Nhiều bạn trẻ nhắn, chị ơi em cứ loay hoay, mơ hồ không biết phải làm gì, làm sao, đi theo hướng nào, vv. Nhờ chị cho em lời khuyên. Câu trả lời của tôi luôn là, câu hỏi của em cụ thể là gì? Một số bạn chia sẻ, em thấy mình được hơn, tốt lên. Câu hỏi của tôi là, tốt lên cụ thể là sao em? Có bạn gặp tôi khóc, nói em muốn thoát ra khỏi hoàn cảnh bế tắc hiện tại. Câu hỏi của tôi là, như thế nào gọi là bế tắc và thoát ra nghĩa là sao em? Các bạn trẻ có cơ hội làm việc với tôi, khi trình bày hay nói những kế hoạch, công việc sử dụng tính từ vô định kiểu nâng cao, làm tốt, hỗ trợ, kiểm tra, vv. Câu hỏi của tôi luôn là, cụ thể là làm gì và deliverable - kết quả cân đong đo đếm được là gì? Một thế hệ lãnh đạo nói chung chung, dẫn tới mấy thế hệ Việt Nam cũng chung chung. Nói xong, đố biết sao mà làm được. Có biết mặt mũi cái kết quả nó ra sao đâu mà deliver - giao hàng. Toàn nói chung chung, mơ hồ, big yet untouchable - to lớn nhưng không sờ được, nghe hay nhưng không làm được, lơ mơ không thấy rõ nên không thực hiện được, viết ra nhìn cool nhưng đọc xong không biết bắt đầu từ đâu. Hồi xưa làm tập đoàn, trình bày kế hoạch lúc nào cũng có cột What does success look like - thành công nhìn mặt mũi nó ra làm sao, hay deliverables - kết quả cuối cùng giao ra nó là thứ cụ thể gì. Nếu không, biết sao mà làm, làm sao cho ra? Cho nên, làm ơn đi các bạn, đừng chung chung mơ hồ, so deep, mơ màng nữa. Muốn làm gì cũng phải suy nghĩ cho đến khi thứ mình nghĩ nó biến thành action - hành động cụ thể, có hình hài cụ thể, có con số cụ thể để bản thân mình biết làm sao thì gọi là hoàn thành, làm sao thì gọi là thành công. Tập hỏi, thứ mình vừa mới nói ra - Ví dụ cụ thể của nó là gì? - Hành động cụ thể liên quan tới nó là gì? - Kết quả cụ thể khi đạt được là gì? - Con số cụ thể cần đạt được là gì? - Thời gian cụ thể cần hoàn thành là gì? - Tên người cụ thể cần liên lạc là ai? Liên lạc xong vấn đề cụ thể cần nói với họ là gì? Không cụ thể, thì chả làm được thứ gì. Nói chung chung hoài, thì ra một mớ những thế hệ lang mang, loay hoay, mơ hồ, bối rối như hiện tại.

Có 3 câu hỏi mà thỉnh thoảng tôi thường hỏi lại mình, chỉ để kiểm tra xem mình có đang phát triển và sống đúng với mục đích sống của bản thân. Nghĩ và cam kết là một chuyện. Khi triển khai thực hiện, có khi ta cũng bị sóng đời đẩy lệch về đâu đó. Vì vậy, đôi khi bạn cũng nên dành thời gian hỏi lại chính mình. 3 câu hỏi tôi hỏi mình bao gồm: 1. Mình có đang học được điều gì đó mới? Trong thế giới của cách mạng 4.0, người ta không thể dừng lại. What gets you here won’t get you there – Những gì bạn biết & đưa bạn đến thành công hôm nay sẽ không đưa bạn đến thành công của ngày mai. Vì vậy cần phải học thêm, học nữa, học những gì mình còn chưa biết. Và điều mình còn chưa biết thì vô tận lắm. Chẳng ai biết hết bao giờ. Và ngày mà ta ngừng học là ngày ta trôi về phía quá khứ và đoạn tuyệt với tương lai. 2. Ta có đang giúp đỡ người khác? Có 3 loại người trong đời, người đến để cho, người đến để lấy, và người có qua có lại. Người đến lấy chỉ biết lấy, và họ chỉ chực chờ cơ hội để gom góp cho mình. Người có qua có lại thì phải thấy bạn cho họ chút lợi lộc gì thì họ mới trả lại bằng như thế, cũng như là kiểu lợi quả khi bạn đi đám giỗ. Còn người cho đi thì chỉ vui vẻ mà cho, chẳng nghĩ ngợi gì, cũng chẳng lo lắng chuyện người ta lấy rồi có mang ơn hay lợi quả. Cho đi vô điều kiện thật ra là không dễ, nhưng người thành công trên thế giới là người học được cách cho đi. 3. Ta có yêu thích, đam mê điều ta đang thực hiện? Bạn làm gì không biết, làm nghề, làm kinh doanh, làm dự án xã hội…, làm gì cũng được nhưng tốt nhất là nên làm chuyện khiến cho trái tim ta ca hát mỗi ngày. Ta sinh ra và thời gian sống trong cuộc đời có hạn. Thời gian mất đi là thời gian mãi mãi chẳng còn. Nếu vậy, việc gì ta phải hy sinh thời gian để làm việc mà mình không yêu thích? Bạn đang sống hay đang hy sinh? Mà có ai yêu cầu bạn hy sinh đâu nhỉ? Có khi bạn ngộ nhận. Có khi bạn đang đóng khung chính cuộc sống của mình? Tôi đang học. Tôi đang giúp đỡ người khác. Tôi đang yêu thích những việc mình làm. Tôi hỏi tôi và tôi trả lời cho chính bản thân tôi. Tôi chịu trách nhiệm việc mình sống hay hy sinh vô nghĩa. Chúc các bạn một ngày mới nhiều niềm vui và đừng quên dừng lại vài giây để hỏi mình 3 câu hỏi.

