Em nhắn vậy, lời trần tình thành thật & dũng cảm nhất của cô gái tuổi 30 Có bao nhiêu người trong chúng ta phản tư được thế? ------- Chị Phi Vân thân mến! Em follow chị mỗi ngày, và cố gắng sửa mình theo những hướng dẫn của chị, mong chị luôn khỏe, luôn nhiều năng lượng để chia sẻ, để em và các bạn được biết cách để trở nên tốt hơn, và đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng. Bức thư này gửi đến chị là vì em đã đọc cuốn “Tôi đi tìm tôi”. Thói quen của người đọc sách, nếu thấy sách hay sẽ giới thiệu cho người khác, và viết vài dòng review. Thế nhưng cuốn sách của chị rất khác biệt. Chị đã nói rất nhiều về việc tụi em có thể chia sẻ với chị câu chuyện của mình. Điều này cực kì có ý nghĩa, bởi vì rất khó để có thể kể câu chuyện của mình kể cả với người thân. Như chị nói, người ta phải diễn nhiều vai, nên nếu câu chuyện đó không nằm trong vai nào thì rất khập khiễng và người nghe cũng sẽ không có sự thấu hiểu. Mỗi ngày trôi qua luôn có những việc cuốn em đi: chăm sóc con, chăm sóc chồng, gia đình nội ngoại, đi làm, bao nhiêu công việc đang chờ, cái nào gấp, cái nào có thể hoãn, bao nhiêu nợ nần chưa trả, bao nhiêu hứa hẹn với đồng nghiệp bạn bè. Em không làm tốt được mọi thứ, thì em phải tìm cách tránh né bớt, và cả giả lơ nếu cần. Những việc mình muốn làm, ý tưởng lóe lên nhưng không biết bắt đầu từ đâu, cũng không biết cách xây dựng team đủ mạnh, phân công công việc, không biết cách bày tỏ với sếp, nên ý tưởng chỉ dừng lại ở ý tưởng và tụt lại phía sau. Mỗi khi cảm thấy sai sai đâu đó, thấy áy náy đâu đó thì mình lại chột dạ, nhưng rồi chuyện này chuyện kia ập qua, mình lại thỏa hiệp, ngụy biện và để qua giây phút ấy trôi qua. Em đã lãng phí bao nhiêu thời gian và sức lực chỉ để nuối tiếc. Đôi lúc em lại cảm thấy mình như tội đồ vì sai lầm hoặc vì thiếu sót trong lên kế hoạch công việc, ảnh hưởng tới cả người khác. Vậy mới thấy chữ “phản tư” của chị hay quá. Người ngoài nhìn vào nghĩ em thành công, vì em đạt được những thứ rất cơ bản ở tuổi 30 mà người ta mong ngóng. Nhưng thực chất em đang xấu hổ với những sai lầm và thất bại của mình. Và em sợ cả những thất bại tiếp theo. Em làm việc trong một môi trường không tích cực, thiếu một leadership khơi gợi sự đoàn kết, thiếu thẳng thắn và quyết liệt. Mọi người tránh né trách nhiệm, nếu em không chạy theo dí thì công việc sẽ không bao giờ hoàn thành. Mà công việc đó dường như không liên quan tới họ, không phải họ chịu trách nhiệm chính. Phòng marketing tự vẽ ra thì tự tìm cách chạy. Tự em phải tạo động lực cho mình và cho team, thực sự là 1 việc khó khăn. Cảm ơn chị về những bài học chị dạy em trong cuốn sách, thật gần gũi nhưng nó chính là cái em đang cần. Em nghĩ mình nên bình tâm lại, giải quyết từng việc. Mọi thứ chưa thật rõ ràng ngay lúc này, nhưng em tin là mình sẽ đủ sáng suốt để nhìn thấu mọi việc, lựa chọn làm những gì có thể để đóng góp cho công ty, để xứng đáng với cái mình được nhận và tạo nên ảnh hưởng tốt cho người khác, cho cộng đồng. Cảm ơn chị đã dạy em về niềm tin ở phút thứ 89. Dũng cảm đối mặt, bởi vì như chị nói “tận nhân lực” vũ trụ sẽ có sự an bài. Cô gái tuổi 30! ------------ Chào cô gái tuổi 30 Khi em viết ra những dòng này, là em đã lớn hơn, vì biết nhận lãnh trách nhiệm về mình, vì sẽ bắt đầu dấn thân và hành động. Chúc cô gái tuổi 30 thật vững vàng để bước về tương lai một cách ung dung em nhé.

