5 CÂU HỎI MỤC TIÊU CHO NĂM 2026

Chiều 31/12 năm cũ, mình còn ngồi họp với đối tác và đặt câu hỏi, mục tiêu năm 2026 là gì trong tất cả các kế hoạch mà họ đặt ra. Thông thường, ai cũng nhảy bổ vào kế hoạch, nói huyên thuyên về những gì mình sẽ làm, và nói kiểu ý tưởng sẽ làm như thế này kia chứ ít khi làm đúng theo logic why, how, what - Làm để làm gì, làm như thế nào rồi mới tới cụ thể là làm gì. Công ty tổ chức cũng vậy mà các cá nhân khi đặt kế hoạch cho bản thân cũng thế. Vấn đề chưa bao giờ là làm gì. Vấn đề là tại sao phải làm, làm để đạt được mục tiêu gì, làm để đóng góp như thế nào vào sự phát triển của bản thân, của công ty hay tổ chức.

Đêm giao thừa chuẩn bị bước sang năm mới, mình cũng hỏi bạn teen nhà mình, 2026 có New Year resolution - quyết tâm năm mới gì không. Bạn trả lời là có, là phát triển business của bạn lên thành Omni-channel - đa kênh, và đang ráo riết tìm đúng người để hợp tác mảng online. Bạn nói, có mục tiêu nhưng phải đúng người mới làm, thà chậm, tìm đúng người rồi phát triển nhanh, còn hơn hối hả tìm không đúng người để rồi dự án tan hoang sau đó. Đó là một cách nghĩ mình tán đồng, chậm để nhanh còn hơn nhanh để chậm là như thế.

Nhưng qua 2 cuộc trao đổi, một trong business và một ngoài đời, điều đọng lại vẫn là làm gì cũng phải có mục tiêu rõ ràng. Không biết do thế giới thay đổi nhanh quá, mọi thứ bất định quá, hay do sự gián đoạn từ môi trường bên ngoài ngày càng nhiều, nhanh, sốc đậm mà người ta ngày càng ngán phải đặt ra mục tiêu, đặt KPI cho những gì mình muốn đạt được. Đặt ra mục tiêu làm gì khi nửa đường thế nào cũng có chuyện và phải thay đổi mục tiêu đó, có khi là thay đổi 180 độ? Đó dễ hiểu sẽ luôn là cách đặt vấn đề của những người đang tìm cách thoát ly dễ hơn, lười hơn, đỡ vận não hơn. Nhưng nếu đặt vấn đề ngược lại, tại sao bạn đang làm chuyện bạn đang làm, làm để làm gì, có ý nghĩa gì, để đạt được cái quái quỷ gì thì bạn sẽ trả lời sao? Không lẽ nói mình làm vậy thôi chớ không có mục tiêu gì rõ ràng hết, làm để làm gì cũng không sure nữa? Nếu vậy thì làm để làm gì? Không lẽ mình sợ bị người ta chê rảnh quá nên làm cho status nó ghi là bận? Vậy thì thật ra bạn cũng đang hoang mang, lơ mơ chưa biết mình là ai và đang muốn làm gì….

Cho nên, trong cái bối cảnh bề bộn của xã hội và thế giới này, có thể cách làm, cách tiếp cận và thực hiện thì thay đổi bà thiên biến vạn hoá, nhưng không thể bỏ mục tiêu, vì bỏ mục tiêu rồi thì làm sao biết mình làm để làm gì. Mà đã không biết chữ why - làm để làm gì rồi thì làm để làm chi? Nói thiệt, thà không làm, chưa làm, và còn đang trong quá trình suy nghĩ còn hơn là lao vào làm mà không biết để làm chi. Sau đây, mình viết ra vài câu hỏi dẫn dắt để giúp bạn tự coach cho bản thân về cách đặt ra mục tiêu và dẫn dắt hành trình cho bản thân. Nói gì nói, người tốt nhất và phù hợp nhất để giúp bạn là chính bạn. Tất cả những ai còn lại, họ cũng có thể là người đến để giúp bạn có góc nhìn khác, đặt câu hỏi khác, tìm kiếm thêm những cách tiếp cận khác. Người cuối cùng phải quyết định và chịu trách nhiệm về quyết định của bạn là bạn, no one else - không ai khác, dù bạn có bỏ ra bao nhiêu tiền để trả cho mentor hay coach. Cho nên, những câu hỏi cơ bản thì cứ tự mình hỏi và tự mình trả lời thôi. Còn lại, vũ trụ giúp được thêm bao nhiêu thì giúp.

• Câu hỏi thứ nhất: Nếu có 1 danh sách những việc tôi muốn làm trong năm 2026 thì đó là gì? Ở đây bạn đừng over thinking, nghĩ ra thứ gì cứ viết thứ đó xuống, không phán xét, không đầu tư thời gian suy nghĩ, phản biện làm gì. Nghĩ sao viết vậy.