Sau khi chia sẻ bài "Loài quá khứ" xong thì rất nhiều bạn trẻ comment và ib hỏi giờ em cần làm gì để rèn luyện tính chủ động. Hôm nay viết đạo bùa này cho mấy bạn dán ngay trước chỗ ngồi làm việc để trừ tà nè nha. Đề nghị đọc mỗi khi nhận việc và đọc 1 lần trước khi bắt đầu ngày mới để tăng sức đề kháng. Thứ gì đã thành thói quen thì cũng phải dùng thói quen để chữa. Cứ ép thói quen cũ ra, chen thói quen mới vào mỗi ngày là sẽ OK. Mỗi khi bắt được giao và bắt đầu 1 công việc mới, tôi kiên quyết thực hiện ba điều sau: 1. Thái độ khi được giao việc: I own this task - tôi là chủ sở hữu công việc này. Mọi trách nhiệm thành bại của công việc này tôi là người chịu trách nhiệm. Nếu việc không xong là trách nhiệm của tôi & tôi sẽ hoàn toàn không đổ lỗi cho ai khác. Nếu giao một khâu trong dự án cho ai đó mà người đó không hoàn thành đúng tiến độ thì phải có giải pháp để dự án tiếp tục, không đổ lỗi cho người đó làm hỏng dự án của mình. Họ làm không xong là chuyện của họ. Tôi không hoàn thành dự án là trách nhiệm của tôi do thiếu kỹ năng quản trị dự án. Người chỉ biết đổ lỗi cho người khác là người kém trách nhiệm, thiếu kỹ năng, khả năng, và không đáng tin cậy. Nếu kết quả không tốt tôi dũng cảm nhận là do bản thân chưa quản trị tốt, chưa tận tâm tận lực, chưa biết sắp xếp và phân việc, chưa có kỹ năng cộng tác tốt, vv. I own this task - tôi là chủ sở hữu công việc này. 2. Trước khi thực hiện công việc: nghiêm túc ngồi xuống suy nghĩ why - how - what. Tại sao cần làm việc này? Mục tiêu cần đạt được là gì? Trông hình hài nó ra làm sao? Để đạt được mục tiêu đó có những cách nào? Cách nào là tối ưu nhất? Cách nào là phù hợp với nguồn lực hiện tại nhất? Có rủi ro hay khó khăn gì khi thực hiện theo cách này không? Nếu có, đó có thể là gì và cách giải quyết ra sao? Vậy thì cuối cùng là what, tôi cần thực hiện từng bước gì để hoàn thành công việc được giao nhằm hoàn thành mục tiêu đã xác định? Hỏi và trả lời những câu hỏi trên là cách để bạn lên kế hoạch thực hiện cho đúng. Đừng cắm đầu làm như thiên lôi mà chẳng hiểu mô tê. 3. Trong suốt thời gian lên kế hoạch và thực hiện: liên tục chủ động báo cáo xin ý kiến, hướng dẫn, đồng ý giải pháp cho các vấn đề gặp phải. Chia sẻ thông tin và tương tác với sếp là cách để giúp họ hiểu rõ và an tâm là công việc đang đúng tiến độ, và hỗ trợ cho ý kiến đóng góp tốt hơn cho công việc bạn đang thực hiện. Đồng thời, liên tục chia sẻ thông tin, cập nhật, trao đổi với những thành viên liên quan đến công việc, nhắc nhở deadline nếu cần, có phương án giải quyết khi bị ùn tắc hay có sự cố. Thói quen của người Việt là im. Hỏi tới mới nói. Nói ra là đổ thừa tại bị lung tung. Sorry nha. You own this task. Mọi trách nhiệm qui về bạn hết. Người đến 1 cái task giao làm không xong, đổ thừa tá lả là người kém cỏi. Làm ơn mở miệng mở lòng ra giao tiếp. Nếu không ai biết chỗ nào ngứa mà gãi. Là do bản thân hết thôi nha. Giao tiếp tốt không những giúp cho dự án thành công mà còn xây dựng được sự trân trọng, hỗ trợ của sếp và đồng nghiệp dành cho mình. Rồi cứ niệm đúng 3 khẩu quyết này mỗi ngày mỗi khi nhận công việc mới sẽ giúp bạn xây dựng sự chủ động cần có trong công việc. Nếu muốn hội nhập tương lai, không bị quăng vào bảo tàng thì bắt đầu ngay hôm nay đi nhé.

Hôm bữa đọc bài này trên CNBC hay quá, biên lại cho các bạn phản tư nhé. Hỏi 21 tỷ phú 1 điều họ tiếc nhất trong đời có thể là gì, có 5 câu trả lời chung nhất như sau: 1. Not jumping on great opportunities - Không dấn thân vào những cơ hội hay. Nếu nhìn thấy một cơ hội tốt thì phải quyết liệt hành động, dấn thân, tham gia. Nếu không, bạn sẽ tiếc cả đời vì đã không hành động. 2. Not living in the present - không sống trong hiện tại. Nếu chỉ sống trong giận dữ của quá khứ hay lo lắng cho tương lai, bạn không sống. Không biết tận hưởng thành quả dù nhỏ và hạnh phúc dù mong manh trong hiện tại, bạn sẽ chẳng bao giờ hạnh phúc. 3. Not starting soon enough - Không bắt đầu sớm hơn. Rất nhiều người tự cho là mình chưa đủ, và vì vậy luôn sợ hãi, mất tự tin, và tìm đủ mọi lý do để delay - tránh phải bắt đầu hành trình mới, công việc mới, doanh nghiệp mới sớm hơn. Bạn sẽ tiếc vì điều đó. Dấn thân và học hỏi trong dấn thân mới giúp ta lớn lên mỗi ngày. 4. Not being bolder - Không dũng cảm hơn. Đã là con người, ai cũng sợ này sợ kia, nhất là sợ rủi ro. Khi sợ đủ thứ, không đủ dũng cảm để làm những điều tưởng chừng như vượt qua khỏi khả năng của bản thân, ta sẽ khó đạt được những giấc mơ vĩ đại của chính mình. Giấc mơ không bắt đầu từ sự thoả hiệp với cuộc sống một ngày như mọi ngày. 5. Not changing fast enough - Không thay đổi đủ nhanh. Thế giới và thế kỷ này thay đổi quá nhanh. Nếu không biết khiêm tốn và chăm chỉ học hỏi mỗi ngày, bạn sẽ bị kẹt vào hào quang quá khứ, kẹt vào kiến thức mục nát của quá khứ và chẳng thể nào có cơ hội với tương lai. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc bạn đang bỏ qua cơ hội cho chính mình. Bạn có đang làm những điều sẽ khiến bản thân regret?

