Rồi một người đứng lên. Rồi 2 người đứng lên. Rồi từng người đứng lên. Có người nói để chia sé. Có người lặng im chia sẻ.... Tôi thừ người đọc những dòng tin nhắn. Dù cách xa Việt Nam mấy giờ bay tôi vẫn nghe như mình đang chạm vào năng lượng của những trái tim. Xương rồng đã nở hoa, trên chính cái sa mạc cằn cỗi mà tôi đã chọn dấn thân vào. Ngày tôi mang họ đến với nhau, với một giá trị chung là chia sẻ bằng cái tâm bất vụ lợi, bằng cách mở hé cánh cửa tâm hồn dung nạp thêm một chút tình người, tôi chưa bao giờ nghĩ là hoa xương rồng nở. Tôi chỉ cúi đầu, lầm lũi gieo trồng những gì mà vũ trụ giao cho. Gieo hạt, tưới nước, dù chẳng biết tưới bao nhiêu là đủ trong cái sa mạc cằn cỗi tình người. Có lúc, tôi ngỡ mình ngã gục vì những nhỏ nhen, vụn vặt, u ám của mảnh đất sinh thành, nơi giá trị con người được cân đong đo đếm bằng khả năng lợi dụng. Cởi cái áo cơ hội ra, ta trần truồng, co rút vì nửa cái bĩu môi khinh bỉ. Khoác tấm áo cơ hội vào, họ ùng ùng, lũ lượt đu bám trên từng ngọn lông vải li ti. Có những lúc tôi tưởng mình ngã gục.... Rồi hoa xương rồng nở.... Tôi biết ơn họ, những đốm xương rồng đang vươn lên trên sa mạc. Họ cho đi, cho nhau, cho chỉ vì cho, dù ta có hay không khoác tấm áo của nhiều sợi lông vải li ti. Xin cuộc đời vinh danh họ, những cành hoa nở trong gai góc. Và mong cho cộng đồng hoa xương rồng đủ mạnh mẽ để lớn lên, vươn xa, và vẫn cứ nở hoa. Bài viết tặng CLB SME Việt, tạ ơn những gì các bạn đã và đang làm cho chính mình, cho nhau, và cho cả cộng đồng. Đâu đó trên không trung, 04/04/2017

Sáng nay, ngồi hàn huyên với Michele, anh bạn người Ý mới quen. Anh hỏi tôi thích nước Ý không. Tôi trả lời tôi đã trót yêu đất nước này cách đây vài năm khi lang thang ở đó cả tháng trời. Trong cuốn 'Quảy gánh băng đồng ra thế giới', tôi đặt tựa chương viết về Ý là 'Nuôi dưỡng đam mê', vì ở đó tôi được đắm mình trong nghệ thuật, trong cảm hứng sáng tạo, và trong niềm đam mê vô tận của xứ sở này. 'Nhưng Michele à, tại sao Ý có thể làm ra vô số sản phẩm trên cả tuyệt vời, nhưng ngọn cờ Italy trên bao bì nhiều thương hiệu thật ra toàn là vay mượn. Thực chất là made in nước khác. Sao Ý lại để cho người khác sử dụng thương hiệu quốc gia mình?' Michele vung tay cao giọng nói anh cũng rất bức xúc chuyện này. 'Doanh nghiệp Ý thiếu tầm nhìn đó Phi. 95% doanh nghiệp ở Ý là SME. Do đó họ cũng loay hoay, lo ngại một thị trường toàn cầu mà mình chưa hiểu.' 'Nhưng Ý là một quốc gia phát triển. Chính phủ phải làm gì để hỗ trợ chứ Michele?' 'Có Phi. Họ chi cả mấy triệu euro hàng năm để xúc tiến Made-in-Italy tại thị trường Bắc Mỹ, Trung đông. Nhưng châu Á đối với họ còn xa xôi lắm.' 'Vậy chắc anh phải làm gì đó để xúc tiến châu Á và Việt Nam đi chứ! Hơn ai hết anh là người hiểu rõ thị trường này.' Và chúng tôi hẹn nhau sẽ làm một chuyến roadshow về Ý, đi xoá mù về thị trường châu Á, Việt Nam cho doanh nghiệp. Có hay không có tầm nhìn để vươn ra thế giới thật ra nằm ở kiến thức về thế giới và nhận thức về tiềm năng, nội lực của bản thân. Không phải quốc gia phát triển thì doanh nghiệp nào tại đó cũng có tầm nhìn. Và không phải sinh ra từ đất nước còn đang phát triển như Việt Nam thì dĩ nhiên sẽ thiếu tầm nhìn. Tất cả phụ thuộc vào sự không ngừng học hỏi, phát triển bản thân của cá nhân ta. Hình: đây là hình tôi chụp tại bảo tàng tranh quốc gia Anh tháng trước. Bức sơn dầu này có tên Allegory of Prudence - Ngụ ngôn về sự thông thái, của một hoạ sỹ Ý tên Titian sáng tác vào thế kỷ 15. Bức tranh có 3 gương mặt quá khứ, hiện tại, tương lai, tương ứng với đầu 3 con vật là sói, sư tử, và chó. Nền tranh có dòng chữ Latin EX PRAETERITO/PRAESENS PRUDENTER AGIT/NE FUTURA ACTIONẼ DETURPET (“From the experience of the past, the present acts prudently, lest it spoil future actions” - Từ trải nghiệm quá khứ, hiện tại hành động thông thái, nhằm tránh tương lai thất bại)

