Ta thấy nhiều người họ hay thiệt. Họ cứ kiên trì theo đuổi mục đích và cứ cắm cúi làm những chuyện họ đang làm, dù cho mọi người xung quanh lắc đầu e ngại, chê cười, thở dài tỏ ra tội nghiệp…. Ủa mà sao họ cứ cắm cúi làm không bỏ cuộc vậy ta? Đơn giản lắm, vì họ có mục đích sống của mình, vì mục đích đó cho họ sức mạnh vô biên để vượt qua tất cả sự dèm pha, sự chê cười của người đời hay sự chán nản 80 ngàn lần định bỏ cuộc của chính bản thân mình. Bạn có một mục đích có sức mạnh vô biên như vậy chưa? Khi biết tại sao, ta sẽ không ngừng lại hay bỏ cuộc. Chia sẻ với các bạn 4 lý do nhé. 1. Mục đích sống giúp ta vượt qua tất cả chông gai: các bạn tìm đọc sách Man’s Search for Meaning – Đi tìm lẽ sống nhé. Sách kể câu chuyện của một nhà tâm lý học tên Viktor Frankl. Chuyện có thật sau thế chiến thứ 2, anh và gia đình bị phát xít bắt nhốt và chuyển từ trại này sang trại khác. Cả gia đình anh cuối cùng đều chết, duy chỉ còn mình anh sống sót. Trong suốt thời gian này, anh đã quan sát và ghi lại những câu chuyện sống sót của những người cùng chung số phận. Kết luận là, không phải người to lớn, tỏ ra mạnh mẽ sống sót được. Kẻ sống sót là những người tìm ra được lẽ sống cho chính mình trong cơn hoạn nạn và trong mọi đau khổ của cuộc đời. 2. Mục đích sống giúp ta không ngừng vươn đến những tiêu chuẩn xuất sắc hơn: khi ta có mục đích sống, ta luôn sáng tạo, suy nghĩ, tìm ra cách làm tốt hơn, hay ho hơn, hiệu quả hơn…. Do đó, người có mục đích hay khác người. Họ chẳng bao giờ đi theo lối mòn. Họ luôn xông xáo tìm ra một cách làm khác, một con đường khác. Đối với họ, không có gì là không làm được, không có gì cản trở được. Luôn luôn có một con đường. Where there is a will, there is a way - Ở đâu có ý chí, ở đó có một con đường. 3. Họ huy động được nguồn lực – Người sống có mục đích hay truyền cảm hứng cho người khác, và vì vậy có sức mạnh kết nạp được những người ủng hộ cho mục đích của mình cùng họ thực hiện những điều kỳ diệu. Bạn cứ nhìn xung quanh xem, những đội ngũ làm việc tốt nhất, nhiều năng lượng và hiệu quả nhất đều có một mục đích chung. 4. Họ tạo ra ảnh hưởng cho cộng đồng: tôi hay thấy nhiều người tỏ ra muốn làm điều gì đó tốt, nhưng toàn là than vãn khó quá, không có điều kiện, hay hoàn cảnh không cho phép. Chuyện gì cũng vậy, nếu không bắt đầu từ một người, một nhóm người, thì chẳng có chuyện gì thành. Đừng nghĩ về những điều to lớn. Nếu ta sống có muc đích, dù ta làm chuyện cỏn con nào đi chăng nữa, miễn là nó đóng góp vào mục đích sống của ta, một giọt nước rồi sẽ quậy nên hồ. Chúc cả nhà một cuối tuần vui vẻ, và làm được một điều nhỏ bé nào đó có ý nghĩa đóng góp vào mục đích sống của cá nhân mình. Hình: Cánh chim không mỏi - hình chụp trên đường phố Mandalay, Myanmar, tháng 04/2017.

Ta đi học để học chữ, để xoá mù chữ. Nhà trường dạy ta 3 chữ R, Read- Đọc, Write – Viết, Arithmetic – Làm toán, những kỹ năng hết sức cứng phục vụ cho thời đại quá khứ, thời đại công nghiệp tập trung giải quyết các vấn đề sản xuất và quản trị. Giờ thế giới chạy như bay vào cuộc cách mạng công nghệ, và bỗng nhiên ta có người máy, trí tuệ nhân tạo, tự động hoá với năng suất và hiệu quả làm việc gấp ta vạn lần. Vậy cuối cùng ta khác gì người máy? Phải chăng những bộ phim viễn tưởng về Rise Of The Machine – Sự trỗi dậy của người máy là đây, và một ngày nào đó ta sẽ trở thành nô lệ? Cái ta học trong trường, 3 chữ R, chẳng thể làm cho ta lớn hơn, vĩ đại hơn, khác biệt hơn người máy được? Nếu là con người, phải chăng điều khác biệt cơ bản giữa ta và người máy nằm ở chính chữ “người”? Phát biểu tại diễn đàn kinh tế thế giới Davos, CEO của Microsoft nói “human values such as common sense and empathy will be scarce – những giá trị rất người như lẽ thường tình và sự đồng cảm sẽ trở thành hàng hiếm”. Một nghiên cứu của đại học Michigan cho thấy 48% sinh viên ngày nay giảm đi sự quan tâm và đồng cảm với người xung quanh, và 34% không chấp nhận quan điểm của người khác. Hình như con người chúng ta không tương tác với nhau nữa. 87% các bạn trẻ không có nhu cầu tham gia vào câu chuyện đối thoại vì bận lướt điện thoại. Trong thế giới mà ta gọi là “kết nối”, ta, cá nhân ta, gia đình ta, cộng đồng ta chẳng thèm nhìn lấy mặt nhau. 51% các bạn teen thích chat online hơn là gặp nhau nói chuyện. 43% các bạn trẻ từ 18-24 tuổi nghĩ rằng nhắn tin thì cũng y như là gặp nhau nói chuyện mà thôi. Và vì vậy, chúng ta mất dần, mất dần chữ “người”, mất dần giá trị “người” mang đến điểm khác biệt cơ bản nhất giữa ta và máy. Nhà trường có nên suy nghĩ lại về cách dạy? Sự đồng cảm có nên được đưa vào chương trình giáo dục để chúng ta giữ lại phần “người”? Gần đây, đại học MIT đã đưa ra chương trình “Charm School – chương trình dạy cho các bạn sinh viên sắp ra trường cách tương tác với nhau, tương tác với con người như cách nhìn vào mắt người khác, cách báo tin không tốt mà không làm người đối diện bị sốc…. Tất cả chỉ để giúp cho sự đồng cảm của những người trẻ ưu tú về công nghệ và số hoá cân bằng lại một chữ “người”. Hôm nay ta có nên nghĩ lại về chữ “người” trong chính bản thân mình? Hay ta mù cảm xúc?

