Khi con người sinh ra, lớn lên trong hoàn cảnh xã hội không minh bạch, được dạy cách sống còn bằng những “chiêu” không minh bạch, được tung hô những thành công có được nhờ không minh bạch, khi không minh bạch là common sense - lẽ thường tình, dù vô tình hay cố ý, thì làm sao có thể expect - yêu cầu họ trở thành người minh bạch? Trong cái kho dữ liệu mà thế giới bên ngoài enter vào tâm thức của nhiều người Việt Nam, không có chữ minh bạch. Trong trải nghiệm từ nhỏ tới nay của nhiều người Việt Nam, minh bạch đồng nghĩa với rủi ro. Nhìn qua dõi lại, toàn chuyện behind the scenes - làm giấm dúi, giấu giếm, mờ mờ ảo ảo mới sống nổi trong cái môi trường “thấy vậy không phải vậy”này. Minh bạch chỉ bị thiệt. Vô góc tối thui đếm tiền là được. Loi ngoi ra ánh sáng là có chuyện ngay. Vậy, nên dần dần con người đã quen với việc đương nhiên không cần và không nên minh bạch. Ai minh bạch thành cơn gió lạ. Ai xem minh bạch là phẩm chất đáng quý thì quá ngộ. Ai nghĩ làm người đương nhiên phải minh bạch, nhất là minh bạch tài chính, nhận gì xài gì tiền thiên hạ dù một đồng cũng hạch toán công bố rõ ràng, hình như thành kẻ suy não và sinh nhầm thế kỷ. Vậy, mà transparency là từ khoá nằm trong danh mục essential - cấp thiết nhất của dân đầu tư, dù đầu tư ở bất kỳ scale nào. Úa người ta đưa tiền thì ai chả muốn biết tiền cúa mình đi về đâu, rơi vào lỗ đen vũ trụ hay cái black box - hộp đen nào, rồi được sử dụng có đúng không, hay lại bị đốt vô sự ăn xài xa xỉ của một ai đó khác như mấy cái scandal to đùng thời startup đốt tiền, ponzi scheme - trò lừa thế kỷ. Này là lẽ minh bạch đương nhiên trong kinh doanh. Tiền của mình sao cũng OK. Tiền vay muợn, giữ giùm, được ai đó tin tưởng đóng góp, hỗ trợ đầu tư vào, vv là tiền của người ta và đương nhiên mình phải tự cảm thấy có trách nhiệm minh bạch. Minh bạch không phải vì sợ người ta không tin, nghi ngờ, nghĩ sai nghĩ xấu về mình. Minh bạch là để chủ động xây dựng quan hệ tin tưởng, cộng tác lành mạnh, dài hạn của những con người tôn trọng giá trị và phẩm cách của nhau. Hồi mới trở về Việt Nam, mình hay sốc và nổi cơn với tính không minh bạch của người Việt Nam. Mượn tiền xong im luôn là chuyện cơm bữa. Hồi mượn thì kể chuyện như phim Hàn quốc. Cho mượn tiền xong im re, biến mất không một lần hồi âm. Cầm tiền dù đóng góp hay đầu tư không bao giờ có ý định chú động hạch toán, báo cáo, chia sẻ. Sau này gặp nhiều trường hợp thế thì mình hiểu ra, họ không có tội hay cố ý lươn lẹo gì đâu. Họ nghĩ đó là chuyện bình thường. Từ ống kính văn hoá của quốc gia khác, hệ giá trị khác, minh bạch là thứ common sense - lẽ thường tình, môn đạo đức vỡ lòng mà ai cũng phải học thuộc khi ra đời. Nhưng trong ngữ cảnh và môi trường được nuôi dạy và trải nghiệm tại đây, thứ “lẽ thường tình” đó không có trong tự điển. Vậy nên, họ lớn lên hồn nhiên không hiểu thứ mà phương khác super coi trọng: tính minh bạch. Sau này, mình không bực bội hay nổi cơn nữa. Khi “không minh bạch” là “bình thường mới” thì mình chỉ chia sẻ, hướng dẫn cho những ai có duyên gặp gỡ, để họ hiểu rằng có một phẩm chất cực kỳ quan trọng nếu bạn muốn xây dựng tầm vóc quốc tế, muốn vươn xa, muốn xây dựng niềm tin và những quan hệ vững bền trong bất cứ hành trình sự nghiệp hay cuộc sống nào, đặc biệt khi bước ra thế giới. Vậy thôi. Có người nghe và vỡ ra. Có người nghe và bĩu môi, lắc đầu. Có người thay đổi và rất nhiều người nghĩ mình bị bệnh. It’s OK. Môi trường, xã hội, giáo dục nào thì tạo ra con người đó. Hiểu lịch sử sẽ hiểu tại sao hiện tại lại thế này. Cây bắt đầu từ hạt. Hoa bắt đầu từ nụ. Mọi thứ đều có những nguyên nhân gốc rễ của nó., chứ bàn tán lao xao trên bề mặt để làm chi.