Gần đây, tôi post rất nhiều bài về các khoá MOOC – Massive Open Online Course (Khoá học mở miễn phí trên mạng) từ nhiều trường đại học danh tiếng như Havard, MIT, Oxford, Yale…. Nhiều bạn inbox hỏi nghe nói trường Havard học phí cao lắm, trường danh tiếng khó vào lắm. Bây giờ học free chỉ đóng tiền lấy bằng trên mạng thì bằng cấp liệu có giá trị không? Từ góc nhìn nhà tuyển dụng, liệu họ có đánh giá cao bằng cấp học MOOC, tôi cho rằng đây là giai đoạn chuyển đổi giữa học truyền thống và học online. Do đó, chắc chắn sẽ có người đánh giá cao và có người đánh gía không cao. Giai đoạn chuyển đổi giữa cũ và mới bao giờ chẳng thế. Rồi một ngày nào đó, học online sẽ trở thành chuyện hiển nhiên. Từ góc nhìn của cá nhân tôi, vì bản thân tôi cũng đang tiếp tục học online các môn mình cần bổ sung kiến thức, tôi cho rằng vấn đề là bạn học được gì và vận dụng ra sao. Như Dan Schawbel, tác giả sách best-seller và chuyên viên tư vấn nghề nghiệp nói “When it comes to anything in life, it’s how you communicate your experience – Trong cuộc sống, dù nói về khía cạnh nào, vấn đề là bạn giao tiếp và trình bày trải nghiệm, kinh nghiệm của mình thế nào thôi.” Trả lời phỏng vấn trên CNBC, Daun Davids, một bạn học công nghệ thông tin trên Coursera cho biết nhờ các khoá học online này mà cô tìm được việc làm. Theo cô, trường học truyền thống cập nhật kiến thức không nhanh bằng trường online. Trong một nghiên cứu của Coursera với hơn 52 ngàn học viên, 1/3 số người theo học online là để phát triển nghề nghiệp của bản thân và phần lớn nhìn thấy hiệu quả ngay sau khi học như tăng lương, lên chức. Nhà tuyển dụng khi tìm người, thật ra người họ tìm là life-long learner (người có tinh thần học nữa học mãi). Thế giới biến đổi nhanh quá, tình hình kinh tế, chính trị, xã hội bất định. Chỉ có người có tinh thần học hỏi cái mới, thay đổi theo thế giới mới là người có thể thành công trong tương lai bất định đó mà thôi. Kiến thức bạn học được hôm nay ngày mai đã trở nên cũ kỹ. Vì vậy, đừng quá lo lắng về chuyện bằng cấp. Hãy tập trung vào việc phát triển bản thân và không ngừng học hỏi của mình. Trường truyền thống sẽ chẳng bao giờ biến mất, nhưng đã và đang biến đổi thành hình thức học blended learning – kết hợp on & offline. Chúng ta sẽ không bao giờ ngăn cản được công nghệ làm thay đổi mọi thứ trong cuộc sống tương lai, kể cả cách dạy và cách học. Coursera hiện có 18 triệu học viên khắp thế giới, và EdX có 7 triệu học viên. Như Dan Schawbel, tác giả và chuyên viên tư vấn nghề nghiệp nói “When it comes to anything in life, it’s how you communicate your experience. It’s the application of these skills that matters – Trong cuộc sống, dù nói về khía cạnh nào, vấn đề là bạn giao tiếp và trình bày trải nghiệm, kinh nghiệm của mình thế nào thôi. Quan trọng là việc ứng dụng các kỹ năng học được vào thực tế.” Bạn nên ghi nhớ rằng chúng ta học là để học, để phát triển bản thân mình. Nên tập trung vào đó trước thay vì lo sợ chuyện liên quan đến bằng cấp. Dù sao ngồi tại Việt Nam cũng chẳng mấy người đủ tiền theo học Havard. Nhưng kiến thức bạn lĩnh hội được từ những khoá online, từ chính những giáo sư và giáo trình của những trường đại học danh tiếng như Havard sẽ giúp chúng ta tiến xa về tư duy, tầm nhìn, và kiến thức. Biểu đồ: Lợi ích của việc học MOOC Coursera hỏi 52 ngàn học viên lợi ích họ cảm nhận được sau khi học online. Theo thứ tự từ trên xuống: - Bổ sung kỹ năng hỗ trợ công việc hiện tại - Tăng cường khả năng tìm việc mới - Tìm được việc làm mới - Khởi nghiệp - Được tăng lương - Được lên chức