• Câu hỏi thứ 2: Đặt câu hỏi tại sao tôi lại muốn làm từng việc tôi vừa ghi xuống? Lý do là gì? Để đạt được kết quả gì? Để đóng góp cho mục tiêu gì? Ví dụ một việc bạn ghi xuống là học tiếng Anh, vậy thì tại sao bạn muốn học tiếng Anh? Vì bạn muốn có thể làm việc quốc tế chuyên nghiệp hơn? Vì muốn có thể giao tiếp khi đi nước ngoài với bạn bè đồng nghiệp để có thể xây dựng quan hệ tốt hơn? Vì để đi tiệc với vợ/chồng khi có người nước ngoài không cảm thấy bị tự ti? Dù lý do là gì, hãy cứ ghi ra và thành thật với bản thân mình. Chỉ khi bạn có động lực và mục tiêu rõ ràng thì bạn mới có thể kiên trì trên hành trình mình đã chọn. Còn nếu bạn học vì có ai đó nói là nên học thì trước sau bạn cũng sẽ bỏ cuộc khi mục tiêu lờ mờ và không tạo ra impact - tác động gì cụ thể hay quan trọng đến cuộc đời hay công việc của bạn. Ở đây, nếu không tìm ra câu trả lời cho bất kỳ việc gì bạn đã ghi xuống thỉ điều đó có nghĩa là thứ bạn vừa ghi xuống chưa phải là mục tiêu quan trọng đối với bạn. 

• Câu hỏi 3: Trong danh sách này, đâu là những việc mang lại tác động ngay, cần thiết với bạn trong hoàn cảnh hiện nay? Trong danh sách những mục tiêu bạn vừa ghi xuống ở trên và CÓ câu trả lời tại sao bạn lại muốn thực hiện nó, giờ bạn xếp hàng theo thứ tự ưu tiên đâu là thứ bạn muốn làm trước, làm sau. Con người mà, làm gì cũng phải có kết quả nhanh thì mới có hứng để mà làm tiếp. Cho nên, bao giờ cũng phải có quick win - chiến thắng tức thời. Cho nên, chuyện gì làm mang lại kết quả liền, sờ được chạm thấy thì mình làm trước để lấy tinh thần. Việc gì cần nhìều thời gian hơn, dài hơi hơn thì mình làm sau và chia ra thành từng chặn nhỏ để làm cho đỡ hụt hơi. 

• Câu hỏi 4: Sau khi đã xếp hàng theo thứ tự ưu tiên rồi, bạn chọn việc đầu tiên trong danh sách và đặt câu hỏi, để đạt được mục tiêu này, có những cách nào để làm? Thời này làm gì cũng có rất nhiều cách. Ví dụ, bạn muốn làm 1 cái website thì có thể đi tìm designer đặt hàng, cũng có thể tự làm trên nền tảng no-code như Wix, cũng có thể tự làm một phần cơ bản và thuê designer để nâng cấp nó theo thời gian. Cách nào thì còn tuỳ vào nguồn lực, khả năng, mục tiêu tạo website để làm gì của bạn. Một việc cần làm có rất nhiều cách tiếp cận khác nhau. Không có thứ gì trên đời này mà chỉ có 1 cách cả. Cho nên, đừng tự làm khó mình bằng cách ép bản thân là nó phải như thế, rồi tự than phiền là hiện giờ mình chưa làm được vì không có hay chưa đủ nguồn lực. Đời này không ai có đủ tất cả mọi nguồn lực. Người ta chỉ thành công vì tự mình biết phải xử lý tình huống của mình như thế nào trong từng hoàn cảnh mà thôi. Người đổ thừa mình không có nguồn lực là người lười biếng, thiếu mục tiêu và động lực.

• Câu hỏi 5: Sau khi chọn cách tiếp cận rồi thì câu hỏi là mình sẽ bắt đầu làm những việc (task) cụ thể như thế nào để hoàn thành mục tiêu. Đây là lúc bạn lên kế hoạch, checklist rõ ràng, chi tiết, cụ thể với việc cần làm, thời gian cần hoàn thành, người chịu trách nhiệm. Nhớ là cái gì không đo lường được thì không bao giờ hoàn thành được. Cho nên, ghi việc cụ thể thì nó phải rõ ràng là làm xong thì mặt mũi nó ra sao, thời gian hoàn thành là khi nào, ai hoàn thành, càng cụ thể càng dễ thực hiện. 

Mọi thứ trên đời đôi khi chỉ đơn giản là như thế, hỏi bản thân 5 câu hỏi để hoàn thành cho mình mục tiêu và kế hoạch của năm. Nếu tốt cho bản thân mà mình còn không làm thì đời này chẳng có cái thứ chi mình làm cho nó ra hồn cả. Vậy nhé. 2026 có phải là năm của bạn không, có hứa hẹn điều gì hay ho tốt đẹp cho bạn không thì cũng còn tuỳ ở bạn, tuỳ bạn muốn gì ở nó, đặt ra mục tiêu gì cho nó và chuẩn bị hành động để thực hiện những việc đó thế nào. Bằng không, mình sẽ lại kết thúc năm với những sự mơ hồ và câu hỏi sao tôi chưa làm được điều gì cả. Năm mới, vài tâm sự đầu năm. Chúc cả nhà một năm 2026 sẽ rực rỡ hơn dù thế giới vẫn còn đang bất định.