Có lẽ sinh ra và lớn lên trong thời thế được nhiều quyền trợ giúp quá nên rất nhiều bạn trẻ tôi có dịp tương tác tại Việt Nam take it for granted - tự cho mình cái quyền đòi hỏi sự giúp đỡ và quyền cho rằng người khác có trách nhiệm phải giúp đỡ mình. Sorry nha. Không ai trên đời này có trách nhiệm gì với cuộc đời bạn hết. Bạn là người duy nhất chịu trách nhiệm về cuộc đời mình. Còn lỡ may bạn được ai đó mở lòng giúp đỡ, thì đó là ân huệ của vũ trụ. Nên học cách biết ơn, trả ơn dù người ta có giúp đỡ bạn vô điều kiện, vô mong cầu. Người ta giúp, chẳng qua vì đó là cách người ta ăn ở, đạo lý người ta đặt ra cho bản thân, giá trị người ta chọn theo đuổi. Không liên quan gì đến trách nhiệm của bất kỳ ai với bạn trên cuộc đời này. Bạn, là người duy nhất chịu trách nhiệm về cuộc đời của chính mình. Không ai khác. Khi hiểu được nguyên lý vận hành này của vũ trụ, ta sẽ học được cách tự thân vận động, tự tìm cách giải quyết mọi vấn đề của bản thân trước. Đối đế lắm, khi không còn đường nào khác mới tìm sự trợ giúp. Và khi nhờ đến quyền trợ giúp, cũng ở trong tâm thế trình bày giải pháp của bản thân, mong được góp ý và chỉ dẫn, không đùn đẩy vấn đề cho người khác. Người thành công, khi tiếp xúc với những bạn trẻ có trách nhiệm sẽ vô cùng thích, giúp đỡ vô điều kiện, và thường thì sự giúp đỡ đó của họ vượt xa những giới hạn mà bạn có thế tưởng tượng ra. Tôi đã được giúp đỡ rất nhiều như thế trên hành trình quốc tế, và luôn chọn những bạn trẻ như thế để giúp đỡ trên hành trình tiếp nối. Không ai tiếc một bàn tay đưa ra khi nhìn thấy người đối diện đã tận nhân lực, tận trách nhiệm với chính mình. Không ai trên đời này phải chịu trách nhiệm cho ai. Chỉ có ta chịu trách nhiệm cho chính bản thân mình. Và sự giúp đỡ nếu có từ bất kỳ ai đều là ân huệ của vũ trụ. Don't waste it!

Một là bạn viết rất chân phương, cuốn hút. Hai là mình thật sự cảm động đứng hình khi nghe bạn kể lại hành trình thay đổi ngoạn mục này. Ba là mình nghĩ các bạn trẻ nên đọc bài này, lấy động lực cố gắng vươn lên trong cuộc sống. Một câu chuyện đẹp quá đẹp --------- Em được biết tới Facebook của chị qua một bài chia sẽ của người bạn và từ lúc đó hầu như em luôn theo dõi các bài viết của chị, có những bài tâm đắc, em xem là bài học share về tường đọc nhiều lần. Hôm trước trong một bài viết về Hạnh phúc, mở đầu chị có nhắc đến những bạn trẻ chán nản. Em chợt nhớ mình trước đây. Khi đó em tốt nghiệp Đại Học và làm việc trong Ngân hàng nhưng em chưa bao giờ thích công việc, em nhút nhát sợ ý kiến, sợ hỏi, hay im lặng...Dù em vẫn nhận được lương hàng tháng nhưng luôn có