Sáng nay đọc báo cáo vừa release năm 2021 của 6sec.org đo đạc trí tuệ cảm xúc của thế giới, thấy đồng hồ đo cảnh báo nguy hiểm ở 3 cấp độ. Nếu 2018-2019 là những năm EI - trí tuệ cảm xúc tăng lên thì từ 2020 EI đã xuống dốc mạnh. Cụ thể đối với môi trường làm việc, 3 rủi ro lớn nhất bị ảnh hưởng bởi sự giảm sút EI bao gồm: - Collaboration - Khả năng cộng tác: do phải wfh, do lo âu mất mát vì dịch bệnh, do quá nhiều disruption - sự gián đoạn về cả cuộc sống, cách và môi trường làm việc, khả năng cộng tác trở thành rủi ro hàng đầu trong các công ty, tổ chức. Nội bộ cộng tác khó khăn hơn. Làm việc với đối tác cũng khó khăn hơn. Chạm vào khách hàng đương nhiên là khó khăn hơn. Covid cũng làm accelerate - tăng tốc quá trình chuyển đổi số tại tất cả các công ty, tổ chức, khiến cho con người phải học cách thích nghi với các làm việc trên các nền tảng số. Nếu trước giờ là thích nghi có giai đoạn thì từ 2020 là thích nghi sống còn nếu không muốn bị loại khỏi tổ chức. Cộng tác bên trong tổ chức thay đổi. Cộng tác ngoài tổ chức có quá nhiều biến số. Trong trạng thái tất cả đều bất định, khả năng cộng tác vì vậy gặp quá nhiều khó khăn. Nếu không có sự rèn luyện về agile mindset - tư duy và cách làm việc linh hoạt thì chắc tổ chức, công ty nào cũng gặp khó khăn để giúp cho các team giữ phong độ trong cộng tác. Và giờ đây, khi mọi người bắt đầu rón rén quay trở lại làm việc thì hình thức làm việc hybrid - kết hợp online và offline vẫn sẽ là cách tiếp cận cho bình thường mới, và vì vậy, cách tiếp cận về cộng tác sẽ vẫn phải tiếp tục thay đổi chứ không thể trở lại như xưa. - Risk Tolerance - Khả năng chịu đựng rủi ro: khỏi phải nói thì trong giai đoạn vừa qua khi mọi thứ đều là rủi ro và mạng sống còn gặp rủi ro thì cách bảo toàn tốt nhất là tránh xa rủi ro càng xa càng tốt. Do đó, khả năng chấp nhận rủi ro của tất cả mọi người đều giảm mạnh, cả trong môi trường làm việc. Điều duy nhất mọi người. nghĩ về là làm sao bập bềnh trôi cho qua con trăng này, bảo toàn mọi thứ rồi tính tiếp. Mà nếu đã vậy thì ai còn dám take risks - chấp nhận rủi ro hay dám táo bạo đưa ra những lựa chọn mang tính rủi ro? Kinh doanh cũng vậy. Đầu tư cũng vậy. Và sự nghiệp cũng vậy. Nhưng không dám chấp nhận rủi ro thì làm sao sáng tạo và dấn thân vào cái mới? Trừ những sáng tạo phục vụ cho các nhu cầu mới do dịch bệnh, mọi thứ khác đồng hồ tốc độ dường như đều dừng lại, chờ ngày bớt rủi ro để tái khởi động một cách rón rén như cách cả nền kinh tế đang vận hành. - Imagination - Khả năng tưởng tượng: chắc nhiều người sẽ ngạc nhiên vì sao khả năng tưởng tượng liên quan gì ở đây. Trên thực tế, khả năng tưởng tượng là nền tảng của sáng tạo. Người có EI họ có cuộc sống thoải mái, làm việc hiệu quả, tâm trí rộng mở nên sức sáng tạo của họ bao giờ cũng cao hơn người thường, theo nghiên cứu là gấp 10 lần. Mà tưởng tượng chính là nền tảng của sáng tạo. Cho nên, khi EI giảm thì khả năng tưởng tượng và sáng tạo cũng theo đó là đi xuống. Khi sức khoẻ tinh thần không tốt thì ai còn tâm sức đâu mà sáng tạo với chả tưởng tượng. Có, chắc cũng tưởng tượng toàn củ khoai con cá bó rau khi nhu cầu thực phẩm cơ bản hàng ngày còn gặp khó. Nhưng kể ra hiện trạng chưa bao giờ là để than thở. Nếu hiểu và chấp nhận hiện trạng này của trái tim thì ta có thể tạo ra action plan để giúp giải quyết hay hồi phục những kỹ năng này tại nơi làm việc, qua đó giúp cho tổ chức tái khởi động và quay lại với phong độ làm việc “trở lại và lợi hại hơn xưa”. Câu hỏi dành cho những người làm về phát triển tổ chức, huấn luyện và phát triển văn hoá doanh nghiệp có thể là, cần làm gì để giúp mọi người collab tốt hơn, từ từ quay lại trạng thái dám sáng tạo, dám chấp nhận rủi ro, dám nghĩ và đưa ra những ý tưởng hay giải pháp mới. Hành trình phía trước chưa bao giờ cần đến sự sáng tạo, từ trong ra ngoài như hiện nay. Khi môi trường thay đổi thì đương nhiên nội lực, kỹ năng, khả năng, nguồn lực cần thay đổi, và vì vậy chiến lược và cách tiếp cận cũng nên hoàn toàn thay đổi. Đưa mọi người trở về với công việc, với tập thể, với tổ chức một cách mới mẻ hơn, nhiều năng lượng hơn, sáng tạo hơn có lẽ nên là what keeps you up at night - những điều khiến chúng ta nên mất ngủ lúc này.

Trong khoá học EI@ work - Trí tuệ cảm xúc mình có nhắc đến 10% phần nổi của một tảng băng. Đó là tất cả những gì con người có thể nhìn thấy, là cảm xúc, là hành vi, là cách hành xử, là ngôn từ…. Trong 10% phần nổi đó, có khi cái mình thấy là đúng, có khi sai, vì con người chỉ chọn nhìn thấy những gì họ muốn nhìn thấy và chọn nghe những gì họ đang muốn ngóng. Vậy, là 10% những chuyện rần rần xảy ra trên bề mặt đó, dù hiểu đúng hay sai, người ta cũng mang ra phản ứng một cách auto-pilot - bị cảm xúc nhất thời và vô minh dẫn dắt. Nhưng 10% trên bề mặt thật ra chỉ là biểu hiện. Cũng giống như bị cảm thì ho khục khặc hay sổ mũi, bị Covid thì không thở được, điều chúng ta nhìn thấy cuối cùng cũng chỉ là 10% phần nổi của một tảng băng. Còn 90% phần chìm thì sao? Có ai quan tâm đủ để nghĩ về nó? Hay chúng ta cũng chỉ lấy sự phản ứng nhất thời làm game giải trí, bày bừa ra, hùa nhau vào để đu trend? Con người, ai