Hôm trước có một bạn trẻ đang làm việc ở nước ngoài hỏi tôi mình hiền lành, tử tế thì có làm lãnh đạo được không. Hay lãnh đạo đòi hỏi ta phải cứng rắn, độc đoán, nghiệt ngã với mọi người? Hôm qua tình cờ xem được clip ngắn trên kênh TED của Đức Giáo Hoàng Pope Francis nói về đề tài này rất hay nên chia sẻ lại để các bạn tham khảo. “Tính hiền lành, nhạy cảm không phải là điểm yếu của một con người. Đó là sự dũng cảm chịu đựng. Nó là hành trình khiêm tốn. Xin cho phép tôi được nói rõ rằng: bạn càng có nhiều quyền lực, hành động của bạn càng ảnh hưởng đến nhiều người khác, và bạn nên biết mình có trách nhiệm hành động một cách khiêm tốn. Nếu không, quyền lực sẽ làm hại bạn, rồi bạn sẽ làm hại người khác. Có một câu châm ngôn ở Argentina thế này: “Quyền lực cũng giống như uống rượu gin khi bụng đang đói vậy.” Ta sẽ quay cuồng. Ta sẽ say khướt. Ta sẽ mất cân bằng. Rồi cuối cùng ta sẽ làm cho bản thân và người khác đau khổ nếu ta không biết kết nối quyền lực của mình với tính khiêm tốn và sự nhạy cảm. Bản dịch tiếng Anh từ tiếng Ý ở đây cho những bạn thích đọc tiếng Anh: “Tenderness is not weakness; it is fortitude. It is the path of solidarity, the path of humility. Please allow me to say it loud and clear: the more powerful you are, the more your actions will have an impact on people, the more responsible you are to act humbly. If you don’t, your power will ruin you, and you will ruin the others. There is a saying in Argentina: “Power is like drinking gin on an empty stomach.” You feel dizzy, you get drunk, you lose your balance, and you will end up hurting yourself and those around you, if you don’t connect your power with humility and tenderness.” Hình: ngồi chờ quá khứ - chụp tại hoàng cung Mandalay, Myanmar

Bạn biết chữ này không “autopilot”? Chữ này tôi hay sử dụng khi não hết suy nghĩ và chỉ miệt mài làm theo lối mòn. Autopilot – chế độ tự động mà người ta hay sử dụng cho xe cộ, máy bay khi chuyển từ chế độ có người lái sang chế độ không người lái. Khi ta chạy theo tiền bạc, vật chất, danh vọng…, ta chạy, ta chạy, và não ta được lập trình sang chế độ không người lái. Dần dần, ta chẳng còn suy nghĩ nữa. Ta cứ thế để chế độ autopilot và cũng dần dần quên đi những sự thật mộc mạc trong đời. “The unexamined life is not worth living – cuộc đời không suy xét là cuộc đời không đáng sống”, Socrates đã từng nói như thế. Bạn đã bao giờ chuyển cuộc đời mình trở lại theo chế độ có người lái chưa? Có những sự thật như sau mà ta đôi khi phải quay về, tĩnh lặng, suy ngẫm trong im lặng. 1. Great success is often preceded by failure – Thành công lớn có thể bắt đầu từ thất bại Sự đột phá thường xảy ra khi ta bị ép vào đường cùng, ép ta phải nghĩ khác, ép ta phải tồn tại. Thành công đòi hỏi sự nhẫn nại và một thái độ tích cực cho dù ta phải đau khổ vì niềm tin của chính bản thân mình. 2. Being busy does not equal being productive – Bận không có nghĩa là hiệu quả Người đời bây giờ bận lắm. Sao ra đường thấy ai cũng hối hả. Người ta chạy từ cuộc họp này sang meeting kia. Ủa vậy là có hiệu quả không ta? Hay ta chỉ chạy lòng vòng trong vòng xoáy thời gian mà chưa làm gì được? Có một sự thật mà ai cũng nên ghi nhớ, dù giàu hay nghèo, dù làm thuê hay làm chủ, ai cũng chỉ có 24 giờ trong một ngày mà thôi. Và khi thời gian đã trôi qua, xem như thời gian đã mất. Có khi, ta không cần bận, chỉ cần tập trung làm 1, 2 việc chính đóng góp 80% vào thành công của ta mỗi ngày…. 