cảm giác chán nản. Nhiều lúc đọc bài của chị em quyết tâm thay đổi nhưng được vài ngày đâu lại vào đó. Nhiều lần bỏ cuộc nhưng vô tình thấy bài đăng của chị lòng cảm thấy vẫn luôn có những người ngày ngày soi đèn phía trước cho mình. Đó là lúc em quyết tâm thay đổi. Em bắt đầu mua sách về đọc. Từ việc chơi game hàng giờ em thay bằng thói quen đọc sách và giờ vẫn vậy. Thay vì ngồi cà phê chém gió cùng đám bạn, em dành nhiều thời gian tham gia hoạt động tình nguyện và clb thể thao em đang sinh hoạt. Từ những người bạn cùng tuổi, bạn bè của em lúc đó đã đổi thành những người thầy, những người anh, người chị có kinh nghiệm, học thức công việc khác nhau trong xã hội. Thêm vào đó em từ bỏ công việc ngân hàng, vào làm nhân viên cho một công ty sách và vị trí của em là bốc vát. Công việc mới của em khi đó rất nặng, và căng thẳng vì vừa phải soạn hàng kiểm hàng kiêm bốc vát, lơ xe tải.... Nhưng bù lại được làm việc với nhưng người bình dị dù học thức không cao nhưng chỗ làm em luôn tràn ngập tiếng cười. Lúc công ty vô mùa, phải tăng ca đến khuya. Những lúc 11h đêm vẫn còn ngồi trên xe tải đi giao hàng. Thấy xung quanh những bạn bè cùng tuổi ăn bận thật đẹp, hẹn hò đi chơi khiến e suy nghĩ rất nhiều. Nhưng bù lại những đêm đó khi làm về em ngủ rất ngon và cảm thấy cuộc sống mình rất ý nghĩa. Đồng tiền mình nhận được khi ấy rất xứng đáng. Thông qua sách và các bài viết, em thấy thế giới thật rộng lớn và nhiều cơ hội. Trước đây em từng nghĩ đến việc du học nhưng cảm thấy rất khó. Nhưng khi ấy em quyết không bỏ cuộc. Công việc dạy em biết rằng không gì là không thể. Em bắt đầu đăng ký học tiếng Nhật, và bắt đầu dành dụm tiền. Với việc học thêm như vậy lịch sinh hoạt của em gần như kín mít. Hầu như cả tuần em luôn bận rộn từ sáng cho tới đêm. Nhưng khoản thời gian ấy nhìn lại em thấy rất đáng quý. Đó là khoản thời gian 2 năm trước và hiện giờ em đang là du học sinh tại Nhật. Mặc dù hiện tại em vẫn phải cố gắng từng ngày nhưng em đã học được cách yêu mọi thứ yêu công việc và những điều tưởng như đơn giản. Em viết tin nhắn cho chị, như một lời cám ơn. Những bài viết của chị không dành mục đích lợi nhuận. Như người cầm đèn luôn dẫn đường cho các bạn trẻ gặp khó khăn. Em biết chị rất bận, nhưng nếu chị đọc tin nhắn của em tới những dòng này thì em muốn chị biết rằng những bài viết của chị thật sự có ảnh hưởng rất lớn. Nó không chỉ diễn ra trong một tháng hay một tuần mà có khi nhiều năm nhìn lại mới thấy được tác động tích cực của nó. Em xin chúc chị luôn thật nhiều sức khoẻ, và ngày có thêm nhiều bài viết hay cho mọi người. Em xin cám ơn.