Trước giờ khi viết email trong công việc xuyên quốc gia, tôi vẫn thường lưu ý cách mở bài, nội dung, và kết email, như cách viết thư truyền thống. Và tôi luôn cám ơn người khác trong email vì lịch sự, vì tỏ ra khiêm tốn, hay vì thật sự biết ơn. Hôm qua đọc bài này trên báo Forbes, tôi thấy tâm đắc nên chia sẻ lại cho các bạn tham khảo nhé. Số là gần đây tôi nhận rất nhiều email từ cá nhân và doanh nghiệp, và nhiều email nhận & đọc xong cảm thấy người viết thiếu tôn trọng, không có chữ lễ, không đủ EQ để làm cho người đọc có thiện cảm với mình. Email cần phải có lời chào mở đầu, có nội dung thân bài, và có lời chào kết thúc. Cách bạn kết thúc email ảnh hưởng rất lớn đến việc người khác có thích trả lời email của bạn không. Thường thì khi viết, người ta chỉ lo tập trung vào phần nội dung mà xem thường hoặc quên đi những chi tiết khác. Nghiên cứu gần đây của công ty cung cấp giải pháp email hiệu quả Boomerang cho thấy cách bạn viết lời kết cho email đóng một vai trò quan trọng ảnh hưởng đến quyết định trả lời của người đọc. Nghiên cứu 350 ngàn email, báo cáo cho thấy khi viết lời chào kết, email tăng tỷ lệ được hồi đáp là 47.5%. Lời chào kết mang lại kết quả tốt nhất bao gồm: 1. Thanks in advance – Xin cám ơn trước 2. Thanks 3. Thank you 4. Cheers – xin chào (người Úc và Anh hay sử dụng chữ này) 5. Kind regards 6. Regards 7. Best regards 8. Best Những lời kết diễn tả lòng biết ơn sẽ giúp tăng khả năng hồi đáp lên 36%. Trong đó, “Thanks in advance” hiệu quả nhất, với tỷ lệ hồi đáp 65.7%, “Thanks” có tỷ lệ hồi đáp 63%, và “Thank you” có tỷ lệ hồi đáp 57.9%. Sự biết ơn giúp người ta đi xa, trong mọi trường hợp, và trong cả việc hồi đáp email. Những lời chào kết chung chung như “Kind regards”, “Regards”, “Best” có tỷ lệ hồi đáp thấp hơn 51.2%. Tuy nhiên cũng được hồi đáp nhiều hơn so với email không có lời chào kết. Đối với những lời chào kết sáng tạo hơn, người viết nên viết tuỳ theo ngữ cảnh và quan hệ với người nhận email. Viết sáng tạo thế nào là tuỳ bạn, nhưng phải viết thật với lòng mình, đừng show-off. Cái gì thật sự từ tâm sẽ được đón nhận bằng tâm.

Muốn thành công ai cũng phải xây dựng quan hệ, và một trong những cách mở rộng quan hệ dễ dàng nhất là tham gia các sự kiện networking - kết nối. Tuy nhiên, tham gia một số sự kiện networking tại Việt Nam, tôi nhận thấy nhiều người tiếp cận chưa hiệu quả. Chia sẻ với các bạn một số điều nên & không nên làm khi đi dự networking nhé: 1. Chú trọng việc xây dựng một quan hệ, đừng tìm người để bán hàng. Chẳng ai thích người khác nhìn mình như một cơ hội bán hàng. Cứ làm quen và làm bạn đi đã. Khi đã có cảm tình, người ta sẽ chú ý và ủng hộ bạn. 2. Chủ động cho đi rồi bạn sẽ nhận lại. Khi ta mở lòng giúp đỡ ai một việc nào đó, dù rất nhỏ, mọi sự giúp đỡ đều được ghi nhớ. Mọi thứ trong cuộc sống đều có vay có trả. Nếu không phải là chính người đó thì sẽ có người khác trả lại cho bạn mà thôi. 3. Đừng nói về mình. Ai cũng thích được quan tâm và lắng nghe. Nếu đến để xây dựng quan hệ, hãy tập trung tìm hiểu người đối diện. Khi bạn lắng nghe và tìm hiểu, bạn sẽ học được nhiều điều hay ho và xây dựng được những quan hệ vững bền hơn. 4. Đừng lo chuyện gặp gỡ nhiều hay hết tất cả mọi người. Vài quan hệ sâu và vững bền đáng giá hơn là quen biết nhiều nhưng chẳng thân thiết với ai. Chúc các bạn tuần mới vui vẻ, hiệu quả và xây dựng được những quan hệ mới vững bền.