cũng muốn phần đúng và phần thắng về mình, nên họ xông vào đánh nhau để giành lấy sự hả hê. Mỗi ngày, trò hề bày ra trên mạng. Và những con người nghiện game xông vào chơi. Thắng? Thua? Bất phân thắng bại? Hay lưỡng bại câu thương? Có lẽ loài người nhiều khi cũng không nghĩ được đến đó. Chơi một hồi chán rồi thôi, cho qua, chìm xuồng, vì còn nhiều trò khác mới release - tung ra, và ta còn bận chạy theo trend. Có lẽ, mấy trò này rồi chẳng ai thắng cả. Tất cả đều thua vì tất cả cuối cùng đều chịu tổn thương. Không phải là tổn thương về cơ thể, mà là tổn thương về tâm lý có thể sẽ tác động rất lâu dài đến sức khoẻ tinh thần và hạnh phúc của đời người. Nhưng tổn thương đó chúng ta không nhìn thấy. Nó cứ như liều thuốc độc mà ta tự tiêm cho mình mỗi ngày. Những ngôn từ chúng ta xả ra trên mạng, những hành vi quá khích, những sự chửi rủa cho hả hê bao uất ức phải chịu đựng từ lúc sinh ra cho đến hôm nay, những hành vi cư xử bùng lên khi nỗi đen tối, giận dữ trong mỗi con người bung nắp. Tất cả, tất cả những gì chúng ta đang thấy, chỉ là sự phát bệnh đương nhiên của một cơ thể xã hội đã ngậm no thuốc độc tâm lý nhiều năm. Ai thắng? Chẳng ai thắng cả. Tất cả chúng ta đều thua. Kẻ bày trò, nó thắng. Còn lại, chỉ là những con nghiện game bị thao túng. Ai được? Chẳng ai được cả. Tất cả chúng ta đều mất. Mất chữ “người” trong chữ “con người”. Mất niềm tin vào bất kỳ thứ gì trong đời. Mất sự chính trực mà ta chỉ còn nhìn thấy trong phim cho nó truyền cảm hứng. Mất những điều bình thường vĩ đại khiến cho cuộc sống đáng yêu. Mất. Cái ngày ta xông vào từng con game là ngày ta đã mất. Vì nó chỉ nuôi lớn thêm sự độc ác, tiêu cực, năng lượng huỷ hoại bằng thuốc độc tâm hồn. Ngày bắt đầu xông vào là ngày ta đã mất rồi. Còn hỏi nhau được gì cơ chứ? Nếu chúng ta bình tĩnh hơn thì sao? Nếu chúng ta có tư duy phản biện hơn thì sao? Nếu chúng ta có EI hơn một chút thì sao? Nếu chúng ta có tình yêu thương và lòng bao dung lớn hơn một chút thì sao? Chắc chúng ta rồi sẽ nhìn mọi thứ từ thể thứ 3, nhìn 10% và hiểu rằng nó chỉ là phần nổi của một tảng băng, và ở đáy của tảng băng kia là nơi bắt đầu của mất. Cái hạt độc ác, vô minh, nỗi sợ hãi, nỗi uất ức, sự giận dữ, vv đều đã được gieo và nuôi lớn bằng thuốc độc bao năm về trước. Giờ có phát bệnh âu cũng là chuyện đương nhiên. Không có thuốc chữa cho những cơn phát bệnh trên bề mặt. Chữa, là phải quay về đối diện với những hạt giống mà cơ thể xã hội này đã gieo. Một lần gieo, có khi bệnh đến vài ba thế hệ. Thôi thì, mỗi cá nhân nên tự đi tìm hành trình quay về nơi bắt đầu của mất, để hiểu tại sao ta chưa bắt đầu đã mất, và để tự mình lựa chọn một con đường rất khác, thay vì bu vào chơi game chỉ để bị thua.

"Cơ bản thì tổ chức chỉ là một hệ thống lớn của những quan hệ. Vì thế, nếu bạn không xây dựng được quan hệ thì khả năng thành công của bạn rất thấp." Trích từ khoá học Developing Relationships - Xây dựng quan hệ để thành công trên blog nguyenphivan.com Ai muốn thành công cũng cần phải có "quan hệ", dù đó là quan hệ với đồng nghiệp, sếp, nhân viên, mentor, khách hàng, đối tác, co-founder, hay nhà đầu tư, vv. Bạn nhìn xung quanh mình đi, có ai thành công mà chỉ lầm lũi có một mình, không sống hay chơi được với ai, không chia sẻ và tạo ra giá trị cho ai không? Ngược lại, có lẽ bạn sẽ thấy là người thành công họ có nhiều quan hệ rộng, sâu, đa dạng, liên ngành, không bị giới hạn bởi biên giới vật lý.... Xây dựng quan hệ vì vậy là một phần cực kỳ quan trọng trong cuộc sống và sự nghiệp của họ, và người thành công dành rất nhiều thời gian và tâm sức để làm việc này. Tuy nhiên, để có thể xây dựng quan hệ thành công đòi hỏi rất nhiều kỹ năng, khả năng và phẩm chất khác nhau, vì quan hệ không phải là một vấn đề cần giải quyết mà là những hành trình tương tác, xây dựng niềm tin và sự thấu hiểu giữa bạn với nhiều người khác nhau. Bạn có bao nhiêu quan hệ thì bạn đang phải cùng một lúc bước đi và phát triển trên bấy nhiêu hành trình. Xây dựng quan hệ, vì vậy, là chủ đề cực kỳ phức tạp, cần sự tinh tế, kiên nhẫn, cần trí tuệ cảm xúc và people skills - kỹ năng năng xây dựng quan hệ, tương tác và làm việc hiệu quả với người khác. Bạn có "quan hệ" không? Trước khi học cách xây dựng quan hệ, có lẽ trước hết bạn cần nhìn lại xem mình có quan hệ không, đó có thật sự là quan hệ như bạn nghĩ không dựa trên hiểu biết và khả năng xây dựng quan hệ thực tế của bản thân. Giờ bạn làm bài tập này nhé. Chọn không gian yên tĩnh, không bị quấy rầy, và giới hạn cho mình một khoảng thời gian riêng tư để làm bài tập này. Ngồi xuống, tĩnh tâm, đọc từng câu hỏi và ghi câu trả lời trên giấy. Nếu các câu trả lời của bạn trên 50% là "không" hoặc "không chắc" thì có lẽ bạn chưa có "quan hệ" như bạn tưởng. Nếu câu trả lời của bạn là có từ 50%-80% thì bạn còn cần phải rèn luyện rất nhiều mới có những "quan hệ" thực thụ. Nếu câu trả lời của bạn trên 80% là có thì bạn có thể đang xây dựng được "quan hệ" và cần tập trung để phát triển và gìn giữ những quan hệ này. - Bạn cần xây dựng những quan hệ nào và để làm gì? Quan hệ không phải tự nhiên mà sinh ra. Nó đến từ nhu cầu tương tác, làm việc, công tác