Rất nhiều bạn ib hỏi tôi, công ty, sếp, ông bà chủ của mình tệ bạc quá, đối xử nhân viên bất công quá, kiến thức tầm nhìn hạn hẹp quá, làm bạn khó chịu, bực bội, chán nản không biết phải làm sao. Câu trả lời chung của tôi cho tất cả những trường hợp này là, xem lại mình trước khi chỉ trích người. Không biết tự bao giờ, tôi đã tập thành thói quen, luôn tìm nguyên nhân gốc rễ vấn đề từ nhiều phía, đặc biệt từ bản thân. Con người luôn có khuynh hướng đổ thừa người khác chứ mấy ai chịu nhận lỗi về mình. Có điều, sự thiếu khách quan trong giải quyết vấn đề chỉ làm cho sự việc thêm rối rắm, cho bản thân và tổ chức kém tiến hoá, phát triển. Nếu không nhận sai, sao biết mà sửa, sao biết mà học tập rèn luyện cho bản thân ngày càng giỏi giang hơn, thông thái hơn, hiểu biết hơn? Nếu có thể tập thói quen đặt câu hỏi cho bản thân, tôi có cố ý hay vô tình làm gì để tạo ra hay góp phần tạo ra vấn đề không, chính bạn đang hỗ trợ cho bản thân phát triển. Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ là như thế. Còn sau khi bạn đã chắc chắn mình giỏi dang và đạo đức sáng ngời rồi, lỗi nằm ở tổ chức, ở sếp, ở ông bà chủ thì tôi khuyên bạn nghỉ liền đi. Tại sao không phục người ta, chỉ trích người ta, phàn nàn nói xấu người ta mà lại bám lấy cái ghế đồng lương không dám bỏ? Sợ gì? Sợ mất job? Sợ không tìm được việc khác? Sợ mất an toàn? Nếu đã sợ nghĩa là thiếu tự tin vào năng lực, giá trị, cơ hội của bản thân. Nếu đã sợ thì đành lặng im chấp nhận bàn tay đưa nôi, rồi canh nhịp mà lắc lư theo họ. Làm gì còn cảnh giới nào đi không dám đi, ở không cam tâm? Trừ phi bạn đủ tầm để thay đổi nó. Đã đến, thì an phận mà ở lại. Muốn đi, nên cuốn gói liền. Vậy nha. Nếu họ chẳng ra gì, đừng ngồi im không làm gì nhưng cứ than vãn mãi.

Nếu hỏi điều gì làm tôi chán nhất khi làm việc với nhiều bạn trẻ Việt Nam thì chắc trả lời liền là thiếu lửa. Có lẽ do bị giáo dục kiểu ngóc cổ ngồi nghe cộng với môi trường không cố gắng cũng đủ đầy nên rất rất nhiều bạn kêu gì làm nấy, làm thì làm cho có, kệ chẳng quan tâm thành công hay không, không thèm tự suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo sao cho việc mình làm tốt hơn, hay ho hơn, bùng nổ hơn. Năng lượng lều phều. Thái độ lình xình. Mơ mộng viễn vông. Vãn than không ngừng sao nhiều việc quá nhiều việc quá. Rồi suốt ngày nhắn tin tán loạn hỏi đủ thứ người bí quyết để thành công. Giờ kể bí quyết của tui nha, là nằm bò lết ra làm chưa một ngày than vãn. Là khi đã nhận việc gì thì ngủ cũng suy nghĩ cách làm cho nó xịn hơn, hay hơn, đã đời nhất có thể, không mảy may tính toán thiệt hơn. Việc nào cũng vậy, lớn nhỏ cũng vậy, có tiền hay không cũng vậy. Làm riết thành bản năng, không cho phép bản thân bị giới hạn bởi bất kỳ ai, bất cứ tình huống nào, bất cứ điều kiện gì. Sẽ luôn bày mưu tính kế, tìm đủ thứ cách, không có đường thì mở đường. Tận nhân lực tri thiên mệnh. Vậy có phải là chuyện gì tui cũng thành công? Dạ thưa dĩ nhiên là không. Trên đời này làm gì có chuyện cổ tích làm gì cũng thành công. Có những lúc làm muốn gục ngã vẫn không chạm tới kỳ vọng. Nhưng mà nó đã đời, vì bản thân tận lực, vì lượm lặt được thêm mớ bí kíp mới trên đường. Nhưng đã đời nhất là gì biết không? Có một mặt trận mà ta cỡ nào cũng thắng với tinh thần rực lửa này, dù kết quả cuối cùng có ra sao, đó là mặt trận nhân tâm. Người giỏi hơn ta, cao hơn ta, thông tuệ hơn ta họ đánh giá cao và quý trọng những chiến binh tận tâm tận lực không một lời phàn nàn. You may lose one fight, yet win their hearts. Ta có thể tạm thua một trận, nhưng lại được lòng người. Người có tầm nhìn, họ đầu tư vào con người, không đầu tư vào sự việc. Và đây cũng là lý do vì sao tôi có được ngày hôm nay, chả giỏi giang gì, nhưng chưa một ngày mất lửa, chưa một lần phàn nàn, than vãn. Trẻ đã thế. Già vẫn thế. Và chọn người tiếp nối cũng thế. Tôi chỉ chọn những chiến binh. Rồi, ai đang lơ mơ, lình xình, lều phều gì xích qua một bên. Đừng đi tìm thầy, tìm đam mê, bí quyết thành công chi tốn sức khi thái độ ra trận của một chiến binh còn chưa có.