16 tuổi, tuổi để mộng mơ, vô tư, lãng mạn, mà em phải đối diện với thực tại xã hội như thế, phải hoang mang không biết phải làm sao để vươn lên trong một hoàn cảnh bất công như thế. Ai sẽ lắng nghe em? Ai sẽ lắng nghe thế hệ của em? Chúng ta dạy gì trong mớ kiến thức cũ mèm chẳng giúp được ai? Hay chúng ta dạy một thế hệ biết lưu manh, đút lót, tham nhũng từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường bằng chính những hành động thiếu chính trực của mình? Làm người tốt khó quá! Làm người chính trực quá khó! Nhưng tôi ngưỡng mộ em vì đã dám nói lên tiếng nói của sự thật, và sẽ hướng dẫn em cách phát triển bản thân để vươn lên, trở thành công dân toàn cầu, trở thành người không bị giới hạn bởi bất kỳ rào cản bất công nào cả. Em cứ học thật tốt ở trường huyện, em nhé! --------------- Con chào cô, trước hết con muốn nói con rất ngưỡng mộ cô vì hai quyển sách của cô là “Tôi, tương và thế giới” và “Cứ bay rồi sẽ cao” giúp con có thể phần nào định hướng rõ tương lai của con sau này và làm thay đổi tư tưởng của con. Con 16 tuổi, vừa học xong lớp 10 của một trường chuyên. Lúc con học lớp 9 bước vào ngôi trường chuyên này là ước mơ của con vì con là 1 học sinh ở huyện.Tuy nhiên, năm nay con gặp một chuyện, có thể nói là bài học của đời của con. Con xin được tâm sự với cô và được xin ý kiến của cô. Đầu năm lớp 10, lớp con được phân công một giáo viên lớn tuổi dạy. Cô là một người được thầy hiệu trưởng nể trọng vì góp phần bỏ ra rất nhiều tiền mang về nhiều giải thưởng cho trường. Nhưng đối với các giáo viên khác trong trường thì không thích cô vì “ cây to cản hoài thì làm sao cây non phát triển được”, và là một người có thái độ tiêu cực, lên lớp luôn mắng chửi những học sinh không theo bộ môn cô dạy, vì cô cho đề kiểm tra trên lớp là đề chọn học sinh giỏi nên ai không đi học thêm đều điểm dưới 5 và bị khống chế, trong đó có con. Lần đó con được 6,8 điểm nhưng con quên ghi tên trường nên cô trừ con chỉ còn 6,3 và khống chế. Mọi chuyện sẽ không có gì nếu các bạn học thêm cô không kể cho con nghe cô phát bài kiểm tra cho các bạn đó trong lớp học thêm và từ 4 điểm lên 9 điểm. Hơn nữa, cô lúc nào cũng la mắng những học sinh không theo khối B. Con có tâm sự cho thầy của con và thầy chỉ kêu con là cố gắng và chịu đựng vì cô là “cây cổ thụ" nên có ý kiến lên với nhà trường cũng chắc chắn không ai giải quyết và mình sẽ bị thiệt thòi hơn như thế. Con rất nóng tính vì sự không công bằng trong môi trường giáo dục. Con quyết định viết một bức thư lên cho Sở Giáo Dục kể tất cả mọi chuyện cũng như gửi những bằng chứng bất công mà con có được, nên sở có cho người xuống điều tra và quyết định đổi cô sang lớp khác. Con biết cô mất uy tín rất nhiều, các bạn học trò của cô cũng mất rất nhiều đặc quyền riêng. Sau đó, các bạn hãm hại con đủ thứ, viết bài lên trường nói con lấy tiền đút lót sở GD mới chuyển được cô đi, con học dở nhà giàu,... Thật ra, ban đầu con ở huyện lên nên không biết. Về sau con nghe nhiều thầy cô kể lại trường của con như một Hà Giang thứ hai vậy, mạnh ai nấy đút vào, chỉ muốn con mình điểm cao, bên được tiền, bên được điểm. Khoảng thời gian đó con rất stress, con thấy sao mà quyết định con quá sai lầm, nhưng vì cái “ tôi” của mình nên con sẽ cầm cự sống trong môi trường có bạn bè như vậy, một người đứng đầu như vậy. Về sau, nhóm học sinh đó càng xấu xa hơn, hãm hại con đủ thứ và kêu các bạn xa lánh con, vì tại con mà mất đi quá nhiều thứ. Con quyết định cầm cự học ở đó 2 năm nữa, mặc cho chúng nó có làm gì, và chỉ tập trung cho ước mơ của con. Con muốn đạt được học bổng đại học quốc tế vì gia đình con không đủ chi phí chi trả cho con học trường quốc tế. Mẹ con là giáo viên, ba con là công nhân viên. Con sẽ viết về chuyện này trong hồ sơ xin học bổng của mình, đây có thể là một điểm sáng cho hồ sơ của con. Nếu con không đạt được học bổng con sẽ học FTU. Kì thi thử THPT QG vừa qua, các anh chị trong trường chuyên của con thi chỉ toàn 3,4,5 điểm, con mới thấy được cái hậu quả của sự ham thành tích. Mấy hôm nay, con nghĩ rất nhiều, hiện tại con làm TNV cho 1 project online. Nếu như con cứ giữ cái “ tôi” của mình và tiếp tục sống trong đó thì những việc này không thể hoàn thành vì con học tới 8h tối về nhà còn học bài vở trên lớp, vì kết quả học tập của con mẹ con không bao giờ nhún tay vào nên con phải tự cố gắng. Hơn nữa học bổng con apply sức cạnh tranh rất cao, nên nếu không đạt thì con phải thi THPT QG rồi con vì các kiểu giảng dạy của cái trường “chuyên” này thì 4,5 điểm làm sao con có thể học được FTU. Con xin ý kiến của ba mẹ, và con chuyển về trường huyện để học. Cô ơi, cô cho con biết quyết định này của con đúng hay không? Nếu khi lấy chuyện của con viết vào đơn xin học bổng thì như thế nào bây giờ? Nếu kể như vậy người ta sẽ thấy cái nhìn của con rất tiêu cực và theo quy tắc giao tiếp thì cũng không được nói xấu về người khác nữa. Con mong cô giúp con cho lời khuyên! Con cảm ơn cô!