hợp tác của cả đôi bên. Và quan hệ chỉ có thể vững bền khi cả đôi bên cùng có được lợi ích từ quan hệ đó. Vì vậy, bạn cần phải rất rõ là mình cần xây dựng quan hệ với ai, bạn cần gì ở họ, họ cần gì ở bạn, và hiểu rất rõ bạn có khả năng để cho họ điều họ muốn ở bạn không. Nhớ là, quan hệ là con đường hai chiều. Nếu bạn chỉ nhờ vả, xin xỏ, lấy đi của người khác mà không có giá trị gì để trao lại thì bạn đang không có quan hệ với người đó. Bạn thật ra chỉ đang đi đường một chiều và đang lợi dụng, phụ thuộc, hay dựa dẫm vào người ta thôi. - Bạn có people skills - Kỹ năng xây dựng quan hệ, tương tác và làm việc hiệu quả với người khác không? Ở đây chúng ta đang bàn về việc xây dựng quan hệ với "con người". Đã vậy, thì trước hết mình phải có kỹ năng "con người" chứ. Và đừng tưởng lầm mình sinh ra là người thì nhất thiết phải có sẵn kỹ năng "con người". Có thể nói những kỹ năng này đang mất dần ở các thế hệ trẻ khi các bạn ngày càng nhiều bạn trên thế giới ảo, ngày càng tương tác theo kiểu like, share, thả tim, ngày càng tương tác trong lầm lũi.... Sự cô độc trong một thế giới kết nối đã trở thành căn bệnh thế kỷ. Nhiều bạn có khi còn sợ hãi, bối rối không biết phải phản ứng sao khi đối diện face-to-face với một người, trong khi trên đám mây ảo thì cực kỳ sôi nổi. Trong khuôn khổ của khoá học này, vì vậy, chúng ta sẽ tập trung vào các kỹ năng "con người" để giúp các bạn tự tin hơn trong mọi tương tác thật với những con người khác. - Bạn có EI - trí tuệ cảm xúc không? Muốn xây dựng quan hệ tốt với người khác thì cần phải hiểu bản thân, hiểu cảm xúc và ngòi nổ của bản thân, hiểu cảm xúc và ngòi nổ của người khác để biết cách tiết chế, kiểm soát, phát triển năng lượng tích cực.... Làm sao có quan hệ khi cả đôi bên ai cũng vô minh, cũng bị mù cảm xúc hay bị dẫn dắt bởi cảm xúc và hành vi vô nhận thức? Vì vậy, muốn xây dựng và giữ quan hệ tốt thì đương nhiên bạn cần phải có EI. Nếu chưa học, bạn nên đăng ký khoá EI @ work - Trí tuệ cảm xúc cho người đi làm để nâng cao EI cho mình. - Bạn có biết lắng nghe chủ động, lắng nghe không phán xét không? Não người vận hành như con khỉ, nhảy nhót vô tội vạ và không theo một kỷ luật nào. Cùng một lúc có thể ping pong 1001 chuyện khác nhau, từ quá khứ đến hiện tại, vị lai. Cũng vì vậy, con người "nghe" nhưng không "thấy". "Nghe"chỉ là nghe tiếng ồn tiếng nói, chưa chắc đã nghe hiều nội dung người khác nói, đó là chưa kể đến hiểu cả ngôn ngữ không lời như cảm xúc, cử chỉ, ngôn ngữ cơ thể.... Đôi khi, chưa nghe người ta nói đã lo đối phó, tìm cách trả lời cho trên cơ, cho smart, cho "thể hiện", cho tắt lửa n người ta, vv. Lắng nghe, chuyện như đùa, tưởng là kỹ năng ai sinh ra cũng có, nhưng lại là kỹ năng thiếu nhất ở con người, đặc biệt là trong thời đại mà ai cũng lo cào cấu "attention - sự chú ý" về mình chứ chẳng ai lo đi nghe người khác. - Bạn có dành thời gian để xây dựng quan hệ không? Câu hỏi này chắc hỏi 10 người hết 9 không trả lời được. Thời thế của mỳ ăn liền, cửa hàng tiện lợi, real time - ngay và tức thì này thì con người hết biết cách chú ý vào những thứ cần sự kiên nhẫn và lâu dài rồi. Quan hệ, với hầu hết con người chỉ còn là tiện ích khi cần thì mới mở ra. Nhưng quan hệ thời nào, ở môi trường hay văn hoá nào, 4.0 hay mấy chấm không, thì vẫn là thứ truyền thống nhất. Nó đòi hỏi sự chân thật, đòi hỏi sự tin tưởng. đòi hỏi thời gian và sự kiên nhẫn, đòi hỏi deposit vào rồi mới có thể rút ra. Cho nên, nếu bạn đang không dành thời gian, đang không quan tâm xây dựng thì bạn đang không có quan hệ nào đâu. Đừng tưởng quan hệ là tiện ích khi nào cần thì mở. - Bạn có đang xài lố thời gian cho quan hệ không? Dành thời gian xây dựng quan hệ là tốt, nhưng nhiều khi người ta hay bị quá đà cho một số quan hệ, ví dụ tám quá, nhậu nhẹt quá, vô bổ quá, vv. Không để ý thì thôi, nếu thật sự suy xét bạn sẽ thấy mình đang có nhiều quan hệ thế. Cái gì quá cũng không tốt, vì nó thành gánh nặng, thành hoang phí, thành vũng lầy. Cho nên, trong quan hệ, ngoài chuyện dành thời gian, còn phải biết tiết chế thời gian. - Bạn có biết cám ơn và bày tỏ sự biết ơn không? Có một nghịch lý trong thời cuộc tức thì này, là việc liên hệ, nhờ vả trở nên dễ dàng nhanh chóng quá, nên con người tưởng là đương nhiên người khác "phải" có trách nhiệm hồi đáp, hỗ trợ, giúp đỡ mình. Bạn expect - muốn người ta như vậy mà bạn có như vậy với người khác hay không? hay bạn chỉ biết lấy chứ chưa hề biết cho, chỉ biết nhờ chưa bao giờ biết giúp? Sự thật về quan hệ là, không ai trên đời này có "trách nhiệm" gì với ai hết. Người ta vui, người ta thích, người ta có tâm thì người ta sẵn lòng giúp và mình phải học cách cám ơn, biết ơn, rồi tìm cách trả. NOBODY - viết hoa luôn đó, không có bất kỳ một ai trên đời này phải giúp bạn đâu. Người biết xây dựng quan hệ hiểu điều này, nên họ không hoang phí quan hệ cho những điều bản thân có thể tự làm, và đặc biệt rất giỏi môn cám ơn, biết ơn, và ghi nợ đầy đủ để tìm cách trả. Ai làm gì cho mình cũng là nợ mà mình phải trả. Tài khoản vũ trụ phải có nạp vào mới có cửa rút ra. Ai không hiểu đạo lý này sẽ chỉ vơ vét được vài cơn rồi sau đó chẳng ai thèm giúp nữa.