Ngày xưa mình thật sửu nhi khi tin vào sức ảnh hưởng tuyệt đối của bản thân, kiểu sở hữu công nghệ thay đổi tư duy. Dần dà, thiếu điều trầm cảm khi gặp những ca đầu tư tâm sức quá liều, tưởng lột xác huy hoàng ai ngờ bẻ cua cực gắt như hồ điệp mộng, ngơ ngác, ủa là sao.... À thì ra thế giới này mình chỉ ảnh hưởng được có một đứa thôi, là bản thân. Khi mình tốt hơn, người khác sẽ soi rọi vào đó như một tấm gương. Và một ngày lãng đãng nào đó khi sơ sẩy bỏ quên mặt nạ chốn nào, họ sẽ chếnh choáng nhận ra bộ mặt thật trong gương. Không gian sóng soài. Thời gian quắt queo như chấm đen không nơi nương tựa. Who are you unconsciously? Ta là ai trong tiềm thức? Ta là ai hay ai đó là ta? Có người nhận ra và thay đổi. Có người cả đời không kịp nhận ra. Có người nhận ra và chạy trốn. Dù là gì, thì cũng chỉ có một người ảnh hưởng được họ, là chính họ. Khi ta tốt lên, ta hóa thân thành tấm gương soi. Nếu may mắn bước qua đời nhau tại một ngả rẽ định mệnh nào, ta là gương, họ là gương. Soi vào nhau chưa biết ai sẽ ngộ ra điều gì. Ta tốt hay là họ tốt? À thì ra thế gian này sao biết cuối cùng gương là ai, ai là gương? Thì ra, chỉ có ta soi rọi lấy chính bản thân mình. Ngoài kia, đèn đuốc sáng ngời, không ai thấy.

Bạn nói, em khe khẽ chỉ việc, nhắc việc, vừa ra tay làm luôn để back up, sợ lỡ nó làm không xong thì mình cũng không bị bể show. Tôi cười, em rảnh quá. Nhưng ai biết đó là nỗi khổ của rất rất nhiều sếp khác.... Khi sếp bạn hết muốn nói, hết muốn nhắc, hết sạch patience - sự kiên nhẫn, khi sếp đã nhảy sổ vào làm không cần bạn nữa thì bạn thành gì? Trước giờ khi đi làm, tôi luôn tự nhìn lại và hỏi mình, bản thân có tạo ra giá trị. Và giá trị cụ thể cân đong đo đếm được là gì. Bởi tôi biết rằng, đồng lương mình nhận được là để trả cho giá trị mà bản thân tạo ra. Nếu không tạo ra giá trị gì mà cứ lãnh lương thì thật đáng xấu hổ. Nếu lương lãnh cao hơn giá trị tạo ra thì thật quá bất công cho sếp. Nhưng nếu lương lãnh thấp hơn so với giá trị tạo ra thì có quyền gặp sếp đòi tăng lương. Trong đời, không ít lần tôi yêu cầu tăng lương khi còn đi làm thuê và lần nào cũng được. Có điều, nếu không biết bản thân có tạo ra giá trị cụ thể gì không và giá trị đó có đáng giá không thì đừng đòi hỏi. Vì đó là một đặc ân chỉ dành cho người đáng tin cậy, cáng đáng công việc, không cần sếp phải nhắc nhở hay nhảy sổ vào làm. Suy cho cùng, sức lao động của ta cũng chỉ là một món hàng. Hàng xịn, có brand tốt thì bán giá cao. Hàng mass - phổ thông, lơ mơ lơ ngơ giữa hàng vạn thứ khác khó nhận ra thì người ta mua giá mass. Cũng có hàng kém chất lượng, mua xong mới biết nhầm, thì đành vứt đi. Vậy câu hỏi cho tất cả chúng ta, những người còn đang đi làm là, bạn đang làm gì để gia tăng giá trị của bản thân, để biến giá trị mình tạo ra thành hàng branded? Không tự nhiên mà đi làm có người được trọng dụng người không. Không tự nhiên mà đi làm có người tạo ra giá trị người không. Nếu không, có lẽ bạn nên nhìn lại bản thân mình. Are you creating value? Bạn có đang tạo ra giá trị?

