mỉm cười “Ừa, 15 năm rồi vẫn thế thì cũng dễ thương hả?” “15 năm không dễ. 15 năm chỉ để gọi và nói I love you thì đáng trân trọng thật đấy cô à.” Người phụ nữ ngập ngừng “Ừ, mà tôi nhát gừng như thế quả là không đúng nhỉ? 15 không dễ….” Ở đâu trên thế giới, con người cũng vội vàng, tất bật. Ta lao đi vì cái gì? Vội vàng để có thêm thời gian? Tất bật kiếm tiền để mua thêm chút thương yêu, hạnh phúc? Ta lao đi, lao đi, lướt qua thoáng thương yêu chiều nay trên con phố hoa se lạnh. Và thời gian lặng lẽ tan trong một chiều cuối đông xam xám. Và hạnh phúc như giọt nước mắt xuân chảy dài trên những ô cửa kính vuông vuông. Và ta còn lại gì, ngoài sự bấn loạn của một kiếp người? Cổ tích không có thật. Thế mới gọi là cổ tích. Nhưng cổ tích cũng có thể đâu đó quanh ta, trong một thoáng cười, trong một tiếng thương yêu, trong chút lặng im bên ly cà phê ấm….

Gặp gỡ rất nhiều doanh nghiệp nhỏ & doanh nghiệp startup trong thời gian qua, tôi nhận thấy các bạn hay khó khăn về chuyện cổ đông và hợp tác. Có người thì chọn bạn bè để hợp tác làm ăn chung. Bạn bè hồi cà phê, nhậu nhẹt, tán dóc thì không sao. Khi bắt đầu làm ăn, tính toán tiền bạc, thiệt hơn là bắt đầu có chuyện. Có khi bạn bè thấy thân thì cho ta cảm giác an tâm vậy thôi, chứ khả năng đóng góp của bạn bè vào sự phát triển của doanh nghiệp có khi là bằng không, nhiều khi lại còn khiến ta phải suốt ngày lo chuyện damage control – quản lý thiệt hại. Có khi, ta thấy ai đó có tiền, và đối với họ tiền bạc không thành vấn đề. Họ nhìn thấy cơ hội và sẵn sàng bỏ tiền vào cho ta phát triển kinh doanh. Thế là ta hợp tác. Một quan hệ chỉ dựa trên tiền bạc trước sau gì cũng có vấn đề. Phù thuỷ tài chính là những người bỏ tiền ra và muốn đồng tiền quay lại thật nhanh, với lợi ích gấp nhiều lần trong thời gian ngắn nhất. Bạn làm bao nhiêu giờ trong một ngày. Bạn lao lực ra sao để phát triển công ty. Họ không quan tâm nhé. Và mọi quyết định đều xuất phát từ đồng tiền, và mọi giải pháp phải đến từ đồng tiền. Bạn hoang mang “Sao lại có thể đối xử với tôi như thế?” Trên thực tế, đó là cách mà họ vận hành. Bạn mới chính là người lao vào vì ham đồng tiền sẵn có. Họ đâu có lỗi gì! Bạn có bao giờ hỏi mình “Tại sao tôi làm việc tôi đang làm?” Một doanh nghiệp ra đời luôn luôn phải bắt đầu từ chữ “why – tại sao” Đó là mục đích của bạn, mục đích phát triển của doanh nghiệp. Có khi nó là để giúp cho thế giới này xanh hơn. Có khi nó sinh ra để mang mọi người đến gần nhau hơn. Mục đích của bạn là gì? Nếu bạn chưa tìm ra mục đích mang tính giá trị và cộng đồng, giải quyết một vấn đề khó khăn nào đó cho cuộc sống, có lẽ điều bạn cần tìm không phải là đối tác mà là câu trả lời cho câu hỏi “tại sao?” Khi trả lời được “tại sao?”, bạn sẽ biết phải tìm ai cùng hợp tác. Họ mua chữ tại sao. Họ không mua cơ hội. Và họ không hợp tác chỉ để kiếm tiền. Don’t rush! Đừng vội vã! Bạn thử nhắm mắt lại và nghĩ về chữ “tại sao” đi. Và hãy đi tìm người sẽ dấn thân cùng bạn, dù nắng hay mưa, dù xa hay gần, chỉ vì một chữ “why”.