3. You’re only as good as those you associate with – Bạn chỉ giỏi bằng những người xung quanh mình Hôm qua tôi post bài “đời có thêm có bớt”, và có nhắc đến chuyện này. Nếu muốn thay đổi cuộc sống mình tích cực hơn, có khi bạn cũng nên bắt đầu suy nghĩ về việc thêm bạn bớt bè đi. Bạn không để ý, nhưng những người xung quanh ta cộng lại chia đều ra thì chính là ta đó! Thật khủng khiếp nếu nhìn quanh và thấy toàn là kẻ tiêu cực trong đời. 4. You’re living the life you’ve created – Cuộc sống là do bạn tạo ra Nhiều người hay đổ thừa hoàn cảnh, đổ thừa người khác. Thật ra tất cả những quyết định của chính ta tạo ra hoàn cảnh đó thôi. Nếu bạn cảm thấy bản thân không lối thoát, ấy có khi là vì bạn không chịu chấp nhận rủi ro theo đuổi mục đích sống của mình. Trước khi quyết định điều gì hãy nhớ rằng thà là đứng ở nấc cuối cùng của một cái thang mà ta còn có thể leo lên còn hơn đứng ở bậc trên cùng của một cái thang không còn bậc. 5. Fear is the #1 source of regret – Sợ hãi là lý do số 1 làm ta hối hận Không dám làm, bỏ qua cơ hội, và cuối cùng nghĩ lại, hối hận là chuyện hiển nhiên. Khi sợ hãi, thử hỏi mình “What’s the worst that could happen to you? – Điều tồi tệ nhất có thể xảy ra là gì?” trước khi quyết định. Nếu nó chẳng giết chết ai thì có gì đâu mà sợ. Làm đi rồi thất bại cũng chẳng sao. Còn hơn sau này ngồi đó tiếc. 6. You don’t have to wait for an apology to forgive – Đừng chờ người ta xin lỗi rồi mới tha lỗi Khi ta giận, ta ghét, ta hờn thật ra là ta làm đang làm hại chính mình. Người bị ta giận ra sao không biết. Chỉ biết là cảm xúc tiêu cực đó nó bám lấy ta, nó gận nhắm ta, nó ám ảnh ta…. Và thế là người ta làm sai nhưng mình đi lãnh hậu quả. Thôi bỏ qua đi nhé. Chẳng cần họ xin lỗi làm gì. Đời có vay có trả. 7. Live in the moment – Sống ở thể hiện tại Có chuyện này không công bằng lắm. Nếu bạn không biết sống trong hiện tại, bạn sẽ chẳng bao giờ vươn đến hết tiềm năng của bản thân. Hối hận không thể làm thay đổi quá khứ. Lo lắng chẳng làm thay đổi tương lai. Nếu ta cứ mãi ở đâu đâu, không hiện diện trong hiện tại này, ta mãi lơ lửng, trôi nổi và chẳng bao giờ sống cả. 8. Your self-worth must come from within – Giá trị một con người là giá trị nội tại Tôi hay nói cái gì ở ngoài thân đều có thể mất đi và gây ra đau khổ. Điều ta mong muốn nếu phụ thuộc vào hoàn cảnh, con người, môi trường bên ngoài thì ta sẽ mãi mãi cảm thấy trống vắng, thiếu thốn vì bản thân mình có chủ động được đâu. Đường đi ra là trước hết phải đi vào. Đường đi tìm hạnh phúc là quay về suy xét nội tâm ta. Khi ta vui vẻ, hạnh phúc, hài lòng với chính mình, với những gì mình chủ động suy nghĩ và thực hiện, ấy là khi ta trở thành người giá trị. 9. Life is short – Cuộc sống rất ngắn ngủi Ngày thật ra chẳng ai biết ra sao. Hôm trước có một bạn trẻ báo tin, em sinh viên trường ĐH An Giang mà tôi đã từng ôm trong một đêm chia sẻ về công dân toàn cầu ở trường đã mất. Vậy đó! Em khóc đêm hôm đó, nói về ước mơ của mình và sự loay hoay vì chưa làm được gì để vươn đến ước mơ. Cuộc đời sao ngắn ngủi. Có những giấc mơ gãy cánh như thế đó. Ta ngồi đây và mong đợi điều gì? Hãy hành động đi. Hãy gọi cho người mình cần cám ơn. Hãy góp một bàn tay nâng đỡ. Hãy bước ra, chia sẻ và trải nghiệm. Ngày mai không biết sẽ ra sao…. 10. Change is inevitable. Embrace it! – Thay đổi là tất yếu. Hãy đón nhận! Con người ai cũng sợ cái mới, sợ sự thay đổi, sợ những gì mình chưa biết. Nhưng nếu ta cứ làm những điều mình đang làm thì làm sao ta làm được chuyện gì tốt hơn, hay ho hơn, sáng tạo hơn? Bạn muốn khác mà không muốn thay đổi cho khác đi thì thôi cứ ngồi đó mà mơ mộng. Cuộc sống sẽ trôi qua, và ta sẽ mãi ngồi đó ngắm dòng đời bỏ ta ở lại….