Bạn trẻ này nhắn, chỉ 16 trang đầu, con rụng rời tay chân. Vừa thương, vừa tức cười, vừa ngấn ngơ.... Mà bản viết đoạn cuối hay ghê ha -------------- Con chào cô Vân. Con biết được cô qua facebook cô, qua những bài chia sẻ được lan truyền mạnh của cô tự viết. Con là người không thích đọc, nhưng đôi lần con đã bị cuốn vô những chia sẻ của cô, nhưng cái mà con thấy buồn cười nhất ở hiện tại "đó là với con, cô từng là người mà con suy nghĩ chỉ là cô lấy những mẫu chuyện để ví dụ và tất cả không có thật, kể cả bài viết cô dạy về cho bản thân được có cơ hội trong môi trường mới". Con đã nghĩ làm gì có thể may đến như thế chứ. Và rồi con tình cờ đọc được bài chia sẻ của cô về lá thư cảm nhận của một người đã mua sách cô và đọc. Và con không hiểu sao con lại thấy con trong chính lá thư đó nhưng với phiên bản chưa nhận thức được bất cứ điều gì. Và rồi, còn 150k, con quyết định đặt sách của cô. Quyển đầu tiên trong cuộc đời con đã mua với giá 124k. Con nói với con rằng "không được phép bỏ sót dù chỉ một chữ". Và con đã đọc đc 16 trang. Không đủ sức để đọc tiếp cô ạ. Con sởn gai óc, khi cô kêu nhắm mắt để vào hành trình. Đúng thật sự là con đã thấy màu xanh như cô đã viết. Nhưng là màu xanh của cây cối. Rồi cô bảo con hãy nghĩ đến người thân thương nhất. Câu hỏi đầu tiên mà con đã dừng lại rất lâu. Con nói con yêu mọi người nhưng sao cô hỏi con lại không có câu trả lời. Bà con vẫn còn sống và hình ảnh bà hiện lên. Hiện kèm màu vàng của cây lúa và cô lại ghi thêm một mũi tên trúng vào tâm. Thật sự màu vàng hiện ra cô ạ. Rồi mái nhà tranh, người bà mừng rỡ đợi cháu về mọi thứ hiện lên. Và mắt con rưng rưng. Cô lại bảo con hãy hỏi người thân "Cuộc sống này điều gì đã luôn là thử thách?". Không ai trả lời. Không một ai trong chuyến du hành này trả lời cho con. Dù là chính con cũng không! Vậy tại sao mỗi ngày con đều nói con thật sự mệt và khó khăn lắm rồi. Chỉ mới 16 trang đầu, con rụng rời tay chân. Và con quyết định nhắn tin cho cô. Vì con muốn hỏi "Liệu rằng cô có phải là nhà tiên tri, có phải sách cô viết có phép màu không? Có phải khi quyển sách này về tay ai đó. Mọi dòng chữ trong đó sẽ thay đổi và như viết về cuộc đời người đó không?" Con không biết mình đang đợi điều gì từ quyển sách, nhưng điều con nhớ nhất khi click chuột đặt mua, đó là có thể biết được do con người con chưa thức tỉnh hay chẳng qua là không có bất kỳ con người nào trong con đang ngủ quên.

Đây là một trong những câu chuyện đời nhất, mang giá trị nhân văn hay ho nhất mà tôi được kể, từ những lá thư gởi về. "Con tự dặn bản thân mình, nếu sau này có con, chắc chắn con sẽ ko để chúng ỷ lại vào mình như vậy nữa...." Và các phụ huynh lắng nghe đi nhé, cảm xúc và câu chuyện thật từ một cậu ấm năm xưa. ----------------- Đôi đoạn như lời tâm tình của người mẹ với một đứa con trai. Vài dòng như một cái mắng té tát vào mặt của cô giáo nghiêm khắc với đứa học trò trót dại dột, sai lầm. Như lời tựa của cuốn sách, cô đưa con trở về những ngày tháng con loay hoay giữa dòng người đông đặc của Sài Gòn để tìm cho mình một lối đi. Nhưng đi hoài, đi mãi, con cũng không thể tìm thấy cho mình một chốn nào để dừng chân. Thấm thoắt tròn 7 năm ngày con rời xa gia đình vào thành phố học đại học. Ngày ấy con là một cậu ấm, được cha mẹ lo lắng tỉ mỉ ko thiếu thứ gì. Mọi thứ trong suy nghĩ của con đều như một lẽ tất nhiên, con tự coi mình là cái rốn vũ trụ. Bỗng dưng lọt vào một thành phố xa lạ, không một người thân. Con bị cuốn đi như một khóm lục bình yếu ớt; không lập trường, không kỹ năng. Đến trường đại học, nhìn những đứa bạn nói tiếng Anh lưu loát trong khi con không nói nổi một câu tiếng Anh giao tiếp bình thường. Trong con lúc đó tràn ngập nỗi xấu hổ, tự ti. Con chọn con đường chạy trốn: bỏ học đại học. Trường Luật với bao người là một giấc mơ đẹp, còn với con là một nỗi xấu hổ. Lúc biết tin con đậu, ba mẹ đã mở tiệc linh đình mời cô dì chú bác, xóm giềng tới chia vui. Con bỏ học, dấu mặt đi đâu bây giờ. Con của 7 năm sau, đã nếm đủ những đắng cay của cuộc sống tự lập. Nếu quay về thời điểm 3 năm trước lúc ba mẹ con li hôn, chắc lúc đó con sẽ ko thể đủ niềm tin và bước tiếp. Việc học tập bị gián đoạn, bản thân luôn ỉ lại vào gia đình. Rồi lúc gia đình - thứ bao bọc mình cũng vỡ tan như bọt nước. Mọi cánh cửa như đóng sập lại với con. Nhưng đó cũng là lúc con mới bắt đầu sống cô ạ. Lần đầu tiên con phải bươn chải để kiếm tiền. Lần đầu tiên con phải xoay sở để sống sao với số tiền lương 3,5 triệu con kiếm được để trả tiền phòng, tiền xe, tiền ăn uống, sinh hoạt. Đó là thời điểm con thực sự chiến đấu để sinh tồn. Vì không còn ba mẹ để ỷ lại bược con phải tự mình làm mọi thứ. Rồi con quyết định sẽ học tiếng anh, con mò mẫm trên youtube những clip dạy tiếng anh giao tiếp. Rồi tình cờ tham dự một cuộc thi về ý tưởng giải pháp cho cộng đồng, team con đoạt giải nhất. Con được tham dự một chuyến tình nguyện ra nước ngoài. Mọi thứ như một giấc mơ với con lúc đó. Vì con chưa bao giờ nghĩ mình có thể chiến thắng được sự sợ hãi bên trong mình. Con tự dặn bản thân mình, nếu sau này có con, chắc chắn con sẽ ko để chúng ỷ lại vào mình như vậy nữa.