Việc gì là của bạn? Việc gì là của người khác? Việc gì tránh được thì tránh hết cho đỡ phải làm? Việc gì là việc chung không phải việc của tôi? Người đã luyện võ né, võ tránh thì việc gì cũng đều không phải là của họ. Họ không nhận ownership - chịu trách nhiệm bất cứ việc gì. Họ Né tên Đẹp, rồi loanh quanh chỉ trỏ, còm đủ thứ, bàn đủ thứ ra vẻ busy lắm. Có điều, họ chẳng bao giờ dám đứng ra nhận lãnh một việc gì. Trong đời đi làm, tôi sợ nhất là mấy đứa luyện võ này, ngán đến mức não cúp điện tức thì mỗi khi họ lên tiếng. Đơn giản lắm. Không làm thì đừng nói. Không cày bừa thì đừng vẽ trâu. Không dám nhận thì đừng có màu mè. Sợ trách nhiệm, sợ cực thân thì đi trốn đi. Đừng đứng xớ rớ ý kiến ý cò, vênh mồm gây chú ý. Không làm thì tránh ra, nha! Làm gì cũng vậy, dù là làm thuê, làm chủ, làm freelance, hay làm tình nguyện viên, một trong những phẩm chất luôn được trân quý nhất là take ownership - nhận lãnh và hết mình vì nhiệm vụ. Khi nghĩ nhiệm vụ đó, sứ mệnh đó là của mình, người ta sẽ bỏ hết tâm vào để tư duy, lên kế hoạch, triển khai, theo dõi một cách tổng thể, chi tiết, đầy nhiệt huyết và sáng tạo. Chỉ là chủ động nhận lãnh trách nhiệm, nghe đơn giản nhưng lại là phẩm chất hết sức hiếm hoi trong thời đại trending việc nhẹ lương cao, múa may năm nhát ba đường để kiếm chút mặt mày. Nhưng cũng vì vậy, người có phẩm chất take ownership thành hàng hiếm, hàng được săn lùng, được tôn trọng và đãi ngộ. Lãnh đạo là thế. Người ta lo thân dạt ra còn mình lo chung nên vẫn cứ xông vào. Are you taking ownership? Are you a leader?

Là người sinh ra và lớn lên chưa bao giờ có điều kiện, muốn gì cũng phải tự thân vận động, tự bươn chải để vươn lên, nên khi nghe rất rất nhiều người thành đạt chia sẻ bí quyết thành công của họ là chữ "resilience - sự bền bỉ, kiên cường, lì đòn", mình không chút ngạc nhiên, tán thành ngay lập tức. Resilience cũng là phẩm chất quan trọng hàng đầu của thế kỷ 21 khi tương lai đầy bất định, khi các yếu tố tạo nên thành công biến hoá thay đổi khôn lường, khi thay đổi nhanh, cải tiến hiệu chỉnh liên tục sau mỗi thử nghiệm thất bại là con đường dẫn đến thành công. Nghiệt ngã thay, đó cũng là từ khoá vật vã nhất với người trẻ. Một phần do hoàn cảnh sinh thành đầy đủ, được ấp ủ bảo bọc và bày sẵn cỗ mâm, tự thân môi trường và gia đình đã tước đi của các em khả năng tự lực cánh sinh, tự chịu trách nhiệm với bản thân, tự đứng lên khi vấp ngã. Nhà trường thì tập trung dạy kiến thức, rất ít nơi coi trọng việc rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng làm việc và hội nhập tương lai cho các em, nên tạo ra những hết hệ bằng cấp, điểm số lỗi thời nhưng sáng ngời. Có điều, mảnh skill lận lưng để tự thân tồn tại, tự sống cuộc đời của chính mình, tự đối diện với bao nghiệt ngã ngoài kia hoàn toàn trống vắng. Họ thiếu chính kiến, trôi dạt theo đám đông, lan man trên mạng xã hội, dõi theo cuộc đời người khác. Sự trỗi dậy của công nghệ chẳng giúp được gì ngoài việc tăng tốc cảm giác rất hối hả nhưng lớt phớt trên bề mặt, muốn tức thì nhưng bỏ cũng tức thời. Resilience trở