Trong một nghiên cứu của website chuyên về tìm việc, Monster, sau khi kiểm tra gần 950 ngàn post quảng cáo tìm người, có 5 kỹ năng mềm sau đây được nhắc đến nhiều nhất, và không phân biệt ngành nghề và loại công việc: 1. Problem solving – Kỹ năng giải quyết vấn đề: tại Việt Nam tôi thấy kỹ năng này cần thiết nhất. Rất nhiều bạn trẻ mà tôi có dịp cùng làm việc cực kỳ thiếu kỹ năng này. Thường khi không làm được, các bạn im không nói gì cho đến khi bị hỏi. Khi bị hỏi thì câu trả lời thường xuyên nhất là không làm được tại vì thì là do bị…. Cũng vì vậy mà tôi thường xuyên phải nhắc lại câu “hoàn thành công việc là trách nhiệm của em, không phải là trách nhiệm của bất kỳ ai khác. Do đó, em hãy tự mình tìm cách giải quyết và đừng bao giờ đổ thừa ai.” Nếu bản thân không chủ động để tìm ra giải pháp cho những vấn đề mình gặp, bạn sẽ chẳng bao giờ làm được điều gì trong cuộc sống này, đơn giản là vì chuyện gì ta làm rồi cũng sẽ có vấn đề, có khó khăn, có trở ngại chứ chẳng bao giờ suông sẻ hết. Cho nên nhắc đến kỹ năng giải quyết vấn đề như top 1 của kỹ năng mềm cần thiết trong công việc, tôi cho là hoàn toàn chính xác. Đâu có nhà tuyển dụng nào rảnh đến nỗi ngồi đó hướng dẫn ta từng bước cho từng vấn đề mà ta gặp phải hàng ngày. 2. Attention to detail – Tỉ mỉ, chi tiết: làm nhanh mà không chính xác cũng như lãng phí thời gian. Làm xong việc gì, ta cũng nên kiểm tra lại vài lần cho chính xác hoặc đầy đủ trước khi bàn giao hay gởi đi. Tôi hay nhắc đến chuyện nhận email của các bạn trẻ Việt Nam viết chẳng có đầu có đuôi, chẳng thưa chẳng gởi, chẳng tên chẳng tuổi…. Khi bạn gởi đi một thông điệp, nhất là khi bạn chưa quen biết người khác, nên chú ý đến các chi tiết để chứng tỏ bản thân mình là người hiểu biết và cẩn trọng. Các bạn đừng nghĩ chi tiết nhỏ là không quan trọng. Thật ra, chi tiết nhỏ có thể quyết định chuyện người đọc đồng ý hay không đồng ý với đề nghị bạn đang cố đưa ra đấy. 3. Proficiency in Microsoft Office: thời buổi này mà không sử dụng thành thạo các phần mềm Microsoft như word, excel, powerpoint nữa thì chắc khỏi đi làm. Đừng xem thường chuyện này nhé. Khi không có kỹ năng cơ bản này, bạn sẽ không hiệu quả trong công việc vì quá mất thời gian vào những chuyện sử dụng phần mềm. Tôi nhớ trước đây phải ngồi dạy 1 bạn trẻ tốt nghiệp đại học tại Việt Nam cách cộng tổng trên excel. Đừng nghĩ chuyện lớn lao. Trước hết cứ phải làm cho tốt những chuyện nhỏ nhặt, tầm thường trước đã. 4. Marketing – khả năng xúc tiến: đây là một kỹ năng mềm mới được đưa vào danh sách top 5 gần đây theo xu hướng intrapreneur – doanh nhân nội bộ. Doanh nghiệp bây giờ cần nhân viên phải sáng tạo, đưa ra các sáng kiến, ý tưởng mới, và biết cách xúc tiến, làm marketing cho các sáng kiến của mình ngay trong nội bộ công ty. Biết cách, viết, trình bày, comment trên các trang kiến thức ngành, trên các mạng xã hội một cách chuyên nghiệp vì vậy trở thành kỹ năng không thể thiếu. 5. Oral & written communication – Kỹ năng giao tiếp, nói và viết: dù công nghệ có phát triển đến cỡ nào, con người vẫn cứ phải giao tiếp, tương tác trực tiếp với nhau. Bạn có ý tưởng hay thì cũng phải đi trình bày ý tưởng cho người ta chứ. Vì vậy, khả năng có thể tương tác, cả viết lẫn nói, ở thời kỳ nào cũng là kỹ năng mà tất cả các doanh nghiệp yêu cầu. Trước khi nghĩ đến việc đi học chuyện gì lớn lao hơn, có lẽ các bạn nên lưu ý rèn luyện những kỹ năng cơ bản này. Không có sự nghiệp nào chỉ đặt nền tảng trên những chuyện lớn lao. Hãy bắt đầu từ chuyện nhỏ, và làm thật xuất sắc những điều cực nhỏ. Bạn rồi sẽ lớn lên….

Nếu hỏi mọi người đối với họ điều gì là quý nhất, có người sẽ trả lời gia đình, bạn bè, sức khoẻ, tiền bạc…. Khi hỏi câu hỏi này với những người thành đạt, câu trả lời là thời gian. Bạn nghĩ đi, gia đình mất đi khi ta không dành thời gian cho họ. Bạn bè thì trong đời ta có thêm có bớt là chuyện hiển nhiên. Có bao nhiêu bạn từ thời cấp 1 mà bạn còn nhớ tên hay nhớ là họ còn tồn tại? Tiền bạc thì khỏi nói, có đó mất đó, và mất rồi vẫn có thể kiếm lại như thường. Vợ chồng? Thời mới yêu nhau thì không thể sống thiếu nhau. Lấy nhau rồi thì 50% ly dị. Ly dị xong thì gặp người tiếp theo, cảm thấy như là bây giờ mình mới gặp đúng người…. Nhưng dù giàu hay nghèo, dù làm công hay làm chủ, dù làm tối mặt tối mày hay rong chơi đây đó, mỗi chúng ta đều sở hữu 24 giờ bằng nhau trong một ngày. Vậy mà ta lại thường quá hào phóng để cho thời gian bị đời đánh cắp. Trong cuốn sách “15 secrets successful people know about time management – 15 bí mật về quản trị quỹ thời gian của người thành đạt” của tác giả Kevin Kruse, có 10 điều sau về thời gian mà bạn hãy luôn ghi nhớ. 1. 