Bản đón mình từ khách sạn Zenith Putrajaya đưa ra sân bay. Người Malaysia gốc Hoa, 42 tuổi, chạy Grab được 2 năm, và nói tiếng Anh giọng Mỹ chuẩn. Bản kể Putrajaya hồi xưa là rừng, giờ dọn sạch rừng làm thành khu hành chính của chính phủ. "Đẹp thật nhưng mà tiếc quá." Nói vậy, thì biết là người yêu thiên nhiên. Câu chuyện xoay quanh sự mâu thuẫn của loài người, của sự tiến bộ khoa học kỹ thuật nhưng lại là sự thụt lùi của giá trị nhân văn, của một loài trong nhiều loài trên trái đất, tự cho là mình thông minh hơn, nên ra tay giết chết cả hệ sinh thái thiên nhiên vốn đã cưu mang mình. Nên Tom Cruise mới nói tôn giáo mới thời này là scientology - tôn giáo khoa học. Mọi người chỉ tin vào khoa học, bỏ qua hết niềm tin vào tâm linh. Thượng Đế chắc bó tay với cái thứ gọi là human này chị nhỉ? Nghe em nói chuyện, chắc background ngày xưa cũng là dân professional chứ hả? Dạ trước em làm Giám đốc dịch vụ khách hàng cho mấy công ty xe hơi rồi chị. Thế á? Chắc chán văn hoá tập đoàn nghỉ hả? Sao chị biết hay vậy? Em mệt mỏi chính trị công sở quá em nghỉ đó chị. Ừa, đôi khi trong cuộc đời, mình cũng cần nghỉ ngơi, không suy nghĩ gì, không tranh đấu gì, chỉ muốn được yên thân nghỉ ngơi em nhỉ? Dạ nên em 2 năm nay tàn tàn, chạy Grab cho vui, relax đó chị. Ừa em, nhưng mà nghỉ 2 năm chắc cũng đủ rồi hả? Thời gian chuyển đổi nhiêu đó là quá rộng rồi. Em có tài thế, phải quay về làm gì đó đi chứ. Không thích làm thuê nữa thì tự kinh doanh. Chị tin hôn, hồi xưa em học Applied psychology - tâm lý học ứng dụng đó, nên em thích làm việc và tương tác với con người. Trời, hay quá. Ngành đó giờ quá cần để làm các mô hình human-centric tập trung vào con người. Em thấy đó, con người chúng ta giờ đầy hoang mang, cô đơn, sợ hãi, bệnh hoạn, trầm cảm. Em ra giúp đời đi em. Làm gì mà vừa giúp được người ta, vừa sống nhẹ nhàng hạnh phúc là được. Ờ, sao em chưa bao giờ nghĩ há. Toàn nghĩ chuyện xin việc, mà chọn chỗ có văn hoá tốt để làm. Làm thuê làm chủ gì cũng được, miễn sao em thấy mình có ích, có đóng góp cho thế gian này theo giá trị sống của em là được. Em chán rat race - đua chuột, thì cũng không cần phải trốn tránh cuộc đời. Câu chuyện đến đó thì sân bay cũng vừa hiện ra trước mắt. Chúng tôi chào tạm biệt nhau. Tôi nhìn vào mắt bản khi chuẩn bị đóng cửa xe, "Do something with your life, OK? Hãy làm gì đó với cuộc đời của mình đi, em nhé!"