'Phi tui cancel rồi không làm nữa' 'Chuyện gì vậy? Đang kinh doanh tốt mà sao không tiếp tục phát triển tiếp theo kế hoạch đã bàn?' 'Bên đối tác thay CEO rồi. Người gì mà không có chút kỹ năng xây dựng quan hệ gì hết. Buổi họp đầu tiên xong là tui cancel luôn. Vấn đề đâu phải là tiền bạc. Kinh doanh trước hết phải có class chứ. Cả kết bạn cũng không biết thì sau này làm sao biết cách hỗ trợ đối tác của mình?' Tôi coach cho anh chủ doanh nghiệp Indo này đã hơn 1 năm. Cơ ngơi của anh nằm trải dài hai mươi mấy cái sân bay ở Indo, công ty kinh doanh thương hiệu bán lẻ nội ngoại tổng cộng 6 thương hiệu. Thuộc hàng millionaire nhưng tính người vô cùng down-to-earth (thiệt tình, giản dị). Và làm gì làm quan trọng hàng đầu là phải đàng hoàng, chân thật, tử tế, dễ thương. Chuyện làm ăn nói sau. Chuyện làm người nói trước. Anh kể chuyện cancel việc làm ăn với một đối tác ở Malay vì ông CEO mới lên này không có EQ. Tiếp đối tác lớn như anh mà không tìm hiểu trước, không biết anh là ai nên tỏ vẻ sếp lớn, không hiếu khách & đón tiếp chu đáo. Anh có nguyên tắc khách đến Indo là có SOP đón tiếp đàng hoàng (SOP - Standard Operating Procedure - Qui trình vận hành chuẩn). Đón sân bay ra sao, lo đưa đón khách sạn thế nào, mời ăn tối, chở đi tham quan, mua quà tặng, vv ngoài việc hội họp kinh doanh. Chuyện này thì tôi phục vì lần nào đến cũng thấy mình được tiếp đãi quá chu đáo, hết sức tình nghĩa nên bản thân làm gì, thấy gì hay cũng suy nghĩ đến anh trước nhất. Vì luôn nghĩ đến người khác nên anh cũng thích, tôn trọng, và hợp tác với những người biết nghĩ cho người khác. 'Chuyện đời thường, kết bạn còn làm không được thì làm ăn gì phải không Phi?' Kể chuyện này để nhắc các bạn trẻ Việt Nam nên học cách trở thành người phi thường. Người phi thường là người làm những việc hết sức bình thường với một cái tâm vô thường. Khi nào bạn bắt đầu giúp đỡ một ai đó chẳng phải vì chút lợi lạc gì, đó là lúc bạn có thể bắt đầu nhiều việc lớn....

Dù đã post rất nhiều các khoá học khác nhau từ nhiều website, vẫn còn nhiều bạn inbox hỏi học các khoá online từ Havard hay MIT… thì học từ đâu. Hôm nay giới thiệu lại 5 website để các bạn tìm học các khoá đào tạo kỹ năng, giúp phát triển bản thân, hội nhập và làm việc toàn cầu nhé. Tất cả các website này hiện nay đều hoàn toàn miễn phí cho học viên. 1. Khan Academy: website này có rất nhiều khoá đào tạo thực tế, video hướng dẫn, và trang theo dõi cá nhân tiến độ học của từng người. Họ cũng kết hợp với nhiều tổ chức như NASA, Bảo tàng tranh hiện đại, đại học MIT…. https://www.khanacademy.org 2. edX: do đại học Havard và MIT đồng sáng lập năm 2012, edX có rất nhiều chương trình đào tạo, huấn luyện hay, nhiều chủ đề từ nhiều trường đại học danh tiếng. https://www.edx.org 3. Alison: là website dạy online đã có 9 triệu học viên, Alison tập trung nhiều vào các kỹ năng làm việc, giúp hội nhập và nâng cao kỹ năng nghề nghiệp. https://alison.com 4. Udacity: website này kết hợp cùng các tập đoàn lớn như Google, AT&T, Facebook, Salesforce, Cloudera…, dạy các lớp chuyên về công nghệ như thiết kế web, phân tích dữ liệu, phát triển nền tảng di động, vv. https://www.udacity.com 5. United Nations Institute for Training & Research – Học viện nghiên cứu & đào tạo Liên Hiệp Quốc: do Liên Hiệp Quốc sáng lập và trước đây sử dụng để đào tạo cho nhân viên của mình các kỹ năng làm việc. Các khoá này giờ đây mở ra miễn phí cho mọi người. http://unitar.org/free-courses Chúc các bạn tìm được cho mình một khoá học mà bạn đang cần nhé.