Tính mình tích cực, vì hiểu rằng sống trên đời này chuyện gì đến sẽ đến. Có những thứ vô duyên hoạ vô đơn chí ở kiếp nào tự nhiên kéo sồng sộc vào nhà. Có những chuyện hông liên quan vì sự khó ở của ai đó tự nhiên đập lên đầu mình. Có những vận mệnh chung của loài người, cộng đồng bản thân đương nhiên phải gánh chịu. Có những thiên tai, dịch bệnh tự nhiên hay nhân tạo gì đó giáng xuống nhân gian. Cái gì đến rồi sẽ đến. Có những thứ do cách ăn ở mà ra. Có những chuyện không lý giải được bởi ánh sáng khoa học nhưng cứ hiển nhiên xảy đến. OK, tới thì tới thôi. Không ai sống trên đời này mà không bị đời làm khó hết. Không tiền thì có problem của không tiền. Có tiền thì đụng problem của có tiền. Chẳng ai sướng hơn ai. Tất cả những gì mắt thường nhìn thấy chỉ là bề ngoài. Chuyện đời ai chỉ có người ấy biết. Cho nên, đã từ lâu lắm rồi chỉ lo tập trung rèn luyện sự điềm tĩnh và kỹ năng giải quyết vấn đề của bản thân. Chuyện gì đến sẽ đến. Chuyện gì đến cứ đến. Học cách chấp nhận, nhìn ngắm nó một cách khách quan ở thể thứ 3, tìm hiểu gốc rễ cội nguồn vấn đề, tránh phản ứng theo cảm xúc tức thời, và luôn ideate - tìm nhiều giải pháp khác nhau để giải quyết vấn đề. Có vấn đề nào tui giải quyết không được hôn? Có chớ. Thiếu gì. Tớ là người chứ có phải là thánh đâu. Tự thân vận động trước. Rồi lỡ giải một mình không nổi thì nhờ sự trợ giúp. Có khi cần chậm lại thì kệ nó, đi ngủ, hay bỏ mặc nó vài ngày, tự nhiên bật ra cách giải. Có khi giải quyết là lao vào làm bán sống bán chết. Có khi giải quyết là không làm gì. Có khi cần nhiều người. Có khi cần tĩnh lặng một mình. Rèn được cái skill giải quyết vấn đề bình thản, điềm tĩnh, uyển chuyển là xong. Chuyện gì đến cứ đến. Chấp nhận. Khách quan nhìn ngắm, rồi tìm lời giải. Covid cũng vậy thôi. Stress vì nó cũng phải chung sống với nó thôi. Hết thời của máy rồi đến thời vi rút. Ta làm được gì đâu. Chi bằng ta điềm tĩnh nhìn ngắm nó, tìm cơ hội, tìm hướng đi mới, tìm ngả rẽ hợp thời. Keep calm & sort it out!

"Cơn bão đa chiều và phép thử thế kỷ 21 không từ một ai cả. Bạn chỉ có 2 lựa chọn: một là nhấn nút F5 tái tạo lại bản thân, hai là để mặc cho bản thân bị mắc kẹt vào quá khứ. Lựa chọn là của bạn. Trách nhiệm là ở bạn. Đừng bao giờ đổ thừa ai. Và "Mở cửa tương lai" là quà tặng tôi dành cho bạn trong mớ hành trang đầu tiên bước đến tương lai." – Nguyễn Phi Vân bày tỏ. Là một người làm việc và trải nghiệm hơn 60 quốc gia, chuyên gia nhượng quyền Nguyễn Phi Vân đau đáu trước những vấn đề mà bạn trẻ và cả bạn không còn trẻ tại Việt Nam hay mắc phải, điều này khiến họ không có sự chuẩn bị cần thiết để trở tay kịp với những thay đổi tương lai. Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện sâu hơn với doanh nhân Nguyễn Phi Vân về vấn đề này. CHÚNG TA ĐANG ĐỐI DIỆN VỚI TƯƠNG LAI VÔ CÙNG BẤT ĐỊNH Xin chào chị Phi Vân. Tên cuốn sách lần này của chị là "Mở cửa tương lai", các tựa sách trước của chị như "Tôi, Tương lai và Thế giới", "Nym – Tôi của tương lai" cũng đều có 2 chữ này. Phải chăng chị muốn gửi gắm thông điệp nào đó về tương lai đến cho độc giả? Tất cả chúng ta đang đối diện với một tương lai vô cùng bất định. Nếu trước đây tôi hay nhắc đến chuyển động toàn cầu hoá và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 như những lực đẩy chính thì giờ đây chúng ta lại còn phải đối diện với một trong những đại dịch khủng khiếp nhất trong lịch sử loài người. Trong bối cảnh đầy rủi ro, không ai biết trước chuyện gì sẽ xảy ra, tương lai thế giới sẽ đi về đâu này, điều duy nhất mỗi người chúng ta nên làm là chuẩn bị nội lực để đối diện với những điều chưa biết, chưa từng có tiền lệ, đôi khi không liên quan gì với quá khứ và hiện tại. Và đó cũng là lý do vì sao tôi viết rất nhiều về "tương lai", không phải là để dự đoán tương lai, mà là để cung cấp cho bạn đọc những kiến thức nền tảng và chia sẻ những kỹ năng hội nhập để mỗi bạn đọc sẽ chuẩn bị được cho bản thân hành trang mở cửa tương lai ấy. Trong "Mở cửa tương lai", chị có nói: "Hội nhập chỉ dành cho những con người linh hoạt nhất – survival of the fittest." Chị có thể giải thích thêm về câu nói này được không? Trong bối cảnh tương lai bất định như thế, không ai có khả năng đoán trước chuyện gì sẽ xảy ra. Tương lai bất định bỏ qua tất cả mọi sự hiểu biết của con người trong quá khứ và hiện tại. Nó mang tính gián đoạn, tái định nghĩa, thay thế một cách khá tàn nhẫn. Và tại thời điểm giao thoa này, nó chỉ cho phép tất cả chúng ta một cơ hội duy nhất, và rất giới hạn về thời gian, để tái tạo bản thân, chuẩn bị để hội nhập vào một tương lai rất khác. Do đó, những ai còn kẹt vào hiện tại hay quá khứ, còn loay hoay với những hiểu biết và kinh nghiệm đã lỗi thời, còn khư khư vác lấy cái tôi hào quang của một thời đã qua, đã tự mình loại mình khỏi cuộc chơi của tương lai. Chỉ có những người linh hoạt nhất, khiêm tốn nhất, có khả năng re-start (tái khởi động) với tinh thần beginner (kẻ bắt đầu) mới có thể học hỏi và hội nhập vào tương lai phía trước. Nhiều người khao khát được trở thành một phiên bản tốt nhất trong tương lai nhưng vẫn bị mắc kẹt trong những cách làm cũ, tư duy cũ. Đối với chị, những vấn đề và rào cản nào khiến người trẻ không thể đến gần tương lai? Có 3 điều tôi thấy bạn trẻ và cả bạn không còn trẻ tại Việt Nam hay mắc phải, khiến họ không có sự chuẩn bị cần thiết hay không trở tay kịp với những thay đổi tương lai. Điều đầu tiên phải kể đến tư duy. Chúng ta được sinh ra và lớn lên, được giáo dục trong môi trường mà mọi thứ đã bị đóng khung, theo bài mẫu và giới hạn định danh một hay vài cách tiếp cận. Điều này khiến cho người Việt dễ bị rơi vào cái