thành một thứ phẩm chất xa xỉ, không có trong tự điển, thiếu trending và không đủ độ hot để quan tâm. OK, nhưng vậy thì đừng quẹt bấm lia lịa trên xì-mát phone để tìm câu trả lời cho câu hỏi, làm sao để thành công, thành đạt. Con người ta chỉ lớn khi biết ngừng đổ thừa, ngưng dựa dẫm, và tự chịu trách nhiệm với bản thân. Không có bí kíp thành công tức thì. Càng không có bánh trung thu thành đạt được đúc sẵn trao tận tay, dâng tận miệng. Không học tự đứng lên sau vấp ngã, không học thử nghiệm, sai sót, thất bại vài ngàn lần để eureka, không lì đòn, đời đánh mãi tớ chả thèm gục đâu, thì lấy ở mô ra thành tựu? Resilience!

Mỗi chúng ta đều có nhiều cách khác nhau để làm tăng giá trị bản thân lên. Có người xây dựng giá trị vì muốn tạo ra giá trị cho gia đình, quốc gia, nhân loại. Có người làm việc này để thoả mãn cái tôi, bằng sự thán phục, ngưỡng mộ, yêu mến, follow của người khác, có khi chỉ là vài người xung quanh, có khi là những cộng đồng lớn hơn. Có rất nhiều góc nhìn khác nhau về giá trị. Đúng sai vô định, vì cách nhìn nhận, đánh giá của mỗi cá nhân về một vấn đề là hoàn toàn khác nhau. Sao giống được khi mỗi bản thể xuất thân từ những môi trường khác nhau, được nuôi dạy, kinh qua và trải nghiệm những cuộc đời rất khác nhau? Và vì thế, data dữ liệu được sử dụng để phân tích & đánh giá không ai có thể giống ai được cả. Cũng vì vậy, ý kiến đa chiều về một vấn đề, người thương kẻ ghét đứa làm ngơ âu cũng là chuyện thường tình. Sự đa dạng trong cách xây dựng giá trị bản thân từ đó mà tẻ nhánh. Có người chọn tiền bạc, sự giàu có làm giá trị. Có người chọn tước vị, danh tiếng, tầm ảnh hưởng làm giá trị. Có người chọn nghiên cứu, học hỏi, thỏa mãn một đam mê nào đó làm giá trị. Có người chọn xông pha, tham gia phát triển hoạt động xã hội, cộng đồng để giúp đỡ người khác làm giá trị. Có người chọn đạo giáo để cứu rỗi bản thân & chúng sinh làm giá trị. Cũng có người chọn mỉm cười rũ bỏ hết cát bụi hồng trần làm giá trị, vv và vv. Mỗi hệ giá trị khác nhau sẽ có những tín đồ khác nhau, tạo ra xung đột giữa các hệ giá trị. Lệ thường, tín đồ của những trường phái khác nhau sẽ choảng nhau trong cuộc chiến tranh giành chân lý. Và mỗi bên đều có những lý lẽ thuyết phục theo một cách rất riêng. Nhưng, tại sao cứ phải choảng nhau? Tại sao cứ phải tranh giành đúng sai? Hệ giá trị của ai, thế nào cũng được thôi, miễn sao đừng hại người nếu không giúp được ai. Vậy, thì thế giới này đã bình yên hơn rất nhiều rồi. Giàu không có gì là sai. Nổi tiếng đâu có gì là sai. Đam mê nghiên cứu quên cả thế gian không có gì là sai. Ăn cơm nhà lo toàn việc xã hội, cộng đồng đâu có gì là sai. Ngộ đạo cứu rỗi bản thân và chúng sinh chẳng có gì là sai. It's not about "either, or". It's more about "as well as". Chưa bao giờ là phải thế này không được thế kia. Được thế này, vừa thế nọ chính ra lại càng hay. Cuộc sống sẽ dễ dàng hơn khi chúng ta chọn bao dung, mở lòng chào đón những con người khác nhau, từ những hệ giá trị khác nhau, một cách vô tâm phân biệt. Ta có mở lòng chưa với sự đa dạng và khác biệt xung quanh?