Có gần, có xa Có thấy và bên kia của những giấc mơ ngày mờ mịt Có sáng rộn ràng và những trưa xám xịt Có nửa quên và thoáng nhớ miên man Có những khi mưa từng vạt mỏng manh trắng xóa xếp hàng Xô nhau chạy khỏi chốn thị thành vào một ngày cạn kiệt Có những nỗi buồn da diết Khi ta chợt nhận ra… Có những cơn lốc đi qua Chỉ để loài người học cách lớn lên từ xơ xác Có một thời trăng chớm bạc Tiễn những mái đầu xanh Có những ký ức mong manh Nhắc trần gian về sự vô thường của có không được mất Có niềm tin và sự thật Khi lặng im là câu trả lời cho đám đông và những thói lao xao Có khi nào loài người sẽ tìm lại được nhau Trên hành trình vào vô tận Chỉ để xin lỗi nhau Về những tham si sân hận Ám đen từng ô cửa nhân gian Có những ngày mưa đi qua Cho lòng chợt ngỡ ngàng Trong ấy rõ Dù ngoài kia mờ mịt… Nguyễn Phi Vân 09.10.2021

Full video buổi coaching về nhượng quyền cho doanh nghiệp Việt Nam ngày 09.10.2021

Khách mời: Cô Ba Huân - Chủ tịch công ty cổ phần Ba Huân Covid có phải là rủi ro lớn nhất? Không có Covid thì doanh nghiệp cũng sẽ trải qua nhiều rủi ro khác. Vấn đề là chúng ta sẽ làm gì khi rủi ro xảy ra? Cô Ba đã làm gì để vượt qua những rủi ro này? Bài học của người đi trước dành cho thế hệ đi sau?

Trả lời phỏng vấn báo Hoa Học Trò về "bình thường mới" trong giáo dục và học tập. Thời đại “bình thường mới” lần này khác gì những lần trước, cụ thể là ở mảng giáo dục? Khi ở đỉnh điểm của giới hạn và khi chúng ta thật sự bị “nhốt” về cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng là lúc con người hiểu ra rằng chúng ta không còn cách tiếp cận nào “tạm thời” nữa. Môi trường tất yếu thay đổi. Cách chúng ta tương tác trong mọi hoàn cảnh và mọi hoạt động đương nhiên phải thay đổi và đây sẽ là sự thay đổi nhanh, quyết liệt, sống còn, và mang tính bền vững. Không còn “bình thường mới” nữa đâu. Đây là một thế giới lạ lẫm, là một cú “nhá hàng” của tương lai mới, của cách học và dạy mới, của một tư duy mới. Giải pháp sẽ không thể là chắp vá, chỉnh sửa một chút cái gì đó cũ cho qua mùa trăng này, mà cần một tư duy mới, một giải pháp và cách làm hoàn toàn mới cho một thế giới lạ lẫm mới. Bên cạnh những thiếu thốn về mặt tài chính và trang thiết bị học tập như báo đài đã đưa tin, theo chị, học sinh thiếu kỹ năng gì để có thể tự học hiệu quả? Nói “tự học” thì từ khoá là chữ “tự”, nghĩa là không còn ai quản lý, la mắng, kỷ luật gì ai nữa ở đây. Lần đầu tiên, chuyện bạn học hay không học, chú ý hay không chú ý trên lớp học ảo này sẽ không ai theo dõi nữa. Thích quá phải không? Nhưng mà hại ghê lắm. Vì đây sẽ là lần đầu tiên trong đời bạn phải “tự lo”, tự sắp xếp, tự quản trị việc học tập của mình chứ không dựa dám vào ai được nữa. Và bộ kỹ năng quan trọng nhất để giúp bạn tự làm được chuyện này là quản trị bản thân. Trong bộ kỹ năng quản trị bản thân sẽ bao gồm những khả năng và kỹ năng sau: - Hiểu về cảm xúc và ngòi nổ kích hoạt cảm xúc - Khả năng quản trị cảm xúc - Hiểu về thế mạnh của bản thân - Sự chính trực - Khả năng tạo động lực và chăm sóc bản thân - Sự tự tin Bộ kỹ năng này không chỉ quan trọng cho việc các bạn tự học tại nhà mà sẽ là nền tảng thiết yếu để các bạn sau này thành công hơn khi tham gia vào thị trường lao động Mùa dịch đem đến nhiều thách thức trong ngành giáo dục. Bên cạnh đó, chúng ta có cơ hội nào, và nên tận dụng cơ hội đó để trau dồi kỹ năng gì, tư tưởng gì cho bản thân? Tôi nghĩ sự gián đoạn không mong muốn này dù mang đến những khó khăn cho việc học và dạy nhưng lại là cơ hội vàng để chúng ta thay đổi hoàn toàn cách mà giáo dục lẽ ra cần phải thay đổi từ 5 năm trước. Thật ra chúng ta đã quá muộn. Khi thế giới chuyển sang vận hành trong bối cảnh 4.0, khi công nghệ tái định nghĩa tất cả các ngành nghề, thay đổi cách con người kinh doanh, làm việc, thì ai cũng hiểu rằng việc giáo dục, huấn luyện và học tập cũng cần phải thay đổi theo. Nếu không, không lẽ chúng ta tạo ra những con người không “phù hợp” và thích nghi được với tương lai? Cuối cùng, giáo dục là để làm gì nếu không phải để chuẩn bị cho các em tự tin và sẵn sàng về tư duy, kiến thức, kỹ năng để bước vào tương lai đó? Nếu đến năm 2025 loài người chỉ đóng góp 48% thời gian lao động vào một công việc, 52% là đóng góp của máy, nếu đến năm 2023, chỉ còn 22% các kỹ năng bạn đang có là còn “xài” được, 57% cần phải được cập nhật và học lại, 21% là những kỹ năng hoàn toàn mới nhiều khi thầy cô còn chưa kịp cập nhật theo Diễn đàn kinh tế thế giới, thì ta học và dạy những gì? Chia sẻ những điều này để chúng ta thấy rằng, từ nội dung học đến cách học đều phải trải qua cuộc cách mạng mới ngay lập tức nếu chúng ta còn muốn “liên quan” đến tương lai. Và có khi nào là thuận lợi hơn là lúc này để tạo ra những thay đổi tận gốc rễ đó, khi cái cũ không có cách nào vận hành được nữa dù con người có muốn và có tiếc. Về việc trau dồi kỹ năng thì tôi nghĩ rằng đây là lúc để thay đổi tư duy, làm nền tảng để thay đổi cách tiếp cận và giải quyết vấn đề mới sau này. Cho nên, tôi sẽ nghĩ ngay đến Quản trị bản thân, quản trị nội lực, tư duy phản biện, tư duy linh hoạt, và điều cần thiết nhất trong thời đại máy là EI - Emotional Intelligence - Trí tuệ cảm xúc. Chị có nhắc đến nguyên tắc vàng của việc học trong thế kỷ này là 50% là học, 50% là thực hành. Học trực tuyến có làm thay đổi nguyên tắc này không? Và các bạn học sinh nên học và thực hành như thế nào để không bị “cắm mặt” vào máy tính - thiết bị học tập chính giai đoạn này? Tôi là người học trực tuyến đã 15 năm nay để phát triển bản thân mình và không thấy chuyện này mang lại khó khăn gì cả nếu chúng ta biết cách thích nghi. Nói thế, không có nghĩa là việc tập trung học tại chỗ không cần nữa. Tôi nghĩ chúng ta cần có cách tiếp cận 50% trực tuyến cho các kiểu học lý thuyết, giải đáp thắc mắc, mà cũng có khi là bớt phần “dạy” lý thuyết đi. Thay vào đó, cho các em tự nhọc qua e-learning phần lý thuyết, chỉ online để giải đáp thắc mắc hay mở rộng khái niệm thôi. Ai giờ này