bẫy "phải như vậy mới là đúng", hay "không có cách nào khác đâu". Khi tư duy bị đóng khung, ta không thể làm khác, nghĩ khác, và vì vậy mất luôn khả năng sáng tạo và cộng tác. Thử hỏi một con người với tư duy đóng như thế làm sao có thể hội nhập vào một tương lai của kinh tế sáng tạo và một hành trình đầy bất định? Hai là tôi nhận thấy người Việt thường có xu hướng nghĩ nhỏ và nghĩ ngắn hạn. Cái gì có lợi trước mắt thì làm. Cái gì kiếm tiền nhanh thì làm. Cái gì cân đo ngay bằng thóc thì làm. Chúng ta thiếu đi sự đầu tư dài hạn cho những giá trị to lớn hơn, vĩ đại hơn, bùng nổ hơn. Chính vì suy nghĩ ngắn hạn nên tất cả mọi thứ tạo dựng xung quanh cuộc đời và tương lai cũng ngắn hạn; xây dựng quan hệ ngắn hạn, lợi dụng ngay, lợi dụng nhanh; hợp tác ngắn hạn, kiếm chác nhanh rồi bỏ chạy... Cách tiếp cận này làm cho chúng ta không đầu tư hay bỏ qua những chuẩn bị cho tương lai rất khác. Và khi tương lai đó hiện diện bằng sự xuất hiện với bộ mặt đầy khủng hoảng, chúng ta bàng hoàng, trở tay không kịp, tự loại mình khỏi cuộc chơi có hai chữ tương lai. Cuối cùng, tôi thấy người Việt thiếu khả năng học cả đời. Chúng ta có thể dành trọn sự tập trung buôn chuyện lá cải trên mạng xã hội vài ba tiếng một ngày, nhưng lại không có thời gian để học một kỹ năng mới, kiến thức mới, hay đơn giản chỉ là đọc tin mới nhất về khoa học công nghệ để cập nhật bản thân. Chính sự thiếu quan tâm đầu tư vào bản thân này là nguyên do dẫn đến sự thiếu chuẩn bị cho tương lai. Và chính sự thiếu chuẩn bị cho tương lai sẽ là rủi ro lớn nhất cho mỗi cá nhân trong hành trình hội nhập. GENZ LÀ THẾ HỆ ĐẶC BIỆT, VÌ CÁC BẠN KHÔNG NGẠI LÀ MÌNH, KHÔNG SỢ KHÁC NGƯỜI. NHƯNG... Thế giới trong năm 2020 đã chứng kiến sự thay đổi liên tục do đại dịch Covid, với sự thay đổi thường xuyên từng giây, từng phút như hiện nay, điều gì sẽ giúp người trẻ Việt có khả năng cạnh tranh trong thế kỷ mới? Covid là một phép thử rất tàn nhẫn nhưng cũng rất thực tế về mức độ linh hoạt và sự chuẩn bị nội lực đúng mức cho tất cả mọi người, từ cá nhân đến tổ chức, doanh nghiệp. Và Covid không có chế độ ưu tiên cho bất kỳ ai, người dù trẻ dù già đều bị đẩy vào phép thử này, một cách công bằng nhất. Người có thể vượt qua phép thử, hội nhập tương lai, là những người cần có 3 điều kiện: kiến thức cập nhật về sự hình thành của thế giới mới, kỹ năng hội nhập, và phẩm chất mở cửa tương lai. Kiến thức của thế kỷ 21 không chỉ đến từ nhà trường. Học của thế kỷ 21 là học đa kênh, từ nhiều nguồn, trong đó trường học là một kênh. Những kênh còn lại là qua online, hội thảo hội nghị, đọc sách, đọc thông tin hàng ngày trên mạng, tham gia các dự án thực tế.... Ai chỉ vin vào những gì học được ở trường, sẽ trở nên cực kỳ lạc hậu. Kỹ năng hội nhập là những kỹ năng mềm quan trọng nhất của thế kỷ 21 bao gồm tư duy phản biện, khả năng sáng tạo, khả năng cộng tác và kỹ năng giao tiếp mới đa kênh. Riêng về phẩm chất mở cửa tương lai, đặc biệt trong bối cảnh Covid, thì những phẩm chất người nhất chính là chìa khoá dẫn dắt như khả năng linh hoạt, phẩm chất kiên cường không bỏ cuộc, khả năng thấu cảm, khả năng tự startup... Tất cả đều quay về với sự chịu trách nhiệm của bản thân dành cho bản thân. Thế kỷ 21 là thế kỷ của tự thân vận động. Một số lượng lớn GenZ đã bắt đầu gia nhập vào thị trường lao động. Theo chị, những tính cách đặc thù của GenZ như đề cao thành công cá nhân, mong muốn được mọi người công nhận…sẽ là một bước tiến để các bạn bước vào tương lai hay là một rào cản? Tôi đặc biệt thích GenZ. Họ là một thế hệ đặc biệt, vì các bạn không ngại là mình, không sợ khác người, và do đó bày tỏ quan điểm cá nhân rất mạnh mẽ về những vấn đề chung của cộng đồng, xã hội. Các bạn là những công dân số nên rất thành thạo mạng xã hội, internet và công nghệ. Các bạn có xu hướng thích theo đuổi những đam mê, mong muốn, ý tưởng cá nhân bằng trải nghiệm cá nhân chứ không nghe lời rập khuôn như các thế hệ trước. Đây là thế mạnh để các bạn dám sáng tạo, dám làm, dám thử dám sai và qua đó xây dựng cho bản thân những trải nghiệm cá nhân rất phong phú. GenZ vì vậy cũng sẽ dễ dàng hội nhập tương lai và thế giới, vì các bạn chính là những người tạo dựng nên tương lai và thế giới ấy theo cách của mình. Tuy nhiên, khoảng cách thế hệ giữa GenZ và các thế hệ khác là rất xa, dễ dẫn đến mâu thuẫn lớn trong cách hợp tác và đồng hành. GenZ với lợi thế công nghệ rất tức thì mọi lúc mọi nơi cũng khiến cho các bạn thiếu đi những phẩm chất mở cửa tương lai như khả năng thấu cảm, khả năng kiên cường không bỏ cuộc, khả năng cộng tác hiệu quả…. Đối với GenZ, việc tập trung rèn luyện phẩm chất mở cửa tương lai cho các bạn sẽ là vấn đề quan trọng hàng đầu nếu muốn các bạn vững tin và thành công bước vào tương lai. Với "Mở cửa tương lai", chị nhấn mạnh về việc Get Ready, sau đó là Get set và Go. Đây có phải là 3 từ khóa quan trọng của cuốn sách? Đây có thể nói là 3 từ khoá về tâm thế mà bất kỳ ai cũng cần để nhấn nút F5 - tái tạo bản thân để chuẩn bị cho thế kỷ mới. Đây cũng là 3 từ khoá dành cho bạn đọc của "Mở cửa tương lai" để chuẩn bị thái độ đón nhận những chia sẻ của tác giả qua 3 thời đoạn. Tại mỗi cánh cửa tâm thế cần mở, tác giả rất hy vọng độc giả sẽ tháo gỡ tất cả những gánh nặng hay hành trang quá khứ, giữ cho bản thân thật trong trẻo, thật mở, thật đón nhận để có thể tiếp thêm cho bản thân những nguồn năng lượng mới, lạ, không nằm trong một chiếc khung chiếc hộp đã đóng sẵn nào, và đặc biệt là rất tương lai. Từ khi viết những cuốn sách dành cho đối tượng là những bạn trẻ, chị có dành thời gian cho việc giao tiếp với các bạn ấy không? Tôi tương tác rất nhiều