Thật cảm động khi nhận lá thư này. "Wow, tôi đã sống một cuộc đời quá đã!" Mong em luôn vững vàng, & luôn sống thật là quá đã em nhé. ------------- Chào chị Phi Vân, Em 38 tuổi, em đã có gia đình và 1 cô con gái 19 tháng. Lời đầu tiên em muốn gửi đến chị là lời cảm ơn sâu sắc nhất. Em biết đến chị lần đầu qua tác phẩm ”Tôi, tương lai và thế giới" vào những ngày đầu năm 2019. Tác phẩm đã đưa cuộc sống của em qua một chương mới...Em đã nghĩ việc 2 tháng sau đó.. một công việc, một công ty em đã gắn bó 10 năm. Ở đó em có thu nhập tốt, ổn định để không phải lo nghĩ nhiều về cơm áo gạo tiền. Em chọn cho mình một hướng đi mới, một lĩnh vực mới... ở đó mình chỉ mới có đam mê, một chút kỹ năng cơ bản và hơn chục năm kinh nghiệm sống và làm việc. Giữa năm 2019, lại có dịp đọc qua tác phẩm "Quảy gánh băng đồng ra thế giới" và ngày hôm nay sau khi đã hoàn tất cuốn "Tôi đi tìm tôi". Em quyết định phải viết thư cảm ơn chị. Thông qua sự chia sẻ của chị ở các tác phẩm đã giúp em tìm ra được ý nghĩa của cuộc sống này và tìm được cho mình một hướng đi mà ở đó mình được sống trọn vẹn. Dẫu rằng, hiện tại gánh nặng cơm áo gạo tiền bắt đầu xuất hiện, khi những bước đi đầu tiên trong hành trình mới gặp phải những ổ gà, ổ voi. Nhưng em luôn có niềm tin vào con đường mình đã chọn mà dẫu có thất bại, "té xấp mặt" thì cũng có sao đâu, vẫn phải tiếp tục sống thôi. Em "phản tư" hằng ngày rằng, cái mà em có được qua mỗi hành trình là thật nhiều câu chuyện, "những câu chuyện lan man, những suy nghĩ di gan, những con đường đã đến chưa đi, những bài học vỡ ra nhờ té xấp mặt trên đường đời". Và cuối cùng, khi ở điểm kết thúc của cuộc hành trình ở cuộc đời này, mình sẽ hồi tưởng lại những gì đã trải qua và mỉm cười thốt lên rằng "Wow, tôi đã sống một cuộc đời quá đã". Và ngày hôm nay, em đã phá bỏ "những xà lim não" để bước ra thế giới trong tâm thế "Nhìn thật xa, định vị thật rõ, giữ chặt giá trị cốt lõi của bản thân" để bắt đầu một cuộc hành trình mới. Một hành trình không phải khám phá thế giới này mà là hành trình khám phá chính bản thân mình. Em nguyện làm Aladdin lau chùi sạch sẽ khói bụi ám trên đèn, để ánh sáng Linh hồn dẫn đường đi về chính đạo - con đường lớn thênh thang dẫn ta đường đường chính chính bước về phía mặt trời. Chúc chị và gia đình có thật nhiều sức khỏe và hạnh phúc. Mong chị tiếp tục chia sẽ những câu chuyện và dẫn lối cho các thế hệ tiếp của tụi em nhé chị ! Cảm ơn chị nhiều lắm.

Bởi vì thì là tại.... Nếu muốn excuse - đổ thừa, thì đời này có tám vạn chín ngàn cách excuse cho mỗi một vấn đề. Em bị vậy, họ làm vậy, trục trặc vậy, tự nhiên vậy, blah, blah, blah, blah.... Bệnh excuse là bệnh không có thuốc chữa ở Việt Nam. Làm không được chuyện gì, đương nhiên là tại vì thì là bị. Nếu ai đó excuse không trả lương cho bạn thì sao? Nếu ai đó excuse đuổi việc bạn thì sao? Nếu ai đó excuse nợ tiền của bạn thì sao? Chắc bạn sẽ lồng lộn lên, xù lông xù cánh lên, và chửi rủa người ta té tát. Thật là một lũ vay mượn excuse không thể nào chịu được! Excuse, là đặc quyền của riêng bạn cơ mà! Nói thiệt đi, lần cuối cùng bạn excuse là khi nào? Cách đây nửa tiếng? 15 phút? 30 giây? Chứ tui thì, nghe excuse từ bốn phương tám hướng mỗi ngày. Riết rồi, liếc qua cái là biết excuse sắp giao hàng. Ngán đến nỗi không buồn nghe nữa. Auto shut down - hệ thống tự động ngắt kết nối là cách phòng thủ tự nhiên để tránh phải nổi cơn. Con người lưu manh lắm, thích ùa vô mấy cái dễ để làm biếng đỡ phải làm thiệt. Cho nên, đổ thừa cho nó dễ, cho nó nhanh. Lấy cái bao bì drama kịch tính để lén lút giấu đi cái gọi là incapability - sự thiếu năng lực của chính bản thân mình. Giờ nói ngược lại, tui qui ra vầy, excuse = incapability - đổ thừa = thiếu năng lực. Vậy ha. Cứ thoải mái excuse, và tự hiểu mình tương đương với thứ gì ngay khi excuse vừa thoát ra cửa miệng. Mình vậy. Cả đám Việt Nam mình vậy thì dân tộc này rồi sẽ tới đâu? Người ta xác định và giải quyết vấn đề. Mình cứ lơ ngơ đổ thừa này nọ. Vậy, mà đòi tiến bộ, đòi sánh vai, đòi con rồng con hổ? Vậy, mà nói những từ hay ho như startup nation, công dân toàn cầu? Sorry nha. Stop the damn excuses! Thôi cái trò đổ thừa tào lao đó giùm đi. P.S.: bí mật trở thành công dân toàn cầu của tui, là nhận lãnh hết trách nhiệm về mình, không có đổ thừa ai hết.