1440 là số phút bạn có trong ngày (hãy trân trọng từng phút một) 2. Mỗi khi bạn trả lời “yes” đồng ý họp hay làm gì đó với ai là bạn đang đánh đổi bằng chữ “no” với việc khác hay người khác. Hãy suy nghĩ lại trước khi trả lời “yes” 3. Hãy để ý đến những việc lớn ở phía trước và có động thái chuẩn bị để bạn không quá ngộp, xoay sở không kịp khi nó đến 4. Giải quyết dứt điểm và ngay khi việc đến tay. Đừng đọc xong, xếp lại đó rồi lại phải mất thời gian đọc lại lần thứ 2. 5. Mỗi cuộc hẹn cần có giờ kết thúc, không chỉ có giờ bắt đầu rồi mở ra đến vô tận 6. Danh sách “những việc không nên làm nữa” cũng quan trọng như “to do list” 7. Dành thời gian cố định cho những việc linh tinh 8. Dành thời gian lên kế hoạch công việc 9. Chậm lại, dừng lại và suy nghĩ. Đừng hùng hục lao vào công việc sẽ không có hiệu quả đâu 10. Biết giá trị thời gian của từng phút (khi qui đổi thời gian thành tiền, bạn sẽ biết việc gì cần làm và việc gì không nên làm, việc gì mang đến giá trị cao hơn cho bản thân về tiền bạc cũng như mục đích sống). Tôi thích điều này nhất và sử dụng rất thành thạo. Do đó, tôi chẳng bao giờ cho phép ai lấy của tôi 15 phút để gỉai thích về giảm giá 30% hay tiết kiệm 50 ngàn đồng vì trong 15 phút đó tôi có thể làm ra 250 USD. Chúc các bạn một khởi đầu mới với thời gian sử dụng hiệu quả hơn sau một kỳ nghĩ dài nhé

Trong các Job Description – Bảng mô tả công việc mà phòng nhân sự gởi cho từng vị trí nhân viên hay quản lý, bạn thường thấy yêu cầu “Có khả năng giao tiếp tốt”. Nhưng tôi thường không thấy người ta nói rõ giao tiếp tốt mặt mũi ra sao. Hôm nay chia sẻ một chút về đề tài này, giúp các bạn hiểu rõ mình cần phải làm gì khi nhận được yêu cầu “Có khả năng giao tiếp tốt” nhé. 1. Trò chuyện: đây là hình thức giao tiếp cơ bản nhất nhưng có sức mạnh phi thường nhất. Tôi hay nhắc chuyện make friends – kết bạn nếu muốn bước ra thế giới. Thật ra ý tôi là nói đến chuyện này. Nếu ta không thân thiện, không bắt chuyện được với một người lạ thì làm sao ta có những mối quan hệ mới. 2. Ngôn ngữ hình thể: chắc ai cũng biết khi giao tiếp, dưới 10% là lời nói và trên 90% là ngôn ngữ hình thể. Vậy chắc mình phải chú ý một chút đến ngôn ngữ hình thể của bản thân khi giao tiếp? Bạn thử chú ý xem mình đang sử dụng ngôn ngữ không lời này thế nào khi đang trò chuyện với người khác nhé. Bạn có đang đứng/ngồi thẳng, đầu ngẩng cao và thẳng? Bạn có hay nhịp tay nhịp chân lung tung? Bạn có nhìn thẳng vào mắt người đối diện khi trò chuyện? Tự mình theo dõi ngôn ngữ hình thể của mình và chỉnh cho tích cực. Bạn sẽ giao tiếp tốt hơn. 3. Viết: viết không có nghĩa là thành nhà văn. Người giao tiếp tốt viết ngắn gọn, súc tích, dễ hiểu, đi thẳng vào vấn đề, và tránh gây hiểu lầm. Lần sau viết một cái email, bạn thử đọc lại xem có được như vậy hay chưa? Khi đọc email người khác, bạn thử phân tích xem họ viết có tốt không? Nếu không thì tại sao không và mình có thể học gì để có thể viết tốt hơn như thế? 4. Trình bày: đã đi làm, dù là làm công hay làm chủ, bạn đều phải đứng lên trình bày trước một nhóm người. Giao tiếp tốt là khi bạn có thể trình bày một cách chính xác, tự tin, rõ ràng, và thu hút người nghe. 5. Đàm phán: trong cuộc sống cũng như trong công việc, ngày nào ta cũng phải đàm phán nhiều chuyện khác nhau, từ chuyện hợp đồng với khách hàng đến chuyện lương thưởng trong nội bộ. Người đàm phán tốt biết cần đàm phán lúc nào, có kiến thức và chuẩn bị đầy đủ thông tin, và luôn tự tin và sử dụng đúng ngôn ngữ khi đàm phán. 6. Giải hoà: hay nói nghiêm trọng hơn là khả năng giải quyết vấn đề khi xảy ra tranh chấp, mâu thuẫn, dù là trong nội bộ công ty hay với người ngoài. Làm sao bạn có thể lắng nghe cả hai phía và tìm ra một giải pháp tối ưu, hợp tình hợp lý cho cả hai bên? 7. Tranh luận: không phải là cãi nhau nhé. Để có thể làm việc đội nhóm, bạn cần phải tranh luận về ý kiến của nhóm khi cùng bàn bạc đưa ra phương án tốt nhất. Tranh luận có nghĩa là trình bày chính kiến của mình một cách rõ ràng, dễ hiểu, thuyết phục, không phải để thắng thua mà là để đóng góp. 8. Dẫn dắt: đó là khả năng truyền cảm hứng, khả năng lan toả sự tự tin, niềm đam mê và niềm tin vào đội nhóm của mình. Bạn có thể làm điều đó bằng thông điệp của mình, bằng chính sự hành xử hàng ngày của bản thân, bằng cách giữ hình ảnh chân phương của mình dù trong hoàn cảnh nào. 9. Giao tiếp đa kênh: trong thời đại công nghệ này, giao tiếp không chỉ là đối thoại. Trong công việc, bản thân tôi phải sử dụng đủ mọi kênh, thường xuyên họp xuyên biên giới trên Skype, giải quyết vấn đề và thông tin qua các app như whatsapp, viber, line, wechat, FB messenger…. Mình cần phải biết khi nào cần sử dụng kênh nào và cần sử dụng thành thạo để làm việc và giao tiếp hiệu quả hơn. 10. Lắng nghe: đây có lẽ là kỹ năng giao tiếp quan trọng nhất. Chỉ bằng cách lắng nghe tích cực, ta mới có thể trò chuyện, tranh luận, đàm phán, dẫn dắt, giải hoà…. Kỹ năng này là nền tảng giúp bạn giao tiếp tốt. Có khả năng giao tiếp tốt – nói một dòng ngắn nhưng rất nhiều kỹ năng phải phát triển. Các bạn suy nghĩ nhé. Hình: chụp tại Làng Chài - Fisherman's Village, Macao.