với các bạn trẻ qua nhiều kênh, từ online đến offline. Offline thì qua các event cộng đồng dành cho người trẻ. Sắp tới, nhân dịp ra mắt sách "Mở cửa tương lai", tôi cũng sẽ dành thời gian tham gia tour giao lưu với sinh viên học sinh do Saigon Books tổ chức. Còn bình thường, tôi vẫn nhận email, tin nhắn qua Facebook của các bạn trẻ hàng ngày, đặc biệt là các bạn GenZ. Trong các tâm sự các bạn gởi về cho tôi, phần lớn là trải lòng về những vấn đề khúc mắc trong tâm trí, những hoang mang chưa có lời giải đáp, và phần lớn là do các bạn cần một người kiên nhẫn nghe các bạn tâm sự, với tâm không phán xét. Có lẽ, xã hội quá nhanh quá nguy hiểm của hôm nay đã làm chia cách các thế hệ, đã làm tất cả chúng ta mất đi khả năng thấu cảm, sự mở lòng, sự kiên nhẫn và khả năng tiếp nhận những suy nghĩ khác biệt. Vì vậy, các bạn dù rất kết nối nhưng lại rất cô đơn, cô đơn trong chính ngôi nhà, ngôi trường, và cộng đồng của chính mình. Có lẽ đó cũng là lý do các bạn tìm đến tôi để tâm sự, đơn giản chỉ vì tôi lắng nghe không phán xét, lắng nghe đầy thấu cảm, dù câu chuyện của các bạn có là gì. Chị đã trải qua những cung bậc cảm xúc nào khi viết "Mở cửa tương lai?" Thường thì, chị có biết mình sẽ viết gì tiếp theo không? Tôi thường chỉ viết khi nhìn thấy, lắng nghe, cảm nhận được những vấn đề xã hội. Có thể nói, tôi không phải là tác giả văn học, mà là tác giả xã hội. Vì vậy, tôi chỉ viết khi vấn để xã hội đủ mạnh mẽ, đủ làm tôi ăn không ngon ngủ không yên, làm tôi thao thức trả lời tin nhắn của những bạn trẻ không quen biết, không chỉ từ khắp Việt Nam mà còn là nhiều bạn trẻ Việt đang sinh sống và học tập khắp thế giới. Và đó cũng là bối cảnh của "Mở cửa tương lai", khi xuất hiện thêm thế lực thứ 3 là Covid, ngoài sự chuyển động toàn cầu và cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang tạo ra sự bất định vô chừng cho tương lai phía trước. Tôi nhận thấy qua nhiều tương tác, là cả phụ huynh và các bạn trẻ đều rơi vào hoang mang không biết phải định hướng tiếp theo thế nào, cần chuẩn bị ra sao để còn liên quan trong sự gạn lọc và phép thử khắc nghiệt hiện nay. Và tôi viết, bằng tình yêu thương và tâm không phân biệt của một người vẫn hàng ngày khiêm tốn học hỏi, thay đổi và cập nhật bản thân không ngừng nghỉ. Qua cuốn sách này, chị muốn nhắn nhủ gì đến bạn đọc? Cơn bão đa chiều và phép thử thế kỷ 21 không từ một ai cả. Bạn chỉ có 2 lựa chọn: một là nhấn nút F5 tái tạo lại bản thân, hai là để mặc cho bản thân bị mắc kẹt vào quá khứ. Lựa chọn là của bạn. Trách nhiệm là ở bạn. Đừng bao giờ đổ thừa ai. Và "mở cửa tương lai" là quà tặng tôi dành cho bạn trong mớ hành trang đầu tiên bước đến tương lai. Trong thời gian này, điều gì làm chị hạnh phúc nhất? Hạnh phúc đối với tôi rất đơn giản. Khi nhận được một lời cám ơn, một tin nhắn của ai đó không quen biết về sự thay đổi tích cực của họ sau khi đọc sách, đọc bài trên FB cá nhân, hay sau khi nghe tôi chia sẻ tại các diễn đàn. Hạnh phúc là cho đi, và chưa bao giờ mong nhận lạihttps://cafebiz.vn/doanh-nhan-nguyen-phi-van-nguoi-viet-co-xu-huong-nghi-nho-nghi-ngan-han-tu-duy-bi-dong-khung-20210416183653025.chn

Bạn nhắn dài, tâm sự nhiều lắm, nhưng đại để startup một cơ số năm, dưới mười, nhưng cũng đủ để nếm mùi làm chủ. Giờ, bạn phải gấp lại quá khứ, xếp lại ước mơ chưa thành, trở về đường áo cơm tìm việc làm thuê. Bạn loay hoay, làm chủ rồi liệu có thể làm thuê? Ai sẽ nhận? Và tìm sao cho đúng việc? Đó một phần có lẽ là do chút tự ái của người đã bao lâu nay không cần báo cáo ai, không phải chịu trách nhiệm cho ai, không bị sếp nào dí mà chỉ là ngược lại. Vậy thôi, chớ thật ra chuyện làm chủ làm thuê lúc này lúc kia đâu có gì quá nghiêm trọng. Làm cái nào cũng khó. Làm chuyện nào cũng mệt. Làm món nào cũng học được nhiều kiến thức và trải nghiệm khác nhau. Đời mà, sông có khúc người có lúc. Hông thuận đường làm chủ thì đi làm thuê. Hết vui đường làm thuê thì ta lại dũng cảm tiến ra làm chủ. Không có gì là quá nghiêm trọng. Thuận tự nhiên, cần làm gì lúc nào thì làm thôi. Đừng làm chuyện vô đạo lý là được rồi. Hành trình cúa tôi cũng lắm đường vạn ngả, khi làm thuê lúc làm chủ. Nếu không nhờ làm thuê với cái scale doanh nghiệp toàn cầu sao có cơ hội đi khắp thế giới, trải nghiệm làm việc bốn bể năm châu? Cho nên, làm gì không quan trọng. Phát triển bản thân mỗi ngày, nâng cao giá trị bản thân mỗi ngày mới là quan trọng. Còn chuyện quay về đường làm thuê bắt đầu từ đâu, thì xem 2 yếu tố. Một là kinh nghiệm entrepreneur cúa bạn trước giờ đang nằm ở ngành nghề hay hỗ trợ được chuỗi giá trị của ngành nghề gì. Làm gì cũng phải có thế mạnh mới đi pitching bản thân cho nhà tuyển dụng được chứ. Nghĩ thật kỹ, thế mạnh của bạn là gì? Hai là phải làm bài tập, tìm doanh nghiệp, tập đoàn pro văn hoá khởi nghiệp, sáng tạo, hỗ trợ intra-preneur (doanh nhân nội bộ), đang có chương trình ươm tạo hay quỹ đầu tư startup mà ứng tuyển. Đời này, doanh nghiệp nào cũng cần nhân sự làm thuê với tinh thần làm chủ. Thế giới bất định, cần tư duy mở, cần khả năng linh hoạt, cần agility - khả năng ứng phó vừa sáng tạo vừa pilot, bền bỉ, không sợ thất bại. Người làm thuê thế kỷ 21 thật ra là làm startup trong mảng công việc được giao. Chứ làm thuê theo kiểu công nhân 9-5 răm rắp nghe lời sếp, làm như robot thì tổ chức đó sắp hết thời rồi. Vậy thôi! Làm thuê làm chủ gì cứ làm cho đã, với đam mê và tinh thần trách nhiệm cao nhất, với sự chính trực và giá trị sống ý nghĩa nhất là được. Công việc, cuối cùng chỉ là chiếc xe ta cần để bắt đầu hay tiếp tục một hành trình. Xe, có khi cần thay, khi nó không còn đáp ứng mong muốn của một hành trình mới.

