MỘT THỰC TẾ KHIẾN DOANH NGHIỆP VỪA & NHỎ KHÓ SCALE

Trước nay, khi gặp bất kỳ doanh nghiệp vừa và nhỏ nào, tôi cũng hỏi, “Công ty mình có chương trình đào tạo hội nhập và nâng cao cho nhân sự không?” Câu trả lời nhiều nhất và trực diện là không. Câu trả lời lấp lửng là có nhưng hỏi ra mới biết chỉ đào tạo các kỹ năng nghề cần thiết cho nhân sự cấp tạo ra sản phẩm dịch vụ như pha chế, thu ngân, phục vụ, nhân viên thực hiện dịch vụ cần phục vụ trực tiếp cho khách hàng, vv. Và việc đào tạo này cũng chỉ thực hiện một lần, on-the-job (theo hình thức chỉ việc tại chỗ, nhân viên cũ chỉ nhân viên mới) khi nhân sự mới nhận việc. 

Điều này cho thấy 3 thực tế. Một là doanh nghiệp vừa và nhỏ không hiểu đúng và đủ về đào tạo hội nhập dù đây là bước cơ bản nhất trong việc đào tạo và phát triển nhân sự của một công ty. Hai là doanh nghiệp còn quản trị rời rạc, thiếu hệ thống, tập trung vào các mũi nhọn kiếm tiền như bán hàng, marketing và xem nhẹ các bộ phận hỗ trợ. Quản trị nhân sự đối với doanh nghiệp nhỏ hầu hết chỉ có nghĩa là tuyển dụng, trả lương, giải quyết drama, xử lý biến và sa thải. Và cuối cùng, lực bất tòng tâm, nghĩa là sếp hiểu, muốn làm, nhưng không có người có chuyên môn đào tạo, hoặc có nhưng ở tầm rất junior - cấp thấp, tầm triển khai, không có năng lực thiết kế một chương trình đào tạo. 

Ở chiều ngược lại, muốn bán hàng thì phải cung cấp sản phẩm dịch vụ tốt, cần nhân viên có hiểu biết, có kỹ năng, có tâm thế chủ động, biết mình đang làm gì, tại sao làm và không ngừng nâng cao khả năng để tạo ra trải nghiệm khách hàng xuất sắc nhất. Chuyện đó hình như ông chủ bà chủ nào cũng biết và nói vanh vách theo sách vở. Nhưng thực tế đau lòng là, “nói hay” không đồng nghĩa với làm được. Phần lớn founder đổ thừa phòng nhân sự không đủ năng lực, doanh nghiệp không đủ ngân sách để thuê người giỏi, hoặc thuê không ra người giỏi, ai được được vô làm vài ba ngày cũng nghỉ. Founder thì thật ra cũng không biết cách để tự làm, không có thời gian làm, hoặc không đặt nặng vấn đề này. Thế, chúng ta có những tổ chức với những con người kết nối lỏng lẻo, không hiểu việc, thiếu kiến thức, không đủ kỹ năng, làm theo bản năng, quán tính mạnh ai nấy hiểu mạnh ai nấy làm và hoàn toàn không biết cách cộng tác. Một tổ chức như thế không có khả năng phát triển. Đây là cái vòng lẩn quẩn của không có năng lực, không có người có năng lực, không có tiền để thuê người có năng lực và vì thế không có năng lực….

Nhiều chủ doanh nghiệp SME cũng đi học, và được dạy về tầm quan trọng của việc đào tạo hội nhập, cơ bản và nâng cao cho đội ngũ, hiểu hết, nhưng thật ra chưa bao giờ bắt tay vào thực hiện. Again, vì không có người, người không có năng lực, và không đủ tiền để thuê người có năng lực. Vậy là bótay.com. Thuê công ty tư vấn thì chi phí quá cao, doanh nghiệp nhỏ chịu không xiết. Rồi từng ngày trôi qua, và chúng ta mắt nhắm mắt mở để vờ như không thấy. Nhân sự không được đào tạo thì không tạo ra trải nghiệm tốt. Không có trái nghiệm tốt thì không thu hút và giữ chân được khách hàng. Không thu hút và giữ chân được khách hàng thì làm sao có và tăng doanh thu? Không có doanh thu nghĩa là không có tiền thì làm sao tuyển được và giữ chân nhân sự có năng lực? Chuyện nó cứ lòng vòng như thế không có hồi kết thúc. Và nỗi đau này dường như vẫn cứ âm ỉ ngàn đời….

Nhưng đó cũng là lý do vì sao tôi viết sách “Go Global - Cầm nang sống, làm việc và toả sáng toàn cầu”. Cuốn sách này được thiết kế như 1 bộ giáo trình phát triển bản thân cho 3 cấp, nhân viên, quản lý cấp trung và cả founder hay quản lý cấp cao. Nghĩa là tôi soạn sẵn lộ trình, soạn sẵn giáo án và nội dung đào tạo cho cả 3 cấp. Ai làm đào tạo thì chỉ cần canh theo đó mà customize - hiệu chỉnh đôi chút cho phù hợp với ngành nghề và hoàn cảnh doanh nghiệp mình. Làm sẵn cho luôn rồi đó. Khi đào tạo, tốt nhất là trao luôn nguyên cái bản đồ và chìa khoá này cho người được đào tạo là xong. Còn đối với cấp founder, chuyện đầu tiên và hay nhất bạn có thể làm đầu năm 2026 này là tặng cuốn sách này cho phòng nhân sự và đào tạo của doanh nghiệp bạn để họ bắt đầu hành trình xây dựng chương trình đào tạo bài bản, tặng cuốn sách này cho những nhân sự mà bạn thấy có tiềm năng và mong muốn phát triển họ. 

Không đào tạo thì không có nhân sự nào tự nhiên giỏi lên, càng không có thước đo nào để phát hiện tiềm năng, đánh giá khả năng và giữ chân nhân sự cốt lõi sẽ giúp bạn scale công ty. Muốn phát triển thì trước hết cái nền phải vững.