Cháu là một đứa sinh viên bình thường, năm nay cháu 23 tuổi, đã ra trường được gần 1 năm và đang rất lận đận với công việc. Cháu suy nghĩ, đắn đo rất nhiều nên làm việc gì cũng không tập chung cố gắng được hoàn toàn 100%. Cháu làm công việc đầu tiên cũng lâu, được chỉ bảo tận tình, nhưng sau cháu thấy lương thấp nên cháu nhảy sang việc khác. Bây giờ cháu đang thử việc, nhưng thấy cháu còn quá yếu ớt trong kinh nghiệm và dễ bị trả giá đắt trong công việc, nên cháu có suy nghĩ quay lại công việc cũ. Cháu nhận thấy bản thân không giỏi như mình tưởng, và không nên đòi hỏi mức lương ngay bây giờ, mà nên cố gắng tích lũy dần kinh nghiệm. Đứng giữa nhiều ngã rẽ, cháu cứ đắn đo hoài không thôi. Câu hỏi của em là gì? Dạ e muốn hỏi: Em có nên quay lại công việc cũ không ạ? Nhưng em cũng lo ngại vì không biết họ có nhận em ko, và có cười sau lưng em vì quay lại không.... Thay vì sợ sao em không hỏi? Và nói thật với sếp là em đã mắc sai lầm khi bỏ đi. Làm sai phải dũng cảm nhận lỗi thì người khác sẽ trân trọng mình. Kỹ năng chưa tốt, kiến thức chưa tốt thì môi trường có thể học hỏi là tốt nhất. Trên đây là một phần cuộc trao đổi qua messenger của tôi & một bạn trẻ. Kỳ thực, tôi rất mừng khi bạn nhận ra là bản thân không giỏi như mình nghĩ, vì nhận ra đã là một nửa hành trình. Không biết vì cớ gì, tôi thấy người trẻ Việt Nam mắc một căn bệnh rất giống nhau, bệnh hoang tưởng là mình giỏi. Sau khi thực tế làm việc với nhiều bạn trẻ tại Việt Nam, tôi thiếu điều trầm cảm, vì những gì họ trình diễn với thế giới về bản thân mình đều sai bét. Họ nói hay ho, so deep, triết lý nhưng chẳng hiểu những yêu cầu cơ bản trong công việc, ví dụ deliverable - kết quả cần hoàn thành cụ thể trong 1 công việc là gì. Họ tranh cãi kịch liệt về những thứ cao xa chả xài được, nhưng lại hoàn toàn không có những kỹ năng cơ bản, ví dụ như kỹ năng giao tiếp. Rất rất nhiều người như thế, cái bóng to hơn cái thân. Và họ mang cái bóng ra đời, giấu con người thật của mình vào một xó xỉnh tối tăm nào đấy. Khi mentor cho các bạn trẻ, tôi thường nói thẳng, là em hổng giò, mất nền tảng, thiếu toàn diện. Nếu biết chấp nhận sự thật đó một cách dũng cảm, lùi lại học, bắt đầu như một rookie - lính mới thì tôi dạy. Bằng không, cứ ôm cái bóng của mình tiến về phía trước, để rồi đánh mất bản thân, khi trở thành the genuine fake - con người giả tạo đã tự bao giờ biến thành nhân vật thật trong câu chuyện đời của bạn. Rookie, thật khó chấp nhận khi ta hoang tưởng là mình giỏi. Rookie, ai đủ dũng cảm để lột trần chiếc mặt nạ nguy hiểm đã lỡ mang ra khoe khoang, huênh hoang mấy mùa xuân đến thu đi? Nhưng nếu không, bao giờ ta mới trở thành genuine self - con người giỏi thật chứ không phải là hàng fake? Are you not a rookie?

Bản học Mỹ thuật, xong ra trường khởi nghiệp, làm tinh dầu organic. Bao bì bản tự thiết kế, đẹp muốn xỉu. Sau hội nghị, bản xung phong dẫn mình đi chơi. Ai ngờ đặc sản Karachi lại cũng là kẹt xe, chưa đi đâu đã hết giờ. Thôi mình tấp đại vô chỗ này, thấy đông vui kìa em. Này cái chợ mà. Để em dẫn chị ra mall. Hoy, ai đi mall trời. Ra chợ cho nó local, coi người dân bán buôn cho vui. Vậy, là hai đứa xăm xăm vô chợ. Đi ngang cái hàng nữ trang, bản chỉ 2 cái bông tai 3 tầng, mỗi tầng một cái lộng to dần, tua tua lủng lẳng, kiu em mua cái này tặng chị. Trời ơi em nghĩ sao chị đeo được cái đó. Người có mét rưỡi, đeo xong cái đó chắc còn mét ba. Bản cười ngất, nói thì đợi đám cưới hả đeo. Cái này tụi em dịp đặc biệt mới mang à chị. Thế khi nào đám cưới em? Bạn khựng lại, nhìn chỗ khác. "Em mới bị accident rồi chị." Sao vậy cưng? Dạ hồi tháng 2 em mới ly dị. Mà tụi em lấy nhau chưa tới 1 tuần. Hả? Trời đất! Hôn nhân sắp đặt chị. Thật ra ba má hông ép, cho em tự tìm hiểu & quyết định. Em nói chuyện, thấy ảnh cũng được, nên đồng ý. Lấy nhau xong mấy ngày đầu mới biết, ảnh bị vấn đề về mental health - bệnh tâm lý. Sao lại thế? Sao cả nhà họ giấu em chi? Nên thôi em quyết định ngay. Chưa gì đã dối nhau, sau này sao sống chung lâu dài được? Bản kể, mà thời gian xam xám kéo qua mi mắt. It hurts - đau chứ chị, nhưng thôi em còn nhiều việc khác đang chờ. Hôn nhân sắp đặt là hai nhà có biết nhau. Sao bên đó không nói gì chuyện bệnh tình của bản cho ba má em biết trước? Thì đó. That's not fair - thật chẳng công bằng. Chắc họ muốn nhờ em fix - chữa cho con họ. Bệnh, thì phải tự mình chữa chứ. Sao lại đùa gánh nặng của mình lên vai của người ta? Mình không khoẻ, không hạnh phúc thì làm sao yêu được lấy ai? No one can fix anyone else in this world - Không ai trên đời có thể chữa cho ai. Mình phải chịu trách nhiệm về bản thân mình trước chớ. Đổ vỡ nghiệt ngã đầu đời của em lại là bài học cơ bản về trách nhiệm. Khi gặp vấn đề, dễ hơn hết là đổ lên vai của một ai đó khác. Dễ hơn hết, không là nhìn quanh, tìm kiếm, mong chờ thế gian chút giải pháp mượn vay. Mấy ai đủ can đảm để nhận lãnh về mình, đối diện với bản thân, và đấu tranh để tự mình có thể chữa lành chính bản thân mình trước.