Mùa Covid tái xuất giang hồ chính là thời điểm tốt nhất cho mỗi cá nhân để tự nhìn lại mình, chuẩn bị những bước tiến mới, tái định vị lại bản thân để mở cửa tương lai. Một bạn trẻ hỏi tôi, chị có dự án nào hay cho em làm với. Tôi hỏi lại, tại sao chị phải cần em? Câu hỏi tuy đơn giản, nhưng có lẽ rất đáng giật mình, hơi quá thẳng thắn, sẽ làm cho không ít người khó chịu. Nhưng đó lại là câu hỏi quan trọng nhất cho cuộc đời của mỗi người, tại sao người khác lại cần bạn? Bạn sở hữu điểm khác biệt nào về tri thức, về trải nghiệm, về tính cách, về giá trị khiến cho người khác khi cần một mảnh ghép nào đó cho dự án, cho chương trình, cho công việc lại không thể không nghĩ đến bạn? Tôi nói với bạn trẻ rằng, đã từ rất lâu rồi, tôi không còn đi tìm công việc và dự án nữa. Tất cả mọi dự án, mọi lời mời khắp thế giới gởi về, đều là do người khác tự động tìm đến. Và khi tìm đến, người ta hiểu rất rõ tại sao cần, tại sao nhất thiết phải mời. Không phải tự nhiên mà chuyện này xảy ra. Tôi đã dành rất nhiều thời gian để định vị bản thân, xây dựng và phát triển bản thân theo định vị này qua nhiều năm tháng, và nỗ lực mỗi ngày để định vị đó ngày càng độc đáo hơn, mạnh mẽ hơn, hợp thời hơn, hoà hợp hơn với giá trị sống của mình. Tại sao chị lại cần em? Cho đến giờ chị vẫn chưa bao giờ rõ điểm khác biệt của em là gì, em giỏi gì, giao cho em việc gì thì biết chắc em sẽ làm tốt nhất, tốt hơn tất cả những người khác mà chị biết? Đó là gì? Là khả năng quản trị dự án biến không thành có? Là kiến thức và khả năng công nghệ? Là mạng lưới và khả năng phát triển dự án ra thế giới? Là khả năng tìm ra nguồn tài chính một cách hết sức sáng tạo để dự án có thể vận hành? Là gì? Cụ thể là gì? Tôi đặt câu hỏi dồn dập, và chưa nhận được câu trả lời, vì bạn sẽ tắt điện thoại, quay về đối diện với bản thân và làm bài tập self-positioning định vị cá nhân này trong mùa không thể đi đâu được. Cũng như đi xem phim Ocean Eleven hay The Italian Job thôi, tại sao đi cướp ngân hàng lại phải cần đúng những mảnh ghép nhân sự rất khác nhau như thế để thực hiện một dự án? Và tại sao phải đi tìm đúng những cá nhân như thế dù họ ở nơi đâu? Nếu ta còn chưa trả lời được cho bản thân câu hỏi cơ bản này, tại sao người khác phải cho ta cơ hội? Nếu có 3 từ để mô tả sự khác biệt của bản thân, khiến người khác phải tìm đến bạn, đó là gì? Nếu chỉ có một từ, đó là gì? Để trả lời câu hỏi này, bạn cần một mình suy nghĩ, viết ra trong im lặng, một cách nghiêm túc. Viết bao nhiêu cũng được, rồi làm phép loại trừ cho đến khi còn 3 từ, và hay nữa thì 1 từ. Bắt đầu từ đó, rồi mang 3 từ này ra thảo luận với mentor, người thân, bạn bè đồng nghiệp xung quanh mình, xem điều mình nghĩ có thật là như thế. Khi tìm ra, đây cũng trở thành kim chỉ nam hướng dẫn tất cả những gì ta làm trong đời như học gì, chọn công việc nào, dự án nào, tham gia hoạt động xã hội nào, sống ra sao, tương tác thế nào trên các kênh cá nhân, vv. Tất cả đều xoay quanh nền tảng định vị cá nhân đó. Làm được thế, người khác sẽ tự tìm đến bạn khi cần. Không trả lời được, bạn sẽ mãi đi tìm cả đời, rất mệt. So, why you? What do people need you for?

Có khi, tôi bị ngồi nghe giảng bài vì người nói nghĩ là mình có thể dạy cho cả xóm. Có khi, tôi bị kẹt giữa những cuộc vung tay cất giọng vì họ say sưa chứng tỏ level siêu việt của bản thân. Có khi, tôi bị mệt vì người nói chỉ muốn đóng cái mộc xuống sàn nhà là tôi đang đối diện với kẻ am hiểu về thế giới. You’re only as good as your next game! – Chuyện giỏi dở còn xem con game tiếp theo. Don’t dwell on the past, my dear! – Đừng ngồi đó mà kể về quá khứ. Mà kể những chuyện hoành tráng của quá khứ hay blah blah về level hiểu biết của mình thì được cái ích lợi gì? Nếu chuyện đó giúp bạn có thêm người bạn, nếu chuyện đó giúp bạn close a deal – bắt tay với đối tác, nếu chuyện đó giúp bạn đạt được 1 mục tiêu nào đó mà bạn đặt ra trong cuộc chơi hay cuộc thoại, OK tôi hiểu. Còn nếu chỉ ngồi đó mất thời gian nói những thứ ảo diệu để impress – gây ấn tượng cho người khác, sao mất thời gian chi vậy? Đời còn nhiều thứ khác để làm. EGO! Nó là thứ ném người ta xuống đáy hồ. EGO! Nó là thứ gây ung thư mồm kinh nhất. Cái tôi đó nó sẽ dìm hàng bạn, miệt mài giúp bạn tạo trở lực cho bản thân, làm cho người giỏi xa lánh bạn, và thu hút những kẻ nói chẳng nhìn xem có ai nghe. Be mindful of what you are about to say! – Hãy lắng nghe những điều mình sắp nói. Less of ego shall open you up to a whole new world of understanding, of the people and the world around you – Bớt bớt ego đi một chút, vũ trụ rồi sẽ mở ra cho bạn những hiểu biết mới về con người và thế giới xung quanh. Ai mà share nếu bạn chỉ biết ngồi đó nói về những thứ ảo diệu mà người ta ngán đến lút đầu. Nhắm mắt lại và lắng nghe vũ trụ, lắng nghe ta, và kết nối bằng ngôn ngữ của sự im lặng, của sự đồng cảm, thấu hiểu, của điều vi diệu nhất mà loài người mãi lãng quên, tình thương yêu và sự bao dung. Thôi nhe! Đừng ego nữa chán lắm rồi bạn nhé.