Dù ta làm gì và ở vị trí nào, ta cũng đều phải tương tác với người khác. Tương tác có thể là nội bộ trong công ty. Tương tác có thể là với đối tác cung cấp, với khách hàng, với cộng đồng, vv. Nếu ngành nào và nghề nào cũng đều phải tương tác với con người, dĩ nhiên công ty nào cũng đều yêu cầu đội ngũ của mình, nhất là các cấp quản lý, phải là những “people person – người có kỹ năng tương tác với người khác”. Ngày xưa tôi đã từng thấy một ví dụ cụ thể nhất về sức mạnh vĩ đại của “people person”. Tại thị trường Malaysia, lúc đó tôi còn là giám đốc khu vực châu Á Thái Bình Dương của một tập đoàn của Úc, có một anh CEO hết sức là “people person”. Anh được mọi người trong công ty, từ quản lý đến nhân viên cấp thấp nhất nể phục, đồng lòng, cùng làm việc sống chết với anh để đạt được mục tiêu chung. Đối tác thì vui vẻ, hợp tác, và gặp khó khăn gì cũng bàn bạc giải quyết với anh giải quyết vấn đề. Đối với tôi lúc đó, đây là thị trường nằm đầu bảng trong khu vực vì tốc độ phát triển vượt bậc và là một trong những thị trường có giá trị lớn nhất. Được 3 năm, do đấu đá nội bộ vì là công ty nhà nước, anh bị thuyên chuyển sang công ty con khác, và người CEO mới về là một CFO của tập đoàn. Trong vòng có 3 tháng, tôi không còn nhận ra thị trường xịn nhất của mình. Nhân viên cũ nghỉ sạch sẽ. Đối tác nhiều người huỷ hợp đồng không hợp tác tiếp. Nhiều chi nhánh đóng cửa. Việc vận hành của cả chuỗi lâm vào vô số vấn đề. Tất cả chỉ vì anh CEO mới này không có “people skill”. Ngay cả người dễ chịu như tôi mà cũng cảm thấy khó chịu khi làm việc với anh, vì hình như anh chỉ biết đọc số chứ không biết đọc người…. Kể chuyện này để các bạn thấy rằng chúng ta rất cần trở thành những “people person”, vì không những nó sẽ giúp chúng ta làm việc, quản trị hiệu quả, mà còn ảnh hưởng cực lớn đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Vậy muốn trở thành “people person” ta cần gì? Đơn giản lắm, bỏ chữ “mình” ra khỏi những gì bạn đang làm: - Nghĩa là bạn thôi đừng lo lắng người khác nghĩ gì về “mình”, mà hãy chú ý đến những gì “họ” nghĩ. Bạn sẽ trở nên thông cảm hơn. - Nghĩa là bạn đừng chăm chăm lo “mình” nghĩ gì, mà hãy chú ý xem “họ” đang nói gì. Được vậy là bạn biết lắng nghe. - Nghĩa là bạn đừng quan trọng chuyện “mình” muốn gì, mà hãy bắt đầu từ “họ” muốn gì. Được vậy bạn sẽ trở nên rất hỗ trợ. - Nghĩa là khi “họ” bị tổn thương, bạn sẽ không tìm hiểu chuyện này không phải do “mình” mà đổ thừa do ai đó gây ra, mà bắt đầu bằng việc nghĩ cách giúp chữa lành vết thương cho “họ”. Được vậy bạn sẻ trở thành người biết yêu thương. - Nghĩa là ngay cả khi bạn là người hướng nội, bạn vẫn cố gắng vượt ra khỏi vùng an toàn của “mình” để giúp “họ”. Điều này sẽ làm bạn trở nên dũng cảm hơn. Nếu bạn bắt đầu từ việc nhỏ nhất là “care – quan tâm” người khác, bạn đơn giản sẽ trở thành “people person” thôi. Cũng dễ quá phải không? Hình: Một mình với quá khứ - chụp trong lúc lang thang ngắm cuộc sống ở Macao.

Gần đây, tôi được nhờ giúp đỡ đánh giá lại và đưa ra phương hướng phát triển cho một doanh nghiệp thuộc hàng doanh nghiệp vừa trong ngành nhượng quyền. Trong buổi làm việc với các trưởng chi nhánh và các trưởng phòng để lắng nghe những khó khăn và thử thách của họ trong vấn đề vận hành, tôi thấy các bạn chủ yếu sử dụng cấu trúc câu thế này: Vì công ty ….., nên em không ….. Và sự kém cỏi trong vận hành của cả chuỗi tại hai chữ “vì”, “nên”. Biết là “it takes two to tango – cần phải có 2 người mới nhảy được điệu tango”, nhưng câu hỏi của tôi là bạn đang làm việc cho ai? Bạn nghĩ mình đang làm việc cho công ty? Sao ta không thay đổi góc nhìn và đặt vấn đề ta đang làm việc cho chính bản thân mình? Những việc ta làm, cách ta giải quyết vấn đề, cách ta đưa ra giải pháp và sáng kiến, cách ta làm nên điều kỳ diệu từ những khó khăn hiện tại đâu phải chỉ vì một chút tiền lương? Bạn đang xây dựng thương hiệu cá nhân đấy chứ. Bạn hãy nhớ rằng, một việc ta làm, có rất nhiều cặp mắt đang dõi theo, và không phải chỉ có công ty của bạn. Những người trong ngành, những người ngoài ngành, những người đang đi tìm nhân tài, người ta đang dõi theo đó chứ. Và khi biểu hiện của bạn là làm cho có, cho qua tháng ngày vì một chút tiền lương. Giá trị thương hiệu cá nhân của bạn là lười biếng và bất lực. Khi bạn luôn tìm ra cách tốt nhất, sáng tạo nhất, hay ho nhất để bất chấp mọi khó khăn, giá trị thương hiệu của bạn trở thành cam kết vươn đến chuẩn xuất sắc và sáng tạo. Nói trắng ra, công ty chỉ là một chiếc xe mà bạn vay mượn để thể hiện và xây dựng thương hiệu cá nhân. Xe có thể thay đổi, nhưng giá trị thương hiệu cá nhân cần phải giữ, vì đó là tài sản quý giá nhất đưa bạn đến thành công. Đôi khi trong cuộc sống, ta cần thay đổi một góc nhìn, chỉ để hiểu hơn về sự rộng lớn, vô hạn của thế giới và cơ hội. Thế giới sẽ bất công và chật chội khi góc nhìn của tôi hạn hẹp. Thế giới sẽ mở ra rộng lớn vô biên khi tôi hiểu rằng tôi lớn hơn những vấn đề nhỏ nhen trước mắt….