Nhiều bạn trẻ nhắn, chị ơi em cứ loay hoay, mơ hồ không biết phải làm gì, làm sao, đi theo hướng nào, vv. Nhờ chị cho em lời khuyên. Câu trả lời của tôi luôn là, câu hỏi của em cụ thể là gì? Một số bạn chia sẻ, em thấy mình được hơn, tốt lên. Câu hỏi của tôi là, tốt lên cụ thể là sao em? Có bạn gặp tôi khóc, nói em muốn thoát ra khỏi hoàn cảnh bế tắc hiện tại. Câu hỏi của tôi là, như thế nào gọi là bế tắc và thoát ra nghĩa là sao em? Các bạn trẻ có cơ hội làm việc với tôi, khi trình bày hay nói những kế hoạch, công việc sử dụng tính từ vô định kiểu nâng cao, làm tốt, hỗ trợ, kiểm tra, vv. Câu hỏi của tôi luôn là, cụ thể là làm gì và deliverable - kết quả cân đong đo đếm được là gì? Một thế hệ lãnh đạo nói chung chung, dẫn tới mấy thế hệ Việt Nam cũng chung chung. Nói xong, đố biết sao mà làm được. Có biết mặt mũi cái kết quả nó ra sao đâu mà deliver - giao hàng. Toàn nói chung chung, mơ hồ, big yet untouchable - to lớn nhưng không sờ được, nghe hay nhưng không làm được, lơ mơ không thấy rõ nên không thực hiện được, viết ra nhìn cool nhưng đọc xong không biết bắt đầu từ đâu. Hồi xưa làm tập đoàn, trình bày kế hoạch lúc nào cũng có cột What does success look like - thành công nhìn mặt mũi nó ra làm sao, hay deliverables - kết quả cuối cùng giao ra nó là thứ cụ thể gì. Nếu không, biết sao mà làm, làm sao cho ra? Cho nên, làm ơn đi các bạn, đừng chung chung mơ hồ, so deep, mơ màng nữa. Muốn làm gì cũng phải suy nghĩ cho đến khi thứ mình nghĩ nó biến thành action - hành động cụ thể, có hình hài cụ thể, có con số cụ thể để bản thân mình biết làm sao thì gọi là hoàn thành, làm sao thì gọi là thành công. Tập hỏi, thứ mình vừa mới nói ra. - Ví dụ cụ thể của nó là gì? - Hành động cụ thể liên quan tới nó là gì? - Kết quả cụ thể khi đạt được là gì? - Con số cụ thể cần đạt được là gì? - Thời gian cụ thể cần hoàn thành là gì? - Tên người cụ thể cần liên lạc là ai? Liên lạc xong vấn đề cụ thể cần nói với họ là gì? Không cụ thể, thì chả làm được thứ gì. Nói chung chung hoài, thì ra một mớ những thế hệ lang mang, loay hoay, mơ hồ, bối rối như hiện tại.

Em gặp tôi 2, 3 lần, hỏi cùng một câu hỏi, nếu em chọn làm nghề này có được hôn, em sợ chọn sai mất thời gian, em nghe người ta nói nhiều cái không tốt, em sợ, em do dự hông dám quyết định. Khổ ghê, gặp phải người thù dai như tôi, nói xong chuyện gì với ai nhớ hết. Cô nhắc lại lần này và không được hỏi nữa. Hỏi hoài lòng vòng không làm cứ một câu hỏi đi hỏi lại là sao? Cách tốt nhất để biết cái nghề nó ra làm sao, có hợp với mình không làm làm fast prototyping - làm mẫu thử nhanh để kiểm chứng. Nếu muốn làm nghề phân tích tài chính chẳng hạn, thì tìm 3 người đang làm nghề phân tích tài chính hỏi họ xem nghề họ đang làm họ cảm thấy ra sao. Qua 3 mẫu interview người thật việc thật là bạn đã sneak peek - ké được một góc nhìn sâu vào trong nghề nghiệp đó. Xong, nếu thấy hợp thì thử tiếp, xin làm intern hay part-time hay volunteer 2, 3 tháng gì đó để thực tế lọt vào môi trường nghề nghiệp, quan sát nó, trải nghiệm nó từ bên trong. Có làm thử mới biết, mới hiểu mình có thích hay không. Muốn thử thì tìm cho ra cách. Và đừng nói là không có cách khi chưa động não & suy nghĩ. Where there is a will there is a way - Có quyết tâm thì con đường sẽ hiện ra. Vấn đề là hành động chứ đừng ngồi đó over-think - nghĩ cho dữ cho quá rồi tự mình hù mình đến hoảng sợ hoang mang các kiểu. Đừng có nghĩ lung tung và hỏi tùm lum nữa. Trong thế kỷ này, nghĩ nhanh, ra ý tưởng nhanh, prototype - làm mẫu thử nhanh, quyết định nhanh tiến tới làm tiếp hay bỏ luôn. Không có thời gian over-think nữa. Công việc hay nghề nghiệp cũng vậy. Cuộc sống cũng vậy. Cứ phải dấn thân. Cứ phải hành động. Cứ phải bước một bước đầu tiên. Từ nghĩ đến làm, từ ý tưởng đến thực tế cách cả ngàn cây. Không bắt đầu, sao biết không OK chỗ nào mà hiệu chỉnh? Không làm, ngồi nghĩ, thì tám ngàn đời sau vẫn còn ngồi nghĩ, tóc bạc, mắt mờ, chia tay thế giới vẫn còn bâng khuâng về suy nghĩ rất suy nghĩ của mình. Thôi nha. Làm liền đi. Over-thinking là bệnh, không phải là trending chanh xả đâu nha.