Cái lều tuyết này vận hành kiểu gì, xây bằng tuyết, gọi là snow hut, nhưng lại là nơi trú ngụ ấm áp nhất giữa cái lạnh −45 °C. Ở ngoài thế, ở trong nhiệt độ thay đổi từ −7 °C đến 16 °C tuỳ thân nhiệt cơ thể. Cho nên, not everything is what they seem –Những gì ta nhìn thấy bên ngoài chưa chắc là bản chất bên trong, có khi còn ngược lại. Cũng như cách người đời làm bao bì sản phẩm. Bao bì có khi xù xì hơn sản phẩm, có khi lộng lẫy hơn sản phẩm, cũng có khi chả liên quan gì đến nội dung ở bên trong. Và con người cũng thế. Chúng ta đi qua cuộc đời, khoác lên mình rất nhiều thứ bao bì tự design – thiết kế, một cách chủ quan, theo cung bậc đã dệt trong quá khứ, theo lựa chọn thể hiện cá nhân lúc đối diện với cuộc sống gập ghềnh này. Nên mới có igloo – trái tim giá băng ấm áp. Ngoài lạnh trong ấm, dù chỉ có dân Eskimo mới hiểu nổi mà thôi…. Hành trình thế giới của tôi trong mấy chục năm qua, đơn giản chỉ là hành trình khám phá những sắc diện của con người. Ở đâu cũng vậy, quốc gia nào, dân tộc nào cũng vậy, cảm xúc, mong cầu, hạnh phúc, đớn đau bản chất rất giống nhau. Cách thể hiện có thể nhuốm sắc màu văn hoá vùng miền. Nhưng the naked ape – con khỉ trần trụi trong bao bì tiến hoá của mỗi con người, cuối cùng vẫn cứ là con khỉ. By the way, nhân tiện ai chưa đọc cuốn này – The Naked Ape của tác giả Desmond Morris thì nên tìm đọc, để hiểu phần con trong mỗi con người – the human animal. Hồi xưa, tôi có người đồng nghiệp tại Sydney tên Rudi. Rudi là trưởng bộ phận pháp lý của tập đoàn, người Úc gốc Đức, và quá khứ trong ngành thì lâm li lắm. Rudi làm việc trong tập đoàn người thì sợ kẻ thì ghét, vì họ đồn nhau là tính tình của anh quá harsh – khe khắt, gay gắt, cục cằn. Ổng làm gì, cũng phải hoàn hảo tận nóc. Ổng không bằng lòng vấn đề gì, thì từ đồng nghiệp đến đối tác bên ngoài, ổng viết email lên án thì không ai ngửi nổi. Đến ông chủ tịch tập đoàn, khi gởi tôi qua làm việc với Rudi để giải quyết vài vấn đề pháp lý cho đối tác quốc tế, còn dặn kèm, “Phi chuẩn bị tinh thần nha. Rudi hay nổi cơn lắm đó.” 10g sáng thứ 2, tôi bước vào văn phòng Rudi, mặt ổng đỏ gay như quả gấc, chắc là hôm qua phơi ngoài biển chứ gì. Hello Rudi. Hôm qua chủ nhật làm gì? Trời ơi, vợ chồng con gái nó đi chơi, nhờ giữ đứa cháu mới 3 tuổi. OMG! Đuối luôn. Câu chuyện xoay quanh đứa cháu 3 tuổi và những ngỡ ngàng học cách làm ông. Tiếng cười vang vang cả tầng 1 của đại bản doanh. Ai cũng lấp ló xẹt qua nghiêng vào, xem chuyện gì đang xảy ra trong cái hoả ngục mang tên Rudi ấy. Tôi trình bày với Rudi công việc, và ông tư vấn cho tôi cách giải quyết vấn đề. Mọi thứ, diễn ra hết sức tự nhiên, vui vẻ, nhanh gọn, và vô cùng thuận lợi. Tôi nghĩ về Rudi trên đường lái xe về khách sạn. Sao người ta e dè, sợ hãi, ghét hận ông như thế nhỉ? Có lẽ vì họ chỉ thấy sắc diện của một luật sư đã nhìn thấy quá nhiều sự xấu xa, lừa đảo trong đời, và vì thế đâm ra hơi harsh trong công việc? Còn tôi, tôi nhìn thấy người tập làm ông ngoại thật hồn nhiên, so cute, thấy một trái tim yêu thương quắt quay của kẻ đã ngũ tuần. Mọi thứ, không như ta nhìn thấy bằng mắt thường! Nếu ta nhắm mắt lại để có thể nhìn bằng trái tim ấm áp, nếu ta mở rộng vòng tay để đón một người lạ nào đó rất bao dung, nếu ta giữ cho ta trạng thái trống rỗng để lắng nghe những câu chuyện sắc màu, ai cũng có chuyện đáy vực, đỉnh Olympia để kể. Not everything is what they seem. Những người bước ngang đời ta, chỉ là walking packaging – những cái bao bì di động. We don't know them. We see their packaging. Ta chẳng bao giờ biết họ, vì ta chỉ nhìn thấy cái bao bì mà họ khoác lên mình. So, don't judge! Đừng đánh giá. Đừng vội gán ghép cho người ta những cái tên đẹp đẽ hay xấu xí, khi cái ta nhìn thấy chỉ là mớ bao bì. Not everything is what they seem. Thứ ta nhìn thấy bằng mắt thường, có khi chỉ là thứ người khác muốn ta nhìn thấy. Hãy nhớ igloo, trái tim giá băng ấm áp, khi bạn chuẩn bị chỉ trích một ai đó. Có khi, ta nên bước vào trong, sưởi ấm trái tim mình, chỉ để cảm thông với những nỗi lòng băng giá ấy.