mà còn ngồi đó nghe giảng mấy tiếng đồng hồ? Ngược lại nên là flipped classroom - cho các bạn tự học xong lên trình bày hay dạy lại để cả lớp cùng theo dõi và phản biện. Còn 50% thời gian còn lại thì nên dành cho việc làm dự án, nghĩa là các bạn thật sự ứng dụng lý thuyết vào một dự án thực tế, làm protoytpe - mẫu thử, thử nghiệm ý tưởng sau khi học. Quá trình này quan trọng hơn vì nó giúp các bạn internalize- cá nhân hoá thông tin dữ liệu thành bài học cho chính bản thân mình. Đây cũng là cách mà thế giới mới vận hành trong bất kỳ công ty, tổ chức, tập đoàn nào. Khi giúp các em làm quen với cách tiếp cận này, các em sẽ hoàn toàn tự tin, không bỡ ngỡ như hiện nay khi tham gia vào thị trường lao động. Cho dù dịch sẽ qua đi và chúng ta có khả năng quay trở lại trường học thì tôi nghĩ các trường cũng nên nhân cơ hội này thay đổi luôn cách tiếp cận theo cách mới để giảm bớt thời gian và nguồn lực hoang phí, tập trung vào tạo ra nội dung “liên quan” hơn, thú vị hơn, thực tế hơn, liên quan đến tương lai hơn cho các em. Còn đối với tình trạng chưa thể quay lại trường lớp như hiện nay, tôi vẫn nghĩ chỉ nên học 50% thời gian thôi và giao dự án cho các em tự làm việc theo nhóm. Vậy mình sẽ dạy được luôn cho các em về kỹ năng tương tác và làm việc đội nhóm, kỹ năng giao tiếp, tổ chức và sắp xếp, khả năng quản trị bản thân & quản trị quan hệ. Kỹ năng chỉ có thề học qua thực tế làm việc, hoạt động, dấn thân, và tự vỡ ra để tự điều chỉnh. Mà kỹ năng lại là thứ quan trọng nhất các em nên học lúc này để có thể đối diện với tương lai bất định. Kiến thức hôm nay dạy ngày mai đã cũ, đã lạc hậu thì ai lại chăm chăm vào dạy kiến thức nữa. Cái chúng ta nên dạy là khả năng học cả đời, khả năng tự học, khả năng tự quản trị và đối diện để giải quyết vấn đề mới, phức tạp mà đến giờ cả nhân loại vẫn chưa biết là vấn đề gì hoặc biết nhưng chưa giải được. Các bạn học sinh thường dễ chán và mệt mỏi khi phải ngồi học trên máy tính một ngày dài, nên ít có hứng thú để học thêm kiến thức ngoài, rồi dần dà mất thói quen tự học. Chị có lời khuyên gì có các bạn để rèn luyện kỹ năng học cả đời không? Tôi còn chán nói chi là các bạn trẻ. Cho nên, không thể lạm dụng online để biến nó thành một kênh khác của cách dạy truyền thống ngồi cả buổi học lý thuyết trong lớp được. Chúng ta phải bỏ cách dạy truyền thống đi, soạn lại giáo án theo hướng vừa bàn ở trên, nghĩa là tự học lý thuyết theo thời gian tự sắp xếp của bản thân, rồi online giải đáp thắc mắc, rồi tự tổ chức làm dự án theo nhóm và trình bày dự án sau khi đã hoàn thành. Tự học đã khó, thêm online lại càng khó hơn. Giáo viên nên soạn giáo án và dự án theo công cụ design thinking - tư duy thiết kế, vừa hay, vừa hào hứng, vừa hợp thời và giúp được cho các em sau này hội nhập dễ dàng hơn vào môi trường công việc. Chị có chia sẻ gì về kỹ năng học tập - làm việc online mà các bạn có thể áp dụng không? Học sinh nên làm sao để buổi học online không biến thành buổi xem video (chỉ nghe nhìn)? Bài giảng nên được quay lại như video và có thể tiếp cận trên nền tảng online bất cứ lúc nào và cho phép các bạn có thể tự bật lên học bất cứ lúc nào theo sắp xếp cá nhân. Học của thế kỷ 21 là cá nhân hoá và lý thuyết thì xem video qua nền tảng online là được rồi, không cần lên lớp. Mở các buổi trực tuyết chỉ để Q&A - trả lời câu hỏi và giải đáp thắc mắc. Câu hỏi có thể gởi về trước hoặc hỏi thêm theo ý trả lời trong buổi live. Buổi live nên được ghi hình lại để đưa lên nền tảng thông tin cho các bạn xem lại khi cần. Giao dự án và hướng dẫn các team cách tự quản trị dự án. Dạy nhiều kỹ năng xây dựng ý tưởng và triển khai dự án để các em biết cách ứng dụng. Ví dụ, kỹ năng thảo luận online (brainstorm) có thể dùng ống cụ brainstorm online như Miro để làm việc và sáng tạo nhóm chẳng hạn. Tạo các buổi “pitching” - trình bày dự án online để các team trình bày và các team khác phản biện. Tìm cơ hội làm các dự án có khả năng ứng dụng thực tế, cho các em thử nghiệm và thu hoạch sau dự án xem kết quả thế nào. Sau đó có thể tổ chức triển lãm, trình bày, và nhận feedback của khối, của trường. Như vậy, các team sẽ nhận phần hồi từ nhiều bạn khác và những dự án được nhiều like, nhiều vote nhất sẽ được giải chẳng hạn. Tôi nghĩ cách dạy và học càng gần với thực tế môi trường làm việc sẽ càng tốt, giúp các em hội nhập tương lai và thế giới từ khi còn ngồi trong trường học. Thời buổi bất định, nhiều đam mê học tập của các bạn học sinh bị gián đoạn. Trên cương vị một nhà đầu tư, chị nhìn nhận xu thế này như thế nào? Còn trên cương vị một nhà giáo dục, chị nghĩ các bạn nên “follow your passion no matter what” hay “build your passion based on the circumstances”? Tôi nghĩ không ai tìm ra đam mê mà cho phép bất kỳ hoàn cảnh hay môi trường nào “gián đoạn” nó hết. Chúng ta chỉ chán nản, bỏ cuộc, sao nhãng khi chúng ta không thích, không quan tâm, không thấy cần thiết hay liên quan đến lợi ích cá nhân của mình thôi. Do đó, tôi nghĩ trường học cần dạy cho các em đi tìm mục đích sống, tìm đam mê, tìm hành trình tương lai của mình. Khi làm được điều này, ta không cần phải ép các em “học” những thứ các em không thấy hứng thú. Còn trong thời gian chưa tìm được đam mê vì đam mê cần một hành trình tìm ra và nuôi dưỡng, thì chỉ cho các em cách định vị mình bằng sơ đồ “Flow - dòng chảy”. Đây là định vị dựa trên 2 yếu tố là mức độ thử thách của việc bạn muốn làm/trở thành và mức độ hoàn thiện kỹ năng-kiến thức của bản thân. Khi biết mình đang ở đâu, thế giới và hiện thực đang ở đâu thì các em sẽ có động lực hơn, biết cách phát triển bản thân hơn và chủ động hơn trên hành trình học tập của mình. Hơn nữa, học giờ đây là việc của cả đời chứ không phải theo cách nghĩ truyền thống là học cả chục năm rồi sau đó ra đi làm nữa. Học và làm, làm thấy thiếu thì học thêm. Vòng lặp của giáp dục theo phương pháp mới là như thế. Do đó, cách tiếp cận về dạy và học trong lúc này cũng phải được thay đổi cho phù hợp với nhu cầu mới.