Public speaking – Nói chuyện trước công chúng là một trong những kỹ năng cần thiết nhất dù bạn làm thuê hay làm chủ, dù bạn làm việc ở bất kỳ vị trí nào trong bất kỳ tổ chức, công ty nào. Đặc biệt đối với những người muốn thành công, đảm nhiệm những vị trí quan trọng thì public speaking lại càng quan trọng. Tuy nhiên, đây lại là kỹ năng thuộc hàng khó nhất. Hầu hết mọi người đều sợ đứng trước công chúng, sợ đến nỗi run rẩy, đơ người, lắp bắp, hay chỉ toàn ôm lấy tờ giấy mà đọc chứ chẳng phải nói. Hôm nay chia sẻ với các bạn 9 khoá học online hoàn toàn miễn phí giúp các bạn vượt qua nỗi sợ hãi public speaking và rèn luyện kỹ năng quan trọng này nhé. 1. Cousera: khoá học của đại học Washington do giáo sư Matt McGarrity hướng dẫn. Đây là khoá học 5 tuần, được thiết kết giúp học viên trình bày suy nghĩ một cách hiệu quả nhất. Khoá học dướng dẫn cách thiết kết bài nói chuyện hay, cách chuẩn bị trước khi nói, và cách trình bày hiệu quả trước công chúng. Khoá học này dành cho người đi làm cần kỹ năng trình bày. https://www.coursera.org/specializations/public-speaking 2. Ginger Public Speaking: khoá học do Sarah Lloyd Hughes – tác giả sách “How to be brilliant at public speaking – Làm thế nào để trở thành người nói chuyện hay trước công chúng” trực tiếp hướng dẫn và giảng dạy. Khoá học mang tên “TED Style Speaking Master Class – Diễn trình như TED” http://www.gingerpublicspeaking.com/online-courses 3. Dale Carnegie: sách nói miễn phí của “The Art of Public Speaking – Nghệ thuật nói chuyện trước công chúng” do Dale Carnegie và Joseph B. Esenwein đồng tác giả. Bài giảng gồm 19 tiếng thoại hướng dẫn cách sử dụng giọng nói, động tác khi nói chuyện, cách trình bày tự tin, cách thuyết phục đám đông…. http://www.learnoutloud.com/.../The-Art-of-Public.../47818 4. University of Houston: khoá học COM1332 do giáo sư Deborah Bridges giảng dạy, gồm 7 bài trên youtube mang tên “Fundamentals of Public Speaking – Những điều cơ bản về nói chuyện trước công chúng”. Bạn có thể bắt đầu từ bài 1 theo link dưới đây và tìm thấy 6 bài tiếp theo tại cửa sổ bên trái màn hình. http://www.learnoutloud.com/.../The-Art-of-Public.../47818 5. Saylor Academy: khoá dành cho những ai muốn nghiên cứu sâu, kỹ, và soạn tài liệu giảng dạy về kỹ năng nói chuyện trước công chúng. Khoá gồm 15 bài, dựa theo sách “Stand Up, Speak – The Practice & Ethics of Public Speaking – Đứng lên & nói – Cách diễn trình & đạo đức trong nói chuyện trước công chúng”. https://learn.saylor.org/course/view.php?id=19 6. Toastmasters: đây là một công đồng những diễn giả với hơn 332 ngàn thành viên online. Hiện có 15,400 câu lạc bộ Toastmasters hoạt động tại 135 quốc gia. Website này hiện có nhiều bài hướng dẫn nói chuyện trước công chúng rất hay, thiết kế cho những sự kiện khác nhau mà bạn có thể đọc tham khảo. http://www.toastmasters.org/resources/public-speaking-tips

Tất cả những ai đã có dịp di chuyển giữa các quốc gia khác nhau đều là time traveller - người xuôi ngược thời gian. Khi ta đến các quốc gia phát triển hơn, ta như đi về phía tương lai. Ở đó tương lai dạy ta phải học hỏi và phát triển bản thân mình để có thể nắm bắt những cơ hội mới. Khi ta ngược về các quốc gia kém phát triển hơn, ta được sống lại cùng quá khứ, cho lại mình một cơ hội để sửa một sai lầm nào đó, nắm bắt lại một cơ hội đã từng bỏ lỡ, hay đơn giản chỉ để nhắc nhớ & trân trọng những gì mình có hôm nay. Tương lai dạy ta. Quá khứ cũng dạy ta. Dù di chuyển thế nào trên trục thời gian, dù tiến hay lùi, ta chỉ cần mở lòng ra thì thời gian sẽ trở thành người thầy thông thái. Đừng cau mày, bĩu môi, sợ hãi hay e ngại. Ta vẫn là ta dù ta đang ở đâu trên trục thời gian. Và những nơi ta sẽ dừng lại hoặc đi qua, thời gian vẫn khoan thai và thông thái chờ ta đến học. Hình: sân bay Makassar, Indonesia, một đảo nhỏ mà hơn sân bay Tân Sơn Nhất một ngàn lần. Trong sân bay là tương lai, ngoài sân bay là hiện tại, giống y Việt Nam thôi.