Có bao giờ bạn ngồi nhìn ai đó nói, và nghĩ “Sao họ nói mà mình mệt?” Có khi nào bạn nhìn lại xem người đó có phải là mình? Chỉ biết nói, bất chấp người khác có quá mệt để lắng nghe? Nếu bạn có bao giờ như thế, bạn đang phát thanh chứ không phải là giao tiếp. Giao tiếp đòi hỏi hai chiều, có lắng nghe, có đối thoại. Là đối thoại chứ không phải độc thoại nhé. Hãy hiểu rằng người ngồi nghe cũng mệt lắm nếu họ không có cơ hội để tương tác. Nếu muốn phát triển kỹ năng giao tiếp của mình, hãy tập lắng nghe tích cực. Sau đây là 6 điều bạn có thể thử để nâng cao kỹ năng này nhé. 1. Gói cái tôi lại bỏ trong túi xách: bạn không thể lắng nghe nếu toàn ngồi đó nghĩ về mình, nghĩ về hình ảnh của mình, nghĩ về những gì mình sẽ nói, cách mình sẽ phản ứng…. Bỏ cái tôi ra và tập trung vào người đối diện nhé. Chỉ như thế bạn mới thật sự lắng nghe. 2. Nghe chứ không phải đối phó: nhiều người có tính đối phó ghê lắm. Ai nói gì chưa kịp nghe là não đã chạy đua tìm câu trả lời đối phó, biện minh, bảo vệ cho mình. Nghe cái đã. Chưa nghe người ta nói hết mà trả lời gì? Chẳng phải câu trả lời bắt nguồn từ việc hiểu câu hỏi hay lời nói của người đối diện sao? Bạn nghĩ sao nếu người ta cũng chẳng nghe khi bạn nói mà toàn lo đối phó? 3. Lắng nghe cảm xúc: khi nghe người khác nói, có nhiều thứ mình không đồng ý. Đó là chuyện bình thường. Đừng để cho cảm xúc chen vào, dẫn bạn chạy lung tung. Quay về, nhận biết là mình có cảm xúc như thế, nhưng tiếp tục lắng nghe nội dung người khác nói. 4. Ngôn ngữ hình thể: lắng nghe được thể hiện qua ngôn ngữ hình thể chứ không phải chỉ là lời nói. Khi bạn hơi nghiêng về phía trước, gật đầu, tương tác với người nói qua ánh mắt…, bạn đang giao tiếp với họ là bạn lắng nghe. Hãy tưởng tượng bạn cảm giác thế nào khi mình nói mà người ta lơ là nhìn đi đâu đó hay check tin nhắn trên facebook…. 5. Nói thật khi mình không lắng nghe: cuộc sống này nhiều chuyện phải suy nghĩ quá, đôi khi bạn bị mất tập trung và không nghe được những gì người khác nói. Trong những trường hợp này, cứ xin lỗi và nói thật là mình chưa nghe được hay chưa hiểu ý, và nhờ người ta lập lại. Đừng cố tỏ ra là mình có lắng nghe, và đưa ra một quyết định hay tiếp tục câu chuyện dựa trên những gì mình “tưởng” chứ không phải là những gì mà người khác nói. 6. Lắng nghe tích cực: nghe, không hiểu thì hỏi lại, chưa rõ thì làm cho rõ trước khi phản ứng. Trong cuộc đời này, nhiều mâu thuẫn xảy ra là vì ta không hiểu rõ, hiểu đúng, hiểu thấu…. Nếu bạn tập trung và lắng nghe tích cực, cuộc sống sẽ vui vẻ và hạnh phúc hơn nhiều, vì bạn sẽ loại bỏ cực nhiều những mâu thuẫn không đáng xảy ra. Hôm nay, có gặp và đối thoại với ai thì tích cực lắng nghe nhé!