Câu hỏi rất thực tế của một bạn trẻ đang đi làm sau khi học khoá Quản trị bản thân: Em có một câu hỏi muốn tham khảo chị Phi Vân kỹ hơn ạ. Trong khoá Self-management chị Vân có nói đến chuyện tránh xa những người/những môi trường/công việc độc hại. Tuy nhiên trong thực tế khi đi làm, đôi khi việc tiếp xúc với những đối tượng như thế là điều khó tránh khỏi. Ko biết với góc nhìn của c Vân thì trong tình huống như vậy, bản thân người trẻ tụi em có thể xử lý như thế nào? Trả lời câu hỏi của bạn tại đây: 3 gạch đầu dòng cần nhớ: - Audit - kiểm toán lại vòng tròn quan hệ của mình & đặt những người độc hại này ra những vòng ngoài để ít tương tác nhất có thể - Chọn môi trường và tổ chức có văn hoá tốt để làm việc - Liên tục phát triển bản thân, xây dựng nội lực để có sự tự do và tự chủ trong mọi lựa chọn của mình.

Trích phần giới thiệu của khoá học Xây dựng quan hệ để thành công. Link khoá học miễn phí trên blog: https://www.nguyenphivan.com/challenge-page/developing-relationships-skills-ky-nang-xay-dung-quan-he Con người bản chất là social animal - động vật xã hội, nghĩa là ta tự nhiên có khuynh hướng kết nối, tương tác, sống bầy đàn, làm cùng, chơi chung. Vì vậy, khi ta cô độc, không kết nối được với ai, không giao tiếp được với người khác, không cộng tác làm việc được với người khác, ta cảm thấy tự ti, sợ hãi, lẻ loi, và mất hết đông lực phấn đấu, vươn lên, nói chi đến dẫn dắt đội nhóm, lãnh đạo, thành công. Trừ những người làm nghề đặc biệt như hoạ sỹ, thi sỹ, nhạc sỹ hay nghiên cứu trong phòng lab chẳng hạn, ít có nhu cầu cần tiếp xúc, hoặc chỉ cần tiếp xúc trong phạm vi rất nhỏ, tất cả những ai đi làm cũng cần phải tương tác và cộng tác với người khác. Trong phạm vi công sở, các quan hệ lại còn đa dạng và đôi khi phức tạp với đồng nghiệp, sếp, nhân viên, đối tác, khách hàng, vv. Hãy tưởng tượng bạn không có quan hệ tốt hay hoà hảo với họ, tưởng tượng bạn gặp vấn đề về quan hệ với tất cả những cá nhân hay nhóm người khác nhau, cộng tác đã là chuyện khó khăn, nói chi đến việc tiêu tốn năng lượng để giải quyết mâu thuẫn, xung đột, xích mích. Người biết xây dựng quan hệ tốt sẽ có những lợi ích nào? - Vui vẻ, hài lòng, ít bị stress hơn trong công việc - Giao tiếp dễ dàng, nhanh chóng và tự do hơn nên làm việc hiệu quả hơn - Không sợ hãi bị "chơi" hay bị hành bởi chính trị công sở nên luôn tích cực, thoải mái, sáng tạo hơn trong công việc - Làm việc và dẫn dắt đội nhóm tốt hơn nên làm việc hiệu quả và thành công hơn - Kết nối được với mọi người nên luôn in-the-know - có thông tin dữ liệu sớm, xuyên suốt, liền mạch hơn, và vì vậy phản ứng nhanh và linh hoạt hơn. - Hoàn thành trách nhiệm công việc một cách dễ dàng và hiệu quả hơn nhờ sự hỗ trợ, đóng góp của người khác, phòng ban khác. - Có nền tảng trở thành lãnh đạo xuất sắc vì được sự ủng hộ, hỗ trợ của người khác. - Thành công trong tất cả những gì họ dự định làm. Nói chung là, nếu ngồi kể lợi ích thì chắc kể hoài không hết. Tại mỗi thời đoạn sự nghiệp và tại từng vị trí khác nhau trong một tổ chức, level xây dựng quan hệ của mỗi người lại cần phải được nâng cao và xuất sắc hơn để có thể thành công trong vai trò đó của mình. Vì vậy, nền tảng cơ bản này chính là bước đầu tiên giúp bạn vững vàng trên hành trình đi lên, vươn xa, thành công trong công việc và sự nghiệp của mình.