Chúng ta dành nhiều giờ mỗi ngày để đọc story người khác, săm soi ảnh người ta up lên mạng, hóng hớt trend để thấy mình dường như thuộc về một nơi nào đó thật mơ hồ.... Overload chuyện nhà người, đôi khi ta sực tỉnh hỏi mình, ta là ai, câu chuyện của ta là gì, và ta thuộc về đâu. Không tìm được câu trả lời, vì câu trả lời không có sẵn trên mạng, ta chới với, hoang mang trong chốc lát, nhắn lia lịa câu hỏi cho FB "friends", rồi lại quên bẵng trong vòng quay câu chuyện nhà người. Có ai tìm thấy mình ở nhà người khác? Khi ta dành thời gian cho họ, ta hiểu họ hơn hiểu mình. Thời gian của ta, tài sản quý giá nhất của ta, đều được đầu tư cho họ. Nên ta trống rỗng, vì chưa bao giờ dành thời gian cho bản thân, chưa bao giờ đầu tư cho chính mình. Thật nực cười, ta không quan tâm, không viết nổi câu chuyện của bản thân, nhưng lại còm quyết liệt trên tường nhà người khác. Đời, là của họ. Vai chính, của họ. Ta đóng vai quần chúng, hóng hớt, khóc cười theo cảm xúc nhà người. Ta dành tuổi xuân, dành hết những ngày nắng vàng ươm và cả đêm bão bùng để bừng lên rụi xuống theo ánh đèn nhà họ. Ở đó, tôi không hiện diện. Ở đó, ta không được phân vai. Ở đó, cuộc sống, không gian, thời gian đều không thuộc về tôi. Vũ trụ, là vũ trụ nào, khi nó được đóng cái mộc đỏ lè, tròn xoay hình họ? Nếu tôi tự theo dõi, hóng hớt tôi thì sao? Nếu tôi dành 50% thời gian hoang phí nhà người cho chính mình thì sao? Nếu tôi bắt đầu viết câu chuyện nhà tôi thì sao? Nếu tôi bắt đầu sống cuộc đời của chính mình thì sao? Đâu có sao. Chuyện đương nhiên mà. Đó đơn giản là điều ai cũng phải làm, nếu muốn cuộc đời này là của bạn.