Theo nghiên cứu khoa học, ngôn ngữ hình thể tích cực ảnh hưởng cực lớn đến mức độ tự tin của mỗi người. Và người có ngôn ngữ hình thể tích cực thường dễ mến hơn, thuyết phục hơn, và có EQ cao hơn. Thử nhìn lại mình hôm nay xem bản thân đã có 7 ngôn ngữ hình thể tích cực này chưa, ví dụ như nhìn vào mắt người đối diện khi đối thoại, lắng nghe tích cực, sử dụng cử chỉ để diễn tả thông điệp mình đang chia sẻ…. Nếu chưa thì tập dần dần đi là vừa nhé, vì ngôn ngữ hình thể có thể thay đổi cuộc đời bạn qua những cách sau: 1. Thay đổi thái độ: ngôn ngữ hình thể tích cực theo khoa học ảnh hưởng rất lớn đến hormone của ta. Do đó, khi ngôn ngữ hình thể tích cực, thái độ của ta cũng tích cực theo. 2. Tăng testosterone: đây là hormone giúp bạn tập trung tốt hơn, tăng mức độ tự tin, giúp bạn trở nên tích cực và đáng tin hơn. Theo nghiên cứu khoa học thì khi ngôn ngữ hình thể tích cực, lượng testosterone tăng lên 20%. 3. Giảm cortisol: đây là hormone làm ta bị xì trét, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả và sức khoẻ mỗi người. Giảm hormone này sẽ giúp ta giảm stress, suy nghĩ trong trẻo hơn, đặc biệt trong những trường hợp gay cấn hay khó khăn. Theo nghiên cứu, ngôn ngữ hình thể tích cực giảm cortisol 25%. 4. Sự kết hợp hoàn hảo: khi ta vừa tăng testosterone vừa giảm cortisol, đây chính là công thức của người thành đạt. Họ tự tin. Họ suy nghĩ rõ ràng. Và nhờ vậy họ đưa ra quyết định đúng đắn, giải quyết được nhiều công việc đúng thời hạn mà chẳng stress chút nào. 5. Dễ mến hơn: ngôn ngữ hình thể đóng vai trò hết sức quan trọng trong giao tiếp, có khi còn quan trọng hơn giọng nói và nội dung ta nói. 70% giao tiếp là qua ngôn ngữ hình thể mà. Vì vậy, khi ta thay đổi ngôn ngữ hình thể của mình một cách tích cực hơn, người khác sẽ thích và tin tưởng ta hơn. 6. Có năng lực: nghiên cứu cũng cho thấy người khác đánh giá năng lực của một người qua cách thể hiện khi nói. Vì vậy, khi ngôn ngữ hình thể tích cực, bạn đang nhẹ nhàng chứng tỏ với người đối diện rằng bạn có đủ năng lực và sự tự tin. 7. Tăng EQ: khi bạn sử dụng được ngôn ngữ hình thể để chia sẻ cảm xúc và ý tưởng của mình, bạn đang giao tiếp có trí tuệ cảm xúc – EQ. Người có ngôn ngữ hình thể tiêu cực thường làm cho mọi người và môi trường xung quanh họ trở nên tiêu cực. Không phải chỉ có bạn, khi ta thể hiện sự tiêu cực một cách không lời, người xung quanh ta đều cảm nhận được và bị ảnh hưởng bởi ngôn ngữ không lời đó. Vậy thì ta đâu có EQ. Thử cố ý quan sát bản thân khi giao tiếp xem nhé. Có khi bạn đang vô ý thể hiện sự tiêu cực, và điều đó hoàn toàn có thể thay đổi, để ta thay đổi được chính mình và môi trường xung quanh mình ngay hôm nay.

Bạn đã gặp bao nhiêu người bị liệt vào hàng khó tính trong đời? Nhắc chuyện này là vì trước khi bắt đầu tuần huấn luyện cho các chủ doanh nghiệp từ nhiều nước khác nhau ở Bangkok, anh tổ chức khoá học người Ấn độ kéo tôi ra ngoài dặn dò, nói lớp này có 3 ông Iran rất khó xơi. Tính họ thế, hơi khó chịu và chẳng bao giờ tương tác. Phi Vân lưu ý nhé. Sáng thứ 2, ngày đầu tiên mọi người đến lớp, tôi chủ động chào tất cả mọi người, kéo ra quầy cà phê, vừa cà phê vừa giới thiệu cho mọi người bắt chuyện với nhau. Và chúng tôi bắt đầu. Khoá học về xây dựng thương hiệu nhượng quyền dành cho chủ doanh nghiệp, và tôi mở đầu bằng “Những lời nói thật”. Cả ngày hôm đó, họ tập trung và tham gia phát biểu rất hăng hái. Sau những buổi cà phê giữa giờ, tôi cũng hiểu ra rằng họ chẳng khó tính gì. Thật ra họ đã từng vấp ngã với mô hình nhượng quyền. Chính trải nghiệm cay đắng làm cho họ có phần hoài nghi mớ lý thuyết được người ta trình bày đẹp mơ mộng như “champagne và hoa hồng” trong tiểu thuyết. Thế đấy, trong đời chắc chắn ta sẽ gặp những người “khó tính”. Họ có khó tính thật không hay đó chỉ là một trạng thái khó ở nào đó? Và ta nên làm gì để hiểu họ, giúp họ, tương tác được với họ? Chia sẻ với các bạn một số cách tiếp cận nhé. 1. Dừng lại và tìm hiểu góc nhìn của họ: con người không ai chọn khó tính cả. Nếu họ đâm ra khó tính, chắc chắn có một nguyên nhân. Nếu bạn thật tình lắng nghe và chia sẻ, bạn sẽ tìm ra câu chuyện ở phía sau. Nghe rồi, bạn sẽ hiểu góc nhìn của họ và biết cách hoá giải cho cái gọi là “khó tính”. 2. Tin tưởng họ: người khó tính là những người thường hoài nghi. Họ khó tin người khác vì những bài học vấp ngã nào đó nên sứt mẻ niềm tin vào người khác. Muốn họ tin mình, trước hết hãy tin họ, giữ lời hứa với họ, nói đi đôi với làm…. Họ sẽ tôn trọng bạn và từ đó sẽ tin tưởng bạn. 3. Thay đổi quan điểm: khi bị dán nhãn là “khó tính”, người ta hay bị xa lánh, dè chừng. Hãy nhớ sự tôn trọng là 2 chiều. Ta tôn trọng người khác thì người khác mới tôn trọng ta chứ. Hãy chủ động tương tác với họ, tôn trọng ý kiến của họ, dù đôi khi ý kiến đầy thử thách cho bạn, cho nhóm. Có khi, ta cần những thử thách như thế để hiểu rõ vấn đề hơn. Đừng bỏ chạy hay xa lánh “người khó tính”. Đôi khi chính ta cũng đang bị dán nhãn là người khó tính bởi một ai đó trong đời. Thử tìm và hoá giải sự khó tính này hôm nay xem nhé.