Đọc thư của em mà đau và thương, vì sự cô đơn và gánh nặng bất tận mà chính chúng ta, chính xã hội này đang bắt các em gồng gánh. Thành công mặt mũi nó ra sao? Và hạnh phúc có phải là đích đến mà tất cả chúng ta đều theo đuổi? Xin các bậc phụ huynh nghĩ lại, và xin nguyện cầu cho các em luôn được là chính mình, được hạnh phúc, bình an. “Con muốn xin lỗi mẹ, con thật sự không giỏi giang, không hoàn hảo như bố mẹ vẫn kỳ vọng, vì bao bì này mà con mệt mỏi quá mẹ ạ." ----------- Gửi cô Phi Vân, Con xin cảm ơn vì cô đã giành chút thời gian để đọc tâm sự của con ạ. Con vô tình biết được cô qua Facebook và cũng thật may mắn vì được gặp cô. Con là cô sinh viên năm 3, trường kỹ thuật, thời gian qua con cũng gặp rất nhiều vấn đề về cảm xúc, có thời gian con thấy áp lực học tập kinh khủng, sợ điểm thấp không như kì vọng rồi con chỉ biết lao đầu vào học, sáng lên thư viện tối muộn mới về phòng. Rồi con phát hiện ra con nỗ lực thế nào kết quả cũng không như con mong muốn, không như những gì mà con vẫn hằng mơ mộng về chính mình. Sau đó, con lại phát hiện ra, người bạn của con đem tâm sự mà con kể đi để chơi trò chơi “bí mật”, chỉ là vô tình con biết được thôi. Nhưng tự dưng con thấy mình mất hết lòng tin, con nhìn trước ngó sau vẫn không biết tâm sự cùng ai, rồi con cứ im lặng dần, giữ trong lòng, mang vỏ bọc vô tư nhìn, cười nói với mọi người xung quanh. Đến một ngày, con cảm thấy ngột ngạt vô cùng, và con cứ thở dài suốt ngày, không hiểu sao nó kéo dài 2, 3 tuần. Sau đó, con sợ quá nên đã đi khám bệnh, khám đủ bộ phận tim, phổi, test hen nhưng kết luận của bác sĩ là mọi thứ đều ổn định, và bảo con do căng thẳng và suy nghĩ quá nhiều. Đến bây giờ con vẫn còn thở dài và chưa chữa được. Con vô tình nhìn thấy cuốn sách của cô và con đã mua về đọc. Con giành thời gian đọc chậm cuốn sách “Tôi đi tìm tôi”. Và chuyến đi đầu tiên trong trang sách đã lấy đi nước mắt của con. Con về với mẹ, ôm mẹ vào lòng, khóc một trận và nói với mẹ về những điều giấu trong lòng con bấy lâu nay mà chưa thốt ra được. “Con muốn xin lỗi mẹ, con thật sự không giỏi giang, không hoàn hảo như bố mẹ vẫn kỳ vọng, vì bao bì này mà con mệt mỏi quá mẹ ạ, thành phố ồn ào khiến con 3, 4h sáng mới ngủ được, sáng ra con phải uể oải lắm mới dậy để xách balo đến trường’. Thưa cô, có những lúc con muốn rời khỏi thành phố đến mức con lên mạng tìm những nơi có thể trốn ở đó một mình được, con cũng muốn đi đâu đó thật xa, vứt hết điện thoại, internet nhưng nghĩ đến phải đi học con lại sợ, lại tiếp tục ở lại đây và đến trường với chiếc mặt nạ nhỏ xinh. Những ngày nghỉ ở nhà với con vô cùng mệt mỏi, con thấy chỉ có dậy và đi, làm gì đó con mới thấy thoải mái. Việc ở phòng cả ngày luôn khiến con bí bách, đau đầu, nằm và ngồi nghĩ những thứ đâu đâu, lo sợ này nọ. Được gặp cô, tham dự buổi workshop của cô, xem những video của cô, thật sự đã đưa con bước những bước chân đầu tiên trên hành trình tìm lại bản thân mình. Con đã biết giá trị của mình là gì, mình thích gì và cần vứt bỏ những gì, cần chuẩn bị những gì trên hành trình dài ấy. Đã đến lúc con xắn tay áo và lên đường. Thật may con ở trong câu lạc bộ tình nguyện của khoa, nên con có cơ hội được góp một chút sức mình, vì vậy con mới thấy rằng, có những ngày liên tục con dậy từ 4h sáng, về phòng lúc 9h đêm, nhưng những ngày đó với con thật vui vẻ và trôi qua vô cùng nhẹ nhàng, làm việc nhiều sẽ khiến con người bớt suy nghĩ tiêu cực đi, làm việc có ích hay giúp đỡ được ai đó cũng sẽ tạo niềm vui cho mình. Con cảm ơn cô rất nhiều vì những gì cô dạy con qua sách, qua bài đọc trên Facebook, qua video trên youtube. Con chúc cô thật nhiều sức khỏe và chúc cô ngủ ngon. Sài gòn, ngày 12/11/2019