Điều chị bỏ đầu tiên trong cuộc đời? Ego - Cái tôi Cuộc đời mình nếu tạm gọi là thành công, thì chìa khoá cho điều đó là bỏ đi cái tôi. Hồi còn trẻ, Phi Vân thấy mình đúng là "trẻ trâu": điểm cao, thủ khoa đại học, trôi chảy tiếng Anh.... Những thành tựu quá nhỏ nhưng lại nghĩ là lớn, là ghê gớm. Vì thế mình khá kiêu ngạo, viễn vông và ảo tưởng, không khác gì với mấy bạn trẻ bây giờ. Mình liên tục đưa ra những quyết định sai lầm, vì cái tôi, vì coi thường người khác, vì mình nghĩ mình thành công việc này cũng sẽ thành công tất cả. Và vì thế mình tự đóng lại những cánh cửa ra những phương trời xa và rộng hơn. Những người hướng dẫn - mentor - là những người có tầm nhìn và trí tuệ rất cao, họ chưa xuất hiện đâu mà đứng đâu đó trong bóng tối quan sát. Mentor sẽ không chấp nhận những đứa trẻ con viễn vông ảo tưởng tưởng mình giỏi tưởng mình hay. Họ sẽ không bao giờ nhận lời để hướng dẫn bạn. Phi Vân may mắn gặp những người thầy trên hành trình của mình, nói những lời như xát muối vào vết thương, ê mày chẳng là cái gì cả, mày chỉ là con ếch ngồi đáy giếng coi trời bằng vung. Gặp được họ thật là may mắn trong đời! Nên mình muốn chia sẻ với tất cả mọi người là cái tôi ngày hôm nay của bạn là gì không biết. Sự ngạo mạn của bạn ngày hôm nay là gì tôi không quan tâm. Nhưng nếu hôm nay bạn chịu bỏ cái tôi của mình xuống, thì chắc chắn bạn sẽ được hướng dẫn để trở thành người vĩ đại hơn trong tương lai. Chữ "bỏ" tiếp theo là chị bỏ việc ở Việt Nam để đi học ở Úc? Thật ra đi du học, cái mình học ở trong trường đại học nó không có đáng gì hết. Các bạn đừng nghĩ trường này trường kia là khủng khiếp. Không phải, mình không học từ đó. Mình học là học trải nghiệm phải tự lập, phải chịu trách nhiệm về bản thân, phải hội nhập với thế giới mới, phải xử lý những vấn đề mà trước đây bạn chưa từng xử lý. Ví dụ, khi có người đến và nói, "Mày là người Việt Nam hả? Tao không ưa." Thì bạn xử lý sao? Trải nghiệm này quý giá hàng vạn lần khi bạn đi du học. Mình thấy mọi người hay vin vào việc mình học trường gì, đọc cuốn sách gì... nhiều quá, mà quên mất cuộc đời sẽ dạy cho mình nhiều hơn. Nếu mình biết học! Có một chữ "bỏ" mà chị ít nhắc đến trong các bài phòng vấn của mình" Việc bỏ liên quan đến tình cảm. Trong cuốn "Tôi đi tìm tôi" Phi Vân có tâm sự với độc giả rằng mình đã ly dị chồng. Ở tuổi này mình ít nghĩ về tình yêu như một sự đam mê đôi lứa nữa. Hạnh phúc là gì? Với mình là làm được những thứ mình muốn làm. Nghĩ được những thứ mình muốn nghĩ. Nếu đó là lấy chồng, hãy lấy chồng. Nếu là sinh con, hãy sinh con. Nếu là sống một mình, hãy sống một mình. Không có một khuôn khổ nào cho sự hạnh phúc. Chuẩn xã hội là do con người đặt ra thôi. Làm gì có chuyện phải thế này phải thế kia mới là hạnh phúc? Hãy sống cuộc đời mình mong muốn! Thế chị có yêu nhiều trong cuộc sống của mình không? Ngày xưa mình yêu rất dữ rồi. Ở thời điểm này, mình chọn một cách: Nếu bạn có thể cùng một người, ngồi xuống ngắm hoàng hôn mà không phải nói gì cả, thì đấy là người yêu của bạn. Khi nhìn vào chị, chị đã được nhiều cái lắm rồi, có gì chị còn chưa được cho bản thân? Thật ra Phi Vân sống một cuộc đời rất là "extreme", hoặc rất ồn ào hoặc rất yên tĩnh. Khi sống một cuộc sống ồn ào lại càng thèm sự yên tĩnh để mình có thể trở ra. Cách đây 7, 8 năm Phi Vân có ý định lui về nghỉ hưu và ở ẩn vài năm, chuẩn bị xong hết rồi, trên một vùng núi ở Chiang Mai, Thái Lan. Cơ sở vật chất xong hết, khi mình về Việt nam gặp bạn bè thì họ nói, "Làm sao mà bạn chỉ nghĩ cho bản thân mà không nghĩ rằng mình đã được quá nhiều rồi, đã đến lúc giúp người khác?!" Đó là lý do Phi Vân vẫn ở đây, có cuộc trò chuyện này. https://vietcetera.com/VN/bo-cai-toi-xuong-de-tro-nen-vi-dai-hon