Trong thế giới mà mọi giới hạn đang bị bứt phá, tính truyền thống đang bị thử thách, óc sáng tạo là tài sản vô giá mà bạn cần phải nâng niu, nuôi dưỡng, giữ gìn. Làm gì cũng vậy, dù làm công hay làm chủ, dù làm ở bất kỳ bộ phận nào, dù đang giữ bất kỳ vị trí nào trong một tổ chức, công ty, người sáng tạo luôn luôn lướt nhanh hơn về phía trước. Họ không hài lòng với thực tại. Họ đam mê tìm tòi, học hỏi, suy nghĩ, phản tư, để tìm ra một giải pháp hay hơn, một cách làm hiệu quả hơn…. Tuy nhiên, công việc hàng ngày, lặp đi lặp lại có thể giết chết óc sáng tạo của ta bằng chính nhịp điệu bình ổn, nhàm chán của nó. Chia sẻ với các bạn những điều có thể làm để nuôi dưỡng óc sáng tạo của mình nhé. 1. Talk to a kid – Nói chuyện với một đứa trẻ: trẻ con óc tưởng tượng rất phong phú, hay tò mò, và vì thế có thể nghĩ ra những điều bạn chưa bao giờ nghĩ đến. Thử hỏi một đứa trẻ và lắng nghe cách lập luận và trả lời của nó xem. Bạn sẽ ngạc nhiên vì một cách nghĩ khác. Dù không giúp ích gì cho vấn đề hiện tại, bạn cũng được cười một trận hả hê. 2. Make something – Làm một cái gì đó: cách nuôi dưỡng óc sáng tạo tốt nhất là qua nghệ thuật. Bạn cứ thử đi học một môn nghệ thuật, vẽ một bức tranh, nặng một pho tượng, quay phim, chụp hình…, đừng lo mình không có khiếu nghệ thuật. Nghệ thuật nằm trong mỗi người chúng ta. Chỉ cần đánh thức hạt giống này, bạn sẽ rèn luyện được cho mình óc sáng tạo. Chẳng phải Steve Jobs sáng tạo ra font chữ cho máy Mac bằng cách áp dụng những nguyên lý học từ thư pháp đó sao? 3. Go somewhere you’ve never been – Đến một nơi mà bạn chưa đến bao giờ: không phải chỉ đi nghỉ phép dài ngày bạn mới đi đâu đó được. Thử đi bộ đến viện bảo tàng gần nhà, công viên gần nhà, đi xem một vở kịch, một buổi hoà nhạc…, Khi tiếp xúc với môi trường mới, hoàn cảnh mới, não bộ sẽ bị kích thích để sáng tạo. 4. Do something that scares you – Thử một điều gì làm bạn sợ từ trước đến giờ: khi mình vượt qua được bất kỳ điều bình thường gì mà mình sợ hãi nhất từ trước đến nay, thành tựu đó sẽ khiến bạn tin vào chính mình hơn, bớt sợ hãi hơn, và tạo điều kiện cho bạn sáng tạo hơn trong cách suy nghĩ, trong việc làm, và hành động của mình. 5. Step away from electronics – Tránh xa các công cụ điện tử: bạn cần thời gian tĩnh lặng, cần thời gian suy nghĩ, phản tư. Vì thế, đôi khi bạn cũng nên bỏ cái điện thoại ở bàn làm việc, đi dạo hay đi đâu đó mà không cầm điện thoại. Nếu bước đi mà mắt dán vào điện thoại, bạn đâu nhìn thấy gì, bạn đâu cảm nhận gì xung quanh. Dù bạn đi một nơi nào đó mới, thật ra bạn vẫn đang ở trong hoàn cảnh ảo đã quen thuộc của chính mình. Điều này không giúp kích thích óc sáng tạo chút nào cả. 6. Play music, and dance: mở nhạc, nhảy nhót theo âm nhạc, ở nhà hay ở một cộng đồng nào đó đều được. Khi cơ thể nhảy nhót theo âm nhạc, bạn kết nối với óc sáng tạo. 7. Start random conversations – Bắt chuyện với một ai đó: khi kết nối và trò chuyện, ta học được nhiều điều, và đôi khi những điều người khác chia sẻ, bằng một cách kỳ diệu nào đó giúp ta suy nghĩ và tìm ra giải pháp sáng tạo hơn. Bạn nên học kỹ năng bắt chuyện với bất kỳ ai, lạ hay quen. Xem đó như cách rèn luyện óc sáng tạo của mình. Thứ hai đầu tuần, và là ngày vất vả nhất của tất cả những ai đi làm. Bạn sẽ thử cách nào trong 7 cách trên đây để ngày thứ 2 mệt mỏi (blue Monday) trở thành ngày sáng tạo?