Trong khoá EI @ work - Trí tuệ cảm xúc cho người đi làm, chúng ta có chia sẻ với nhau về 10% phần nổi của tảng băng là những thứ ta nhìn thấy qua cách người khác giao tiếp hay phản ứng, trong đó có ngôn từ, giọng điệu, ngôn ngữ hình thể, cử chỉ… Và tất cả chúng ta đều biết tất cả mọi nghiên cứu về giao tiếp đều đưa về con số đâu đó từ 80%-90% biểu hiện của giao tiếp là qua non-verbal communication - giao tiếp vô ngôn, không hề sử dụng ngôn ngữ hay lời nói mà chỉ là những biểu hiện bằng ngôn ngữ hình thể, cử chỉ, nét mặt, tư thế, vv. Nếu thế thì sao chúng ta lại cứ bám vào ngôn từ, lời nói để phán xét người khác, khi đó chỉ là 10% của những gì người ta muốn thể hiện? Và làm sao ta hiểu đúng thông điệp một ai đó gởi đi khi ta chỉ bám vào 10% trong cách họ giao tiếp qua ngôn từ? Vì vậy, người có EI, người giỏi giao tiếp là người không bao giờ dừng lại ở những gì người khác nói mà là người có đầu óc quan sát tốt, rất nhạy và thường “bắt gặp” những giao tiếp vô ngôn một cách cố tình để hiểu đúng về và hiểu cả những điều người ta không nói. Cho nên, khi giao tiếp với bất kỳ ai, ngoài chuyện lắng nghe những gì họ nói, ta cực kỳ cần quan sát và lắng nghe những điều không nói dựa vào 3 chữ C như sau: Chữ C thứ nhất - Context - Ngữ cảnh Con người luôn giao tiếp và thay đổi cách giao tiếp theo ngữ cảnh. Bạn bè nói chuyện với nhau thì khác. Người yêu, bạn đời nói chuyện thì khác, nhân viên với sếp thì khác, vv. Do đó khi quan sát cách giao tiếp của người khác, ta sẽ bắt gặp những sự thể hiện khác nhau theo ngữ cảnh, và vì vậy nếu sự thể hiện vô ngôn đi ngược lại ngữ cảnh, vậy nghĩa là có gì đó gập ghềnh trong cuộc giao tiếp này. Ví dụ nhân viên nói chuyện với sếp nhưng cử chỉ và nét mặt thì thể hiện là người tình thì biết ngay là họ có “vấn đề”. Trong ngữ cảnh, lưu ý sẽ thấy thể hiện tương ứng theo Environment - môi trường Quan hệ Vai trò các bên Chữ C thứ 2 - Clusters - Chuỗi các thể hiện vô ngôn Nhiều khi một hành vi nào đó đơn lẻ chưa chắc đã nói lên hết ý nghĩa của thông điệp. Ví dụ như khoanh tay khi ngồi nghe là cử chỉ hay bị dán nhãn là “đóng”, không mở lòng đón nhận hay tiếp thu ý kiến người khác. Nhưng khoanh tay, răng hay vai rung lên, mặt tái mét thì có khi là do phòng họp lạnh quá chịu không nói chứ không có ý gì khác. Trong trường hợp này chỉ cần quay qua hỏi, “hơi lạnh phải không” và nếu người ta xác nhận thì tăng nhiệt độ phòng chứ không cần hiểu lầm gì hết. Vì vậy, khi quan sát ngôn ngữ vô ngôn, rất cần nhìn chuỗi các hành vi, cử chỉ xem chúng có ăn khớp vào nhau để nói lên một thông điệp gì khác hay không. Chữ C thứ 3 - Congruence - Sự tương đồng giữa ngôn từ, giọng điệu, và ngôn ngữ hình thể “Nói một đằng mà ý một nẻo” là chuyện hết sức bình thường trong giao tiếp của con người. Có khi, nói chỉ để làm hài lòng ai đó, để hùa theo đám đông, nói vì bị nói chứ không tin vào điều mình đang nói, khen cho có chứ ghét muốn chết, kiểu vậy là rất nhiều. Trong những trường hợp này thì thường là ngoài các kiểu “sư phụ” về đánh lừa, hầu hết con người sẽ có những biểu hiện không “match - tương đồng” nhau khi giao tiếp, ví dụ nói câu khen ngợi nhưng hơi nhếch mép cười mỉa, giọng điệu hơi coi thường, không thèm nhìn vào mắt người đối diện chẳng hạn. Vậy thì mọi thứ trong sự thể hiện không “match” nhau. Vậy nghĩa là có “vấn đề”. Cho nên, thật tình mà nói thì chuyện người ta nói nhiều khi không nói lên được điều gì, khi nó chỉ đóng góp 10-20% những gì cần thể hiện. 80%-90% còn lại mình phải học cách quan sát, nhìn hình đoán ý, và ghép tất cả vào một bức tranh mới có thể hiểu hết ý của người khác là gì. Con người phức tạp quá phải không, nói vậy không phải vậy, nhìn vậy không phải vậy, tự người nghe phải chơi “ghép ý” từ nhiều nguồn khác nhau mới có được thông điệp trọn vẹn. Cho nên, cứ phải hết sức bình tĩnh, lắng nghe, quan sát, hiểu cho đúng, cho đủ rồi hãy phản ứng. Đừng có hấp tấp, vội vàng, lao xao trong giao tiếp nếu bạn không muốn trở thành kẻ phản ứng vô minh trên những điều chưa hiểu. Bạn có thể nghe lại phần chia sẻ này ở đây:

Full video buổi Q&A trả lời các câu hỏi về ứng dụng thực tế của EI ngày 03.10.2021. Link khoá học: https://www.nguyenphivan.com/challenge-page/emotional-intelligence-EI-at-work Các câu hỏi các bạn đặt ra sau khi tham gia khoá học. Mọi người xem câu hỏi để phản tư thêm. Một số câu hỏi Phi Vân có trả lời trong clip này. - Trong team có một vài thành viên không có năng lượng tích cực, họ thường có cảm xúc tiêu cực với các góp ý, vậy làm sao để họ hiểu và thay đổi phù hợp với team? - Mình nên làm như thế nào khi người khác (cụ thể là đồng nghiệp) không đồng ý với những gì mình propose dù những proposal của mình là hợp lý. Mình nên phản ứng lại như thế nào và làm sao để họ sẽ đồng ý với mình? - Trong tập thể teamwork có những bạn làm việc không có tinh thần cầu tiến, thụ động, vậy nên làm thế nào để quản lý đội nhóm một cách hiệu quả hơn? - Việc im lặng khi giận dữ đôi lúc lại làm người khác càng lấn tới, và mọi người hay có xu hướng ăn hiếp những người hiền. Vậy có cách nào để mình vẫn tạo ra được ranh giới đúng sai nhưng không gây ra một cuộc cãi vã không? - Dĩ hoà vi quý có phải là kiểm soát được cảm xúc không? Mình có nên dĩ hoà vi quý để đạt được mục đích chung của công việc không? Như vậy có phải mình là người nhu nhược không?