Rất nhiều người tìm, nhưng không hề tồn tại. Chấm hết! Nếu bạn đang đi tìm sự thay đổi an toàn, biết sao hông? Bạn chỉ đang viện lý do để biện hộ cho chuyện bản thân không hoặc chưa sẵn sàng thay đổi. Face it! Đối diện với sự thật đi người ơi. Đừng loanh quanh. Chỉ là người sợ sự bất định, sợ ra khỏi cái vòng an toàn đã ôm ấp bao đêm, sợ mất mặt mất mày khi phải chấp nhận thực tế đau lòng là bản thân không biết, không bắt kịp, chưa cập nhật. Chấp nhận, nghĩa là ôm cái thúng mày mặt bỏ qua 1 bên mà đi học lại. Chấp nhận, nghĩa là mở lòng ra, collab với nhiều người trẻ hơn, giỏi hơn. Chấp nhận, nghĩa là không có thay đổi an toàn, không có tiền lệ, không có công thức dã qua thử nghiệm thành công. Tất cả, là quá trình vừa tư duy, vừa ideate - ra ý tưởng mới, vừa thử nghiệm ý tưởng liên tục. Thắng thì tới, thua thì lui về thử tiếp ý tưởng khác. Vòng lặp này nhanh, liên tục, không bao giờ có điểm kết thúc, không cho phép công thức, lịch sử, tiền lệ gì gì của quá khứ đè lên, chen vào. Càng chúi mũi vào những thứ đã làm càng mắc kẹt. Càng đi theo làm lại thứ người khác đã làm càng chết. Càng thay đổi an toàn càng thất bại. Không có sự thay đổi an toàn. Hoặc là mở óc mở tim ra thay đổi. Hoặc là làm i sì như xưa rồi lăn ra chết, làm lại từ đầu. Đừng nửa nạc nửa mỡ. Đừng thay đổi đằng mồm mà tứ chi bại liệt. Đừng xê qua nhích lại 1 cái bàn rồi bảo thay đổi thử rồi mà đớ thành công. Don’t go look for excuses - đùng chơi trò lý trấu lý do. Đừng thổi chi tiết nhỏ thành cơn bão lớn. Face it! Đối diện với sự thật đi người ơi. Một là thay đổi, hai là không. Làm gì có cái gọi là sự thay đổi an toàn. Thế kỷ này nó khắc nghiệt thế. Thế giới giờ nó nghiệt ngã thế. Ai thuộc về tương lai đà ngã ngũ. Kẻ stuck - mắc kẹt vào quá khứ cứ giãy giụa tìm cớ nọ lý kia. Chi vậy cho mất thời gian? Một là nằm im đó mà ngắm tương lai nó trôi qua. Hai là hốt hết mớ kiến thức cũ sì quăng ra đồng rồi cắp cặp mà đi học lại. Công nghệ mỗi ngày mỗi khác. Phát minh mỗi ngày mỗi mới. Ngành gì nghề gì cũng thay đổi từng phút từng giây. Thời gian, cơ hội là chất liệu quý nhất của tương lai. Cứ loanh quanh, xà quần bàn qua cãi lại hoài không thử thì ba ngàn năm sau cũng còn gãi đầu chưa hiểu. Bí quyết chỉ có một, là không có bí quyết gì. Ai agile - linh hoạt vừa ra ý tưởng vừa thử nghiệm và hiệu chỉnh liên tục thì người đó thắng. Thắng là thắng ngay ở vòng tư duy. Người bước đi là đã về phía trước rồi. Kẻ ngồi lý lẽ hoài đương nhiên auto bị bỏ lại. Rồi, ai suy nghĩ đắn đo cứ ngồi đó mà đắn đo suy nghíĩ. Ai đang sợ hãi ưu tư hãy cứ tìm lý lẽ để ưu tư. Tui tháo dép ra chạy về phía trước đây, vừa chạy vừa học, vừa làm vừa thử nghiệm. An toàn nó ở phía sau lưng bạn, trong cái bảo tàng mang tên quá khứ bạn nha.

Rất nhiều bạn đọc bài, nghe chia sẻ của tôi và nhiều anh chị khác thì hiểu rằng có một chuyện cực quan trọng cần phải làm, đó là phải ngay lập tức thay đổi tư duy, thay đổi cách tiếp cận, và có khi là thay đổi nghề nghiệp để giữ cho bản thân còn relevant - liên quan trong tương lai mới đầy bất định này. Nhưng đọc xong, nghe xong lại cứ tìm đọc hoài, nghe hoài, mà không làm gì. Cuối cùng, những thứ bạn tiếp nhận chúng chỉ là thông tin. Mà thông tin thì vô dụng nếu chúng không được bạn nuốt vô bụng, quằn quại quánh nhau với nỗi sợ trong từng mạch máu để rồi chuyển thành hành động. Thông tin thì đầy dẫy và vô dụng, vì chúng chẳng có quyền lực làm cho ai thay đổi. Cuối cùng, người cầm sức mạnh hành động là chính ta. Nếu ta chọn không làm gì thì coi như là hết phim, không có gì cần phải bàn tiếp nữa. Vậy thì cũng đừng nghe thêm đọc thêm nó sẽ tẩu hoả nhập ma, khiến ta hoảng loạn đêm trường vì thấy mình mắc kẹt ở lưng chừng, lui không lui, tới không tới. Giờ ép luôn cho nhanh nè. Bạn quyết định ngay đi. Giờ bạn tới hay lui? Sao cũng OK. Không muốn làm gì, ra quyết định gì thì lui ngay lập tức đi cho lành. Có nhiêu sống nhiêu. Còn lảm được kiểu cũ ngày nào thì tích góp nhặt nhạnh cho hết để có mớ tài sản chẻ ra ăn dần trong những ngày mưa cuối mùa. Sau này thời thế thay đổi rồi, theo không nổi, làm hết linh thì gặm nhấm quá khứ đỡ buồn, sống cuộc đời bình lặng cho đến hết. Vậy cũng ổn. Lui thì hiểu rõ mình cần lui, có kế hoạch tài chính chi tiết để lui. Vậy cũng ổn, không sao cả. Có điều, đừng cho phép bản thân lơ lửng, tiến thoái lưỡng nan. Kiểu đó, phơi gió hoài sẽ chết khô, chết vì kiệt sức, nổ não suy nghĩ về quyết định. Còn nếu muốn tới, thì thay đổi ngay hôm nay. Làm gì cũng được. Đăng ký học cái gì đó mới. Chuyển sang công việc mới. Xây kênh bán hàng mới. Lắng nghe một người mới. Tạo một quan hệ mới. Đặt một câu hỏi mới.... Whatever! Cái gì cũng được. Ngày nào cũng làm gì đó mới đi thì cái sự mới nó sẽ tiêm nhiễm vô người. Riết rồi tự nhiên thấy mới là nhào vô hăng hái như tui bây giờ, thay vì lấm la lấm lét vừa sợ vừa nghi vừa phê phán nhưng lại vừa hông dám bỏ.... Rồi chờ gì nữa? Lấy tờ giấy ra ghi xuống 1 điều hoàn toàn mới mà bạn sẽ làm hôm nay đi. Rồi đi làm đi. Thuốc chữa bệnh sợ là vậy đó, một chút thử nghiệm và tự tin hơn mỗi ngày. Thôi nha. Hết thời gian rồi, & cũng hông còn sức để ai thuyết phục ai nữa cả. Quyết định liền đi, tới hay lui?