Người thành công thì khác người không thành công ở chỗ nào? Thật ra có nhiều điều khác lắm nhưng quan trọng nhất là họ khác về thái độ. Khi ta không có thái động tích cực, thái độ tốt trong công việc hay cuộc sống thì dù ta có làm bao nhiêu cũng chẳng đi đến đâu. Nếu thấy mình không được chú ý, không được thăng tiến, không được giao những nhiệm vụ quan trọng, vv và vv, trước hết bạn hãy nhìn lại chính mình. Có khi đó là do thái độ của bạn chưa tốt. Tôi thường tuyển dụng dựa trên thái độ và giá trị của một người trước khi nói đến kiến thức và kỹ năng, đơn giản là vì kiến thức và kỹ năng thì hoàn toàn có thể đào tạo và huấn luyện thêm được, nhưng nếu không có thái độ tốt, tích cực thì có huấn luyện gì cũng trở nên thừa thãi. Vì vậy, hôm nay có lẽ là ngày bạn nên dành chút thời gian và hỏi mình xem bản thân có một thái độ tốt hay chưa? 1. Tôi có mục đích sống không? Nếu bạn làm chỉ chỉ vì ai đó bảo bạn làm, việc bạn làm không đóng góp gì vào mục đích cuộc sống của bạn, thì việc bạn đang làm đó không có ý nghĩa. Nếu việc mình làm mà không có ý nghĩa thì bạn chỉ chực chờ hết giờ để trốn ra mà thôi. Nếu bạn làm chỉ vì kiếm tiền cho cuộc sống, công việc sẽ trở thành trách nhiệm và gánh nặng chứ chẳng có gì thú vị, hay ho. Nếu bạn đang làm việc mình hoàn toàn chẳng yêu thích chỉ vì kiếm tiền, có lẽ đã đến lúc bạn nên dừng lại và hỏi mình “Tôi có chăng một mục đích sống?” 2. Tôi có luôn cố gắng thêm chút nữa? Nếu ta cho phép bản thân ngày nào cũng làm bao nhiêu đó, não ta sẽ lười đi và dần dần ta sẽ trở nên chậm chạp, thua kém, chán nản. Dù bạn đang làm gì, hãy tìm cách làm cho công việc của mình tốt hơn một chút mỗi ngày. Không tìm thì thôi, tìm thì sẽ luôn luôn có cách hay hơn, nhanh hơn, đơn giản hơn, sáng tạo hơn, vv. Nếu rèn luyện tinh thần cải tiến liên tục một chút mỗi ngày bạn sẽ ngạc nhiên vì một ngày nào đó bạn trở nên hết sức là hiệu quả. 3. Tôi làm tốt hơn vì phần thưởng? Nếu bạn chỉ làm tốt khi có phần thưởng, nghĩa là bạn đang trong một cuộc đua nhận phần thưởng. Hết phần thưởng bạn sẽ trở lại như thường. Chẳng lẽ cuộc đời mình mà để cho người ta mang ra làm trò chơi có thưởng? Phát triển bản thân để mình tốt hơn, tích cực hơn mỗi ngày là phần thưởng lớn nhất mà bạn đang có và dành riêng cho bản thân mình. Đó là xây dựng sự thành công cho bản thân một cách chủ động. 4. Khi gặp thất bại tôi làm gì? Ai mà trong công việc chẳng có lúc nào đó làm sai, làm không được hay thất bại. Hoặc là bạn chán nản bỏ việc, hoặc là bạn học từ thất bại này để vươn lên, để hiểu rằng à mình còn thiếu kỹ năng, kiến thức nào đó để làm cho công việc thành công. Vậy thì cám ơn hoàn cảnh đã làm cho tôi tỉnh giấc và tập trung phát triển những kỹ năng kiến thức mà mình còn thiếu. 5. Tôi có chia sẻ tinh thần tích cực? Khi bạn tích cực, người xung quanh bạn tích cực, và điều đó làm cho cuộc sống của bạn và thái độ của bạn ngày càng tích cực. Nếu người xung quanh ta và ta đều tiêu cực thì thôi khỏi phải làm gì cho mất thời gian. Làm mà càm ràm, thái độ không tốt, không tập trung thì trước sau gì cũng thất bại. Vậy thôi làm chi cho mệt? 6. Tôi có nghiêm trọng quá? Môi trường làm việc rất là quan trọng. Nếu tôi vui vẻ, làm mọi người trong đội vui vẻ thì môi trường thoải mái, vui vẻ đó sẽ làm cho tôi làm việc hăng say hơn, không cảm thấy căng thẳng và mệt mỏi. Thôi cũng nên bớt nghiêm trọng đi. Cuộc đời còn có những nụ cười. 7. Tôi có bỏ qua những hạn chế trong công việc của người khác? Dĩ nhiên làm việc thì phải có tiêu chuẩn, có qui trình. Nhưng đôi khi làm người mà, có những ngày mà người ta gặp chuyện không may, không vui và thế là tinh thần sa sút. Thay vì trách móc, bạn cũng nên nâng đỡ tinh thần cho người xung quanh mình. Bạn nghĩ xem? Khi bạn gặp chuyện không vui, không may thì chính bạn thường cảm thấy thế nào? 8. Tôi có “cám ơn” người khác? Theo nghiên cứu khoa học hẳn hoi, nếu bạn nói cám ơn nhiều hơn, bạn có thái độ biết ơn thì bạn hạnh phúc hơn. Nếu đơn giản nói chữ cám ơn mà làm mình hạnh phúc hơn, mọi người hạnh phúc hơn thì tại sao không nhỉ? Nói tiếng cám ơn đâu có mất tiền, đâu có cần phải học 4 năm đại học? Có lẽ đọc đến đây thì bạn nên tìm ai đó đang gần mình và nói tiếng cám ơn? Là mình thôi, là thái độ của mình thôi. Nếu tập trung thay đổi và làm cho thái độ bản thân mình tốt hơn, bạn rồi sẽ thành công trong cuộc sống và công việc.

Cũng là một người lao động, đóng góp hàng năm của họ vào ngân sách quốc gia là bao nhiêu tại các nước khác nhau? Theo tổ chức lao động thế giới ILO: Ireland 136 ngàn USD Singapore 98 ngàn USD Malaysia 36 ngàn USD Thái Lan 15 ngàn USD Trung Quốc 14 ngàn USD Phillipines 10 ngàn USD Indonesia 9.8 ngàn USD Việt Nam 5.4 ngàn USD Điều này cũng đồng nghĩa với việc 1 người lao động Singapore làm ra giá trị gấp 18 lần 1 người lao động Việt Nam, Malaysia gấp 6.6 lần, Thái Lan gấp 2.7 lần. Câu hỏi đặt ra là tại sao năng suất lao động của người Việt thua kém như vậy so với người lao động trong khu vực? Có rất nhiều lý do liên quan đến năng suất lao động như đầu tư tăng giá trị sản phẩm dịch vụ bằng giá trị cộng thêm, đầu tư vào công nghệ, nâng cao năng lực tổ chức quản trị doanh nghiệp, nâng cao tay nghề, kỹ năng và thái độ làm việc của người lao động, vv. Bỏ qua các vấn đề vĩ mô mà ta chẳng kiểm soát được, bản thân ta có thể làm gì? Chắc mình cũng nên học hỏi người Nhật và lý thuyết Kaizen của họ. Kai = thay đổi. Zen = tốt. Kaizen là thay đổi để tốt hơn, cải tiến liên tục để tốt hơn mỗi ngày. Nhờ cách tiếp cận này mà họ đã vượt qua khỏi những khó khăn sau thế chiến thứ 2 để trở thành cường quốc. 10 NGUYÊN TẮC CỦA KAIZEN 1. Improve everything continuously – Cải tiến mọi thứ liên tục 2. Abolish old, traditional concepts – Loại bỏ mô hình, ý tưởng cũ kỹ, lạc hậu 3. Accept no excuses and make things happen – Không chấp nhận chuyện đổ thừa. Hoàn cảnh như thế nào không biết, cứ phải hoàn thành công việc. 4. Say no to the status quo of implementing new methods and assuming they will work – Không cho rằng hễ cứ triển khai phương pháp mới nghĩa là phương pháp đó sẽ hiệu quả 5. If something is wrong, correct it – Nếu sai, hãy sửa ngay 6. Empower everyone to take part in problem solving – Khuyến khích mọi người cùng tham gia giải quyết vấn đề 7. Get information and opinions from multiple people – Tập hợp thông tin và ý kiến của nhiều người 8. Before making decisions, ask “why” five times to get to the root cause. (5 Why Method) – Trước khi quyết định, hãy hỏi “tại sao” 5 lần để tìm ra gốc rễ của vấn đề 9. Be economical. Save money through small improvements and spend the saved money on further improvements – Tiết kiệm. Tiết kiệm từ những cải tiến nhỏ để lấy tiền đó đầu tư vào những cải tiến tiếp theo 10. Remember that improvement has no limits. Never stop trying to improve – Hãy nhớ là việc cải tiến liên tục là không có giới hạn. Đừng bao giờ ngừng cải tiến. Tôi thích nhất là nguyên tắc không đổ thừa, vì tại Việt nam tôi thấy nhiều người thích đổ thừa. Làm không được thì toàn là vì người khác, vì hoàn cảnh, vì ai đó làm gì đó sai. Nếu cứ đổ thừa, cả đời sẽ ngồi đó mà đổ thừa. Bạn xem phim chú bé người gỗ Pinocchio cứ mỗi lần nói dối là mũi dài ra chưa? Cứ mỗi lần đổ thừa, bạn sẽ nhỏ lại, nhỏ dần lại. Rồi đến một ngày nào đó, chẳng ai còn biết có bạn tồn tại trong cuộc đời này…. Thôi làm sao đó không biết, cứ phải làm cho xong việc mình được giao hay muốn làm đã nhé! Hình: bước ra từ quá khứ, chụp tại hoàng cung Mandalay, Myanmar.